Bakı. Trend:
Orta Dəhlizin potensialı genişləndirilə bilər.
Bu barədə Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) İdarəedici Direktorunun baş məsləhətçisi Mədinə Junusbekova iyunun 10-da Vaşinqtonda Xəzər Siyasət Mərkəzi tərəfindən təşkil edilən 10-cu Transxəzər Forumunda çıxış edərkən bildirib.
Onun sözlərinə görə, Orta Dəhliz investorlar üçün böyük maraq doğurur.
"Biz Orta Dəhlizin potensialını genişləndirə bilərik. Mənim fikrimcə, bu gün əsas problem Orta Dəhlizin inkişafı üçün vizyon deyil, əksinə, hərəkətlərin əlaqələndirilməsi və yeni çağırışlara uyğunlaşmadır. Beynəlxalq maliyyə qurumlarında biz tez-tez mənfi və müsbət risklərdən danışırıq. Region yüksək dayanıqlıq, sabitlik və iqtisadi artım nümayiş etdirib. Mövcud geosiyasi qeyri-müəyyənlik fonunda Orta Dəhliz müəyyən mənada böyümə amili kimi qəbul edilə bilər", - deyə o bildirib.
Junusbekovanın sözlərinə görə, hökumətlər yeni kapital cəlb etməkdə maraqlı olduqları və investorlara əlavə zəmanətlər verməyə hazır olduqları üçün indi investorların regiona daxil olması üçün əlverişli zamandır.
O, Mərkəzi Asiya ölkələrinin və Orta Dəhliz boyunca yerləşən ölkələrin iqtisadiyyatlarının əhəmiyyətli dərəcədə dayanıqlılıq nümayiş etdirdiyini və bu dayanıqlığın özünün indi investorlar üçün əhəmiyyətli bir üstünlükə çevrildiyini vurğulayıb.
Orta Dəhliz Asiya və Avropanı birləşdirən nəqliyyat, logistika və ticarət yoludur, ənənəvi Şimal və Cənub Dəhlizlərinə alternativ kimi xidmət edir. Marşrut Çindən başlayır, Orta Asiya ölkələrindən keçir, sonra Xəzər dənizi, Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyədən keçir və daha sonra Avropaya çatır. Dəhliz daha uzun dəniz yollarından asılılığı azaldır və Asiyanın şərq bölgələri ilə Avropa bazarları arasında quru əlaqələri təmin edir.
BVF əvvəllər Yaxın Şərqdəki münaqişənin Orta Dəhliz boyunca tranzit həcmlərinin artmasına səbəb ola biləcəyini qeyd etmişdi.
"Yaxın Şərqdəki münaqişənin eskalasiyası İsrail və Körfəz ölkələrindən turizm axınlarını daha da azalda, inflyasiya təzyiqlərini artıra və maliyyə şərtlərini sərtləşdirə bilər. Daha uzun sürən münaqişə maliyyə və turist axınlarının Gürcüstana yönəlməsinə, eləcə də Orta Dəhliz vasitəsilə tranzitin artmasına səbəb ola bilər", - BVF bildirib.
2025-ci ilin may ayında BVF-nin Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiya Departamentinin direktor müavini Tanos Arvanit Özbəkistan Mərkəzi Bankında keçirilən dəyirmi masa müzakirəsi zamanı Orta Dəhlizin inkişafının regiona əhəmiyyətli iqtisadi fayda verə biləcəyini, lakin onun tam potensialına çatmaq üçün sıx əməkdaşlıq və davamlı investisiya tələb olunduğunu bildirib.
"Aydındır ki, Orta Dəhliz və onun inkişafına qoyulan investisiyalar onunla əlaqəli bütün ölkələr üçün müsbət təsirlər yarada bilər. Bu, ticarəti asanlaşdıracaq və iqtisadi diversifikasiyanı dəstəkləyəcək, buna görə də bu investisiyaların həyata keçirilməsi üçün regional əməkdaşlığı davam etdirmək vacibdir", - deyə o bildirib.
Onun sözlərinə görə, layihənin uğurlu icrası bütün iştirakçı ölkələrin birgə səylərindən və beynəlxalq maliyyələşdirmənin cəlb edilməsindən asılı olacaq.
"Dəhlizin potensialının reallaşdırılması bütün ölkələr arasında sıx koordinasiya və xarici maliyyələşdirmənin səfərbər edilməsini tələb edəcək", - deyə Arvanit vurğulayıb.
