Ərəb sülh təşəbbüsü: İsrailin maraqlarına zərbə

Azərbaycan, Bakı, 24 oktyabr/ Trend , müxbir Ü.Sadıqova, A.Qut/ Rəsmi Qüds təcrübədə barışığın bağlanılması üzrə ərəb planını heç bir halda qəbul etməyəcək; bu, İsrailin təhlükəsizliyini zərbə altına qoyur.

İsrail prezidenti Şimon Peres cümə axşamı Misirin prezidenti Hüsnü Mübarəklə görüşü zamanı öz ölkəsinin "İsraillə ərəb sülh təşəbbüsü"nü qəbul etməyə razı olduğunu bəyan edib, - Aljazeera telekanalı xəbər verib.

Səudiyyə kralı Abdullanın hələ 2002-ci ilin martında Beyrutda irəli sürdüyü bu təşəbbüs, ərəb ölkələri ilə münasibətlərin normallaşması əvəzinə, İsrailin 1967- ci il sərhədlərinə qayıtmasını nəzərdə tutur.

"İsrail bu sənədi qəbul edərsə, o zaman özünü yeni siyasi böhrana - lakin artıq beynəlxalq böhrana məruz qoyacaq. Əks təqdirdə, Qüds strateji baxımdan vacib ərazilərlə vidalaşmalı olacaq", - Yaxın Şərq təhlükəsizliyi üzrə britaniyalı ekspert Neyl Quilliam (Neil Quiliam) Trend - a bildirib.

Sentyabrda İsrail daxili siyasi böhran yaşayıb. Böhran Baş nazir Ehud Olmertin istefası ilə nəticələnib. Ona qarşı amerikalı iş adamı Moris Talanskidən xeyli məbləğdə vəsaitin alınması, öz səlahiyyətlərini aşmasına dair ittiham irəli sürülmüşdü. Hazırda İsrailin yeni Baş naziri Tsipi Livnidir. Lakin hökumət hələ formalaşdırılmayıb.

Bununla əlaqədar, hazırda İsrail üçün ölkənin sərhədlərinə toxunan bu sənədi imzalamaq risklidir,- Britaniyanın Kotton Təhlükəsizlik Mərkəzinin (Cotton Centre Control Risk) analitiki Quilliam hesab edir.

Onun sözlərinə görə, ərəb təşəbbüsü 50 il düşmənçilikdən sonra ərəb qonşularla münasibətlərin bərpasında müsbət  rol  oynaya bilər. 1967 - ci  il müharibəsində İsrail Fələstindəki İordan çayının Qərb Sahilini və Qəzzə Zolağını, Suriyada Colan yüksəkliklərini işğal edib.

"Bu sənəddə başlıca məsələ - sənədin Qərb Sahilini və Qəzzə Zolağını yenidən alacaqları günü gözləyən fələstinlilərlə barışılığa dair birinci bənddir", - Quilliam bildirib.

Britaniyalı ekspertin rəyinə görə, Peresin altı ildən sonra bu sənədin qəbuluna razılıq barədə bəyanatının səbəbi İsrailin beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini Fələstin-İsrail dialoquna cəlb etmək istəməsində gizlənir. O hesab edir ki, Qafqazdakı hadisələr və maliyyə böhranı kimi digər qlobal problemlərlə əlaqədar, son aylarda bu dialoq beynəlxalq səviyyədə az müzakirə olunur.

Bununla əlaqədar ekspertlər hesab edirlər ki, İsrail prezidentinin ərəb təşəbbüsünü qəbul etmək barədə sözləri təcrübədə həyata keçirilməyəcək.

İsrailli analitik Mordexay Kedarın rəyinə görə, hazırki formatda bu sazişin İsrail üçün  bir çox mənfi tərəfləri var.

Ərəb təşəbbüsündə BMT TƏhlükəsizlik Şurasının 194 - cü Qətnaməsinə əsasən, sərhədlərin bərpasından başqa, əsasən İordaniya, Livan və Suriyada yaşayan 4 milyondan çox fələstinli qaçqının qayıtması da göstərilir.

"Bu, indiki İsrailin sonu olacaq;qaçqınlar qayıdarsa, yəhudilər regionda bir etnos kimi üstünlüklərini itirəcəklər", - Təl-Əvivdə Bar-İlan Universiteti nəzdində Begin-Sadat Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin analitiki, siyasi elmlər doktoru Kedar Trend -a bildirib.

İsrailin iqtisadi rifahı da təhlükə altındadır. Fələstinli qaçqınlar vətənlərinə qayıdarlarsa, Qüds onlara böyük məbləğdə kompensasiya ödəməli olacaq.

BMT-nin Qaçqınların İşi üzrə Ali Komissar İdarəsinin 319(IV)  saylı xüsusi Qətnaməsinin bəndlərindən birinə əsasən, işğal dayandırılarsa və qaçqınlar öz Vətənlərinə qayıdarlarsa, təcavüzkar ölkə zərər çəkən tərəfin qaçqınlarına kompensasiya ödəməyə məcburdur.

Bununla əlaqədar, Kedar hesab edir ki, Qüds ərəb ölkələri ilə əlaqə və fələstinlilərlə barışığın əvəzinə, sərhədlərdəki təhlükəsizliyi, həmçinin, iqtisadi vəziyyətini qurban verməyəcək.

İsrail Səudiyyə Ərəbistanının təklifini təqdir etsə də, qaçqınların qayıtması haqqında bənd sənəddən çıxarıldığı, həmçinin, danışıqlar prosesi və ərazi güzəştləri razılaşdırıldığı halda onu qəbul edəcək.  Yəni, İsrail Qərb Sahilinə fələstinlilərlə eyni beynəlxalq hüquqlar alacaq və Livan və Suriya ilə sərhədyanı rayonlar haqqında razılığa gələ biləcək.

İsrailin bu Qətnaməni qəbul etməsi fələstinlilər üçün müsbət məqamdır;bu, dialoq üçün yeni bəhanə yaradacaq. Lakin fələstinli analitik Adel Ateyin sözlərinə görə, bu, İsrailin növbəti siyasi manevridir.

"İsrailin xarici siyasətindəki xüsusiyyətlərdən biri belədir ki, olar ərəblərlə sülh bağlamaq istəyi haqqında gurultulu bəyanatlar verirlər. Lakin iş sözdən və inandırmadan uzağa getmir", - Aİ-dəki Fələstin nümayəndə heyəti rəhbərinin müavini Atey Brüsseldən telefonla Trend -a bildirib.

İsraillə barışıqda Fələstin tərəfinin başlıca tələbləri yəhudilərin Qərb Sahilində yerləşdirilməsinin dayandırılması və 600 - dən çox blok-postun götürülməsidir.

"İsrail bu bəndlərə etinasılıq göstərir; sanki onlar heç yoxdur", - Atey bildirib. İsrail bu bəndləri yerinə yetirsəydi, regionda təhlükəsizlik məsələsi, Fələstin, Suriya və Livanla sərhədlərin müəyyən edilməsi problemi həll olunardı. Ateyin rəyinə görə, faktiki olaraq, israilli əsgərlərin bu sərhədlərdən geri çəkilməsi müstəqil Fələstin dövlətini yaradacaq. Lakin İsrail bunu heç zaman etməyəcək və buna görə də, barışıq prosesində irəliləyiş gözləməyə dəyməz.

Fələstin və İsrail arasında müharibə 1948 - ci ildə - Fələstin ərazilərində müstəqil İsrail dövləti yaradıldıqdan sonra başlayıb. Lakin münaqişə 1967-ci il müharibəsində daha da genişlənib və İsrail Qüdsü nəzarəti altına alıb. 2000 - ci ildə ikinci intifaddan sonra (Qərb Sahili sakinlərinin üsyanı) Fələstin və İsrail tərəfləri Yaxın Şərq Dördlüyünün (YŞD) (Rusiya, BMT, Aİ, ABŞ) dəstəyi ilə "Yol xəritəsi" hazırlayıblar. Bu layihənin əsas məqsədi, Qüds ümumi paytaxt olmaqla, eyni ərazidə iki dövlətin - İsrail və Fələstin dövlətinin yaradılmasıdır.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]

Azərbaycan qeyri-neft sektorunda ÜDM artıb
Azərbaycan qeyri-neft sektorunda ÜDM artıb
BirKart-la taksit əməliyyatları edin, 100 AZN qazanın
BirKart-la taksit əməliyyatları edin, 100 AZN qazanın
Neft Fondu ötən ay 500 milyon dollar valyuta satıb
Neft Fondu ötən ay 500 milyon dollar valyuta satıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Ceyhun Bayramovla Mevlüt Çavuşoğlu arasında telefon danışığı olub
Sumqayıtda mənzildə qadın meyiti tapılıb
“Qarabağ” və “Zəfər” ordenləri hansı xidmətlərə görə verilir?
İtkin düşmüş hərbi qulluqçularla bağlı BQXK və Rusiya sülhməramlılarının komandanlığı ilə təmaslar davam etdirilir - Dövlət Komissiyası
Euronews Ağdamın işğaldan azad olunması ilə bağlı sujet hazırlayıb (VİDEO)
Pandemiya ilə bağlı sahibkarlara dövlət zəmanəti ilə kredit verilməsinə dair yeni prosedur müəyyənləşib
Azərbaycan məşhur kəhrizlərin UNESCO-nun siyahısına salınması üçün addımlar ata bilər - İranlı mütəxəssis
İosif Stalin haqqında miflər və əfsanələr
"Chrome" Azərbaycanda ən populyar brauzerdir
“Vətən müharibəsində arxa cəbhədə xidmətlərə görə” medalı bu şəxslərə veriləcək
“Vətən müharibəsi iştirakçısı” medalı kimlərə veriləcək? - ƏSASNAMƏ
İşğaldan azad edilən rayonlar üzrə təsis edilən medalların Əsasnamələri təsdiqləndi (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universitetində növbəti dəfə tibbi-profilaktik və dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Bu il istehsal olunan sənaye məhsullarının həcmi 30 milyard manatı ötüb
Azərbaycan BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrini icra etdi - Rauf Əliyev
“Suqovuşanın azad olunmasına görə” medalın Əsasnaməsi təsdiqləndi
“Döyüşdə fərqlənməyə görə” medalı kimlərə veriləcək?
“Cəsur döyüşçü” medalının Əsasnaməsi təsdiqləndi
“Qarabağ” ordeninin statutu müəyyənləşib
İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Baş katibi Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Ermənistan tamamilə məhv olmamaq üçün bir neçə rayonu könüllü təhvil verdi - Ekspert
Vilyam Hacıyevin həbs müddəti daha 3 ay uzadıldı
Nazirlikdən şəhid ailələrinə veriləcək müavinətlə bağlı növbəti AÇIQLAMA
15 obyektdə sanitariya-gigiyena tələbləri pozulub - Nazirlik
Gəncədə sakinlərə tibbi maskalar paylanılıb (FOTO)
Şərqi Avropada ilk qadın prezident kimi tarixə düşən Vaira-Vike Freiberqa 83 yaşını qeyd edir (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanın elm və mədəniyyət xadimləri Fransanın qərəzli mövqeyinə etiraz ediblər
Almaniyada sürücü avtomobili insanların üzərinə sürdü - Ölənlər var
Dəniz piyadaları daimi dislokasiya məntəqəsinə geri qayıdıb - MN (FOTO)
Qubada karantin rejimini pozaraq fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlanıb
Sülhməramlı kontingent üçün maddi-texniki təminat vasitələrinin gətirilməsi prosesi davam edir (FOTO/VİDEO)
Azərbaycan Respublikasının “Zəfər” ordeninin statutu müəyyənləşib
Dekabrın 2-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Vətən Müharibəsində qələbə münasibətilə orden və medallar təsis edilib - FƏRMAN
Laçın rayonunun biomüxtəlifliyinə dəymiş ziyan qiymətləndiriləcək - ETSN
“Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı” adı təsis edildi
Hərbi əsirləri aşağılamaq Azərbaycan xalqına və müzəffər ordumuza xas keyfiyyət deyil - Dövlət Komissiyası
MBA proqramını bitirən məzunlar doktorantura təhsilini davam etdirə biləcəklər? - RƏSMİ AÇIQLAMA
NATO seminarında təxribata əl atan ermənilər susduruldu
Rusiya Müdafiə Nazirliyi Laçının Azərbaycana verilməsi barədə məlumat yayıb
BDU-dan qovulan tələbə bərpa edildi
Güllə darağı zabitimizi necə xilas etdi? - İkinci Qarabağ döyüşlərindən qeyri-adi hadisə (FOTO)
Gəncə məktəblisi İnformatika fənni üzrə beynəlxalq yarışmada bürünc medal qazandı!
Azərbaycan Gürcüstana maye oksigen çatışmazlığını aradan qaldırmağa kömək edib
Laçın sakini: Biz ağlaya-ağlaya oranı tərk etdik, bu gün isə üzümüz gülür
Azərbaycan beynəlxalq hüquq praktikasında və bölgədə yeni reallıq yaratdı - Vüqar Rəhimzadə
Azərbaycan öz qələbəsi ilə yeni reallıqlar yaratdı – TƏHLİL
Qazaxda qoruyucu maskadan istifadə etməyən 9 nəfərin sənədləri polisə göndərildi
Ermənilər Laçını bizə talan edilmiş vəziyyətdə qoyub gediblər - Laçınlı professor
Ramin Quluzadə Böyük Britaniyanın ölkəmizdəki səfiri ilə görüşüb
V.Süleymanov “Akkord Sənaye Tikinti İnvestisiya Korporasiyası” ASC-nin Baş İcraçı Direktor vəzifəsinə təyin edildi
İşğaldan azad olunan Laçın rayonunun səhiyyə obyektlərinin sayı açıqlandı
Milan şəhərinin Korbetta Bələdiyyə Şurası Azərbaycana dəstək sənədi qəbul edib
Ukrayna aviaşirkəti Azərbaycana yeni reyslər açır
Bu ay 8 milyon tibbi maska istehsal olunacaq
Bakı sakinini küçədə qətlə yetirən şəxs həbs olundu
Ordudan ilk bu şəxslər tərxis ediləcək - SİYAHI
İranda gün ərzində 382 nəfər koronavirusdan ölüb
Bir qrup hərbi qulluqçu səfərbərlik üzrə hərbi xidmətdən tərxis edilir - SƏRƏNCAM
Geri dönüşün mübarək, Laçın! - Ceyhun Bayramov
Sərt karantin rejiminə keçməkdən başqa yol qalmayıb - Komitə sədri
Azərbaycanda 4 426 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1 995 nəfər sağalıb, 41nəfər vəfat edib
Azərbaycan Prezidenti: Fransa Senatı qətnamə qəbul edir, xoşları gəlirsə, Marsel şəhərini ermənilərə versinlər
"Pfizer" və "BioNTech" koronavirus vaksinin ilin sonunadək Avropada qeydiyyata alınması üçün müraciət edib
Rəsmi statistikanın inkişafına dair Dövlət Proqramında dəyişiklik edilib - Sərəncam
Azərbaycan qeyri-neft sektorunda ÜDM artıb
Şəhid və qazi ailələri üçün yardım təqaüd formasında olacaq - Nazirlik
Koronavirus xəstələri inzibati cəzadan deyil, öz daxili məsuliyyətlərindən çəkinərək evdən çıxmamalıdır - Mütəxəssis
XİN Laçının işğaldan azad olunması ilə bağlı paylaşım edib
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Laçının işğaldan azad edilməsi münasibətilə Azərbaycan xalqını təbrik edib (FOTO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Şagirdlərin summativ qiymətləndirmələri ilə bağlı yüngülləşmələr edilməlidir - Ekspert
İlahiyyat İnstitutunda dərslərin məsafədən keçirilməsi davam edir (FOTO)
Şəkər tozu alarkən nəyə diqqət etmək lazımdır?
Laçının işğaldan azad olunması daha bir iqtisadi rayonun tam fəaliyətinə imkan verəcək
Laçının işğaldan azad olunması münasibətilə avtoyürüş keçirilib (FOTO)
Azərbaycanda "Facebook" istifadəçilərinin sayı artıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan öz ayrılmaz hissəsi olan Naxçıvanla birləşir, Azərbaycan Türkiyə ilə birləşir
Azərbaycan neftinin qiyməti dəyişib
Laçının azad edilməsi ilə Azərbaycan ərazi bütövlüyünü təmin etdi - Deputat
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Dağlıq Qarabağda yaşayan insanlar Azərbaycan vətəndaşlarıdır
Laçın sakinləri Şəhidlər Xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycanlı sahibkarlar Rusiyada beynəlxalq foruma dəvət olunub
Prezident İlham Əliyev: Biz bütün dünyaya göstəririk ki, biz böyük xalqıq, yenilməz xalqıq
Prezident İlham Əliyev: Bizim ölkəmiz üçün yeni dövr başlayır
Azərbaycan Prezidenti: Yeddi şərt qoyan Paşinyan, görəsən, indi hansı şərt qoya bilər
Ombudsman Ermənistanın terrorçu qruplaşmalar və muzdlulardan istifadəsi ilə bağlı beynəlxalq təşkilatlara müraciət edib
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan, sən dalansan, biz səni dalan etdik
Prezident İlham Əliyev Bəyanatın bəndlərini şərh edib
Gəncədə arvadını qətlə yetirən kişinin məhkəməsinin vaxtı məlum oldu
Təhsil Nazirliyi vətəndaşların qəbulunu dekabrın 28-dək dayandırıb
Azərbaycan Prezidenti: Laçın dəhlizi Laçın şəhərinin içindən keçir, biz təklif etdik ki, yeni bir dəhliz inşa edilsin
Koronavirus xəstələri karantin postunda saxlanılıblar (FOTO)
Sabah hava çiskinli və küləkli olacaq
Formula 1 üzrə dünya çempionu koronavirusa yoluxdu
Azərbaycan Prezidenti: Otuz il ərzində yığdıqları texnikanı döyüş meydanında 44 gün ərzində məhv etdik
Ermənistanda növbəti etiraz aksiyası keçirilir
Ermənistan Azərbaycan torpaqlarını qaytarsaydı, müharibə olmazdı - İtalyan senator
Prezident İlham Əliyev döyüş meydanında Ermənistanın məhv edilmiş və qənimət götürülmüş texnikalarının tam siyahısını açıqlayıb
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan ümumi taxıl istehsalının yarısını bizim torpaqlarımızdan götürürdü
Bütün xəbərlər