İranın hazırkı mövqeyi "5+1" ölkələrindən üstündür - Trend-in icmalçısı

İranın hazırkı mövqeyi "5+1" ölkələrindən üstündür - Trend-in icmalçısı

Trend-ın fars redaksiyasının rəhbəri Dalğa Xatınoğlu

İran və BMT Təhlükəsizlik Şurasının 5 daimi üzvü, üstəgəl,  Almaniyanı təmsil edən Avropa Birliyinin xarici siyasət məsələləri naziri Ketrin Eşton noyabrın 15-dən 18-dək (çox ehtimal ki, Vyanada) növbəti müzakirələrini keçirəcək. İranın nüvə proqramı ilə bağlı tərəflərin sonuncu müzakirəsi keçən ilin oktyabrında baş tutmuşdu, lakin son 1 il ərzində İran və Qərb ölkələrinin əllərindəki "kozır"larda və onların mövqelərində diqqətəçarpacaq dəyişiklik baş verib.

Növbəti görüşdə müzakirələri Eşton və İran Ali Təhlükəsizlik Şurasının baş katibi Səid Cəlili  aparacaqlar. İran xarici işlər nazirinin sözçüsü Ramin Mehmanpərəst bildirib ki, müzakirələrin mövzusu - İran və "5+1" ölkələrinin "təkliflər paketi" üzərində olacaq. Onun dediyinə görə, ola bilsin, müzakirələr İranın təkliflər paketi üzərində, yaxud tərəflərin irəli sürdükləri təkliflər paketinin müştərək məqamları üzərində aparılsın.

İran keçən ilin sentyabr ayında "5+1" ölkələrinə (Rusiya, Böyük Britaniya, ABŞ, Çin, Fransa + Almaniya) təhvil verdiyi təkliflər paketində ümumi mövzular haqqında, o cümlədən, Əfqanıstan və Yaxın Şərqdə sabitliyin bərpası üzrə müzakirələr aparmağa hazır olduğunu bildirmişdi. ABŞ isə İranın nüvə proqramının müzakirə prioriteti olmasının vacibliyini vurğulayaraq, Tehranın təkliflər paketini "qeyri-ciddi" adlandırmışdı. ABŞ İranın təkliflər paketini qəbul etməmişdi. Lakin İran Prezidentinin ötən həftə Livana səfəri zamanı xalq tərəfindən misli görünməyən səviyyədə qarşılanması, seçkilərdən 7 ay ötməsinə baxmayaraq, hələ də hökuməti təşkil edə bilməyən İraqın böhrandan çıxması üçün Baş nazir Nuri əl-Malikinin məcburiyyət qarşısında İrana səfəri və bu ölkədən yardım istəməsi, habelə, ABŞ, Avropa və Əfqanıstan rəsmilərinin dəfələrlə İrandan Əfqanıstanda sabitliyin yaranmasında yardım diləmələri göstərir ki, İran regionda olan nüfuzundan yararlanıb, ölkənin nüvə proqramına dair "5+1" ölkələri ilə müzakirələrdə geri çəkilən deyil.

ABŞ-ın Pakistan və Əfqanıstan üzrə xüsusi nümayəndəsi İtaliyanın Roma şəhərində keçirilən Əfqanıstanın təhlükəsizliyi ilə bağlı konfransda İranın Əfqanıstanın sabitliyində rolunun əhəmiyyətli olduğunu vurğulayıb.

Əslində, İraqda sabitlik 2007-ci ildə - ABŞ və İranın İraqdakı səfirləri arasında keçirilən 3 mərhələ müzakirələrdən sonra xeyli dərəcədə yaxşılığa doğru irəliləyib və ABŞ İranın regionda nə dərəcədə nüfuzlu olduğunu bilir.

Qərb İrandan tələb edir ki, yalnız nüvə proqramı üzrə müzakirəyə qoşulsun, lakin, çətin ki, İran regiondakı nüfuzuna göz yumsun. İranın "5+1" ölkələri ilə mövqedə yüksəkdə olması yalnız regiondakı nüfuzu ilə deyil, həm də son bir ildə nüvə  sahəsində əldə etdiyi uğurlarından da ibarətdir.

Keçən ilin oktyabrında Qərb Tehrandan "Əmirabad" reaktorunun yanacağının təmin edilməsi məqsədilə İrandan 1 200 kq zəif dərəcədə (3,5 faiz) uran ehtiyatını,120 kq 20 faizlik uran boruları ilə dəyişməyi təklif etmişdi; hansı ki o zaman İranın zəif uran ehtiyatı 1 500 kq idi. Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatının İranın nüvə proqramı üzrə 30-cu məruzəsində bu təşkilatın baş katibi Yukiya Amano bildirib ki, rəsmi Tehran hazırda 2 800 kq (3,5 faiz) zəif uran ehtiyatına malikdir, yəni keçən illə müqayisədə İranın 3,5 faizlik uran ehtiyatı, təxminən, 2 dəfə artıb.

Baxmayaraq ki, İran "5+1" ölkələri ilə müqayisədə müzakirələrdə yüksək mövqedədir,  BMT Təhlükəsizlik Şurası bu ölkəyə qarşı 6 qətnamə çərçivəsində 4 dövr sanksiya tətbiq edib; xüsusilə iyun ayında qəbul olunan 1929 saylı qətnamədən sonra, İranın iqtisadi vəziyyəti pisləşib. Digər tərəfdən, ABŞ və Avropa Birliyinin İrana qarşı tətbiq etdiyi birbaşa sanksiyalar, demək olar ki, bütün böyük enerji təşkilatlarını İrandan uzaqlaşmağa məcbur edib. 85 faiz gəlirlərini neft və neft məhsullarından təmin edən rəsmi Tehranın son bir ildə neft ixracatı 13 faiz azalıb.

İran sanksiyalardan müəyyən vasitələrlə qorunmağı bacarıb; xüsusilə Çin şirkətləri Qərb şirkətlərinin yerini İranın enerji sahəsində sürətlə doldurur. Yəni, İran Qərb ölkələrinin sanksiyalarına dözə bilir. Belədə sual yaranır ki, bəs Qərb ölkələri necə, regionda, xüsusilə də İraq, Əfqanıstan, Yəmən, Livan və Fələstindəki problemlərə hazırda dözmək iqtidarındadırmı? Fikrimcə, İran ona qarşı tətbiq olunmuş sanksiyalara müəyyən vaxta qədər dözümlülük göstərə biləcək, lakin Qərb ölkələri regionda batdığı bataqlıqdan çıxmaq üçün, İranın "təkliflər paketi"ni prioritet kimi gözdən keçirmək məcburiyyətindədir.

Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Fransada silah satışı ilə məşğul olan cinayətkar dəstə saxlanılıb
Fransada silah satışı ilə məşğul olan cinayətkar dəstə saxlanılıb
Avstriya 1 milyon doza Sputnik vaksini almaq niyyətindədir
Avstriya 1 milyon doza Sputnik vaksini almaq niyyətindədir
Loading Bars
Xəbər lenti
"Atalanta" futbol klubu İtaliya çempionatı oyununda "Fiorentina"yı məğlub etdi
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 30 194 nəfər sağalıb
Ağcabədi rayonunda tikili yanıb
Qərbdə Ermənistanın minalanmış ərazilərin xəritələrini verməkdən imtina etməsi ilə bağlı məsələ qaldırılmalıdır - ukraynalı ekspert
Qırğızıstanın yeni konstitusiyasına dair referendum baş tutub
Türkiyədə zəlzələ qeydə olunub
Trend BİA və Qırğızıstanın "Kabar" agentliyinin rəhbərləri birgə layihələrin həyata keçirilməsini müzakirə ediblər
İngiltərə Premyer Liqası: "Mançester Yunayted" klubu "Tottenhem"i məğlub edib
Pakistan azad edilmiş ərazilərin bərpasında Azərbaycanı dəstəkləyir
Dünyada ötən sutka koronavirusa 646 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Ağsuda yas mərasimi keçirənlər inzibati məsuliyyətə cəlb edilib
Beynəlxalq cəmiyyət Azərbaycanın azad edilmiş torpaqlarının bərpası prosesində fəal iştirak etməlidir - Ekspert
Qırğızıstanda referendum və yerli hakimiyyət orqanlarına seçkilər başa çatıb
İran nüvə obyektindəki qəzanının terakt nəticəsində baş verdiyini bildirib
Ceyhun Bayramov “Cənubi Qafqaz üçün yeni baxış - müharibə sonrası inkişaf və əməkdaşlıq” mövzusunda təşkil olunan dəyirmi masada iştirak edib (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Goranboyda toy mərasimlərinin keçirilməsinin qarşısı alınıb
Azərbaycanda 2 414 nəfər COVID-19-a yoluxub, 36 nəfər vəfat edib
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 103 min nəfərə çatır
Bakıda restoranda toy edən 40 nəfər cərimələnib (VİDEO)
Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində yenidən sülhün hökm sürməsi sevindirici haldır - Macarıtanın dövlət katibi
Ermənistanda Gəncəyə raket zərbələri endirməsi əmirini verənlər müharibə cinayətlərinə görə məsuliyyət daşıyırlar - Hikmət Hacıyev
Azərbaycan müharibə dövründə çox böyük bir qəhrəmanlıq sərgilədi - Fahrettin Altun (ÖZƏL) (VİDEO)
“Yaşat” Fondu dövlət tərəfindən həyata keçirilən tədbirlərə dəstək verilməsi üçün effektiv və əlçatan platformadır - Pərvin Kərimzadə
Gürcüstanda koronavirusa daha 707 nəfər yoluxub, 8 nəfər ölüb
Azərbaycanın Ağdam şəhəri urbisidin açıq nümunəsidir - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Türk Şurasının nümayəndə heyətinin Gəncəyə səfəri başlayıb (FOTO)
Türkiyədə ilin əvvəlindən 40 terror aktının qarşısı alınıb - Nazir
Bu səfər təşkil olundu ki, Türk Şurasının nümayəndə heyəti bu vəhşiliklə yerindəcə tanış olsun - Hikmət Hacıyev
Özbəkistan Qarabağda bir məktəbin tikintisini təmənnasız edəcək - Asadjon Xocayev (VİDEO)
Türk Şurası şirkətlərin Qarabağda bərpa işlərində iştirakı ilə bağlı biznes forum keçirəcək
Azərbaycanın qələbəsi türk dünyasının qələbəsi oldu - Türk Şurasının baş katibi
İranda ötən sutkada 258 nəfər koronavirusdan ölüb
İsmayıllıda çayxanada şənlik təşkil edənlər cərimələnib (FOTO)
Türk Şurasının nümayəndə heyəti Ağdam Dram teatrının qalıqlarına baxıblar (FOTO)
Ağdamda gördüklərimiz bənzəri olmayan bir barbarlıqdır - Fahrettin Altun (VİDEO)
ADA Universitetində “Cənubi Qafqaz üçün yeni baxış. Münaqişədən sonra inkişaf və əməkdaşlıq” adlı konfrans keçirilir (FOTO)
Türk Şurasının nümayəndə heyəti Ağdam şəhər Cümə məscidində olublar - Trend TV-nin REPORTAJI
Hindistanda ötən sutka koronavirusa 150 mindən çox yoluxma halı qeydə alınıb
Prezident İlham Əliyev Türk Şurasında vacib birləşdirici rol oynayır - Bağdad Amreyev (ÖZƏL) (VİDEO)
Türk Şurasının nümayəndə heyəti ermənilərin viran qoyduğu Ağdamın "İmarət"ində - Trend TV-nin REPORTAJI
Naftalanda toy mərasimin keçirilməsinin qarşısı alınıb (VİDEO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Mingəçevirdə ictimai yerdə hərəkətdə olan koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Siyəzəndə nişan mərasimin keçirilməsinin qarşısı alınıb
Türk Şurasının nümayəndə heyətinin Ağdama səfəri başlayıb (FOTO)
Şəmkirdə yol polisi reyd keçirib (FOTO)
Saatlıda gecə saatlarında fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlanıb
İranın nüvə obyektində naməlum hadisə baş verib
Yevlaxda toy məclisi aşkar edilib (FOTO)
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 135 milyon nəfəri ötüb
Füzuli rayonunun Aşağı Rəfədinli kəndi (VİDEO)
Qırğızıstanda referendum və yerli hakimiyyət orqanlarına seçkilər keçirilir
Samuxda mərasimlərin keçirilməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
Rumıniyada koronavirusa yoluxanların sayı 1 milyon nəfəri ötüb
Çin Azərbaycana dəmir yolu vasitəsilə 50 konteyner ixrac malı göndərəcək
Türkiyə xüsusi təyinatlıları Suriyada terrorçuları zərərsizləşdirib
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 842 nəfər yoluxub
Fransada silah satışı ilə məşğul olan cinayətkar dəstə saxlanılıb
Avstriya 1 milyon doza Sputnik vaksini almaq niyyətindədir
Çində kömür mədənini su basıb, onlarla fəhlə təhlükədə qalıb
Fransada koronavirusa yoluxma hallarının sayı 5 milyonu ötüb
Yunanıstan sahillərində zəlzələ qeydə baş verib
Hindistanda avtobus dərəyə düşüb, azı 10 nəfər ölüb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 32 539 nəfər sağalıb
Futbol üzrə İspaniya çempionatı: "Real" "Barselona"ya qalib gəldi
Türkiyə və Ukraynanın müdafiə nazirlərinin görüşü baş tutub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 134 milyonu ötüb - ÜST
Ağdamda ev yanıb (FOTO)
Türk Şurasının beynəlxalq nüfuzu artır - Azərbaycan türk dünyasının birləşdiricisi kimi...
Mingəçevir Dövlət Universitetində “Tələbə Vətənpərvərlik İnkişafı Mərkəzi” yaradılıb
“Yaşıl Marafon” çərçivəsində Bakı və Tərtərdə daha 1 225 ədəd müxtəlif cinsli ağac əkilib (FOTO)
İtaliyada son sutka ərzində koronavirusdan 344 nəfər ölüb
Myanmada toqquşmalarda ölənlərin sayı 701 nəfərə çatıb
Ermənistanın minalanmış ərazilərin xəritəsini verməməsi beynəlxalq hüququn növbəti pozuntusudur - Səfir
Bərdədə ağır avtomobil qəzası, xəsarət alanlar var
Latviya təhsil sahəsində Azərbaycanla əməkdaşlığın inkişafında maraqlıdır
Şəhid ailələrinə və vətən müharibəsi iştirakçılarına dövlət qayğısı bundan sonra da davam edəcək - Deputat
Şahzadə Filipin dəfn mərasiminin tarixi elan edilib
Goranboyda toy mərasimin keçirilməsinin qarşısı alınıb
Azercell-in “Kabinetim” mobil tətbiqi 1 mln yüklənməni aşdı
Azərbaycan COVID-19 pandemiyasına qarşı qlobal səyləri səfərbər edən ilk ölkələrdəndir - Tamam Cəfərova
Kürün aşağı axımında suyun duzluluğunun artması səbəbləri araşdırılır
İngiltərə futbol çempionatının lideri "Mançester Siti" "Lids"ə məğlub oldu
Gəncədə yaşayan rəssamların virtual sərgisi keçirilib (FOTO)
Ermənistandan mina sahələrinin xəritəsini tələb etməli olan müvafiq komissiyalar yaradılmalıdır - Rusiyalı politoloq
Bu gün Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edilib
Azərbaycan startapı beynəlxalq proqramda iştirak edəcək
Türk Şurasının informasiya və media üzrə məsul rəsmiləri Fəxri Xiyaban və Şəhidlər Xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşır
Ukraynanın nüfuzlu “Kiev Diplomatic” jurnalında Azərbaycanla bağlı geniş məqalə dərc edilib (FOTO)
Hərbi polisin yaranmasının 29-cu ildönümü qeyd edilir (VİDEO)
Mingəçevirdə restoranda toy edənlər cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Macarıstan Türk Şurası ölkələrini vacib tərəfdaş hesab edir
Azərbaycanda 2 192 nəfər COVID-19-a yoluxub, 33 nəfər vəfat edib
Xəzər rayonunda ümümrayon iməcliyi və dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Media sahəsində əməkdaşlığın daha da sistemləşdirilməsinin tərəfdarıyıq - Hikmət Hacıyev
Qubada Azərbaycan-Türkiyə qardaşlıq parkı salınacaq
Türk Şurası çərçivəsində Media Koordinasiya Komitəsi yaradılmalıdır - Prezidentin köməkçisi (VİDEO)
Bütün xəbərlər