Ekspertlər Avropa təhlükəsizliyinin təminatı üzrə yeni layihəni utopik ideya hesab edirlər

Azərbaycan, Bakı, 17 iyun / Trend , müxbir E.Tariverdiyeva/ Beynəlxalq ekspertlər Rusiya prezidenti Dmitri Medvedevin NATO-nun iş bacarığı olmayan təşkilat olması barədə bəyanatı ilə bağlı Avropanın təhlükəsizilyi ilə əlaqədar bu yaxınlarda təklif etdiyi yeni layihəni utopik ideya hesab edirlər.

"Medvedyevin belə düşünməsinə baxmayaraq, yalnız NATO strateji cəhətdən Avropanın gələcək təhlükəsizliyi üçün zəruri strukturdur", - deyə təhlükəsizlik üzrə avropalı ekspert Tomoyuki Haşimoto (Tomoyuki Hashimoto) hesab edir.

RF prezidenti bu yaxınlarda Almaniyaya səfəri zamanı Ümumavropa sammitinin təşkili və Avropanın təhlükəsizliyinə dair yeni hüquqi icbari sənədin hazırlanmasına dair ideya səsləndirib. Medvedyevin rəyinə görə, NATO Avropanın təhlükəsizlik məsələlərini həll etmir və Şimali Atlantika Alyansının Avropada hərbi məqsədlərini genişləndirməyəcəyinə zəmanət yoxdur.

"Mənim Avropada təhlükəsizlik sisteminin universal olmasını hesab etməyim üçün əsas yoxdur. NATO-ya gəldikdə isə, Avropanın təhlükəsizlik məsələsinin həllinə NATO lazım olmayacaq", - deyə RF prezidenti Rusiya Mətbuatının Ümumdünya Konqresi iştirakçılarının suallarına cavab verərkən bildirib.

NATO-nun Baş katibi Yap de Hoop Sxeffer Rusiya prezidenti Dmitri Medvedyevin Avropa qitəsinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsində Şimali Atlantika Alyansının roluna dair rəyi ilə razı deyil. "Mən bu tənqidi qiymətləndirmə ilə razı deyiləm - o, öz təsdiqini tapmayıb", - deyə NATO rəhbəri cümə günü Brüsseldə müdafiə nazirləri səviyyəsində keçirilən Rusiya-NATO Şurasının iclasının yekunu üzrə bildirib.

Haşimoto hesab edir ki, Gürcüstan və Ukraynanın NATO-ya üzvlük mövzusu ilə bağlı diplomatik möhtəkirliyini nəzərə alsaq, Medvedyevin NATO-ya dair bəyanatı siyasi jestin bir hissəsi ola bilər. "NATO zəruridir, ayrıca "Avropa ordusu"nun yaradılması ideyası bir tərəfə aparmır. Əlbəttə, hər bir Milli Avropa ordusu dünyadakı orduların əksəriyyətindən daha yüksək standartlara malikdir. Bununla belə, müharibənin aparılması üzrə adi ənənəvi üsullar təhlükəsizliyin girovu deyil, çünki təhlükənin yeni forması meydana gələ bilər və eyni zamanda, "Terrorçuluqla mübarizə" xüsusi problemə çevrilir", - deyə Dünya Beynəlxalq Elmlər Assosiasiyasının NATO üzrə mütəxəssisi Haşimoto çərşənbə axşamı elektron poçt ilə Trend a bildrib.

O hesab edir ki, bu məsələdən çıxış edərək, siyasi üstünlük milli suverenliyə deyil, multi-milli Avropanın nəzarətinə verilir ki, bu da Avropa ordusunun yaradılması prosesini çətinləşdrir.

Ekspertin sözlərinə görə, NATO, sözsüz ki, Avropada təhlükəsizlik boşluğunu doldurur. "Kəşfiyyat məlumatlarının toplanması da daxil olmaqla, onun strateji aktivləri Avropa təhlükəsizliyi üçün mühüm həyati əhəmiyyətə malikdir. Belə olan halda, Avropa İttifaqı, həmçinin, Qərbi Avropa İttifaqı NATO-nun Avropa təhlükəsizliyindəki əsas roluna can atır", - deyə Haşimoto bildirib. Buna baxmayaraq, politoloq hesab edir ki, analoji arqumenti NATO üçün də gətirmək olar: NATO ənənəvi hərbi əməliyyatlara hazır olan təşkilatdır. Soyuq müharibə və ya Fars körfəzində müharibə hallarında Alyans, demək olar ki, həmişə Avropanı nüvə müharibəsi təhlükəsinə məruz qoyaraq, ənənəvi çıxış edib. Haşimoto güman edir ki, NATO terrorçuluqla mübarizəyə hazır deyil və ola bilsin ki, Medvedyevin sözlərində məntiq var. O əlavə edib ki, bu o demək deyil ki, digər ölkə və təşkilatlr təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün böyük imkanlara malikdir.

Politoloqun rəyinə görə, NATO-nun dünya üzrə insan resursları və idrakının təchiz edilməsi şəbəkəsinə malik olması mühümdür. "NATO yeni Avropa problemlərini həll etməyəcək, lakin yenə də bu təşkilat böyük potensiala malikdir. NATO sülh və hərb anlayışı siyasi, iqtisadi, hərbi və ümumbəşər rakursdan açıq olan daha universal təşkilata çevrilməlidir.

Təhlükəsizlik problemləri üzrə Avropa eksperti Kamil Zvolskinin (Kamil Zwolski) rəyinə görə, Rusiya prezidentinin NATO-nun təhlükəsizlik məsələlərinin həllinin qarantı olmadığı ilə əlaqədar, bütün Avropa ölkələrinin Avropa təhlükəsizliyi haqqında yeni müqavilə hazırlamalarını təklif etməsi üçün münasib vaxt deyil.

"Medvedyev öz təşəbbüsü ilə, İrlandiyada keçirilən referendumdan bir az əvvəl çıxış edib. Burada keçirilən referendumda üstünlük təşkil edən əksəriyyət Avropa İttifaqı institutlarının dəyişdirilməsi üzrə Lissabon Müqaviləsinin əleyhinə səs veriblər. Yaxın aylarda (ola bilsin, yaxın illərdə) Aİ öz səylərini onun mahiyyəti və mövcudluğunun əsasları arasında böhranın həll edilməsində cəmləşdirəcək", - Salford Universitetinin (Birləşmiş Krallıq) Avropa İttifaqı və beynəlxalq təhlükəsizlik sahəsində tədqiqatçısı Zvolski çərşənbə axşamı elektron poçtla Trend -a bildirib.

Ekspert güman edir ki, Rusiya prezident noyabrda seçiləcək yeni ABŞ prezidenti ilə əməkdaşlıq üçün ikimənalı çərçivələr yaradır. Medvedyev, bir tərəfdən, söyləyir ki, bəli, biz ABŞ-ın yeni administrasiyası ilə əməkdaşlıq etmək istəyirik. Digər tərəfdən, yeni prezidentdən ABŞ-ın Avropadakı siyasətini dəyişdirməyi tələb edir. Zvolski hesab edir ki, bu tələb tamamilə və de-fakto ABŞ-ın Avropada iştirakının ümumiyyətlə lazım olmadığına dəlalət edir.

Politoloqun Rusiya prezidentinin fikrilə bağlı rəyinə görə, Avropada artıq qəbul edilib ki, 21-ci əsrdə təhlükəsizlik geniş xarakter daşıyır və çoxtərəfli cavab tədbirləri tələb edir. Bu fakt artıq 2003-cü il tarixli Avropa təhlükəsizlik strategiyasında öz əksini tapıb və çox ehtimal ki, bu sənədin 2008-ci ilin sonunda yenidən nəzərdən keçiriləcək variantında daha çox vurğulanacaq.

Politoloq hesab edir ki, enerji ehtiyatlarına sabit çıxışın təmin edilməsi yaxın gələcəkdə Avropa üçün təhlükəsizlik sahəsində daha kəskin problemlərdən biri olacaq. Bu, həmçinin, Rusiyanın həlledici rol oynadığı sahədir. "Medvedyevin xaricə birinci səfəri Qazaxıstana edilib və bunun üçün səbəb var: Astana Moskvanın Xəzər hövzəsinin enerji ehtiyatlarına hakimlik strategiyasında vacib həlqədir. Eyni zamanda, Aİ və ABŞ Zaqafqaziyanı Rusiyanın iştirakını məhdudlaşdıraraq, Avropaya enerji tədarükünün diversifikasiyasına səbəb olacaq TransXəzər boru kəməri layihəsinə başlamağa çağırır", - Zavolski hesab edir.

2008-ci ilin iyununda Aİ və Türkmənistan enerji məsələləri üzrə "Anlaşma Memorandumu" imzalayıblar. Aİ gələcəkdə bu memorandumu hüquqi baxımdan daha çox möhkəmlənmiş sazişə çevirməyə ümid edir.

Ekspert əlavə edib ki, artıq 2007-ci ildə rusların Şimal qütbünə öz bayraqlarını sancmaları ilə əlaqədar fikir ayrılıqları yaranıb. "Avropa Şurasının 2008-ci ilin martında Brüsseldə yüksək səviyyədə keçirilən görüşündə bəyan edilib ki, qütb buzlarının əriməsi böyük karbohidrogen yataqlarına çıxış yaradır. Bu bəyanat enerji ehtiyatları uğrunda mübarizədə rəqabəti daha da sürətləndirə bilər", - politoloq söyləyib.

Zavolskinin rəyinə görə, Avropanın bütün ölkələrini və Rusiyanı əhatə edən təhlükəsizlik paktının yaradılması fikri çox alicənabdır. Belə ki, beynəlxalq siyasət üçün vacibdir ki, dövlətlər təhlükəsizlik məsələlərində rəqabət aparmasınlar və əməkdaşlıq etsinlər. Lakin Rusiyanın geosiyasətini və Avropanın müasir təhlükəsizlik problemləri anlayışını nəzərə alaraq, belə fikir,çətin ki, yaxın illərdə realizə olunsun, - o əlavə edib.

NATO bloku 1949-cu il aprelin 4-də Vaşinqtonda imzalanan Şimali Atlantika Müqaviləsinin əsasında yaradılıb. 2007-ci il üçün NATO-nun tərkibinə 26 dövlət daxildir.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Vaksinlərdən sonra normal həyata nə zaman qayıdacağıq? - “Sahil Kərimli ilə Aktual”da mütəxəssislər sualları cavablandırıb (VİDEO)
Vaksinlərdən sonra normal həyata nə zaman qayıdacağıq? - “Sahil Kərimli ilə Aktual”da mütəxəssislər sualları cavablandırıb (VİDEO)
Şəhid və müharibə iştirakçısı ailələrinin 3200-dən çox üzvü sosial-psixoloji dəstək və reabilitasiya xidməti ilə əhatə edilib (FOTO)
Şəhid və müharibə iştirakçısı ailələrinin 3200-dən çox üzvü sosial-psixoloji dəstək və reabilitasiya xidməti ilə əhatə edilib (FOTO)
Azərbaycan xalqı 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının əziz xatirəsini yad edir (FOTO)
Azərbaycan xalqı 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının əziz xatirəsini yad edir (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
20 Yanvar qırğınının baiskarları, o cümlədən Qorbaçov cəzasını almalıdır - QMİ sədri
Türkiyə XİN 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı paylaşım edib
Ötən il Azərbaycanın neft bitumu istehsalı 10 dəfədən çox artıb
“20 Yanvar” qurbanlarının xatirəsi elektrik deposunda anılıb (FOTO)
20 Yanvar faciəsi xalqımızın milli şüuruna dönüş hadisəsi kimi daxil oldu - Şəhid bacısı
Azərbaycanda neft-qaz sektoruna yatırılmış investisiyaların həcmi artıb
Dinc insanlar qətlə yetirildi - Fransa səfiri Qanlı Yanvardan yazıb
Aİ-nin Azərbaycandakı nümayəndəliyi 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə bağlı bəyanat verib
Qara Yanvar Azərbaycan xalqı üçün müstəqillik uğrunda mübarizənin rəmzidir - Dmitri Panin
Bolqarıstan mətbuatı 20 yanvar hadisələri barədə yazıb (FOTO)
Vaksinlərdən sonra normal həyata nə zaman qayıdacağıq? - “Sahil Kərimli ilə Aktual”da mütəxəssislər sualları cavablandırıb (VİDEO)
Şəhid və müharibə iştirakçısı ailələrinin 3200-dən çox üzvü sosial-psixoloji dəstək və reabilitasiya xidməti ilə əhatə edilib (FOTO)
DTX kollegiya üzvləri 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının xatirəsini anıb
Hacıqabulda qanunsuz ov edənlər saxlanılıb
Azərbaycan xalqı 20 Yanvar faciəsi qurbanlarının əziz xatirəsini yad edir (FOTO)
Sabah da qar yağacaq, şaxta olacaq
Qərənfillər bu gün xarıbülbüllə birlikdə açır - Çavuşoğlu 20 Yanvar faciəsindən yazdı
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 67 mini keçib
Azərbaycanda yaşayan yəhudilər 20 Yanvar qurbanlarını yad edib: Bu, ölkədəki bütün xalqların acısıdır
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şəhidlər xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO/VİDEO)
Yanvarın 19-u axşam işə gəlirdim... - 20 Yanvar şahidi
DİN əməliyyat keçirib - Silahlı şəxslər saxlanılıb
Şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi, hərəkət dayandırıldı (FOTO/VİDEO)
Sol ayağını itirmiş qaziyə yüksək texnologiyalı protez hazırlanır (FOTO)
Baş konsulun 20 Yanvar faciəsi haqda məqaləsi ABŞ-da dərc edilib
Şuşada “Xarı bülbül” festivalı və Vaqif poeziya günlərinin keçirilməsi ilə bağlı işlərə başlanıb - Nazir (FOTO)
20 Yanvar yalnız kədər və ağrı ilə xatırlanacaq bir gün deyil, həm də şərəf günüdür - Hüseyin Altınalan
20 yanvar şəhidlərinin xatirəsini hörmətlə anırıq - Britaniya səfiri (FOTO)
“Azərsun Holdinq”in kollektivi 20 yanvar tarixində Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edib
Azərbaycan neftinin qiyməti 56 dolları keçib
Paşinyan müxalifətin Qarabağ müharibəsini araşdırmaq təklifini qəbul etmədi
Qazaxıstan səfirliyi 20 Yanvar qurbanlarının xatirəsini anıb
Türkiyə müharibədən sonra da Azərbaycana dəstək üçün səfərbər olub - Səfirdən Bahçelinin fikirlərinə aydınlıq
Ən çox qar bu ərazilərə yağıb - Faktiki hava
Türk Şurası 20 Yanvar qurbanlarının xatirəsini yad edib
Tramp son fərmanını imzaladı - Keçmiş məmurlar əfv olundu
Göyçayda keçmiş məhkumdan narkotik götürülüb (FOTO)
Azərbaycana yeni səfir təyin olunsa da, hələki vəzifəmi icra edirəm - Erkan Özoral
Şəhidlər Xiyabanı istiqamətində şəxsi avtomobillərdən istifadə etməyin -Sürücülərə müraciət
Yunanıstan parlamenti Azərbaycan qazı ilə bağlı sazişi müzakirə edir
Ermənilər Vaqifin muzey-məqbərə kompleksini məhv ediblər - Monitorinqin nəticələri açıqlandı
Vaksinasiya mərhələli şəkildə davam edir - Nazir müavini
Los Ancelesdəki Baş Konsulluq 20 Yanvar faciəsi barədə ingilis dilində film hazırlayıb
Zəfər savaşından sonra bütün şəhidlərimizi yeni ruh və qürur hissi ilə anırıq, bütün şəhidlərimizin ruhu şaddır - Hikmət Hacıyev (VİDEO)
Hər zaman olduğu kimi Ümumxalq Hüzn Günündə də Azərbaycanın yanındayıq - Türkiyə səfirliyi
Yakutiyada 50 dərəcə şaxta qeydə alınıb
20 yanvar hadisəsi Azərbaycanın müstəqillik mübarizəsini boğmağa qarşı yönəldilmişdi - Tarixçi alim
Azərbaycanda sahibkarlıq sahəsində innovativ xidmət təqdim edilib
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın rəsmi "Instagram" səhifəsində 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə bağlı paylaşım edilib (FOTO)
İsveçdə 5G şəbəkəsinin yaradılmasında 4 şirkət iştirak edəcək
XİN 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə bağlı bəyanat yaydı
Almaniyada karantin 14 fevrala qədər uzadılır
Portuqaliyanın İqtisadiyyat naziri koronavirusa yoluxub
Almaniyada insan alveri ilə məşğul olan dəstə saxlanılıb
İsraildə karantin 31 yanvara qədər davam edəcək
Air France fevral və martda Rusiyadan Parisə bir sıra uçuşlar həyata keçirəcək
Liviyanın hərbi-dəniz məktəbində partlayış baş verib
Cəbhəboyu ərazilərdə iki gündə 129 ədəd mina aşkarlanıb - ANAMA (FOTO)
"Lester" "Çelsi"ni məğlub edərək Premyer Liqada birinci yerə yüksəldi
Almaniya Bundesliqası: "Bayer" "Borussiya"ya qalib gəldi
David Norkuist Pentaqon rəhbəri vəzifəsini icra etməyə başlayır
Trump yeni administrasiyanın gəlişini etiraf etdi
Pompeo Çinin uyğurlara qarşı siyasətini "soyqırım" adlandırıb
Azərbaycanda 20 Yanvar faciəsinin 31-ci ildönümü qeyd olunur
ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru vəzifəsindən istefa verib
İstədim ona deyim ki, mən də səni, qaqa. Amma gözlərim artıq bağlandı... Şəhidlərinin xatirəsinə həsr olunmuş "Olmayan Bir Müsahibə ..."
Lənkəranda üçmərtəbəli binada yanğın olub
Şagirdlərin yarım illik nəticələri belə qiymətləndiriləcək - Qaydalar təsdiqləndi
Sorosun oyuncağı Paşinyan Ermənistanı bataqlıqdan çıxara bilmir - İqtisadiyyat çökür, etirazlar isə bitmir
2020-ci ildə qlobal sərnişin daşımaları kəskin azalıb
Prezident İlham Əliyevin rəsmi "Facebook" səhifəsində 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ilə bağlı paylaşım edilib (FOTO)
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 7 218 nəfər sağalıb
Mingəçevir Dövlət Universitetində 20 Yanvar faciəsinin otuz birinci ildönümünə həsr olunmuş seminar keçirilib
Sumqayıtda fərdi evdə yanğın baş verib
Nazirlik Azərbaycanda internet rabitəsinin genişləndirilməsi işləri barədə
Ermənistanın yalanları dünyanı 20 Yanvar faciəsinin əsl mahiyyətindən yayındırmağa yönəlib - Politoloq
Qarabağda Rusiya və Azərbaycan xilasedicilərinin birgə fəaliyyəti ilə 210 ədəd mina zərərsizləşdirilib (FOTO)
Beynəlxalq Bankın xalis mənfəəti dəfələrlə azalıb
Dübəndi terminalında neft nəqli kəskin şəkildə artıb
Bu rayonlara qar yağıb - FAKTİKİ HAVA
Pambıqçılığın inkişafı ilə bağlı ötən ilin yekunları və qarşıda duran vəzifələrlə bağlı müşavirə keçirilib (FOTO)
İşğaldan azad edilmiş torpaqların inkişaf modeli nümunəvi xarakter daşıyacaq - Könül Nurullayeva
BNA-da Vətən müharibəsinin iştirakçısı olan əməkdaşlarla görüş keçirilib
Bakıda yol qəzası tıxaca səbəb olub
“YAŞAT" Fondu tərəfindən daha 3 nəfərin əməliyyatı təmin edilib (FOTO)
İran Qarabağın bərpasında aktiv iştirak etmək niyyətindədir - Nümayəndələr Azərbaycana səfər edəcək
Sovet rəhbərliyi 20 yanvar faciəsini törətməklə Azərbaycan xalqının qürurunu sındırmaq istəyirdi - Arzu Nağıyev (VİDEO)
QMİ sədrinin Dağlıq Qarabağla bağlı müraciətinə Vatikan cavab verib
Cəbrayıl-Füzuli istiqamətində gedən döyüşlərdə şəhid olan DİN çavuşu (FOTO)
Kəlbəcər rayonunun Çopurlu kəndi (FOTO/VİDEO)
20 Yanvar hadisələri ilə əlaqədar əlilliyi olanlar sosial müdafiə tədbirləri ilə əhatə olunublar
YAP Zəngilan rayon təşkilatında 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi yad edilib
ADU-da 20 Yanvar faciəsinin ildönümünə həsr olunmuş seminar keçirilib
Azərbaycana gələn Türkiyə vətəndaşları üçün etibarlı sərhədkeçmə sənədlərinin siyahısı müəyyənləşib
İşğaldan azad olunan əraziləri minalardan təmizləmək üçün Rusiyadan yeni avadanlıqlar gətirildi (FOTO/VİDEO)
Yanvarın 21-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Ermənistan vətəndaşları Qarabağdakı zənginlər uğrunda ölməməlidir - Erməni jurnalist
Türkdilli dövlətlər arasında əməkdaşıq perspektivləri müzakirə edilib
Özəlləşdirmə və icarədən dövlət büdcəsinə 71,8 milyon manat daxil olub
Xaçmazda Şəhidlər Xiyabanı yenidən qurulub (FOTO)
Bütün xəbərlər