Meksika mətbuatı: Metsamor AES dünya üçün nüvə təhlükəsinə çevrilmədən fəaliyyətinə son verilməlidir

Meksika mətbuatı: Metsamor AES dünya üçün nüvə təhlükəsinə çevrilmədən fəaliyyətinə son verilməlidir

Bakı. Trend:

Meksikanın nüfuzlu ingilisdilli “The News” qəzetində baş redaktor Tereza Marqolisin müəllifliyi ilə “Yenidən Çernobıl” sərlövhəli məqalə yayımlanıb.

Azərbaycanın Meksikadakı səfirliyindən Trend-ə verilən məlumata görə, məqalənin giriş hissəsində bildirilir ki, Çernobıl və Fukuşimadan daha dağıdıcı bir nüvə qəzasının olması gözlənilir və bu potensial nüvə fəlakəti geosiyasi fırıldaqlıqlar və iqtisadi maraqlar tərəfindən alovlandırılır. Türkiyə sərhədindən yalnız 16 km məsafədə, eləcə də İran, Gürcüstan və Azərbaycanın ərazisi Naxçıvana yaxın olduqca təhlükəli seysmik bölgədə yerləşən Ermənistandakı Metsamor nüvə stansiyası yer kürəsində ən təhlükəli atom elektrik stansiyasıdır. Metsamor AES-in 1976-ci ildə fəaliyyətə başladığı və istifadə müddətinin 30 il (2006-ci ilə qədər) təyin edildiyi vurğulanır. 2009-cu ildə 200 milyon dollara başa gəlmiş və rus mühəndisləri tərəfindən yenidən təmir edilən Metsamor AES-in Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlik tərəfindən 2016-cı ilə qədər istifadə edilməsi uyğun hesab edilib, lakin buna baxmayaraq rəsmi Yerevan Metsamorun 2026-cı ilə qədər fəaliyyətinə davam edəcəyini açıqlayıb.

T.Marqolis, seysmik zonada inşa edilmiş Metsamora 77 km məsafədə yerləşən Ermənistanın ikinci böyük şəhəri Gümrüdə 1988-ci ildə baş verib, 25 mindən çox insanın tələfatı və yarım milyondan çox insan evsiz-eşiksiz qalması ilə nəticələnmiş zəlzələ zamanı AES-in rəsmi olaraq fəaliyyətinə son verildiyini nəzərə çatdırıb. Bildirib ki, 1994-cü ildə Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ ərazisinin Ermənistan tərəfindən işğal edilməsindən sonra İrəvan və Bakı arasında yaranmış gərginliyin nəticəsi olaraq Azərbaycan öz ərazisindən keçən Rusiya və Türkmənistan neft və qazına icazə vermədiyi üçün Ermənistan elektrik enerjisi problemi ilə qarşı-qarşıya qaldı. Dünyadakı nüvə mütəxəssislərinin tövsiyələrini qulaqardı edərək Ermənistan milli enerji tələbatını təmin etmək üçün Metsamor AES-in yenidən fəaliyyətə başlaması yönündə qərar verdi. Müəllif vurğulayır ki, tarxidə ilk dəfə olaraq bir nüvə eletrik stansiyası yenidən fəaliyyətə başlayıb, bu qərar beynəlxalq ictimaiyyət, xüsusilə də Türkiyə, İran, Gürcüstan və Azərbaycan tərəfindən sərt təndiq edilib.

Həmçinin məqalədə qeyd olunur ki, istifadə müddəti bitən Metsamorun yerinə bu il Ermənistanda yeni nüvə bloku inşa ediləcəkdi. Lakin milli büdcə kəsintiləri və beynəlxalq dəstəyin çətinliyi səbəbiylə, onun tikintisinə başlanılmadı. Metasmor AES-in yeni blokunun tikintisinə ən böyük maneə lazımi maliyyə vəsaitinin olmaması idi. Hökumətin vəd etdiyi yeni blokun tikintisi təxminən 5 milyard ABŞ dollarına başa gələcəkdir ki, bu da Ermənistanın 2009-cu il dövlət büdcəsindən iki dəfə artıqdır.

Müəllif Ermənistandan keçmiş Sovet İttifaqı ölkələri içərisində ən kasıb ölkələrindən biri və Moskvanın siyasi “qucaq iti” kimi bəhs edərək nəzərə çatdırın ki, Ermənistan Metsamorun yeni blokunun inşasının yarısını ödəmək üçün (hansı ki, bu ölkə Çernobıl texnologiyasının istifadəsi əsasında Metsamor AES-i inşa etmişdi) Rusiya ilə anlaşmış, qalan 2,5 milyard dolların maliyyələşdirilməsi məsələsində isə Fransanı (dünyanın ən böyük nüvə enerji sənayesinə sahib ölkə) razı salmışdı. Yeni blokun tikintisinin başa çatdırılması üçün başlanğıcda həm Rusya, həm də Fransa maliyyə vəsaitini ödəməyə öhdəlik qəbul etsələr də, daha sonra 2008-ci ildə dünyada baş vermiş qlobal iqtisadi böhranın nəticəsində hər iki tərəf də üzərinə götürdüyü bu öhdəliyi yerinə yetirməkdən imtina etdi. Rəsmi Moskva beynəlxalq arenadakı neft qiymətinin aşağı düşməsi ilə əlaqədar Metsamor məsələsindən daha da uzaqlaşmağa davam etdi.

Daha sonra müəllif özünün də iştirakçısı olduğu 29-30 sentyabr tarixlərində Bakıda keçirilən V Beynəlxalq Humanitar Forumunda dəyirmi masa ətrafında müzakirələr zamanı, Moskvadakı Kurçatov Nüvə Enerjisi İnstitutunun direktor müavini Yaroslav Ştrombax, Metsamor AES-in yenidən qurulması ilə əlaqədar Rusiyanın yardımdan imtina etməsi məsələsi ilə qarşı-qarşıya qaldığı nəzərə çatdılıb. Ştrombaxın kəskin və müdafiə edici şəkildə cavab verərək, seysmik zonada inşa edilmiş bu stansiyanın problemlərini həll etmək məcburiyyətində olmadıqlarını və hal-hazırda bunun artıq ermənilərin problemi olduğunu qeyd edib. Lakin bu məqamda T.Marqolis diqqətə çatdırır ki, Ştrombax korporativ məsuliyyət və ya Samsung Note 7 telefonunun uğursuzluğu barədə heç nə eşitməyib. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, seysmik zonada səhv və düşünülməmiş şəkildə inşa edilmiş bir AES, alovlar içərisindəki qüsurlu bir mobil telefondan daha çox təhlükəlidir.

Eyni zamanda T.Marqolis bildirir ki, Metsamor stansiyasının ilə bağlı ən böyük narahatlıq doğuran məsələ budur ki, bir qəza halında ortaya çıxacaq radiasiyanın qarşısının alınması üçün heç bir mühafizə binası, polad və ya konkret qoruyucu örtük yoxdur. Nəticə olaraq, dağılma və ya partlayış reaktorun üst hissənidə (dəri) meydana gəldikdə, radioaktiv maddələrin sızıntısı zamanı bir ərimə və ya patlayışa səbəb ola biləcək təzyiqin yığılmasının qarşısının alınması üçün hava ventilyasiya sisteminin mövcud olması lazım idi.

Sonda məqalədə müəllif, Avstriyanın Vyana Tətbiqi Ekologiya İnstitutuna görə dağlıq regionda yerləşən Metsamor AES-də qəza baş verəcəyi təqdirdə reaktorun aktiv zonasının soyudulması üçün tələb olunan qədər su olmadığını vurğulayır. İndilik Ermənistan prezidenti Serj Sarkisyan ölkəsinin enerji ehtiyaclarını qarşılamaq məqsədilə gözləmə oyunu oynadığı və öz xalqının, eləcə də, digər xalqların təhlükəsizliyini qumara qoyduğunu diqqətə çatdırır. Lakin Ermənistandakı Metsamor AES-in həm region və həm də dünya üçün açıq və mövcud bir təhlükə olduğu, bütün dünya üçün nüvə təhlükəsinə çevriləcək 7-ci səviyyəyə çatmadan fəaliyyətinə son verilməli olduğunu vurğulayır.

Tovuz sakinləri şəhidi alqışlarla qarşılayıb (VİDEO)
Tovuz sakinləri şəhidi alqışlarla qarşılayıb (VİDEO)
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
Azərbaycanın milli aviadaşıyıcısı həmyerlilərimizi Moskvadan vətənə çatdırıb (FOTO)
Azərbaycanın milli aviadaşıyıcısı həmyerlilərimizi Moskvadan vətənə çatdırıb (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Venesuelada 5,2 bal gücündə zəlzələ baş verib
Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədinin Tovuz istiqamətində vəziyyət yenidən gərginləşib
Ermənistan hakimiyyəti erməni cəmiyyətində onlara qarşı vəziyyət gərginləşdiyi dövrdə "Qarabağ kartı"ndan istifadə edir - Hərbi ekspert
Tovuz sakinləri şəhidi alqışlarla qarşılayıb (VİDEO)
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 230 mindən çox artıb
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
Azərbaycanın milli aviadaşıyıcısı həmyerlilərimizi Moskvadan vətənə çatdırıb (FOTO)
Müdafiə Nazirliyi düşmən hücumunun qarşısını alınarkən şəhid olan hərbi qulluqçularımızın adlarını açıqladı
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 194 min nəfəri ötüb
Elman Nəsirov: Birləşmiş millətlər təşkilatı Azərbaycanı regional lider və qlobal təşəbbüslər dövləti hesab edir
Tovuzda sakinlər ordumuza dəstək nümayiş etdirib (FOTO)
Cəlil Xəlilov: Azərbaycan ordusu bu gün bir daha sübut etdi ki, istənilən təxribatın qarşısını almağa qadirdir
Qazaxda "Opel" "Şakman"la toqquşdu
Yaponiyada son sutkada 400 nəfərdə koronavirus aşkarlanıb
Sahil Kərimli: Qüdrətli Azərbaycan Ordusu yenə düşmənə öz gücünü göstərdi
Yağışların yağması çaylarda sululuğun artmasına səbəb olub
XİN: Ermənistan bu kimi təxribatçı əməlləri ilə üçüncü ölkələri Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinə cəlb etməyə çalışır
Ağstafada top mərmisi zərərsizləşdirilib (FOTO)
Video layihə: PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah 12.07.2020 tarixli bölüm
Müdafiə Nazirliyi: Heç bir ərazi itkisinə yol verilməyib
Hikmət Hacıyev: Ermənistan daha da kəskinləşən sosial-iqtisadi problemlər fonunda vəziyyəti gərginləşdirmək və ölkədaxili problemlərdən diqqəti yayındırmağa çalışır
Ekspres xətlər üzrə avrobusların üçün yeni müvəqqəti dayanacaqlar müəyyən edilib (FOTO)
Peşə təhsili üzrə teledərslərin 13 iyul cədvəli
İtki verən düşmən geri otuzdurulub, 2 nəfər şəhidimiz var, 5 nəfər isə yaralanıb - RƏSMİ (ƏLAVƏ OLUNUB)
Azərbaycanda daha 520 nəfər koronavirusa yoluxdu, 486 nəfər sağaldı, 8 nəfər öldü
Qənirə Paşayeva: BMT səviyyəsində məhz Azərbaycanın təşəbbüskarlıqları dəfələrlə öz parlaq ifadəsini tapıb
XİN Hafiz Paşayevə həyat yoldaşının vəfatı ilə bağlı başsağlığı verib
AQTA daha 74 obyektdə pozuntular aşkarlayıb (FOTO)
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Bəhram Bağırzadə ilə telefonla danışıb
Sumqayıtda yaşadığı evi qanunsuz tərk edən daha bir aktiv koronavirus xəstəsi saxlanıb (VİDEO)
Rəşad Mahmudov: Koronavirusa yoluxan həkim Teymur Cəfərov EKMO cihazına qoşulub
Yevlaxda qanunsuz fəaliyyət göstərən kafe aşkar edilib
Xalq artisti Nəzakət Teymurova koronavirusa yoluxub
SOCAR "Cənub Qaz Dəhlizi"nə investisiya həcmini açıqlayıb
Ağcabədi sakinindən tüfəng və marixuana götürülüb (FOTO)
Güclü yağış Gəncədə bir sıra fəsadlar törədib (FOTO)
Sevil Mikayılova: Bütün dünyanın diqqəti Azərbaycan Prezidentinin təşəbbüskarı olduğu tədbirə yönəlib
Paytaxtda gücləndirilmiş nəzarət-profilaktik tədbirləri davam etdirilir (FOTO)
Ceyhun Məmmədov: 166 ölkə arasında Azərbaycanın 54-cü pillədə qərarlaşması ölkəmiz üçün böyük uğurdur
Sumqayıtda küllü miqdarda patron aşkar edilib (FOTO)
Gürcüstandan təxliyə olunacaq Azərbaycan vətəndaşlarında COVID-19 aşkarlanmayıb
Gürcüstanın paytaxtında partlayış baş verib
Faktiki hava: Bəzi yerlərdə şimşək çaxıb, arabir yağış yağıb
Qazaxda tank əleyhinə raket tapılıb (FOTO)
Vüsal Qasımlı: Azərbaycan elektron hökumətin inkişafına görə dünyada “yüksək liqa”dadır
Çinin şimalında zəlzələ baş verib
Atəşkəs rejimi 43 dəfə pozulub
Qırğızıstanda zəlzələ baş verib
ABŞ-da baş verən atışmada 2 polis əməkdaşı həlak olub
Bir qrup rusiyalı həkim pandemiya ilə mübarizədə kömək etmək üçün Azərbaycana gəlir
Şirvanda yanğın olub
Məşhur hindistanlı aktyor koronavirus diaqnozu ilə xəstəxanaya yerləşdirilib
Qazaxda hərbi təyinatı olmayan metal əşya tapılıb
ABŞ-da sutkada 71 mindən çox insan koronavirusa yoluxub
Binəqədidə yaşayış binasında yanğın olub
İranda yaşayış binasında qaz partlayıb
FHN: Yağış sularının dolduğu ərazilərdə təxirəsalınmaz tədbirlər həyata keçirilir
Moskvada koronavirusdan daha 27 nəfər ölüb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 193 min nəfəri ötüb
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 219 mindən çox artıb
213 obyektdə sanitar-epidemioloji tələblər pozulub
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
Ananı məqsədlərinə alət edən qardaşlar: Emin və Mehman Hüseynovlar nəyi demək istəmirlər? - TƏFƏRRÜATLAR (VİDEO)
Abşeronda avtomobil yanıb
DİN, Baş Prokurorluq və Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi keçirdikləri birgə əməliyyatla bağlı məlumat yaydı (VİDEO)
Nepalda sel və torpaq sürüşməsi qurbanlarının sayı 40-a çatıb
Rusiyada ermənilərin Polad Bülbüloğluna qarşı təxribatı baş tutmadı
Azərbaycan XİN: Ermənistan rəhbərliyi apardıqları siyasətə görə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli məsələsində tamamilə tək qalıblar
Çində zavodda partlayış baş verib
Baş Nazir bağlanan 3 bankla bağlı Konstitusiya Məhkəməsinə sorğu gondərdi
“Nar” və TƏBİB “Günün Qəhrəmanları” müsabiqəsinə start verir
Azərbaycanda havanın temperaturu 38 dərəcəyə yüksələcək
BMT Baş Assambleyasının 31-ci xüsusi iclasının ilkin gündəliyi dərc olunub
Pendirin orqanizmə faydaları və təhlükələri
Heydər Əliyev Fondu daha bir şəhid ailəsinə dəstək oldu (VİDEO)
Qırğızıstanda ötən gün 552 nəfər koronavirusa yoluxub
Azərbaycanda koronavirusdan sağalan 90 yaşlı nənə - Onu siz də tanıyın (VİDEO)
Bağ evində narkotik əkib-becərən keçmiş məhkum saxlanılıb (FOTO)
Nazirlik verilən 190 manata qarpız alaraq parçalayan şəxslə bağlı məsələyə münasibət bildirdi
ABŞ-da 66 mindən çox yoluxma qeydə alındı
Prokurorluq Ucar sakininin döyülərək öldürülməsi ilə bağlı məlumat yayıb
Nazirlik bəzi şəxslərin 190 manat almaması ilə bağlı suallara aydınlıq gətirdi
AzMİU-nun magistratura səviyyəsinə onlayn qeydiyyat davam edir
Xızıda körpünün altından 13 ədəd zenit top mərmisi və patronlar tapıldı (FOTO)
Azərbaycan “Davamlı inkişaf məqsədləri indeksi” üzrə 54-cü yerdə qərarlaşaraq bütün qonşularını geridə qoyub - Bəhruz Quliyev
Azərbaycanda daha 531 nəfər koronavirusa yoluxdu, 514 nəfər sağaldı, 6 nəfər öldü
Cəlilabadda karantini pozan 6 obyekt aşkarlanıb
Prezident İlham Əliyev Monteneqronun Prezidentini təbrik edib
Ekspert: Pik saatlarda yalnız avtobuslarla Bakının sərnişindaşıma tələbatını ödəmək çətindir
Azər Badamov: Azərbaycan BMT-nin hesabatında tutduğu mövqeyinə görə regional liderdir
Şəkidə təkrar qarğıdalı əkini aparılır (FOTO)
İsmayıllıda 900 kq-dan artıq narkotik vasitə məhv edilib i(FOTO)
Nizami rayonunda parkın içində tikilən qanunsuz obyekt sökülüb (VİDEO)
AzMİU tələbələri Şuşanın memarlıq abidələrinin bərpa eskiz layihələrini hazırlayıblar (FOTO)
Özbəkistanda həftəsonu günlərində özünütəcrid rejimi tətbiq olunacaq
Nizami Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edildi - SƏRƏNCAM
Baş Nazir kolleclərlə bağlı qərar imzalayıb
Brilyantlarla bəzədilmiş tibbi maskalar satışa çıxarılıb
Gəncədə xəstəxananın hasarının uçması qaz xəttini yararsız hala salıb (FOTO)
Bakıda küçə və yollarda son vəziyyət (FOTO)
Bütün xəbərlər