Həyatları alimentdən asılı olan uşaqlar...

Həyatları alimentdən asılı olan uşaqlar...

Azərbaycan, Bakı, 19 may /Trend, müxbir K.Zərbalıyeva/

Azərbaycanda boşanan cütlüklərin sayı minlərlədir. Dövlət Statistika Komitəsindən aldığımız məlumata görə, bu ilin yanvar-mart aylarında Azərbaycanda 17,2 min nikah, 2,6 min boşanma qeydə alınıb.

Bu ailələrin əksəriyyətində uşaqlar maddi və mənəvi sıxıntılar içərisində böyüyür. Boşanan ailələrdə məhkəmənin müəyyən etdiyi alimentlərin ödənilməsi artıq həlli müşkül bir problemə çevrilib. Bu problemin doğurduğu acı nəticələr uşaqların məsum həyatında silinməz izlər qoymaqla yanaşı, cəmiyyətə də təsirsiz ötüşmür.

Azərbaycandan fərqli olaraq, xarici ölkələrin çoxunda boşanan tərəflər şüurlu şəkildə övladının saxlanma xərclərini ödəməyi başa düşür və yaşayış və iş yerini, gəlirlərini gizli saxlamır, valideynlər bir-biri ilə düşmən olmur və s.

Alimentin məbləğini qanunvericilik necə müəyyən edir?

Ailə Məcəlləsinə görə, aliment ödənilməsi barədə razılıq olmadıqda, uşaqlar üçün onların valideynlərindən məhkəmə tərəfindən hər ay aliment tutulur.

Alimentin məbləğini isə qanunvericilik aşağıdakı kimi müəyyən edir.

Bir uşağa görə qazancın və ya valideynlərin başqa gəlirlərinin dörddə biri, 2 uşağa görə üçdə biri, 3 və daha çox uşağa görə qazancın yarısı. Bu payların miqdarı məhkəmə tərəfindən ailə və maddi vəziyyəti, eləcə də diqqətəlayiq olan başqa halları nəzərə almaqla azaldıla və artırıla bilər.

Əgər valideynlər arasında aliment ödənilməsi ilə bağlı saziş yoxdursa, məhkəmə uşaqların saxlanması üçün sabit pul məbləği də müəyyən edə bilər.

Sabit pul məbləğinin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin maddi və ailə vəziyyəti, diqqətəlayiq olan digər hallar nəzərə alınmaqla uşağın əvvəlki təminatının səviyyəsinin mümkün qədər maksimal saxlanması əsas tutularaq müəyyən edilir.

Nazirlər Kabinetinin 23 may 2001-ci il tarixli "Uşaqlar üçün valideynlərinin aliment tutulan, manat və xarici valyuta ilə aldıqları əməkhaqqının və (və ya) başqa gəlirlərinin növlərinin müəyyən edilməsi barədə" qərarı ilə işləyənlərin və ya başqa formalarda rəsmi gəlir əldə edənlərin hansı gəlirlərindən aliment tutulması müəyyənləşdirilib.

Qadınlar ərlərinin maddi gəlir səviyyəsini məhkəmədə sübut edə bilmir

Bu sahədə məhkəmə təcrübəsini qənaətbəxş hesab edən Ali Məhkəmənin hakimi Əsəd Mirzəliyev deyir ki, alimentlə bağlı işlərə baxarkən əsas problem cavabdehin faktiki işsiz olduğu halda, əlavə gəlirlərinin olması və bunu məhkəmədən gizlətdiyi zaman yaranır.

"Azərbaycanda problem odur ki, qadınlar ərlərinin maddi gəlir səviyyəsini müəyyən edə bilmirlər. Cavabdeh işləmir, amma iddiaçı tərəf bildirir ki, cavabdehin əlavə obyektləri var. Proses zamanı tərəf bunu sübuta yetirə bilmir. Yoxlama zamanı da məlum olur ki, obyektlərin heç biri cavabdehin adına deyil", - Mirzəliyev bildirib.

Qanun ərin əlavə gəlir mənbəyini, əməkhaqqının məbləğini sübut etmək vəzifəsini qadının üzərinə qoyur.

Ali Məhkəmənin hakimi deyir ki, əvvəlki illərlə müqayisədə məhkəmələrə sabit pul məbləğində alimentin kəsilməsi ilə bağlı müraciətlər artıb.

"Cavabdehin əməkhaqqının məbləği sabit olmadığı halda, qanun sabit pul məbləği müəyyən etməyə icazə verir. Məbləğ cavabdehin əmlak vəziyyətindən asılı olur və qanunla qazancın dörddə biri miqdarında müəyyən olunur. Ailə vəziyyətində dəyişiklik yarananda alimentin məbləğinə yenidən baxıla bilər", - hakim bildirib.

Mirzəliyev əsas problemin alimentlə bağlı məhkəmə qərarlarının icrası zamanı meydana gəldiyini deyir.

"Əsas problem icra zamanı yaranır. İcranı həyata keçirən qurum araşdırma aparıb problemin həlli üçün konkret təkliflər hazırlamalıdır", - Mirzəliyev qeyd edib.

Daş daşı, uşağını saxla

Mirzəliyev cavabdehin işsiz olması səbəbindən alimenti ödəməməyə görə ataya haqq qazandırmır.

"Valideyn uşağı dünyaya gətirirsə, qayğısına da qalmalıdır. Ata qanuni yolla qazanc əldə etməlidir və uşağını saxlamalıdır. Düzdür, işsizlik problemi var. Dövlət də bu problemin həllinə çalışır, yeni iş yerləri açır, aztəminatlı ailələrin müdafiəsi ilə bağlı tədbirlər görür. Lakin bu, ataya uşağını saxlamaqdan imtinaya haqq qazandırmır. Əgər ata fiziki cəhətdən sağlamdırsa, işləyib alimenti verməlidir. İndi sərbəst iş yerləri var. Atanın iş yoxdur deməsi bəhanədir. Daş daşı, uşağını saxla. Sadəcə buna istək lazımdı", - hakim deyib.

Borclunun ölkədən getmək hüququ məhdudlaşdırılandan sonra məhkəmə qərarlarının icrasında müsbət dəyişiklik olub

Ədliyyə Nazirliyinin İcra Baş İdarəsinin rəisi Xanlar Zeynalov bildirib ki, şəxsin iş yerinin, əlavə gəlirlərinin olmaması məhkəmə qərarlarının icrasında problemlər yaradır.

Baş icra məmuru alimentin ödənilməsindən qəsdən boyun qaçıran şəxslər barəsində inzibati tədbirlər görüldüyünü deyir.

"İnzibati tədbirlər müsbət nəticə vermədiyi halda, həmin şəxslər barəsində cinayət işi başlanılır. Ötən ilin birinci yarısında alimentin ödənilməsi ilə bağlı məhkəmə qərarını icra etməkdən qəsdən boyun qaçıran 72 şəxs barəsində cinayət işi başlanıb, istintaq aparılıb", - Zeynalov deyib.

Onun sözlərinə görə, alimentlə bağlı məhkəmə qərarlarının icrasını təmin etmək üçün Baş İdarə tərəfindən müvafiq qurumlara təkliflər verilib.

Nazirlik rəsmisi bildirib ki, qanunla borclunun ölkədən getmək hüququ məhdudlaşdırılandan sonra bu sahədə məhkəmə qərarlarının icrasında müsbət dəyişiklik olub.

"Əvvəl şəxsin borcu olsa da, istədiyi vaxt ölkədən gedə bilərdi. Hətta elələri var idi ki, digər ölkələrdə öz biznesini qurmuşdu. İndi borclu şəxsin bu hüququ məhdudlaşdırılıb. Şəxs borcunu ödəmədiyi halda, icra məmuru tərəfindən məhkəməyə təqdimat verilir. Məhkəmə təqdimata baxaraq onun bu hüququnu məhdudlaşdırmaq barədə qərar çıxarır. Şəxs məhkəmə və digər orqanların qərarı üzrə olan borcunu tam ödədikdə həmin məhdudiyyət icra məmuru tərəfindən götürülür. Bu cəzanın qanunvericiliyə daxil edilməsi məhkəmə və digər orqanların qərarlarının icrasında böyük stimul yaradıb", - Zeynalov deyib.

Nazirlik rəsmisi bildirib ki, alimentlə bağlı məhkəmə qərarlarının icrası zamanı ortaya çıxan problemlər alimenti verən şəxsin işləməməsi, əlavə gəlir mənbəyinin olmaması, işləməkdən boyun qaçırması səbəbindən yaranır.

İdarə işsiz şəxslərin işlə təmin olunması və qərarın icra olunması məqsədilə məşğulluq mərkəzlərinə müraciət edir. Zeynalov bildirib ki, bəzi hallarda həmin vətəndaşların işlə təmin edilməsinə nail olurlar.

Məhkəmələr alimentin məbləğini müəyyən edərkən "qanun qarşısında hamının bərabərliyi prinsipi"ni pozurlar

Vəkil Qurban Məmmədov hesab edir ki, alimentlə bağlı məhkəmə qərarlarının icrasındakı problemlər əsas etibarilə işsizliklə baglıdır.

"Aliment ödəyicilərinin çoxu işsiz olduqları üçün kəsilmiş alimenti nağd olaraq, həm də təsadüfi qazanc hesabına ödəməli olurlar. Bu da təbii ki, müəyyən problemlər yaradır. Burada iki hal müşahidə olunur. Birincisi, aliment ödəyicisi iş tapa bilmir və alimentin ödənilməsində, obyektiv səbəblərdən, fasilələr yaranır. İkincisi, aliment ödəyicisi qəsdən qazancını gizlədir və aliment ödəməkdən şüurlu şəkildə yayınmağa çalışır. İkinci halın sübut edilməsi məhkəmə icraçıları üçün çətindir (bu məqsədlə qanunvericilik səviyyəsində icraçılara səlahiyyət və vəsait verilməlidir), maraqlı tərəfin sübut etməsi üçün xeyli vəsait və vaxt tələb edilir", - vəkil deyib.

Məmmədovun fikrincə, məhkəmələr alimentin məbləğini müəyyən edərkən "qanun qarşısında hamının bərabərliyi prinsipi"ni pozurlar.

"Məsələn, işləməyən valideynlərin birindən 20, digərindən ən azı 69 manat, bir digərindən isə 100 və ya 150 manat tutulur. Başqa sözlə, alimentin məbləği ilə bağlı fərqlər bütün hakimlərin qətnamələrində var. Bunun bir səbəbi hakimlərin subyektivliyidirsə, digər bir səbəbi də qanunvericinin bu məsələdə mövqeyinin birmənalı və dəqiq olmamasıdır", - o bildirib.

Hüquqşünas deyir ki, qanuna görə, alimentin miqdarı məhkəmə tərəfindən tərəflərin ailə və maddi vəziyyəti, eləcə də diqqətəlayiq olan başqa hallar nəzərə alınmaqla azaldıla və artırıla bilər və bu müddəanın olması qərar qəbuletmə prosesində hakimə özünün subyektiv fikirlərinə istinad etmək imkanı verir və bununla da qeyri-bərabərliyin əsası qoyulur.

"Ya qanunverici, ya da Ali Məhkəmə "ailə və maddi vəziyyət, diqqətəlayiq olan başqa hallar"ın dəqiq dairəsini müəyyənləşdirməlidir. Presedent hüququnun tətbiq edilməsi də bu problemlərin (ayrı-seçkiliyin, fərqli məbləğlərin) həllinə yardım edə bilər", - Məmmədov deyib.

Vəkil bu qənaətdədir ki, qanunverici uşaqların normal inkişafını təmin edə bilmək üçün alimentin minimum məbləğini mütləq müəyyən etməlidir. Məmmədov da aliment məsələsində dövlətin mütləq iştirakının tərəfdarıdır.

"Qanunlarımızın mənasına görə, 18 yaşlı uşaq artıq müstəqil vətəndaşdır və o, valideynlərindən daha çox, dövləti ilə müxtəlif vasitələrlə bağlıdır və daha çox dövlətinə xeyir verir, ona qulluq göstərir, əsgəri xidmətə gedir, vergi verir, qanunlarla müəyyənləşmiş vəzifələr icra edir və s. O, yeri gələndə, dövləti üçün ölməlidir də. Onda, bəs, nədən dövlət onun uğrunda ölməli olan, onun büdcəsinin artımında iştirak edəcək vətəndaşının qayğısına uşaqlıqdan qalmır və onu taleyin amansız ümidinə buraxır? Məncə, dövlət alimentin minimum həddini müəyyən etməli, onu ehtiyacı olan uşağa ödəməlidir, yalnız bundan sonra aliment öhdəliyi olan tərəfdən oz xərclərini tələb etməlidir. Heç bir halda uşaq valideynlərinin insafına buraxılmamalıdır", - vəkil bildirib.

Alimentin ödənilməsi ilə bağlı qərarlar dərhal icraya yönəldilməlidir

Ali Məhkəmənin hakimi Mehparə Əhmədova deyir ki, qanuna görə, sabit pul məbləği cavabdehin əmlak vəziyyətindən asılı olmayaraq, qazancının 1/4-i məbləğində müəyyən olunur.

Hakim alimentlə bağlı qərarların icrasındakı problemlərdən danışıb.

"Borclu, yəni alimenti verən tərəf iş yerini, gəlirlərini, əmlakını gizlədir. Bu da məhkəmə qərarlarının qəbulu zamanı ciddi problem yaradır. Həmçinin, borclu iş yerinin, yaşadığı
yerin ünvanını gizlədir, əməkhaqqının cüzi hissəsini rəsmiləşdirir. Müəyyən hallarda borclu işsiz olur, alimenti ödəyə bilmir. Bu da alimentin ödənilməsi ilə bağlı qərarın icrasında problem yaradır", - Əhmədova əlavə edib.

Hakimin sözlərinə görə, alimentin ödənilməsi ilə bağlı problemin həlli məqsədilə məhkəmələrin alimentin ödənilməsi ilə bağlı qərarları dərhal icraya yönəlməlidir. Qanunvericilikdə alimentlə bağlı qərarların qüvvəyə mindiyi vaxtdan icraya yönəldilməsi nəzərdə tutulur.

Dövlət Komitəsi aliment fondunun yaradılmasını təklif edir

Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi alimentin minimum məbləğinin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı araşdırma aparır. Təkliflərdən biri də alimentin minimum məbləğinin müəyyən edilməsidir.

Komitə, həmçinin aliment fondunun yaradılmasını təklif edir.

Alimenti bu və ya digər səbəblərə görə ödəyə bilməyən valideyinin əvəzindən uşaqlara dövlət aliment fondundan aliment ödənilməli, valideyn isə fonda borclu qalmalı, daha sonra fond valideyndən alimenti geri almalıdır. Xarici ölkələrdə bu institut var və özünü doğruldub.

Komitənin Hüquqi təminat şöbəsinin rəhbəri Taliyə İbrahimova alimenti ödəməyən şəxslərin cəzalarının ağırlaşdırılmasını problemin həlli yollarından biri kimi görür.

İbrahimova bəzi ölkələrdə aliment ödəməkdən boyun qaçıran şəxslərə alternativ cəza tədbirlərinin də tətbiq olunduğunu diqqətə çatdırıb və bunun Azərbaycanda tətbiqini mümkün sayır.

"Rusiyada cavabdehin telefonuna mobil operator tərəfindən alimentin ödənilməsi barədə tez-tez xəbərdarlıq olunur, bəzi ölkələrdə aliment ödəməyən şəxsin sürücülük vəsiqəsi alınır", - o deyib.

Aliment ödəməkdən boyun qaçıranlar azadlıqdan məhrum edilsin

Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi aliment ödəməyən şəxslərin azadlıqdan məhrum edilməsi və məcburi əməyə cəlb olunmasını təklif edir.

Komitənin Hüquqi təminat şöbəsinin müdir müavini Elgün Səfərov bildirib ki, alimentin ödənilməsi mexanizmini təkmilləşdirmək məqsədilə Skandinaviya ölkələrinin bu sahədəki təcrübəsinin Azərbaycanda tətbiqi effektli ola bilər.

"Skandinaviya dövlətlərində məhkəmənin müəyyən etdiyi müddətdə alimenti ödəməyən şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb edilir, müəyyən müddətə azadlıqdan məhrum edilərək məcburi əməyə cəlb olunur, onun işlədiyi müddətdə aldığı haqq alimenti almalı olan şəxsin hesabına köçürülür. Azərbaycanda da Skandinaviya dövlətlərinin təcrübəsinə istinad etmək olar", - Səfərov deyib.

Komitə hesab edir ki, alimentin ödənilməsi ilə bağlı məhkəmə konkret müddət müəyyən etməli, bu müddətdə aliment ödənilməzsə, şəxs cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmalıdır.

"Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, məhkəmə qərarını icra etməmək cinayət məsuliyyəti yaradır. Bu məsələni icraçılar qaldırmalıdır, amma onlar bu işdə aktiv deyillər. İcraçılara da nəzarət artırılmalıdır", - müdir müavini deyib.

Səfərov hesab edir ki, alimenti ödəməkdən boyun qaçıran şəxslərin əməyə məcburi cəlb olunması məsələsi tətbiq olunarsa, onda cavabdeh şəxslər gəlir və əmlaklarını gizlətməkdə maraqlı olmayacaqlar.

Komitə rəsmisi alimentin ödənilməsi ilə bağlı digər bir problemin xarici ölkələrdə yaşamaq hüququ və vətəndaşlıq alan şəxslərlə bağlı olduğunu deyir.

Onun sözlərinə görə, elə şəxslər var ki, xarici ölkələrdə müvəqqəti yaşayış hüququ, vətəndaşlıq alıblar.

"Onlar tərəfindən alimentlərin ödənilməsində problemlər var. Əsas problem Rusiya, ABŞ və Fransa ilə bağlıdır. Bu dövlətlərlə alimentin ödənilməsi ilə bağlı ikitərəfli müqavilələrimizin olmaması problemlər yaradır. Komitə həmin dövlətlərlə ikitərəfli müqavilələrin bağlanmasını təklif edib. Müqavilə olarsa, bizim 1 məktubla həmin ölkələrdə yaşayan cavabdeh şəxsləri alimenti ödəməyə məcbur etmək olar", - Səfərov deyib.

Alimentlərin məbləğinə toxunan Səfərov bildirib ki, alimentin məbləği bu il uşaqlar üçün müəyyən olunmuş yaşayış minimumundan - 87 manatdan az ola bilməz.

"87 manatdan az müəyyən olunubsa, məbləğin artırılması ilə bağlı məhkəməyə müraciət oluna bilər", - müdir müavini deyib.

Alimentin ödənilməsi ilə əlaqədar mexanizmin daha da təkmilləşdirilməsinə ehtiyac olduğunu deyən Səfərov bildirib ki, Komitə bu sahədə yaranmış problemlərin həlli məqsədilə təkliflər paketini müvafiq qurumlara təqdim edəcək.

Alimentlə bağlı qərarlar əmlaka yönəldilməlidir

Milli Məclisin Sosial siyasət komitəsinin sədri Hadı Rəcəbli alimentin ödənilməsi ilə bağlı yaranan problemin ciddiliyini nəzərə alaraq, məsələnin müzakirədə olduğunu və komitədə bununla bağlı araşdırmalar aparıldığını bildirib.

Komitə sədri bildirib ki, Ailə Məcəlləsinə alimentin mülkiyyətə yönəldilməsi ilə bağlı təklif verilib.

"Bu, bir sıra ölkələrin təcrübəsində tətbiq olunur. Məsələn, Rusiyanın bu sahədə təcrübəsindən yararlanmaq mümkündür. Rusiyada aliment ödənilmədikdə, qərarın icrası cavabdehin əmlakına yönəldilir. Həmçinin, Rusiyada aliment verən şəxsin ölkədən çıxmasına icazə verilmir", - Rəcəbli vurğulayıb.

Rəcəbli alimentin minimum məbləğinin minimum əməkhaqqına uyğunlaşdırılması təklifinin də müzakirə olunduğunu deyib.

Maddi, mənəvi və hüquqi köməkdən məhrum olan qadınların əksəriyyəti insan alverinin qurbanına çevrilmə təhlükəsi ilə üz-üzədir

İnsan Hüquqları üzrə Hüquqşünaslar Komitəsi "Qadın hüquqlarının müdafiəsinin məhkəmələrdə monitorinqi" layihəsi üzrə alimentin ödənilməsindən qəsdən boyun qaçırılması hallarının minimuma endirilməsi məqsədilə qanunvericiliyə əlavə və dəyişikliklər paketi hazırlayıb.

Monitorinq zamanı müəyyən edilib ki, qadınlar boşanma prosesində özlərindən asılı olmayaraq, keçmiş ərlərinin qanuni gəlirlərini sübut edə bilmir və bu səbəbdən də alimentin zəruri məbləğdə tələb edilməsində çətinliklər yaranır. Boşanan ərin rəsmi iş yerinin olmaması, yaxud belə iş varsa da, ancaq əməkhaqqının cüzi hissəsinin rəsmi, əsas hissəsinin isə qeyri-rəsmi olması ona gətirib çıxarır ki, məhkəmə alimentin məbləğini yaşayış üçün zəruri olan məbləğdən də az tutmaq məcburiyyətində qalır.

Təcrübə göstərir ki, maddi, mənəvi və hüquqi köməkdən məhrum olan qadınların əksəriyyəti insan alverinin qurbanına çevrilmə təhlükəsi qarşısında qalırlar. Belə qadınlar uşaqlarını lazımi səviyyədə tərbiyə və himayə edə bilmədiklərindən uşaqlar özləri erkən yaşlarından işləməyə, dilənməyə və s. istismara məruz qalırlar.

Təkliflər paketinə ailə bərpa mərkəzinin (və ya ictimai ailə məhkəməsinin) və dövlət aliment fondunun yaradılması, boşanma prosesinin mürəkkəbləşdirilməsi, alimenti könüllü ödəməyən valideyn üçün müxtəlif formalı cəzaların tətbiqi və s. daxildir.

Komitə hesab edir ki, məhkəmə tərəfindən təyin edilən alimentin məbləği heç bir halda minumum əməkhaqqı məbləğindən az ola bilməz. Həmçinin, məhkəmə qərarı ilə alimenti ödəməkdən qəsdən yayınan tərəfin mobil telefonuna hər gün bir neçə dəfə aliment borcu olması barədə qınaq məktubları göndərilməli, şəxs sürücülük hüququndan müvəqqəti məhrum edilməlidir.

Aliment ödəmək istəməyən valideynlərə qarşı ictimai qınaq olmalıdır

Konstitusiya Məhkəməsinin Vətəndaşların qəbulu və şikayətlər şöbəsinin müdiri Anar Cəfərov bildirib ki, əsasən özəl müəssisələrdə çalışanlar gəlirlərini gizlədirlər. Onlar məhkəmələrə saxta sənəd təqdim etməklə gəlirləri, əməkhaqqı barədə yanlış məlumat verirlər.

"Əksərən kifayət qədər maddi imkanı olan kişilər şikayət edir ki, məhkəmə alimentin məbləğini düz müəyyən etməyib. Məbləğ az olmalıdır. Belə atalara qarşı ictimai qınaq olmalıdır. Boşanma o demək deyil ki, uşaq sənin deyil, valideynlik vəzifələrin yoxdur. Bu, mənəvi məsələdir. Bəzi xarici dövlətlərdə bu barədə məhkəmə qərarını icra etməyən sürücülük hüququndan məhrum edilir, iş yerinə hansısa sənəd göndərilir. Ölkələrin birində rayon üzrə alimenti ödəməyənlərin tablosu hazırlanır və insanların sıx yaşadığı yerlərdə qoyulur. Hansısa məhkəmə qərarını icra etməməyi başa düşmək olar. Alimenti isə sən öz uşağının inkişafı üçün verirsən və bu da hər bir valideynin borcudur", - o deyib.

Cəfərov bildirib ki, xarici ölkələrdə alimentin ödənilməsi məsələsi daha asan tənzimlənir. Buna səbəb bu ölkələrdə nikahdan əvvəl nigah müqaviləsinin bağlanmasıdır.

"Bu müqavilədə uşaqların saxlanması ilə bağlı məsələ əvvəlcədən həll olunur. Hesab edirəm ki, Azərbaycanda da nikah müqaviləsinin bağlanması məcburiləşdirilməlidir. Ən azı 5 il müddətinə, insanların şüuru bunu qəbul edənədək nikah müqaviləsinin bağlanması məcburi olmalıdır", - şöbə müdiri deyib.

Xarici ölkələrin qanunvericiliyi daha sərtdir

Xarici ölkələrin əksəriyyətində qanunda nəzərdə tutulub ki, vətəndaş işləmirsə, o, qanuna əsasən məşğulluq idarəsində qeydiyyata alınmalıdır. Məşğulluq idarəsi isə üzərinə düşən öhdəliyi yerinə yetirərək, həmin şəxsin işlə təmin edilməsinə çalışır. Məsələn, Rusiyada hökumət borca görə köləlik institutu yaradıb. Məhkəmə icraçıları aliment ödəməyənləri məcburən işə düzəldirlər. İşsiz aliment ödəməyənləri əmək birjası vasitəsilə işlə təmin edirlər. Bir sözlə, boşanma uşaq qarşısında məsuliyyətdən azad etmir. Aliment ödəməyən iş yerinin olmamasını əsas gətirərək alimenti ödəməkdən boyun qaçıra bilməz. Əmək birjası məhkəməyə həmin vətəndaşa harada və hansı işi təklif etməsi barədə arayış təqdim edir.

Borcluların (aliment ödəməyənlər, kreditlər üzrə borclular, məbləği bir neçə min manatı keçən vergi və cərimələri ödəməyənlər) xaricə getməsinə müvəqqəti məhdudiyyət də qoyulub. Bu kimi qanunlar Avropa ölkələrinin əksəriyyətində qəbul edilib. Həmçinin, bir çox ölkələrin praktikasında var ki, əgər kişi aliment ödəmirsə, ona məxsus əşya və ya mülk satılaraq aliment ödənilir.

Oktyabrın 29-da xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Oktyabrın 29-da xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Oktyabrın 28-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Oktyabrın 28-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Oktyabrın 27-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Oktyabrın 27-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Loading Bars
Xəbər lenti
Cenevrədə Ermənistanın terrorçu hərəkətlərinə etiraz edilib (FOTO)
Cəsədlərin təhvili ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədrinin şəxsi nümayəndəsi ilə koordinasiya şəraitində həyata keçirilib - BQXK
Avstriyadakı Azərbaycan evində Bərdə və Gəncədəki terror aktları hiddətlə pislənilib
Ceyhun Bayramov Qarabağda sülhməramlıların yerləşdirilməsi fikrinə münasibət bildirib
Xocavənd rayonunun Vəng kəndinin Çinarlı kəndi adlandırılması haqqında Qanun təsdiqləndi
MDB dövlətlərinin gömrük orqanlarının qarşılıqlı fəaliyyəti barədə Saziş təsdiqləndi
Babək qəsəbəsinə şəhər statusu verildi
Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sadə həlli mövcud deyil - Putin
Bu il ali məktəblərə daxil olmuş 102 tələbəyə Prezident təqaüdü verilir – SƏRƏNCAM
Türkiyə və Azərbaycana düşmənçilikdən dünya çox şey itirər - Yalçın Topçu TREND BİA-nın “Bakı-İstanbul” telekörpü layihəsində (FOTO/VİDEO)
İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə müvəqqəti xüsusi idarəetmə yaradılır - FƏRMAN
Azərbaycanın Kubada Səfirliyi təsis edilir
Rusiya Dağlıq Qarabağda gərginliyin tezliklə azaldılmasına nail olmaq üçün ciddi səy göstərir - Zaxarova
Düşmən Goranboy, Tərtər və Bərdə rayonlarını artilleriya atəşinə tutur
Ermənistanın atəşi ilə Göygöldə baş verən meşə yanğını söndürüldü
Sahibə Qafarova Cümhuriyyət Günü münasibətilə türkiyəli həmkarını təbrik edib
Paşinyanın populist vədləri Azərbaycan Ordusunun zərbələri altında puç olub getdi - Ekspert
Baş Prokurorluq bu gün Goranboyda həlak olan dinc sakinlə bağlı məlumat yaydı
Hər keçən gün Ermənistanı bir o qədər də uçuruma yaxınlaşdırır - Deputat
Fransada fəaliyyət göstərən COJEP beynəlxalq təşkilatı Ermənistanın mülki vətəndaşları öldürməsi ilə bağlı hesabat hazırlayıb
Ombudsmanın Bərdədə faktaraşdırıcı missiyasının fəaliyyətinə dair video hazırlanıb
Oktyabrın 30-da manatın dollara qarşı məzənnəsi
“Şəxsi gigiyena qaydaları” şagirdlərə 1-ci sinifdən bir fənn kimi keçirilsin - TƏKLİF
Ermənistanın atəşi nəticəsində daha bir dinc sakin həlak oldu
Polis karantin qaydalarına nəzarəti gücləndirdi (FOTO/VİDEO)
Ermənistanla sərhəd zastavasının atəşə tutulması ilə bağlı yayılan məlumat dezinformasiyadır - MN
Bərdə sakinləri Prezidentin və ordunun ətrafında səfərbər olub - Elçin Əmirbəyov
Ermənistanın 543-cü alayı Dağlıq Qarabağa getməkdən itmina edib
Ermənistan cəmiyyətində təşviş, ordusunda isə xaos, kütləvi fərarilik və özbaşınalıq hökm sürür - MN
Ermənistanın məqsədi mümkün qədər çox mülki azərbaycanlını məhv etməkdir - Elçin Əmirbəyov
Tural Gəncəliyev kanadalı senatoru Azərbaycan xalqından üzr istəməyə çağırdı
Erməni cəmiyyəti Paşinyan iqtidarının girovluğunda qalmaq istəmir - Bəhruz Quliyev
Bir ayda Ermənistanda 6 yüksək vəzifəli şəxs işdən çıxarılıb - Paşinyan "təqsirkar" axtarır
Azərbaycanlılara doğma evlərinə qayıtmağı arzulayıram - Ronaldinyodan Azərbaycana dəstək (VİDEO)
“Vikipediya”da özbək dilində “Xankəndi talanları” mövzusunda məqalə yaradılıb
Bərdə soyqırımı kar-kor dünyanın gözünü və qulağını açması üçün növbəti çağırışdır - Vüqar Rəhimzadə
Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 1000-i keçdi
İranda sutka ərzində 8 293 nəfər koronavirusa yoluxub
Ermənistanın Bərdədə dinc əhaliyə qarşı törətdiyi cinayətlərlə bağlı BMT-nin Uşaq Fonduna müraciət edilib
Kamran Əliyev Türkiyənin Ədliyyə naziri, Baş prokuroru və Ali Məhkəməsinin sədri ilə telefonla danışıb
Faşizmin "yeni" tarixini yazan baş nazir - Müharibə Paşinyanın əsl üzünü ortaya çıxardı
Ermənistan bütün İslam dünyasına qarşı düşmən münasibət bəsləyir - Əlcəzairli politoloq
Koronavirusun aşkarlandığı yerlərdə əksepidemik tədbirlər hansı qaydada təşkil olunur?
Bərdə sakinləri Azərbaycan ordusuna arxayındır - Vidadi İsayev
Döyüşlər başlayandan Tərtərə 15 mindən çox mərmi düşüb
BQXK-nin prezidenti Bərdədə könüllünün ölümü ilə bağlı bəyanat yayıb
Bərdədə raketin atıldığı yer təsadüfən seçilməyib - İcra başçısı
Ermənistan Göygölü raket atəşinə tutdu, meşədə yanğın başladı - FHN
29 oktyabr Ümumdünya İnsultla Mübarizə Günüdür
Bərdənin qisası alınır: Düşmən qüvvələri döyüş meydanında məhv edilib - MN (VİDEO)
Ermənistan hərbi-siyasi rəhbərliyi tezliklə cəzasını alacaq - Kamran Əliyev
29 ictimai iaşə müəssisəsinin COVİD-lə bağlı qaydalara əməl etmədiyi aşkarlanıb
BQXK-nin Avropa nümayəndəliyi Bərdədə könüllünün ölümü ilə bağlı bəyanat yayıb
Ermənistan rəhbərliyi o qədər quzğunlaşıb ki, diplomatlar Tərtərdə olanda da atəş açırdılar - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Xəstəlik ocaqlarında dezinfeksiya tədbirlərinin vaxtında aparılması vacibdir - Səhiyyə Nazirliyi
"Niyə belə edirsiz, sizin uşaqlarınız yoxdur?" - "New York Times"ın Bərdəyə hücum anından reportajı
Azərbaycan Qarabağı insanların ləyaqətlə və sülh şəraitində yanaşı yaşayacağı çiçəklənən, təhlükəsiz ərazisi kimi görür
Diplomatik nümayəndələrin də olduğu Tərtər rayonunun ərazisi atəşə tutulub
Ermənistanın iki Su-25 təyyarəsi məhv edilib
Nazir MDB dövlətlərini Ermənistanın terror hücumlarını pisləməyə çağırıb (FOTO)
Beynəlxalq aləm göz yumduqca Ermənistan terrora davam edəcək - Deputat
30 meyit və 2 mülki şəxs Ermənistana təhvil verilib
Ombudsman Bərdədə faktaraşdırıcı missiya keçirir (FOTO)
Ermənistana olan "yardım"lar işğalın maliyyələşməsinə xidmət edir
Ermənistan sülh istəmir - Rufiz Hafizoğlu "Əl-Cəzirə" telekanalına açıqlama verib (FOTO/VİDEO)
Bərdə faciəsi terrorçu ermənilərin xalqımıza qarşı 200 illik cinayətlərinin davamıdır - Qafqazşünaslıq İnstitutu
Hikmət Hacıyev xarici diplomatlarla Tərtərdədir
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana telefonla zəng edib
Paşinyan, Bərdəyə raket hücumu ilə böyük səhv etdiniz - Hikmət Hacıyev
Erməni təxribatı nəticəsində ölən mülki şəxslərin sayı 90-a çatdı
Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi adından saxta məktublar göndərilir - Xəbərdarlıq
Ombudsman UNICEF-ə etiraz məktubu göndərib: Erməni terroruna göz yumulur
Azərbaycan haqq işi uğrunda mübarizəsindən dönən deyil - Naqif Həmzəyev
Təhsil Nazirliyində vətəndaşların qəbulu dekabrın 1-dək dayandırılır
Raket zərbələri Bərdə Olimpiya İdman Kompleksini yararsız hala salıb (FOTO)
Ermənilər Laçındakı ziyarətgah və məscidləri donuz tövləsinə çeviriblər (FOTO)
Yaylım atəşli reaktiv sistemlərimizin hamısı tam tərkibdə sıradadır və döyüş qabiliyyətlidir - MN
Türk Ticarət-Sənaye Palatası “Azərbaycana dəstək” şüarı ilə növbədənkənar iclas keçirəcək
Terrorla Azərbaycan xalqını haqq yolundan döndərmək mümkün deyil - Əli Əhmədov
Amerika Azərbaycanlıları Şəbəkəsi Bərdə terroru ilə bağlı məktub kampaniyasına başlayıb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Azərbaycan HHQ-nin aviasiya vasitələri bugünkü döyüşlərdə tətbiq olunmayıb - MN
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayında növbəti rekord qeydə alındı
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Türkiyənin və Türkiyə xalqının hər bir azərbaycanlının qəlbində xüsusi yeri vardır (FOTO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Deputatlar Gürcüstanda parlament seçkilərini müşahidə edəcəklər
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzkar siyasəti dünya mediasında
Yapon xalqı Azərbaycanın mövqeyindən xəbərdardır - Səfir
Ermənistan xarici diplomatların olduğu Bərdəni atəşə tutur (VİDEO)
YAP Bərdə terroru barədə dünya ictimaiyyətini e-mail məlumatlandırma aksiyasını keçirir
Tərtərə gedirik, atırlarsa atsınlar - Hikmət Hacıyev
İndiyədək 90 dinc sakin erməni terrorunun qurbanı olub - RƏSMİ
Mülki insanlara hücum tapşırığı verən Ermənistan rəhbərliyi layiqli cavabını alacaq - Hərbi ekspert
Ceyhun Bayramovun Cenevrə səfərinin vaxtı dəyişdirilib
Biz onları iti qovan kimi qovuruq - Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi
Dövlət Miqrasiya Xidməti karantin rejiminin uzadılması ilə bağlı əcnəbilərə müraciət edib
Bərdədə baş verən bu hadisə yerli sakinləri qorxuda bilməz - İcra başçısı
Bərdədəki yaralıların 3-ü Bakıya təxliyə edilib
Dünən Bərdəyə 144 ədəd bombacıq atılıb - ANAMA
Bütün xəbərlər