İnternet və mənəviyyat

İnternet və mənəviyyat

Arzu Nağıyev, Trend-in icmalçısı

Bu gün cəmiyyətdə sosial şəbəkələrdə yer alan söyüşlərə, təhqirlərə, nalayiq ifadələrə görə cəza nəzərdə tutulmasına münasibət birmənalı deyil. Sosial şəbəkə dedikdə, ilk növbədə, internet nəzərdə tutulur.
İnternet müasir zamanda demək olar ki, bütün dünyanı əhatə edən qlobal kompyuter şəbəkəsidir. İnternet vasitəsilə əlaqə yaradanlar real həyatları bu və ya digər səbəblərdən bir -birlərinə bağlı olan şəxslərdir. Həmin şəxslər üçün internet xüsusilə vacibdir. Bu insanlar öz ətraflarından fərqli olaraq interneti daha real bir dünya kimi qəbul edir və demək olar ki, onunla yaşayırlar.
İnternet şəbəkəsinə qoşulduqdan sonra insanların həyat tərzi həqiqətən də dəyişir. Onları digər insanlarla ayıran sərhədlər silinir, hamı ona yaxın olur. İnsan elm, texnologiya, fəlsəfə, idman, cinsi münasibətlərlə və s. bağlı məlumatlar əldə etmək imkanı qazanır. Həyat tərzinin bu formada dəyişməsi, eyni zamanda yeni etik normaların da əldə edilməsini vacib edir.
İnternet səhifələrindəki hər bir məlumata iştirakçıların şərh verməsi onların məsuliyyətini artırmalıdır.
Şəbəkələrdə məlumatlara, əsasən iki növ insanlar tərəfindən şərhlər verilir.

Birincilər interneti öz mənfi emosiyalarını cəmiyyətdə qəbul olunmayan bir tərzdə çatdırmaqla məşğul olan tərbiyəsizlər, ikincilər isə məqalədə göstərilən fikirləri araşdırdıqdan sonra öz fikirlərini müəllifə çatdlrmaq və onunla bölüşərək rəyini bilmək istəyənlərdir.

Yeniyetmələr üçün isə internet şəbəkəsi faydalı olduğu kimi, eyni zamanda mənfi hallarla dolu sərbəst bir məkandır. Artıq onlar canlı münasibətdən virtual əlaqəyə keçir, saatlarla, günlərlə, həftələrlə öz fikirlərini istədikləri dildə, forma və məzmunda çatdırmağı mümkün edən böyük bir texnikanın arxasında oturmaq imkanı əldə edirlər.

Mənəviyyat deyəndə nə başa düşülür? Ensiklopediya lüğətlərində bu, ictimai şüur və ictimai əlaqələrin bir növü olmaqla cəmiyyətdə qəbul olunmuş qaydalar vasitəsilə insanın öz hərəkətlərini tənzimlənməsi yollarının xüsusi bir formasıdır. Yəni, geniş formada mənəviyyat, cəmiyyətdə insanın özünü necə aparmasını tənzimləyir.

Sosial şəbəkələr bu gün Azərbaycanda əhalinin 65-70 faizini əhatə edir və bunun da öz müsbət və mənfi tərəfləri var. Müsbət tərəfi odur ki, istənilən vaxt məlumat əldə etmək, yaxınlarla əlaqə, yeni tanışlıqlar yaratmaq, foto və video materiallarla mübadilə, ümumi maraq dairəli insanlarla münasibət yaratmaq imkanı əldə edilir. Mənfi cəhət odur ki, virtual münasibətlər insan həyatının real münasibətlərini sıxışdırırb aradan çıxarır.

Bütün bunlarla yanaşı isə internet aləmində mənəvi senzuranın, mənəvi-etik normaların yaradılmasına ehtiyac daima duyulur.
Bu problemdən çox danışmaq olar. Lakin əsas məsələ informasiya məkanında gənclərimizin mənəviyyatının qorunması və inkişafıdır. Amma bu işdə mövcud problemləri həll etmək üçün gənclərin özləri də fəal olmalıdırlar.

Bilik və savadı məlumata çevirmək üçün mənəviyyatı unutmaq olmaz. Bilik həmişə şəxsi amildir, münasibət üçün vasitədir. Məlumata çevirilmiş bilik isə onu istifadə edəcək adam üçün əhəmiyyət kəsb edən amilə çevirilir. Əlbəttə ki, real münasibət virtual əlaqələrdən daha vacib məsələdir, lakin bu gün gənc nəsil virtual ünsiyyətə daha çox meyllidir.

Bu gün mənəvi senzuranın tətbiqi cəmiyyətdə narahatlıq doğuran məsələ olsa da, bu senzuranın mexanizmi cəmiyyətin öz əlində olmalıdır. Bu gün hansısa suala cavab axtarmaqdansa, gənc nəslə informasiya texnologiyalarının mənəvi statusunun cəmiyyətə təsirinin məhz cəmiyyətin özündən asılı olduğunu göstərmək zəruridir.

Heç vaxt unutmaq olmaz ki, virtual şəbəkədə göndərilən hər bir məlumatı istər anonim, istərsə də açıq şəkildə alanlar adi insanlardır. Təsəvvür etmək lazımdır ki, bu sözləri onların üzünə utanmadan demək olar.

Ən başlıcası isə odur ki, virtual həyatda real həyatdakı mənəvi dəyərləri unutmaq olmaz. Virtual şəbəkədə insani münasibətlərdəki qanunları, mənəvi normaları pozmaq imkanından istifadə edənlər vicdanlarının təmiz olmaları haqqında da düşünməlidirlər.

IDEA İctimai Birliyi ilə Ümumrusiya Təbiəti Mühafizə Cəmiyyəti arasında saziş imzalanıb (FOTO)
IDEA İctimai Birliyi ilə Ümumrusiya Təbiəti Mühafizə Cəmiyyəti arasında saziş imzalanıb (FOTO)
Sənaye balıq ovu ilə məşğul olan subyektlərə xəbərdarlıq edilib
Sənaye balıq ovu ilə məşğul olan subyektlərə xəbərdarlıq edilib
Əvvəlki tariflər xərcləri qarşılamadığından qiymətlərin dəyişməsi zərurəti ortaya çıxıb - İlham Şaban
Əvvəlki tariflər xərcləri qarşılamadığından qiymətlərin dəyişməsi zərurəti ortaya çıxıb - İlham Şaban
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 25 611 nəfər sağalıb
Xarici İşlər Nazirliyi Gəncənin Ermənistan tərəfindən atəşə tutulmasının ildönümü ilə bağlı paylaşım edib
Azərbaycan Ordusunun Arazdəyən istiqamətində atəş açması barədə məlumat yalandır - MN
ABŞ Sakit okean yaxınlığında raket buraxmağı planlaşdırır
Zəfər xronikası 17 oktyabr 2020-ci il: Prezident İlham Əliyevin xalqa müraciəti (FOTO/VİDEO)
44 günlük Vətən müharibəsinin xronikası: 17 oktyabr
Xəzər dənizində zəlzələ qeydə alınıb
Azərbaycan komandası “Böyük dəbilqə” turnirində ikinci pillədə yer alıb
Pensiya, sosial müavinət, təqaüdlər 20 faiz civarında və ya daha çox arta bilər – Komitə sədri
Şuşadan ilk zəng həyata keçirilib
Rusiyada 18 nəfər metanol zəhərlənməsindən öldü
Balabəy Ağayev “Böyük dəbilqə” turnirinin qızıl medalını qazanıb
IDEA İctimai Birliyi ilə Ümumrusiya Təbiəti Mühafizə Cəmiyyəti arasında saziş imzalanıb (FOTO)
Prezident İlham Əliyevin münaqişədən sonra başladığı yenidənqurma-bərpa layihələri misilsizdir - Hikmət Hacıyev (VİDEO)
NATO-nun Qafqaz üzrə xüsusi nümayəndəsi Azərbaycana səfər edəcək
Ədən körfəzində İran tankerinə quldur hücumunun qarşısı alınıb
"Azəriqaz" rəhbəri qazın qiymətinin bahalaşma səbəblərini açıqladı
Əməkhaqları, pensiya və müavinətlərin artırılması ilə bağlı işlərə başlanılıb - Maliyyə Nazirliyi
İran Azərbaycan ərazisindən narkotik qaçaqmalçılığına görə məsuliyyətə cəlb olunmalıdır - Piter Teys
Sənaye balıq ovu ilə məşğul olan subyektlərə xəbərdarlıq edilib
İranda güclü zəlzələ olub
Əvvəlki tariflər xərcləri qarşılamadığından qiymətlərin dəyişməsi zərurəti ortaya çıxıb - İlham Şaban
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 1 681 nəfər COVID-19-a yoluxub, 12 nəfər vəfat edib
Cənubi Qafqaz ölkələri kommunikasiyaları bərpa etmək üçün əməkdaşlıq etməlidir - Pakistanlı diplomat
İqtisadi aktivliyin gözləniləndən daha sürətli olması elektrik enerjisinə tələbatı artırıb - "Azərişıq"
Əməkhaqqı və pensiyalarla bağlı artım 1 milyon 800 min vətəndaşı əhatə edəcək
Hazırda dünyada qaz qiymətləri ötən il ilə müqayisədə 20-30 dəfə qalxıb - SOCAR
Ermənistanda anti-Rusiya isterikası davam edir
Nazirlər Kabineti maaş və pensiyaların artılıması ilə bağlı sərəncamın icrasına başlayıb
Pirallahıda Vətən müharibəsi şəhidi Nəbiyev Elmarın anım mərasimi keçirilib (FOTO)
İranda daha 181 nəfər koronavirusdan öldü
Əməkhaqqı, pensiya, sosial müavinət, təqaüd və digər sosial ödənişlər artırılacaq - SƏRƏNCAM
Tarif Şurasının işığın və qazın qiyməti ilə bağlı dəyişikliyi aztəminatlı ailələrə təsir etməyəcək - İZAH
Erməni təxribatları - “Əsas məsələ”də MÜZAKİRƏ (FOTO/VİDEO)
Gecikdirilmiş 851,9 min manatın işəgötürənlər tərəfindən işçilərə ödənməsi təmin edilib
MDU-nun tərəfdaşlıq etdiyi EQAC Erasmus+ layihəsinin yekun konfransı keçirilib (FOTO)
Tarif Şurası qazın və işığın qiymətinə dəyişiklik etdi
Azad edilmiş ərazilərdə bərpa işləri Azərbaycanın çiçəklənməsinin yeni dövrünə çevriləcək - Fələstin səfiri
Kürdəmirdə çörək sexində nöqsanlar aşkarlanıb
Qarabağın işğaldan azad olunması su probleminin həllinə böyük dəstək oldu - Vüqar Kərimov
Ermənistan ərazisindən keçib gələn çaylarımız çirkləndirilir - Nazir müavini
30 il müddətində Ermənistanın işğalı altında olan ərazilərimizdə böyük narkotik plantasiyaları salınıb - Deputat
İki milli park və iki qoruğun direktoru vəzifəsindən azad edilib (ÖZƏL)
Türkiyədə Ərdoğanla Merkelin görüşü keçirilir
Prezident İlham Əliyev mədəniyyət xadimlərinə fəxri adlar verdi
Bir qrup mədəniyyət xadimi təltif edildi - SƏRƏNCAM
Burada gördüyümüz dağıntılar təbiətə qarşı barbar münasibətin sübutudur - Qırğızıstan səfiri
LDU-da 18 oktyabr - Dövlət Müstəqilliyimizin Bərpası Günü Elmi-nəzəri konfransla qeyd edilib (FOTO)
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin gündəlik sayı mini keçib
Göyçayda toy təşkilatçısı cərimələnib (FOTO)
ABŞ-da futbol matçından sonra atışma olub, yaralılar var
Zığda 20 ton zeytun yığılıb
Türkiyədə rusiyalı turistləri aparan avtobus aşıb
Zəngilanda payız mövsümündə də ağacların əkilməsi nəzərdə tutulub - Firdovsi Əliyev
Hikmət Hacıyev: Ermənistan tərəfindən ciddi və pozitiv addımlar atılmalıdır (ÖZƏL)
İşğal dövründə 100 min hektar ərazi yanğına məruz qalıb - Nazir müavini
Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin növbəti iclası keçirilib (FOTO)
Azad edilmiş ərazilərin minalardan təmizlənməsi üçün Fransa ilə sənədin imzalanması nəzərdə tutulur
Hava Hücumundan Müdafiə bölmələri döyüş atışları keçirir (VİDEO)
İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı Ermənistanın hücumları nəticəsində Tərtərdə 16 mülki şəxs ölüb - Müstəqim Məmmədov
Son 25-30 ildə hər hansısa dövlət tərəfindən post-münaqişə dövründə bu miqyasda yenidənqurma işləri həyata keçirilməyib - Hikmət Hacıyev
Ağstafada dələduzluq edən “falçı” saxlanılıb (FOTO)
Yaxın zamanlarda Qarabağ ağıllı şəhərləri və kənd təsərrüfatı məhsulları ilə də məşhur olacaq - Cahit Bağçı
Universitet prorektoru vəfat edib
Bazar günü hava necə olacaq?
DSX İranla sərhəd ərazidə narkotik aşkarlayıb (FOTO)
Budəfəki səfərimizdə biz artıq azad olunmuş ərazilərdə quruculuq işləri ilə də tanış oluruq - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Füzuli Hava Limanına beynəlxalq status verilib
İki mindən çox qaziyə əlillik və sosial ödənişlər təyin edilib
İndoneziyanın turizm bölgəsində zəlzələ olub - Ölənlər var
Zığda 1200 hektar ərazidə yaşıllıq salınıb (FOTO)
Bədii gimnastika və idman gimnastikası üzrə dünya çempionatlarında Azərbaycanı təmsil edəcək idmançıların adları açıqlanıb
Suqovuşanı işğal etməklə Ermənistan geniş əraziləri sudan məhrum etmişdi - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Şəhidi təhqir edən şəxs 15 sutkalıq həbs olunub
Bakıda ticarət mərkəzindəki yanğın söndürülüb (FOTO/VİDEO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Masallıda evdən və mağazalardan oğurluq edən şəxs saxlanılıb
Azərbaycan nefti bahalaşıb
ETSN media nümayəndələri ilə yeni layihəyə start verib
Bolqarıstanda Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasının ildönümü ilə bağlı konsert keçirilib (FOTO)
Albaniyada hoteldə 4 turistin meyiti tapılıb
Füzulinin azad edilməsi Vətən müharibəsinin gedişində strateji əhəmiyyət kəsb edib - Deputat
Qazax sakinindən narkotik götürülüb (FOTO)
Şəhid baş leytenant Daşdəmir Paşayevin xatirəsi anılıb (FOTO/VİDEO)
"Taliban"ın nümayəndə heyəti Özbəkistana səfər edib
Azərbaycan ərazilərini azad etməklə Ermənistanla İranın narkotik biznesinin də qarşısını aldı - Deputat
Nərimanov rayonunda hərəkət məhdudlaşdırılıb, avtobusların yolu dəyişdirilib (FOTO) (ƏLAVƏ EDİLİB)
Bakıda ilkin mənzil bazarında qiymətlər ucuzlaşıb
Sabirabadda 4 otaqlı ev yanıb
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub, 1 nəfər tüstüdən zəhərlənib
Qazaxıstanda koronavirusa daha 1 900 nəfər yoluxub
Diplomatik korpus nümayəndələrinin Suqovuşana səfəri başlayıb (FOTO)
Yaponiyanın yeni baş naziri ABŞ-a səfər etmək istədiyini bildirib
Borrel nüvə problemi üzrə İranla danışıqlara hazırdır
İŞİD Əfqanıstandakı terror aktına görə məsuliyyəti öz üzərinə götürüb
Britaniyada koronavirusa 44 mindən çox yeni yoluxma halı qeydə alınıb
Meksika Konqresi Azərbaycan xalqını təbrik edib (FOTO)
BMT Təhlükəsizlik Şurası Haitidəki missiyanın müddətini uzadıb
Türkiyə Suriyadakı terrorçulara qarşı bütün lazımi addımları atacaq - Ərdoğan
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 25 513 nəfər sağalıb
Bütün xəbərlər