Bakı. Trend:
Ermənistan, Azərbaycan və Gürcüstan banklarının kredit göstəriciləri güclü olaraq qalır və tarixi orta səviyyələri üstələyir. Sektor dayanıqlı iqtisadi artım, suveren kredit profillərinin yaxşılaşması və Ukrayna münaqişəsinin davam edən dolayı təsirləri ilə dəstəklənir.
Bu barədə Trend “Fitch Ratings” beynəlxalq reytinq agentliyinə istinadən xəbər verir.
“2022-ci ildən 2025-ci ilin sentyabr ayınadək olan dövrdə region bankları rekord səviyyədə gəlirlilik nümayiş etdiriblər. Faiz dərəcələrinin artması fonunda xalis faiz marjası 1–2 faiz bəndi yüksəlib. Ermənistan bankları, nisbətən daha az dərəcədə isə Gürcüstan bankları tranzit ticarət, miqrasiya və Rusiyadan olan ödəniş axınları ilə bağlı komissiya gəlirlərinin artımından əlavə fayda əldə ediblər. Azərbaycanda isə bankların gəlirliliyinin artması əvvəlki illərin problemli aktivləri ilə bağlı risklərin azalmasına töhfə verib.
Kapital yetərliliyi göstəriciləri Ermənistan və Gürcüstanda güclü mənfəət və sərt tənzimləyici tələblər sayəsində yüksək səviyyədə qalır. Azərbaycanda isə kreditləşmənin sürətli artımı və dividendlərin ödənilməsi kapital buferlərinin azalmasına səbəb olub, lakin Fitch 2026-cı ildə ümumilikdə kapitallaşma səviyyəsinin sabit qalacağını gözləyir. Buna gəlirlilik səviyyəsinin qənaətbəxş olması və aktivlərin mülayim artımı şərait yaradacaq”, – hesabatda qeyd olunur.
Bildirilir ki, regionda aktivlərin keyfiyyəti yaxşılaşıb, lakin problemli kreditlərin payının daha da azalması artıq bu cür aktivlərin aşağı səviyyədə olması səbəbindən məhdud ola bilər: “2021-ci ildən bəri ən nəzərəçarpan irəliləyiş Azərbaycan banklarında qeydə alınıb. Buna milli valyutada daha detallı kreditləşməyə keçid və borcalanların ödəmə qabiliyyətinə dair tələblərin sərtləşdirilməsi səbəb olub”.
Məlumata görə, dollarlaşma səviyyəsi azalıb, lakin Gürcüstanda (2025-ci ilin doqquz ayının sonuna kreditlərin 42 faizi) və Ermənistanda (34 faiz) hələ də yüksək olaraq qalır.
Vurğulanır ki, Azərbaycanda valyuta kreditlərinin payı aşağı səviyyədədir – 14 faiz. Bu, manatın faktiki olaraq ABŞ dollarına bağlanması və valyuta ilə kreditləşməyə dair sərt qaydalarla izah olunur.
“Bankların likvidliyi komfortlu səviyyədə qalır. Bununla belə, 2025-ci ilin doqquz ayının sonuna sektor üzrə orta kredit/depozit əmsalı depozit axınının normallaşması fonunda Ermənistan və Gürcüstanda 105 faizi ötüb (müqayisə üçün: 2022-ci ilin sonuna müvafiq olaraq 82 və 101 faiz). Azərbaycanda bu göstərici 80 faiz təşkil edib.
Region banklarının reytinqləri ‘B’-dən ‘BB+’-dək dəyişir. Gürcüstanın (BB/stabil) və Ermənistanın (BB-/müsbət) ən iri banklarının reytinqləri bu ölkələrin suveren reytinqlərinə uyğundur. Azərbaycan bankları isə suveren səviyyədən (BBB-/stabil) aşağı qiymətləndirilir ki, bu da agentliyin onların müstəqil maliyyə profilləri və əməliyyat mühiti (bb-/stabil) ilə bağlı qiymətləndirməsini əks etdirir. Tənzimləmənin gücləndirilməsi və dayanıqlı maliyyə göstəriciləri Azərbaycan banklarının reytinqlərinin yüksəldilməsinə şərait yarada bilər”, – Fitch bildirir.