Bakı. Trend:
Bu ilin birinci rübündə Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyasının (IFC) Azərbaycan iqtisadiyyatına birbaşa investisiyası 1,726 milyon dollar təşkil edib.
Bu barədə Azərbaycan Mərkəzi Bankı tərəfindən dərc edilmiş "2026-cı ilin birinci rübündə Azərbaycan iqtisadiyyatına və xaricə cəlb edilmiş xarici birbaşa investisiyalar" hesabatında bildirilir.
Məlumatlara görə, bu rəqəm ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 379.000 dollar və ya 28,1% çoxdur.
Bundan əlavə, məlumatlar göstərir ki, hesabat dövründə IFC-nin Azərbaycana qoyulmuş ümumi xarici birbaşa investisiyalardakı payı 0,1% təşkil edib.
Qeyd etmək lazımdır ki, 2026-cı ilin birinci rübündə Azərbaycan iqtisadiyyatına birbaşa xarici investisiyalar 1,720 milyard dollara çatıb. Bu, 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 201,2 milyon dollar və ya 13,2% artım deməkdir.
Xatırladaq ki, bu ayın əvvəlində Trend-ə verdiyi eksklüziv müsahibədə Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyasının Avropa Departamentinin direktoru İnes Roça bildirib ki, korporasiya özəl sektorun inkişafına və iqtisadi dayanıqlığın gücləndirilməsinə ortaq öhdəliyə əsaslanan Azərbaycanla güclü tərəfdaşlığı yüksək qiymətləndirir.
"Azərbaycan iqtisadiyyatını şaxələndirməyə və neft-qaz sektorundan asılılığını azaltmağa çalışarkən, özəl sektor davamlı inkişafın təmin edilməsində, iş yerlərinin yaradılmasında və rəqabət qabiliyyətinin artırılmasında əsas rol oynayır. Dünya Bankı Qrupunun Azərbaycanla tərəfdaşlıq strategiyasının bir hissəsi olaraq, BMK daha rəqabətli, inklüziv və ekoloji cəhətdən dayanıqlı iqtisadiyyatın inkişaf etdirilməsinə diqqət yetirir. BMK infrastruktur, enerjiyə çıxış və dayanıqlılıq kimi prioritet sahələrdə özəl investisiyaları dəstəkləyir. Xüsusilə yaşıl maliyyələşdirməyə, qadın sahibkarların dəstəklənməsinə və kənd təsərrüfatı, su ehtiyatları, nəqliyyat və rəqəmsal infrastrukturda özəl sektorun iştirakının genişləndirilməsinə diqqət yetirilir", - deyə o bildirib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın yaşıl enerjiyə keçidi əsas prioritetdir və BMK ölkənin bərpa olunan enerji sektorunun inkişafını dəstəkləməyə hazırdır: "Bu sahədə potensial əhəmiyyətlidir - günəş enerjisinin texniki potensialı 23 GVt, dəniz külək enerjisinin isə 157 GVt olaraq qiymətləndirilir. Regional enerji ötürmə infrastrukturunun inkişafı Azərbaycana öz resurslarından istifadə etməyə və yaşıl enerjinin qlobal ixracatçısı kimi mövqeyini gücləndirməyə kömək edəcək".
"Bərpa olunan enerjiyə keçidin 2060-cı ilə qədər 44 milyard dollar investisiya tələb edəcəyi təxmin edilir (Dünya Bankının İqlim və İnkişaf Hesabatına görə). Sektorun ehtiyaclarını maliyyələşdirmə imkanları ilə uyğunlaşdırmaq üçün BMK investisiya və məsləhət xidmətləri təklif edir. Məsələn, ötən il BMK Azərbaycanın aparıcı banklarından biri olan Bank Respublikaya 20 milyon dollar milli valyutada maliyyələşdirmə təmin edib. Vəsaitlərin yarısı KOBİ-lər və aşağı gəlirli ailələr tərəfindən həyata keçirilən layihələrə yönəldilib", - deyə o bildirib.
İrina Roçanın sözlərinə görə, Bakıda COP29-un yaratdığı impulsa əsaslanaraq, BMK Azərbaycanın bu sahədəki planlarını və prioritetlərini dəstəkləməyə sadiqdir. Məsələn, ümumi enerji istehlakının 22,6 faizini təşkil edən nəqliyyat sektoru karbon qazından təmizlənmə üçün əhəmiyyətli imkanlar təqdim edir. BMK elektrikli nəqliyyat vasitələri üçün vergi güzəştləri və avtobus parkının davamlı modernləşdirilməsi kimi hökumət təşəbbüslərini alqışlayır.
"Hökumət zəruri tənzimləyici, siyasət və institusional çərçivələr hazırladıqca, BMK bütün dəyər zənciri boyunca özəl sektor həllərinin açılmasına kömək edə bilər və Azərbaycanın məqsədlərinə uyğun davamlı investisiyaları təşviq edə bilər. Birlikdə işləyərək, iqtisadi artımı stimullaşdırarkən və dayanıqlığı gücləndirərkən ölkənin aşağı karbonlu iqtisadiyyata keçidinə kömək edə bilərik", - deyə o bildirib.
İrina Roça qeyd edib ki, BMK davamlı maliyyə və korporativ idarəetmə təcrübələrinin inkişafına yönəlmiş məsləhət xidmətləri göstərir: "Biz həmçinin daşınar aktivlərin (inventar, avadanlıq və s.) girov kimi istifadəsinə imkan verən aktiv əsaslı maliyyələşdirməni təşviq edirik. Azərbaycan Bank Assosiasiyası ilə birlikdə KOBİ-lərin maliyyəyə çıxışını genişləndirəcək milli aktivlərlə təmin olunmuş kredit aləti hazırlayırıq."
Departament direktoru qeyd edib ki, BMK, xüsusən də kənd və ucqar ərazilər üçün rəqəmsal bankçılığın inkişafı və maliyyə xidmətlərinin genişləndirilməsi səylərini dəstəkləyir. Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası Mərkəzi Bank tərəfindən innovativ rəqəmsal məhsulların nəzarətli mühitdə sınaqdan keçirilməsinə imkan verəcək tənzimləyici qum qutusunun istifadəyə verilməsini alqışlayır.
Onun sözlərinə görə, özəl sektor səviyyəsində IFC bankların rəqəmsal transformasiyası, qabaqcıl texnologiyalar və təcrübələrin tətbiqi ilə bağlı məsləhətlər verir: "Bu, sektorun modernləşdirilməsinə töhfə verir və əhalinin və müəssisələrin rəqəmsal iqtisadiyyatda maliyyə alətlərinə çıxışını genişləndirir".
"Orta Dəhlizdə Azərbaycanın strateji mövqeyi nəzərə alınmaqla, yük daşıma qabiliyyətini artırmaq məqsədi daşıyan Bakı Dəniz Limanının genişləndirilməsi planları regional ticarəti gücləndirmək üçün mühüm imkanlar təqdim edir.
Özəl sektorun iştirakı bu cür layihələrin səmərəliliyini və dayanıqlığını əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Aydın dövlət-özəl tərəfdaşlıq (DÖT) modelləri bu cür iştirakı asanlaşdırır və dövlət nəzarəti ilə özəl təşəbbüs arasında balansı təmin edir. BMK DÖT layihələrinə investisiya və məsləhət dəstəyinin təmin edilməsində geniş beynəlxalq təcrübəyə malikdir ki, bu da Azərbaycan limanlarının milli prioritetlərə uyğun olaraq inkişafına kömək edəcək", - deyə o qeyd edib.
