Azərbaycanın qiymətli bazarında vəziyyət - Rüfət Aslanlının mövqeyi (MÜSAHİBƏ) (FOTO)

Azərbaycanın qiymətli bazarında vəziyyət - Rüfət Aslanlının mövqeyi (MÜSAHİBƏ) (FOTO)

Azərbaycan, Bakı, 26 yanvar /Trend, müxbir Maksim Tsurkov/

Qiymətli Kağızlar üzrə Dövlət Komitəsinin (QKDK) sədri Rüfət Aslanlının Trend-ə müsahibəsi

- Dünya bazarlarında qeyri-sabit vəziyyət şəraitində Azərbaycanın kapital bazarının inkişaf səviyyəsini necə qiymətləndirirsiniz?

- Kapital bazarı iqtisadiyyatın o qədər çoxtərəfli sektorudur ki, bu seqmentdə prosesləri birmənalı qiymətləndirmək mümkün deyil: yaxşı və ya pis, müsbət, yaxud mənfi. 2014-cü ildə bəzi birja məhsulları, o cümlədən enerji daşıyıcıları üzrə qiymətin azalması şəklində xarici pressinq faktoru mövcud olub. Həmçinin xüsusi ilə Azərbaycanın yerləşdiyi regionda bir sıra milli valyutaların devalvasiyası amili olub.

Qlobal iqtisadiyyatda geosiyasi dəyişiklik amili çox ciddi təsir göstərib və bütün bunlar qaçılmaz olaraq Azərbaycan iqtisadiyyatında əksini tapıb. Lakin ümumilikdə ölkə iqtisadiyyatı və Azərbaycanın kapital bazarlarında proseslər xarici təhdidlərə çox ciddi dayanıqlıq göstərdilər.

- Artım tempi baxımından kapital bazarının dövriyyəsinin ÜDM-in artım tempini üstələdiyini nəzərə alsaq, bazar necə inkişaf edib? 2014-cü il ümumilikdə nə ilə yadda qaldı?

- Hesab edirəm ki, ötən il ərzində ölkənin kapital bazarında olduqca ciddi, say və keyfiyyət nəticələri əldə olunub. Qeyd etmək lazımdır ki, 2011-ci ildə Qiymətli Kağızlar Bazarının İnkişafı üzrə Dövlət Proqramı qəbul edildikdən sonra son bir neçə il ərzində dövlət və QKDK kapital bazarının bütün əsas aspektlərində islahatların aparılması üzrə ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir və nəticə olaraq, 2014-cü ildə artıq kifayət qədər ciddi keyfiyyət dəyişikliklərinə malik idik.

Birincisi, ötən il derivativ maliyyə alətləri üzrə ticarət platforması fəaliyyətə başladı. Hüquqi əsaslanma, əməliyyat platforması, potensialın möhkəmləndirilməsi təsdiq edildi və iyulun 21-də sistem işə salındı. Nəticədə yarım il ərzində mal-xammal derivativlər və xarici valyutada derivativlər üzrə əməliyyatların həcmi 4,3 milyard manata çatıb ki, bu da qiymətli kağızlar bazarında əqdlərin ümumi həcminin üçdə birini təşkil edir.

İkincisi, biz ötən il nəhayət ki, təkrar bazarda likvidliyin təminatı və birja ticarətində rəqabətli qiymət müəyyənləşdirmə mexanizmlərini işə sala bildik. Bu, o deməkdir ki, ötən il ərzində iri oyunçular, iri maliyyə şirkətləri bazar qiymətləri üzrə konkret bazar kağızlarını almaq və satmaq öhdəliklərini üzərlərinə götürərkən biz marketmeykerlik institutunu yaratdıq.

2014-cü il ərzində likvidliklə təmin edilən maliyyə institutlarının sayı 13-ə çatıb və bu, təkrar bazarda və sonra isə ilkin bazarda, xüsusi ilə də korporativ kağızlar bazarında bu kağızların likvidliyinin və onlara tələbatın artmasına yardım etdi. Yekunda bazarın bu seqmentində əməliyyatlar 2,2 dəfə artdı.

Üçüncü böyük keyfiyyət dəyişikliyi onunla əlaqədardır ki, Azərbaycanda kapital bazarı institutlarının mövcud olduğu 15 il ərzində struktur dəyişiklikləri ona gətirıb çıxardı ki, hazırda ölkənin bazar institutları və kapital bazarları həmin isntitutların maliyyə dayanıqlığını təmin edən dəyərləri yenidən hasil edirlər. 2014-cü ilədək Bakı Fond Birjası kimi institutların və depozitar, klirinq hesablama institutlarının əsas gəlirləri dövlət qiymətli kağızlarla əməliyyatlar, o cümlədən klassik təsnifatda kapital deyil, pul bazarının alətləri olan Azərbaycan Mərkəzi Bankının notları ilə repo və əks repo əməliyyatlar hesabına yığılıb. BFB, depozitar mərkəz və digər əsas maliyyə vasitəçilərinin gəlirlərinin üçdə ikisinə qədəri əsasən dövlət alətləri hesabına formalaşıb.

Dövlət bu institutların inkişafını dolayısıyla dəstəkləyib. 2014-cü ildən başlayaraq özəl korporativ sektorun əməliyyatları dominantlıq etməyə başladı və qiymətli kağızlar bazarında əməliyyatların üçdə ikisinə çatıb. Müvafiq olaraq, institutların gəlirləri artıb, onlar dövlət alətləri ilə ticarət hesabına deyil, özəl korporativ sektorun ticarətindən formalaşır. Bu, ona gətirib çıxarır ki, kapital bazarları özəl sahibkarlığın və bazar iqtisadiyyatının elementi kimi bu institutların maliyyə dayanıqlığını və sabit fəaliyyət göstərməsini təmin edən dəyərləri yenidən hasil etməyə başladılar.

- Fond bazarında Cənub Qaz Dəhlizi kimi regional layihələrin maliyyələşdirilməsi üçün istiqrazlarla əməliyyatlara başlanılıb...

- Bu, maliyyə bazarlarının regional platformasında buraxılan maliyyə alətləri hesabına belə iri regional layihə maliyyələşdirilərkən təkcə Azərbaycanın kapital bazarlarında deyil, həmçinin regiondakı kapital bazarları tarixində ilk dəfə baş verdi. Bu, çox əhəmiyyətli faktordur. Lakin hesab edirəm ki, bu, kəmiyyət-keyfiyyət məsələsidir.

Biz bazarın fəaliyyətinin qanunvericilik bazasını təkmilləşdirərkən, praktiki olaraq əməliyyat və ticarət platformalarını yenidən yaradarkən, qaytarılmayan əqdləri, sərmayədarların və emitentlərin zəmanətli hüquqlarını təmin edərkən bu, keyfiyyətli mühüm dəyişiklərə gətirib çıxardı.

Bütün bu institusional islahatlar ona səbəb oldu ki, belə iri layihələri Azərbaycanın kapital bazarının alətləri vasitəsi ilə maliyyələşdirmək mümkün oldu. Özlüyündə istiqrazlar üzrə ticarət bizdə xeyli müddətdir bazar platformalarında aparılır. Yalnız o dəyişdi ki, məbləğ kifayət qədər böyük idi və emitent qismində Avropanın enerji təhlükəsizliyi sahəsində çox vacib oyunçu olan ciddi institut çıxış etdi.

- Bazarın belə inkişaf tendensiyalarının davam etməsi mümkündürmü?

- Hazırda vəzifəmiz ondan ibarətdir ki, bu trendlərin ardıcıllığına və bu seqmentin maliyyə resursları ilə təkcə iqtisadiyyatın qeyri-neft sektorunu deyil, həmçinin hasil edilmiş gəlirlər hesabına instiutların institusional inkişafını təmin edə bilməsinə nail olaq.

- 2015-ci ildə kapital bazarının inkişaf gözləntiləri hansılardır?

- Beynəlxalq platformalarda yaranan və neftin qiyməti ilə bağlı çağırışlara cavab vermək üçün kifayət qədər ciddi maliyyə və institusional platformamız var. Bəli, gəlirlərmiz müəyyən dərəcədə neft və enerji daşıyıcılarından yığılır və bu məhsulun qiymətinin bir neçə ay ərzində 2 dəfədən çox düşməsinin iqtisadi proseslərə müəyyən təsirləri var. Lakin digər tərəfdən, ehtiyatlarımız var və mən heç vaxt Dövlət Neft Fondunda yığılmış maliyyə ehtiyatlarını nəzərdə tutmuram.

Hesab edirəm ki, öz qısa müstəqillik tarixində artıq üç ciddi dünya böhranı yaşayaraq institusional möhkəmlik ehtiyatı və topladığımız təcrübə, həmçinin insan resursu yeni çağırışılar qarşısında da dayanmağa imkan verəcək. 2015-ci ildə bizim sektora (kapital bazarı) gəlincə, kifayət qədər nikbin məqsədlərimiz var və onlara qarşı ardıcıl irəliləyirik. Onlar arasında qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi ("Qiymətli kağızlar bazarı və fond birjaları haqqında" yeni qanunun və fond birjasında əməliyyatlar üçün spesifik vergi rejiminin qəbul edilməsi), debüt IPO-nun həyata keçirilməsi, ilk birja indeksinin formalaşdırılması, investisiya fondlarının təsis edilməsi, marketmeykerlik institutunun gələcək inkişafı, derivativlərlə ticarətin genişləndirilməsi və s. var.

Azərbaycan Aİ-dən idxalı artırıb
Azərbaycan Aİ-dən idxalı artırıb
Qazaxıstan və Azərbaycan Qarabağda mülki infrastrukturun bərpası üzrə əməkdaşlığı müzakirə edir
Qazaxıstan və Azərbaycan Qarabağda mülki infrastrukturun bərpası üzrə əməkdaşlığı müzakirə edir
Türkiyədən Azərbaycana polad ixracı artıb
Türkiyədən Azərbaycana polad ixracı artıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Fransada ötən sutka koronavirusdan 359 nəfər ölüb
Yaponiyanın şimal-şərqində zəlzələ olub
"Facebook Messenger"in işində problemlər yaranıb
Bağdadda partlayış baş verib, xəsarət alanlar var
Niderlandda komendant saatı martın 31-dək uzadılıb
Britaniyada daha 4 712 koronavirusa yoluxma hadisəsi qeydə alınıb
ABŞ Ali Məhkəməsi Trampın seçkilərin yekunları üzrə son apellyasiya şikayətini rədd edib
Bu gün Azərbaycanda Yel çərşənbəsidir
Türkiyənin tanınmış aktyoru Rasim Öztekin vəfat edib
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 2,63 milyon nəfəri ötüb
Qadınlar pandemiyadan daha çox zərər görüb - ÜST-nin Baş direktoru
Ölkə ərazisində müşahidə edilən faktiki hava açıqlanıb
Afrikada koronavirusa yoluxanların sayı 4 milyon nəfərə çatır
“Israel HaYom” qəzeti: Azərbaycan Prezidenti Administrasiyasının rəsmi nümayəndəsi tibbi yardım üçün İsrailə təşəkkür edib
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 29 milyon nəfəri keçdi
Ərdoğan və Conson ikitərəfli münasibətləri müzakirə ediblər
Avstriyada koronavirusun "Braziliya" ştammına ilk yoluxma halı qeydə alınıb
ASAN könüllülərindən şəhid xanımlarına diqqət (FOTO/VİDEO)
Suriya prezidenti Bəşər Əsəd və xanımı koronavirusa yoluxublar
Azərbaycanda 195 nəfər COVID-19-a yoluxub, 71 nəfər sağalıb, 6 nəfər vəfat edib
AHİK sədri Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azəraycan xanımlarını təbrik edib
Azərbaycan qadınları daim nəcib, xeyirxah təşəbbüsləri ilə dünyaya nümunə olublar - Pərvin Kərimzadə
Azərbaycan Aİ-dən idxalı artırıb
Tailand peyvəndlənən turistlər üçün karantin müddətini iki dəfə azaldır
AFFA Ukraynada oynayan daha bir futbolçunu milliləşdirir
Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın müstəqilliyinə verilmiş vəsiqə oldu - Deputat
İspaniyada 8 Martla əlaqədar aksiyaların keçirilməsi qadağan edilib
“YAŞAT” Fondu daha bir qazinin yeni doğulan övladına hesab açır (FOTO)
Roma papasının İraqa səfəri başa çatıb
Azərbaycanla birgə sənaye şəhərciyi yaratmaq İranın iqtisadi inkişafının nailiyyətidir - Nazir
ABŞ İran sərhədlərinə bombardmançı göndərdi
İranda ötən sutka 99 nəfər koronavirusdan ölüb
Livanda etirazçılar əsas yolları bağlayıb
MDU rektoru xanım əmkdaşları təbrik edib (FOTO)
Türkiyədə peyvənd olunanların sayı 10 milyonu keçib
Kürdə batan şəxsin meyiti 36 gündən sonra tapıldı
BMT Konqresində Ermənistanın hərbi cinayətləri ifşa edilib
Türkiyədə 31 FETÖ üzvü saxlanılıb
Cənab İlham Əliyev prezident seçildiyi ilk gündən xoşagəlməz hallara qarşı kəskin mübarizə aparılıb – Deputat
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan qarşısına qoyduğu bütün hədəflərə nail olur - Deputat
İşğaldan azad olunmuş ərazilərə keçməyə cəhd göstərən şəxslər saxlanıldı
Qadınlar arasında sahibkarlıq fəaliyyətinə maraq artır
Sahibə Qafarova 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibəti ilə qadınları təbrik edib
Zəngilan rayonunun Qaragöz kəndi (VİDEO)
Yaponiyalı iş adamları Quba Soyqırımı Memorial Kompleksini ziyarət ediblər (FOTO)
Badamdardakı sürüşmə zonasında 3 quyu qazılır - FHN
"Barselona" futbol klubunun prezidenti seçilib
Sabah hava necə olacaq?
Nazirlikdən Badamdardakı sürüşmə ilə bağlı AÇIQLAMA
“La Vanguardia” qəzeti: Müharibədən sonra Qarabağa qayıdış
Bakıda 8 mart (FOTOREPORTAJ)
ABŞ-da reper öldürülüb
“InvestAZ”-dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
Həftə sonu yol qəzalarında 4 nəfər ölüb
Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 4 mini keçdi
Xocavənddə düşmənin atıb qaçdığı silah-sursat aşkarlandı (FOTO/VİDEO)
Xızıda dəmir torlar oğurlayan şəxs yaxalandı (FOTO)
Badamdar yamacı yenidən sürüşdü (FOTO)
İstanbulda küçəyə çıxma qadağası götürüləndən sonra böyük tıxaclar yaranıb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azərbaycan qadınlarını təbrik edib
Xaçmaz Rayon İcra Hakimiyyətində Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə şəhid anaları və digər qadınlarla görüş keçirilib (FOTO)
Axtarışda olan Biləsuvar sakini Bakıda saxlanıldı
Lənkəranda karantini pozan daha 3 obyekt aşkarlandı
Səudiyyə Ərəbistanının neft təsislərinə PUA-larla hücum edilib
Aİ-də hər ay 100 milyon doza koronavirus peyvəndi alınacağı gözlənilir
Epidemioloji vəziyyəti nəzarətdə saxlamaq üçün ən səmərəli üsul karantinin tətbiqidir - İnfeksionist
Millət vəkili Sevil Mikayılova Xaçmazda ictimai fəal qadınlarla görüşüb (FOTO)
Finlandiya karantin tədbirlərini sərtləşdirir
Koronavirus Avropaya daha bir ciddi təhlükə yaradıb
"Brent" markalı neftin qiyməti 71 dolları ötüb
Blinken Əfqanıstan liderini BMT-nin təşkilatçılığı ilə sülh konfransı keçirməyə çağırdı
Venesuela prezidenti "Sputnik V" ilə aşılandıqdan sonra özünü yaxşı hiss etdiyini deyib
Bitkoinin qiyməti 51 320-yə yüksəlib
Cənubi Koreya ABŞ hərbçilərinin ölkədə saxlanmasına xərcləri artıracaq
Tramp vəzifəsindən getdikdən sonra Nyu-Yorka ilk səfərini edəcək
Ekvatorial Qvineyada dörd güclü partlayış olub, ən az 20 nəfər ölüb
Azərbaycanda 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü qeyd olunur
Prezident İlham Əliyevin rəsmi "Facebook" səhifəsində Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə paylaşım edilib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 7 785 nəfər sağalıb
Futbol üzrə İspaniya çempionatı: "Atletiko" liderliyə davam edir
Bakıda avtoyuma məntəqəsində yanğın olub
Cüdo üzrə millimiz “Böyük dəbilqə” turnirini iki bürünc medalla başa vurub (FOTO)
"Liverpul" İngiltərə Premyer Liqasında ardıcıl altıncı ev məğlubiyyətini alıb
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 478 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Güclü külək əsir, bəzi rayonlara qar yağır - FAKTİKİ HAVA
Güclü külək paytaxt küçələrində fəsadlar törədib - FHN (FOTO/VİDEO)
Fransada hava bombasını zərərsizləşdirmə əməliyyatına görə 4,5 mindən çox insan təxliyə edilib
“Böyük dəbilqə”: Cüdoçumuz Məmmədəli Mehdiyev bürünc medala sahib olub
Azərbaycanın Zəfərinin arxasında Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulan uğurlu siyasət dayanır - Deputat
YAP bundan sonra fəaliyyətini müasir çağrışlara uyğun həyata keçirəcək - YAP İdarə Heyətinin üzvü
Respublikanın 24 şəhər və rayonunda ilk peşə-ixtisas təhsili müəssisələrinin şagirdləri üçün buraxılış imtahanı təşkil olunub
Azərbaycan təmsilçisi yüngül atletika üzrə Qış Avropa çempionatında ikinci yeri tutub
Bu gün Yeni Azərbaycan Partiyası ölkənin siyasi sisteminin monolit gücüdür - Vüqar Rəhimzadə
Dövlət qulluğuna qəbul olmaq üçün keçirilən test imtahanları başa çatıb
Ağdam rayonunun Suma kəndi (VİDEO)
6 partiyanın milli maraqlar naminə YAP-a qoşulması yeni siyasi həmrəylik modeli oldu - Pərvin Kərimzadə
İranda ötən sutkada 8 min nəfər koronavirusa yoluxub, 93 nəfər ölüb
Küveyt portalında Prezident İlham Əliyevin KİV nümayəndələri üçün keçirdiyi mətbuat konfransı barədə məqalə dərc olunub
Azərbaycanda işləyən qadınların ən çoxu 31-40 yaşlarında olanlardır - Nazirlik
Azərbaycanda koronavirusa yoluxma sayı 400-ü keçdi
Bütün xəbərlər