GECF-in qazın qiymətinə və qaz bazarına təsir imkanları yoxdur - ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 2 iyun /Trend, müxbir T.Cəfərov/

Qaz ixrac edən ölkələrin forumuna (Gas Exporting Countries Forum) üzv ölkələr dünyanın 70 faiz qaz ehtiyatlarına malik olsalar da, ekspertlərin fikrincə, bu forumun qazın beynəlxalq qiymətinin tənzimlənməsinə və qaz bazarına təsiri olmayacaq.

Cümə axşamı forumun 12-ci iclası neft nazirləri səviyyəsində Misirdə keçirilir.

2006-ci ildə "Qaz OPEK-i"nin yaradılması ideyası İranın ali lideri Əli Xamneyi ilə Rusiyanın Təhlükəsizlik Şurasının sabiq baş katibi İqor İvanovun görüşündə səsləndirilib. Lakin Rusiya, İran, Qətər və digər qaz ixrac edən ölkələr 2001-ci ildən etibarən Qaz İxrac Edən Ölkələrin Forumunun təsis olunması məsələsini müzakirə ediblər. Bu ölkələr 2001-ci ildə birinci dəfə Tehranda iclas keçiriblər. Mütəmadi müzakirələrdən sonra 2009-cu ilin oktyabr ayında Tehranda keçirilən iclasda Qaz İxrac Edən Ölkələrin Forumunun işə başlaması rəsmən elan olunub. Forumun baş qərargahı Qətərdə yerləşir və 2010-cu ildə rəsmi Doha foruma rəhbərlik edib. Hazırda forumun növbəti rəhbərliyi Misirdədir.

Enerji təhlükəsizliyi üzrə ekspert Rza Təqizadə (Reza Tagizadeh) Trend-ə bildirib ki, İran və Rusiya bundan əvvəl "Qaz OPEK-i", "Qaz Karteli" və bu kimi ideyalarla çıxış etsələr də, çox tez məlum oldu ki, neftdən fərqli olaraq, qaza görə dünyada kartel yaratmaq mümkün deyil.

"İran və Rusiya elə hesab edirdilər ki, "Neft OPEK-i"nə oxşar "Qaz OPEK-i" yaratmaqla qaz istehsalçılarının mənafeyini qoruyub bazara və qiymətlərə nəzarət edə biləcəklər. Lakin hazırda bu qənaətə gəliblər ki, GECF yalnız əlaqələndirici təşkilat kimi fəaliyyət göstərsin", - Trend-in Ekspert Şurasının üzvü Təqizadə deyib.

İran rəsmiləri və KİV-ləri hələ də Qaz İxrac Edən Ölkələrin Forumunu (GECF) "Qaz OPEK-i" (Qaz İxrac Edən Ölkələr Birliyi) adlandırırlar.

Təqizadə düşünür ki, İran bu təşkilatı "Qaz OPEK-i" adlandırmaqla göstərmək istəyir ki, əlində bazara nəzarət imkanları var və bu məsələnin siyasi əhəmiyyətindən yararlanmaq istəyir. "İran dünyanın ən böyük qaz ehtiyatlarına malik olan ölkələr arasında ikinci yeri tutsa da, istehsal etdiyi qaz yalnız daxili tələbatı ödəyir və geniş miqyaslı ixracat üçün qazı yoxdur", - o deyib.

Sinqapur Enerji Araşdırmaları İnstitutunun baş elmi işçisi Humən Peymani isə Trend-ə bildirib ki, qaz regional bir məhsuldur, onun satış mexanizmi neftdən fərqlidir və buna görə də GECF-ə üzv ölkələr istəsələr də belə, qazın qiymətinə təsir göstərə bilməzlər.

Təqizadə "Qaz OPEK-i" termininin işlədilməsinin tamamilə siyasi pafos olduğunu düşünür və hesab edir ki, foruma üzv ölkələrin görə biləcəyi iş yalnız müzakirə aparıb bir-biriləri ilə təcrübələrini bölüşə bilmələri ola bilər.

Hazırda Əlcəzair, Boliviya, İran, Qətər, Ekvatorial Qvineya, Liviya, Misir, Nigeriya, Rusiya, Trinidad və Tobago və Venesuela GECF-in üzvüdürlər. Qazaxıstan, Yeni Zelandiya və Norveç forumda müşahidəçi kimi iştirak edirlər. Foruma üzv ölkələr dünyanın 42 faiz qaz istehsalını həyata keçirirlər.

Təqizadənin fikrincə, qazın qiymətinin hansısa bir təşkilat vasitəsilə təyin olunması mümkün deyil. "Neftə oxşar yeganə qaz təbii maye qazdır (LNG). LNG isə müxtəlif regionlarda müxtəlif qiymətlərlə satılır. Digər tərəfdən, bəzi ölkələr, o cümlədən Qətər bütün potensialını LNG istehsalına yönəldib, bəzisi CNG istehsal edir və LNG satışı imkanına malik deyil, bəzisi isə boru kəmərləri ilə qazlarını satır və bütün hallarda şərait, qiymət və bazar dəyişilir", - Böyük Britaniyada fəaliyyət göstərən iranlı ekspert hesab edir.

Peymani isə düşünür ki, qazın istehsalı və satışının qiyməti regional şəraitə görə dəyişilir. Buna görə də GECF yalnız üzv ölkələr arasında bir növ koordinasiya və müzakirəyə şərait yaradır, qiymətlərə təsir etmə imkanına malik deyil.

Təqizadə də öz növbəsində bildirir ki, ötən 4 il ərzində GECF formalaşmağa başlayıb və bu qurum formalaşmağa başladığı gündən indiyədək qaz bazarındakı vəziyyətə, qiymətlərin dəyişməsinə və ona nəzarət pirinsipinə təsir etməyib.

Onun sözlərinə görə, GECF ən yaxşı halda beynəlxalq enerji təşkilatı kimi rol oynaya bilər. Necə ki, bu təşkilatda neft istehlakçıları və istehsalçıları ölkələri bir yerə toplaşırlar və bir-biriləri ilə məlumat mübadiləsi aparırlar, yaxud müştərək mənafelərini müşavirə formasında bəyan edirlər. GECF belə funksiyanı qaz sahəsində həyata keçirə bilər.

Zəngilan arxeoloji cəhətdən zəif tədqiq olunan rayonlarımızdandır - Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu
Zəngilan arxeoloji cəhətdən zəif tədqiq olunan rayonlarımızdandır - Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu
Ordubadda qədim abidələr aşkarlanıb
Ordubadda qədim abidələr aşkarlanıb
“Geri dönüş” adlı kompozisiya hazırlanıb (VİDEO)
“Geri dönüş” adlı kompozisiya hazırlanıb (VİDEO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycan Əsgərinin sizə müraciəti var (VİDEO)
Moskvada terror aktının qarşısı alınıb
Azərbaycanın İranla həmsərhəd bölgəsinin işğaldan azad edilməsi iki ölkənin əlaqələrini inkişaf etdirəcək - Nazir
29 ictimai iaşə obyektində kobud qayda pozuntuları aşkarlanıb
Müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırılan gənclər cəmiyyətə müraciət etdilər (FOTO)
İndi baş verənlər Minsk qrupunun fəaliyyətindəki səriştəsizliyin nəticəsidir - Oljas Suleymenov
Azərbaycanın haqq savaşına qarşı çıxan "Meydan TV" erməni lobbisinin tezisləri əsasında işləyir - Ekspert
"Karabakh is Azerbaijan" yazılı avtomobil Londonda Ermənistan səfirliyinin qarşısında (FOTO/VİDEO)
Sülhməramlıların yerləşdirilməsi Azərbaycan torpaqlarının tam azad olunmasından sonra mümkün ola bilər - Deputat
Artilleriyaçılarımız düşmənə dəqiq zərbələr endirməyə davam edir - MN (VİDEO)
Türkiyənin Baş Ombudsmanı Gəncədə erməni vəhşiliyi ilə tanış olub
Respirator xəstəliklərin yayılmasında artım olacaq - Səhiyyə Nazirliyi
Kreml Qarabağda Rusiya desantı olması ehtimalını təkzib edib
Kamran Əliyev Tacikistanın Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb (FOTO)
Azərbaycan Ordusu BMT TŞ tərəfindən qəbul olunmuş qətnamələrin icrasını təmin edir - Vüqar Rəhimzadə
İƏT Parlament İttifaqından Azərbaycana dəstək: Ermənistanın Gəncəyə terror hücumu pisləndi
Dağlıq Qarabağ münaqişəsi Aİ-Azərbaycan Parlament Əməkdaşlıq Komitəsi büro iclasında müzakirə edilib (FOTO)
ÜST Dağlıq Qarabağ münaqişəsinə dair bəyanat verib
XİN: Ermənistan XİN-in Paşinyanın mövqeyini “sülhsevər” kimi qələmə verməyə çalışan bəyanatı tamamilə cəfəngiyyatdır
Prezident İlham Əliyev: Əgər Minsk qrupu 30 il ərzində nəticə əldə edə bilmirsə, bu, özü hər şeyi göstərir
BMT-nin Ölkə üzrə İdarə Heyəti Azərbaycanda zərər görmüş insanlara humanitar yardım göstərməyə hazırdır
Azərbaycan Prezidenti: Beynəlxalq müşahidəçilərlə bağlı həlledici sözü biz deməliyik
Bu gün Ali Baş Komandan Azərbaycanın müstəqillik tarixinə yeni şanlı səhifələr yazır - Tamam Cəfərova
Gənclər elə bilirlər ki, xəstəliyi yüngül keçirəcəklər - Yaqut Qarayeva
Prezident İlham Əliyev: Türkiyə və Azərbaycanla münasibətləri normallaşdırmadan Ermənistanın gələcəyi yoxdur
Prezident İlham Əliyev: Əgər Ermənistan konstruktiv addımlar atsa və əraziləri boşaltsa, biz bütün kommunikasiyaları açacağıq
İqtisadiyyat İnstitutunda Post-konflikt Ərazilərin Bərpası Elmi Mərkəzi yaradılır
Zəngilan arxeoloji cəhətdən zəif tədqiq olunan rayonlarımızdandır - Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu
Prezident İlham Əliyev: Xalq Cəbhəsi və Müsavat partiyası Azərbaycanın milli maraqlarının əleyhinə çıxış edir
“Əsgərə məktub” layihəsi Türkiyə və Rusiya mediasının diqqət mərkəzində (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Ərazilərin azad edilməsi ilə əlaqədar kənd təsərrüfatımızın gələcək inkişafını artıq planlaşdırmağa başlamışıq
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 550 min nəfərə çatıb
Azərbaycanda son sutkada 825 nəfər COVID-19-a yoluxub, 171 nəfər sağalıb, 6 nəfər vəfat edib
2020-ci ilin 4-cü rübündə Ermənistanın ÜDM-i 1 milyard dollar azala bilər
Azərbaycan Prezidenti: TAP kəməri ilə bağlı hər şey qrafikə uyğun gedir
Bakı Slavyan Universitetinin əcnəbi tələbələri “Qarabağ Azərbaycandır!” deyir (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan özü döyüşür, bizim heç bir xarici döyüşçüyə ehtiyacımız yoxdur
Yelo Bank program təminatının lisenziyalarının uzadılması üzrə tender keçirir
Prezident İlham Əliyev: Dağlıq Qarabağda heç bir referendum olmayacaq
Azərbaycan Prezidenti: Əgər hər hansı bir ölkə vasitəçi rolunu üzərinə götürürsə, bu ölkə neytral olmalıdır
Koronavirusa yoluxan gənclərdə də ağırlaşmalar ola bilər - Nazirlikdən XƏBƏRDARLIQ
Prezident İlham Əliyev: Beynəlxalq müşahidəçilər və ya sülhməramlı qüvvələr əsas prinsiplərin sonuncu hissəsidir
Prezident İlham Əliyev: Ermənistanın bu hökuməti ilə münaqişənin sülh yolu üzrə nizamlanması perspektivləri çox uzaqdır
Prezident İlham Əliyev: İşğal olunmuş bütün ərazilər qaytarılmalıdır
Minsk qrupu Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin mahiyyətinə qayıtmağa hazırdır - ABŞ-ın NATO-dakı səfiri
Azərbaycan Prezidenti: Bizim qaçqın və məcburi köçkünlərimiz işğal olunmuş bütün ərazilərə qayıtmalıdırlar
Prezident İlham Əliyev: Əgər bizə hücum olunursa, biz nəinki özümüzü müdafiə etməliyik, eyni zamanda, əks-hücuma da keçməliyik
YAP Gəncədə 10 azyaşlı uşağı və daha 5 ailəni himayəyə götürüb
Trend BİA-nın baş redaktoru “CNN Türk” telekanalına Dağlıq Qarabağda davam edən gərginlik barədə açıqlama verib (FOTO/VİDEO)
Mingəçevir Dövlət Universiteti Elmi Şurasının növbəti iclası keçirilib
Biz ermənilərdən Rusiyanın nə etmək lazım olduğunu eşitməkdən yorulmuşuq - Konstantin Zatulin
Şuşada sonuncu çay - 1992-ci il (FOTO)
Suqovuşan və Talış kəndlərinə gedən tarixi yolların bərpasına başlanılıb (FOTO)
Azərbaycanda qızıl-gümüş ucuzlaşıb
Mülki insanlara hücum qəbuledilməzdir - İsrail səfiri
NATO Dağlıq Qarabağ münaqişəsində tərəf deyil - NATO baş katibindən Ermənistan prezidentinə
İsrail səfiri Mingəçevirə səfər edəcək (FOTO)
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Xaricdə yaşayan ermənilər üçün əlavə reyslər açılıb - Qarabağa gətirilirlər (FOTO)
Dağlıq Qarabağda sülhün təmin olunmasının əsas yolu Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasıdır - “The Telegraph”
Xocavəndin Vəng kəndinin Çinarlı adlandırılması haqqında qanun layihəsi parlamentin plenar iclasına tövsiyə edilib
Paşinyan başını itirib, erməni xalqını qırğına vermək istəyir - Deputat
İran ABŞ-a nota verib
Naxçıvan istiqamətində uçuş etmək istəyən Ermənistanın PUA-sı məhv edilib
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Qəbələ və Kürdəmir "Elbrus" raket sistemi ilə vurulub - ANAMA (FOTO)
İsrailin səfiri Gəncədə terror baş verən ərazidə olub (FOTO)
Düşmənin ələ keçirilən növbəti hərbi texnikaları (VİDEO)
Türkiyənin Baş Ombudsmanı Prezident İlham Əliyevə: Hər axşam neçə yaşayış məntəqəsinin azad edildiyi barədə açıqlamalarınız Türkiyədə insanların könlünə sevinc gətirir
İstənilən həkimi süni tənəffüs aparatının başına qoymaq mümkün deyil - TƏBİB
“AzerGold” işğal edilmiş ərazilərdə əlvan metalların qanunsuz hasilatını təşkil edən Ermənistan və Avropa şirkətləri ilə bağlı tədbirlər görür
Prezident İlham Əliyev: Ermənistana xaricdən yardım edilir, oraya muzdlular, pullu əsgərlər göndərilir
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 25 mini keçdi
Prezident İlham Əliyev: İşğaldan azad edilmiş şəhərlərin, kəndlərin böyük əksəriyyətində bir dənə də salamat bina qalmayıb
Prezident İlham Əliyev: Bir çox ölkələrin mətbuatı birtərəfli qaydada Ermənistanın tərəfini tutur
Prezident İlham Əliyev: Biz heç zaman mülki əhaliyə qarşı heç bir addım atmamışıq və atmayacağıq
“Caspian Energy Club” Dövlət Vergi Xidmətinin iştirakı ilə onlayn B2G forumu keçirib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Biz erməni faşizminin belini qırmaqla bölgəmizi böyük bəladan xilas etmiş oluruq
Erməni hərbçilər döyüşlərdə iştirak etməkdən imtina edir - MN
Cavanlarımız maska taxmaqdan çəkinirlər, buna ciddi yanaşmırlar -TƏBİB
Ermənistanın Qəbələyə atdığı raketlər nəticəsində bir nəfər yaralanıb, 5 evə ziyan dəyib (FOTO)
Ermənistanın Türkiyədən məhsul idxalına qadağası Türkiyə iqtisadiyyatına təsir göstərməyəcək
Qanunsuz silahlanan Ermənistan özünə arxayın idi, ona görə danışıqlardan qaçırdı - Ekspert
Cəbhəyə getmək istəməyən ermənilər özlərini koronavirusa "yoluxdurur" - Müsbət "COVİD-19" testi 2 min dollar
“AccessBank” 2020-ci ilin üçüncü rübünü mənfəətlə başa vurub
Azərbaycan Ordusu öz qələbə salnaməsini yazır - Deputat
Türkiyə Ombudsmanı Fəxri xiyaban və Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib (FOTO)
Döyüş iştirakçıları arasında təbliğat və təşviqat işləri davam edir (VİDEO)
USM müayinəsindən vaxtaşırı keçmək nəyə görə lazımdır?
Düşmən cəbhədə uduzduqca raket atdığı dinc şəhərlərin sayını artırır
Hazırki şərtlər Bakıya böyük diplomatik üstünlük yaradıb - Deputat
Belə olsa, iki həftədən sonra daha pis nəticələr görə bilərik - TƏBİB-in işçi qrupunun rəhbəri (VİDEO)
Yalançı və işğalçı - Ərəb oxucuların Paşinyan haqqında fikirləri (FOTO)
Azərbaycanla yanaşı, İran da Xudafərin körpüsünün böyük iqtisadi faydasını görəcək - Ekspert
Qəbələyə raketlər Ermənistanın Qafan və Cermux bölgələrindən atılıb - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Azərbaycan xalqının ulu əcdadlarının Qarabağda yaşadığı sübut edilib - Tarixçi alim
Ermənistanda bir gündə 2 300-dən çox yoluxma qeydə alınıb
Azərbaycan və Türkiyə diplomatları Amerika Dövlətləri Təşkilatının ermənipərəst baş katibinin riyakarlığını ifşa edib
BNA Azərbaycan əsgərinə dəstək şüarları hazırladı (FOTO)
Göygöldə ər-arvada qarşı silahlı hücum edən şəxslər saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Bütün xəbərlər