Bakı. Trend:
"Moody's Ratings" beynəlxalq reytinq agentliyi “Cənub Qaz Dəhlizi” QSC-yə (SGC) milli və xarici valyutada emitent üzrə uzunmüddətli kredit reytinqini "Baa3" səviyyəsində, həmçinin baza kredit qabiliyyəti qiymətləndirməsini (Baseline Credit Assessment, BCA) "baa3" səviyyəsində verib.
Trend xəbər verir ki, reytinq üzrə proqnoz "müsbət"dir.
"Moody's" qeyd edib ki, SGC-nin reytinqləri Azərbaycanın suveren reytinqi ilə uyğunlaşdırılıb və şirkətin strateji əhəmiyyətini əks etdirir, ölkənin əsas qaz layihələrində dövlətin maraqlarını təmsil edir. Agentlik həmçinin şirkətin kapitalında birbaşa və dolayı yolla dövlətin iştirakını, eləcə də zəmanətlərin verilməsi də daxil olmaqla, dövlət dəstəyinin davamlı təcrübəsini nəzərə alır.
Hazırda SGC-nin səhmlərinin 49 faizi birbaşa dövlətə, qalan 51 faizi isə SOCAR-a məxsusdur. "Moody's" vurğulayıb ki, 2026-cı ilin sonuna qədər şirkətdəki azlıq payının "Abu Dhabi National Oil Company" ilə əlaqəli investisiya vasitəsi olan XRG-yə planlaşdırılan satışından sonra belə, dövlətin SGC-nin strategiyası və siyasəti üzərində nəzarəti və təsirini saxlaması gözlənilir.
Agentlik SGC-ni hökumətlə əlaqəli emitent hesab edir və aşağıdakıları nəzərə alır:
şirkətin müstəqil kredit qabiliyyətinin "baa3" səviyyəsində olması;
Azərbaycanın suveren reytinqinin "Baa3" olması;
şirkətin defolt riski üçün hökumətdən çox yüksək asılılıq;
maliyyə çətinlikləri halında təcili dövlət dəstəyinin yüksək ehtimalı.
"Moody's" qeyd edib ki, SGC-nin bütün cari borcları birbaşa hökumət zəmanətləri ilə təmin olunur ki, bu da şirkətin reytinqlərinin ölkənin suveren reytinqi ilə uyğunluğunu dəstəkləyir.
Agentlik şirkətin baza kredit qiymətləndirməsinin güclü biznes profili və qaz dəyər zənciri boyunca geniş inteqrasiya olunmuş əməliyyatlar tərəfindən dəstəkləndiyini vurğulayıb. SGC Şahdəniz yatağında qaz hasilatında iştirak edir və həmçinin strateji əhəmiyyətli boru kəmərlərində paya malikdir:
South Caucasus Pipeline,
Trans Anatolian Natural Gas Pipeline,
Trans Adriatic Pipeline.
Bu layihələr Xəzər regionundan Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə vasitəsilə Cənubi Avropaya vahid qaz ixrac dəhlizi təşkil edir.
"Moody's" həmçinin Türkiyədə və Avropada Azərbaycan qazına olan güclü tələbatı, eləcə də Rusiya ilə Ukrayna arasındakı müharibə və Yaxın Şərqdəki münaqişə ilə bağlı davam edən geosiyasi gərginliklər fonunda layihələrin regionun enerji təhlükəsizliyi üçün strateji əhəmiyyətini vurğulayır.
Agentliyin hesablamalarına görə, şirkətin 2025-ci ildəki EBITDA-sının təxminən 65 faizi yüksək gəlirli nəqliyyat əməliyyatları hesabına yaranıb. Uzunmüddətli qaz nəqli müqavilələri, əmtəə bazarındakı dalğalanmalardan asılı olmayaraq, SGC-nin maliyyə göstəricilərinin sabitliyini dəstəkləməklə, "ship-or-pay" mexanizmlərini, tarif indeksləşdirməsini və xərclərin kompensasiyasını təmin edir.
Eyni zamanda, "Moody's" qeyd edib ki, şirkət istehsal seqmenti, eləcə də əsas yataqlardan biri olan Şahdəniz vasitəsilə əmtəə qiymətlərindən müəyyən dərəcədə asılı olaraq qalır. Bununla belə, nəqliyyat seqmentinin artan töhfəsinin davamlı gəlirliliyi qoruyacağı, neft və qaz qiymətlərinin hazırkı artımının isə 2026-cı ildə hasilat seqmentinin fəaliyyətini daha da dəstəkləyəcəyi gözlənilir.
SGC-nin güclü maliyyə profili orta investisiya tələbləri ilə də dəstəklənir. "Moody's" şirkətin kredit göstəricilərində əhəmiyyətli bir irəliləyiş olduğunu qeyd edir: EBITDA-ya düzəliş edilmiş borc 2023-cü ildəki 2,4 dəfə ilə müqayisədə 2024-2025-ci illərdə 1,3 dəfəyə düşüb və 2026-cı ilin mart ayında 2 milyard dollarlıq avrobondun geri ödənilməsindən sonra 2026-2027-ci illərdə 1,0 dəfədən aşağı düşməsi gözlənilir.
Agentlik əlavə edib ki, şirkət dividend siyasətini yekunlaşdırdıqdan sonra dividend ödənişlərinə başlamaq imkanını nəzərdən keçirir. Buna baxmayaraq, "Moody's" SGC-nin sağlam maliyyə vəziyyətini və güclü kredit göstəricilərini qoruyub saxlayacağını gözləyir.
Bundan əlavə, agentlik hesab edir ki, XRG-nin azlıq səhmdarı kimi şirkətin kapitalına daxil olması korporativ idarəetmənin daha da təkmilləşdirilməsinə töhfə verə bilər.
Eyni zamanda, "Moody's" Yaxın Şərqdəki münaqişə fonunda Azərbaycanın İrana yaxınlığı ilə bağlı müəyyən geosiyasi riskləri qeyd edir. Lakin hazırda heç bir əməliyyat pozuntusu qeydə alınmayıb və bu risklər əsasən potensial kimi qiymətləndirilir.
