Sem dayının qonşuluğunda rus oyunu - The Heritage Foundation-nin aparıcı analitiki Ariel Koen

The Heritage Foundation-nin (ABŞ) Baş elmi əməkdaşı, politoloq Ariel Koen, xüsusi olaraq Trend üçün

Şiddətli iqtisadi böhran və neftin qiymətinin düşməsinə baxmayaraq, Rusiya açıq anti -Amerika istiqaməti olan qlobal diplomatik hücumu davam etdirir. Noyabrın sonunda prezident Dmitri Medvedyev Latın Amerikasına bir həftəlik səfər edib. Səfər Rusiyanın strateji gücünü və ABŞ-ın təsir zonası hesab edilən regionda onun siyasi təsirini nümayiş etdirib. Aktual dərin iqtisadi azalma və Obamanın yeni administrasiyası ilə yaxınlaşma cəhdləri fonunda, Kreml  2009-cu ildə qızğın geosiyasi oyunlar üçün coşğunluq hiss edir.

Moskva Medvedyevin səfərini Asiya - Sakit okean İqtisadi Əməkdaşlığının (ASİƏ) Peruda, Limada keçiriləcək XVI sammiti ərəfəsində planlaşdırırdı. Kreml məmurlarının sözlərinə görə, prezident Medvedyevin səfərinin yalnız iqtisadi gündəliyi vardı ki, iqtisadiyyatın Baş nazir Vladimir Putinin səlahiyyəti çərçivəsində olması fonunda,  bu qəribə görünür. Medvedyev isə, güman edildiyi kimi, Rusiyanın xarici və müdafiə siyasətini müzakirə edib. Geosiyasi motivlər aydındır. Ticarəti stimullaşdırmaq üçün prezidentə texnoloji baxımdan geridə qalmış Venesuelaya nüvə  reaktoru satmaq və ya Uqo Çaves və Kubada Kastro qardaşlarına şəxsi səfərin haqqını ödəmək lazım deyil.

Kuba və Venesuelaya - Amerikanın əsas regional əleyhdarlarına səfərlər Rusiyanın anti Amerika ambisiyalarını və Latın Amerikasının "soyuq müharibə"dən sonra tərk edilmiş bu ölkələri ilə "xüsusi münasibətləri" bərpa etmək istəyini açıq şəkildə nümayiş etdirdi. Bu səfər Moskva və Karakas üçün münasibətləri Sem dayıya nümayiş etdirmək şansı idi. Bundan başqa, Medvedyev, ABŞ-ın avqust hərbi qarşıdurmasında Gürcüstanı dəstəkləməsinə cavab olaraq, Amerikanın "arxa həyətində" fəaliyyət göstərmək qabiliyyətini nümayiş etdirir. Bundan əlavə, XX əsrlə müqayisədə daha kiçik miqyasda olsa da, bu, qüvvələrin qlobal proyeksiyasının sovet üslubuna qayıdış üzrə bir addımdır.

Birgə hərbi -dəniz manevrləri

Rusiya və Venesuela noyabrda Medvedyevin Karakasa səfərindən sonra, dekabrın 1-2-də VenRus-2008 birgə hərbi-dəniz təlimlərini keçiriblər. NATO-nun hərbi gəmilərinin avqust və sentyabrda Gürcüstanda iştirakından narazı Rusiya şəxsi eskadriliyasını Venesuelanın Karib sahillərinə göndərdi.

Moskva bu manverlərə  "Böyük Pyotr" atom raket kreyserini, qayıq əleyhinə qırıcı "Admiral Çabanenko" və iki yardımçı gəmi (tanker və hər ehtimala qarşı xilasedici yedək) göndərdi. Venesuela, üç freqat və desant gəmisi də daxil olmaqla, 12 hərbi gəmi və Su -30 qırıcılarından ibarət eskadriliya təqdim etdi. Gəmilər birgə taktiki manevrlər, fövqəladə hallarda gəmilərin xilas edilməsi və bu prosesdə yanacaqdoldurmanı məşq ediblər. Buna baxmayaraq, bu manverlər hərbi-dəniz hazırlığından daha çox, gücün nümayişi təəssüratını bağışladı. İstefada olan admiral Vladimir Komoyedov - Rusiyanın Qara dəniz Donanmasının keçmiş komandanı və Rusiya Federasiyası Dövlət Dumasının üzvü "Kommersant"a bildirib ki, təftiş və xilasetmə əməliyyatları üçün ağır raket kreyseri və qayıq əleyhinə gəmidən istifadə "mənasız xərclərdir". Digər rəmzi hərəkət Rusiyanın "Admiral Çabanenko" esminesinin İkinci Dünya Müharibəsindən sonra ilk dəfə olaraq Panama kanalından keçməsi idi. Gəmi Panama Balboasının hərbi-dəniz bazasında olub (Rodman adı ilə tanınan keçmiş ABŞ hərbi-dəniz qovşağı).

Rusiyanın, yanvarda Hindistanla qarşıdakı manverləri kimi, bütün yer kürəsi üzrə hərbi-dəniz təlimləri Moskvanın qlobal ambisiyalarının nümayişidir. Buna baxmayaraq, bu səylər baha başa gələ bilər. Şiddətli iqtisadi böhran Rusiyanı belə qlobal oyunlar üçün məhdud vasitələrlə qoyur.

Hərbi əməkdaşlıq və energetika sahəsində əməkdaşlıq

Venesuelanın Rusiyadan alınmış "Su" qırıcı təyyarələri bu tədbirdə iştirak ediblər. Bu gün Karakas, Hindistan və Çini əvəzləyərək, Rusiya silahının ən iri idxalatçısıdır. 2005-ci ildən 4,4 mlrd. ABŞ dollarını ötən silah sazişlərinə radiolokasiya avadanlıqları, "Su-30" təyyarələri, vertolyotlar, tanklar, 100 minədək AK- 47 avtomatı və Kalaşnikov avtomatlarının istehsalı üçün zavodlar daxil idi.

Hərbi əməkdaşlıqdan başqa, Rusiya Venesuelaya özünün ilk nüvə reaktorunu tikməkdə kömək edəcək. Texnoloji baxımdan geri qalmış və enerji ehtiyatları ilə zəngin Venesuelada bu layihə gərəksiz və təhlükəli təşəbbüs ola bilər. Karakasın təhlükəsiz və etibarlı nüvə proqramı üçün təcrübəsi çatmasa da, onun öz enerji tələblatlarını ödəmək üçün kifayət qədər təbii qazı və ağır nefti var. Prezident Uqo Çavesin nüvə silahı hazırlaması məsuliyyətsiz və sabitliyi pozan təşəbbüs ola bilərdi.

Bundan başqa, Venesuela hərbi nüvə proqramı istiqamətində hərəkət etsə, bu, Latın Amerikasında nüvə silahlanması yarışının başlamasına təhrik edə bilər. Venesuela artıq 1970 və 1980 -ci illərdə Argentina və Braziliya iə nüvə silahlanmalarında rəqabət aparıb. Bu, İranın Yaxın Şərqdə törədə biləcəklərinə bənzəyir. İran nüvə döyüş yüklərinin yerləşdirilməsinə daha da yaxınlaşarsa, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir və Trükiyə şəxsi nüvə proqramları ilə cavab verə bilərlər.  Braziliya və Argentina dinməzcə Venesuelanın nüvə potensialının möhkəmlənməsini müşahidə etməyəcəklər.

Səfər zamanı iki ölkə prezidenti 4 mlrd. dollar məbləğində birgə inkişaf bankını təsis etmək, iki ölkə arasnda viza rejimini ləğv etmək barədə razılığa gəliblər.

Rusiya şirkətləri Venesuelada neft və digər mineral ehtiyatların hasilatında da kömək edəcəklər. "Qazprom" və Venesuelanın "Petroleos de Venesuela" Dövlət Neft Şirkəti (PDVESA) nəhəng Orinoko neft hövzəsində birgə işləmək niyyətindədirlər. Bundan başqa, Karakas qazın kəşfiyyatı, İran və Qətərin işitirakı ilə qaz kartelinin yaradılmasında Moskva ilə əməkdaşlıq edir.

Çaves Qərbin beynəlxalq neft şirkətlərini sıxışdırdıqdan sonra, Venesuela Qərbin maliyyəsinə və texnologiyalarına güvənə bilməz. Lakin Rusiya və Çin komandantenin avtoritar idarəetmə formalarına diqqət yetirmədən biznes aparmağa hazırdırlar. Rus "paketi"nə silah bazarlarına və "avtoritar kapitalizm" modelinə çıxış daxildir. Venesuela kimi, Rusiya da rejimlərinin dəstəklənməsi üçün çox vacib olan neftin qiymətinin artımını görməkdən ümidini kəsib. Rusiyanın OPEK-ə qoşulmaq təşəbbüsü Moskva-Karakas oxu ilə yaxşı uyğunlaşır. Buna baxmayaraq, ola bilsin, Kreml Çavesin apardığı oyunu aparmayacaq.

Geosiyasi nəticələr

Moskva və Karakasın anti-Amerika mövqelərini bölüşsələr də, onların geosiyası gündəlikləri çox şeydə fərqlidir. Uqo Çaves Rusiya ilə strateji ittifaqa, "yanki imperializminə" qarşı birgə çıxışlara can atır. Lakin bəzi müşahidəçilər qeyd ediblər ki, Dmitri Medvedyev öz hərəkətlərində ehtiyatlıdır. Ehtimal ki, o, tezliklə öz səlahiyyətlərinin icrasına başlayacaq Obama administrasiyasına, Kremlin Vaşinqtonla münasibətlərdə yeni səhifəyə hazır ola bilməsi barədə siqnal göndərmək istəyir. Buna baxmayaraq, dünya maliyyə böhranı Rusiyanın Venesuela ilə enerji konsorsiumu və regional transkontinental boru kəmərinin çəkilməsi kimi iri layihələrdə öhdəliklərinin icrasına mane ola bilər.

Moskva qeyri - müəyyən müddətə bu layihələri təxirə sala bilər. Beləliklə, Medvedyevin Latın Amerikasına səfərindən irəli gələn siyasi effekt Moskvada gözləniləndən daha az təsirli ola bilər. Moskva və Vaşinqton münasibətlərdə istiləşməyə ümid edirlərsə və bunun ardınca heç bir hərbi əməliyyat olmazsa (məsələn, Rusiyanın daimi hərbi bazaları və ya Kubada, Lurdedəki mümkün kəşfiyyat obyekti kimi), manevrlər geosiyasi şahmatda Moskvanın gücünü artıra biləcək addım kimi qalacaq. Latın Amerikasında iştirakın gücləndirilməsi - Moskvanın Vaşinqtondan gələcək güzəştlər alması üçün təsir vasitələri yaratmaq üsuludur. Moskva oyun üçün fişka yığır - Vaşinqton oynamaq istəsə.

Müəllifin rəyi Trend İnformasiya Agentliyinin rəyi ilə üst-üstə düşməyə bilər.

Ukraynanın nüfuzlu “Kiev Diplomatic” jurnalında Azərbaycanla bağlı geniş məqalə dərc edilib (FOTO)
Ukraynanın nüfuzlu “Kiev Diplomatic” jurnalında Azərbaycanla bağlı geniş məqalə dərc edilib (FOTO)
Mingəçevirdə restoranda toy edənlər cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Mingəçevirdə restoranda toy edənlər cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Macarıstan Türk Şurası ölkələrini vacib tərəfdaş hesab edir
Macarıstan Türk Şurası ölkələrini vacib tərəfdaş hesab edir
Loading Bars
Xəbər lenti
Gəncədə yaşayan rəssamların virtual sərgisi keçirilib (FOTO)
Ermənistandan mina sahələrinin xəritəsini tələb etməli olan müvafiq komissiyalar yaradılmalıdır - Rusiyalı politoloq
Bu gün Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edilib
Azərbaycan startapı beynəlxalq proqramda iştirak edəcək
Türk Şurasının informasiya və media üzrə məsul rəsmiləri Fəxri Xiyaban və Şəhidlər Xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşır
Ukraynanın nüfuzlu “Kiev Diplomatic” jurnalında Azərbaycanla bağlı geniş məqalə dərc edilib (FOTO)
Hərbi polisin yaranmasının 29-cu ildönümü qeyd edilir (VİDEO)
Mingəçevirdə restoranda toy edənlər cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Macarıstan Türk Şurası ölkələrini vacib tərəfdaş hesab edir
Azərbaycanda 2 192 nəfər COVID-19-a yoluxub, 33 nəfər vəfat edib
Xəzər rayonunda ümümrayon iməcliyi və dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Media sahəsində əməkdaşlığın daha da sistemləşdirilməsinin tərəfdarıyıq - Hikmət Hacıyev
Qubada Azərbaycan-Türkiyə qardaşlıq parkı salınacaq
Türk Şurası çərçivəsində Media Koordinasiya Komitəsi yaradılmalıdır - Prezidentin köməkçisi (VİDEO)
Kür çayında batan bacı-qardaşlardan birinin meyiti tapılıb
Son illərdə saxta əlillik təyinatının ləğvi nəticəsində əhəmiyyətli miqdarda dövlət vəsaitinə qənət olunub - Deputat
Qazaxıstan media və informasiya sahəsində Türk Şurası ölkələri ilə uğurla əməkdaşlıq edir
Özbəkistan Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin bərpasında fəal iştirak etməyə hazırdır
Respublika çaylarında yaz-yay gursululuq dövründə gözlənilən vəziyyət AÇIQLANIB (FOTO)
“Media haqqında” yeni qanun layihəsi medianın inkişafına imkan verəcək - Hikmət Hacıyev
Azərbaycan Prezidentinin köməkçisi Türk Şurasının Baş katibi ilə görüşüb
Səudiyyə Ərəbistanında 3 hərbçi edam olunub
Biz əl-ələ verəcəyimiz halda, aşa bilməyəcəyimiz maneə olmadığını gördük - Fahrettin Altun
Azərbaycanın qələbəsi həm də türk dünyasının qələbəsidir - Hikmət Hacıyev
Qaxda yol polisi reyd keçirib (FOTO)
Türk dövlətlərinə qarşı saxta informasiya kampaniyaları aparılır - Prezidentin köməkçisi
MDU-da növbəti dəfə tibbi-profilaktik və dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Azərbaycan türkdilli dövlətlər arasında əlaqələrin inkişafı üçün lazımi işləri görür - Hikmət Hacıyev
Türk dövlətləri ilə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məqsədilə yol xəritəsi hazırlanır
Türk dövlətləri bundan sonra da Azərbaycanın yanında olacaq - Bağdad Amreyev
Bakıda Türk Şurasının informasiya və media üzrə məsul rəsmilərinin toplantısı keçirilib - (FOTO/VİDEO)
“Əsas Məsələ”də Prezident İlham Əliyevin həftə ərzində keçiridyi yüksək səviyyəli görüşlər müzakirə olunub (VİDEO)
Sosial xidmətlərə ehtiyac səviyyəsini qiymətləndirmək məqsədilə onlayn sorğu keçirilir
İranda ötən sutka 193 nəfər koronavirusdan ölüb
"Buta Airways" Rusiyanın "Jukovski" şəhərinə uçuşlar həyata keçirəcək
Azərbaycan tarixdə heç vaxt bu qədər güclü olmamışdır
MUSİAD nümayəndə heyəti Qubada səfərdə olub (FOTO)
Atletimiz Avropa çempionatında bir qızıl və bir bürünc medal qazanıb (FOTO)
Bakıda daha bir nəqliyyatın mübadilə məntəqəsi yaradılıb (FOTO)
Bakıda məşhur restoranlarda nöqsanlar aşkarlanıb (SİYAHI)
Könül Nurullayeva sakinlərin müraciətləri ilə maraqlanıb (FOTO)
Deputat Pərvin Kərimzadə seçiciləri ilə növbəti görüş keçirib (FOTO)
Zabrat Hava Limanı ərazisində təlim keçirilib (FOTO)
Finlandiya sprey formasında koronavirus vaksini hazırlayır
Sumqayıtda 3 koronavirus xəstəsinə cinayət işi başlandı
Sabah rayonlara dolu düşəcək
“Fitch” SOCAR-ın uzunmüddətli reytinqini «BB +» səviyyəsində təsdiqləyib (ƏLAVƏ OLUNUB)
Azərbaycan ilə Türkiyəni heç vaxt bir-birindən ayırmadım, ikisi də mənim Vətənimdir - Erkan Özoral
Xarici ölkələrin Azərbaycandakı hərbi attaşeləri HHQ-nin hərbi hissəsini ziyarət edib
Prezident İlham Əliyev: Türkiyənin Azərbaycana göstərdiyi dəstək həmişə bizim qəlbimizdə yaşayacaqdır
Prezident İlham Əliyev: Türkiyə-Azərbaycan qardaşlıq əlaqələri bu gün ən yüksək zirvədədir
Bibiheybətdə gəmidə baş verən yanğın söndürülüb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Şəhid ailəsi və qazilərə dəstək üçün bu günə kimi 18 milyona yaxın pul xərclənib
Ötən gün 47 yanğın olub, 1 nəfərin meyiti aşkarlanıb (VİDEO)
Kanada XİN-dən "Dostluq" yatağı ilə bağlı açıqlama
Azərbaycan dövlətinin apardığı siyasətin mərkəzində insan amili dayanır - Tamam Cəfərova
Yunanıstan-Bolqarıstan interkonnektorunun işə salınması ilə TAP-ın Avropa üçün əhəmiyyəti artacaq
Bərdədə toy məclisi aşkarlandı, 19 nəfər cərimələndi
Yol polisi hərəkət iştirakçılarına xəbərdarlıq etdi
Polis Bakıda əməliyyat keçirdi, narkobaronlardan 64 kiloqram narkotik vasitə götürüldü (FOTO/VİDEO)
Bakıda həyətdə toy məclisində 28 nəfər məsuliyyətə cəlb olundu (VİDEO)
Erkan Özoral “Dostluq” ordeni ilə təltif edilib
Çində üçüncü koronavirus vaksininin sınaqlarına icazə verilib
Prezident İlham Əliyev Türkiyənin Azərbaycandakı səfirini qəbul edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Paytaxtda daxili iməclik və geniş dezinfeksiya keçirilib (FOTO)
AZAL Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunun təmizlik işlərinin satınalınması ilə bağlı açıq tender elan edir
Ötən gün evini tərk edən 18 koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Əfqanıstanda ard-arda partlayışlar olub
Evdə toy məclisi keçirənlər cərimələnib
ABŞ İrana qarşı tətbiq olunan sanksiyaların ləğvindən imtina edib
"COVID-19 pasportu" - Dünya yeni mərhələyə keçir
Zərdabda daş sexi yanıb
Azərbaycanda bu tarixdə ucuz avtomobillər satışa çıxarılacaq
Qırğızıstanda seçkilər və referendumdan qabaq "sükut günü" başlayıb
Çinin "Alibaba" şirkəti 2,78 milyard dollar məbləğində cərimə edilib
Beyrut dəniz limanının yenidən qurulması layihəsinin dəyəri 5 milyard dollar təşkil edəcək
Rusiya aprelin 12-dən Türkiyə ilə uçuşlarını məhdudlaşdıra bilər
Hindistanda xəstəxanada baş verən yanğında 4 nəfər öldü
Yaponiyada 5,2 bal gücündə zəlzələ baş verib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 35 786 nəfər sağalıb
Qrup hərəkətlərində Azərbaycan komandası bədii gimnastika üzrə təşkil olunan onlayn turnirdə gümüş medal qazandı
Gimnastlarımız Misirdə keçirilən yarışlarda ikinci yeri tutublar (FOTO)
Dünyada ötən sutka koronavirusa 718 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Azad olunan ərazilərə elektrik verilməsi üçün ərazilər minalardan təmizlənir - Agentlik rəsmisi
İƏT Milli Xəbər Agentlikləri Birliyinin saytında Prezident İlham Əliyevin İƏT-in Baş katibini təltif etməsi barədə material yerləşdirilib
Böyük Britaniyada yeni potensial təhlükəli koronavirus növü aşkar edildi
Amerikalı məşhur reper vəfat edib
Goranboyda ad günü keçirilməsinin qarşısı alınıb
Bakıda köməksiz vəziyyətdə qalan azyaşlı xilas edilib
Azərbaycanda münbit investisiya muhiti mövcuddur- MUSİAD
“Yaşıl Marafon” çərçivəsində bal verən ağaclar əkildi (FOTO)
Azərbaycanda ödəniş kartları ilə dövriyyə dəfələrlə artıb
Ceyhun Bayramov Türk Şurasının Baş katibi Bağdad Amreyevlə görüşüb (FOTO)
Azərbaycanda koronavirusa ən az yoluxma bu tarixdə qeydə alınıb
Türkiyədə yerli vaksin sınaqlarının ikinci mərhələsi başa çatıb
Prezident İlham Əliyev Ülyahəzrət II Elizabetə və Boris Consona başsağlığı verib
Dünya Bankı Azərbaycanda istehalk bazarının artımını proqnozlaşdırır
Ərdoğan və Putin Cənubi Qafqazda nəqliyyat infrastrukturunun bərpasını müzakirə ediblər
Bütün xəbərlər