İranı Kuba kimi təcrid etmək mümkün deyil - Trend News-un icmalçısı

İranı Kuba kimi təcrid etmək mümkün deyil - Trend News-un icmalçısı

Trend -un Fars redaksiyasının rəhbəri Dalğa Xatınoğlu

Libermanın arzusuna baxmayaraq, ABŞ-ın 1970-ci illərdə Kubaya tətbiq etdiyi iflicedici sanksiyalar və sərhəd mühasirəsi tədbiri İrana tətbiq oluna bilməz, çünki İranın əlində daha tutarlı vasitələr var.

Nüvə proqramı ilə bağlı İranın beynəlxalq ictimaiyyətlə bir addım irəli, iki addım geriyə oynadığı "vals rəqsi" Qərbi əsəbləşdirsə də, İrana qarşı iflicedici sanksiyalar mümkun deyil və heç bir zaman masa üzərindən götürülməyən müharibə variantı 1968-ci ildə Niksonun Vyetnamı nüvə silahı ilə hədələdiyi kimi sırf pafosdur.

İsrailin xarici işlər naziri Aviqdor Liberman bildirib ki, ABŞ istəsə, İrana birbaşa iflicedici sanksiyalar tətbiq etməklə bu ölkənin rejimini devirə bilər. O, 1960-ci ildə eks-prezident Eyzenhauerin Kubaya tətbiq etdiyi embarqonu nümunə göstərərək, Obamanın İrana enerji sahəsində embarqo tətbiq etməsini istəyib.

1960-ci ildə Kuba kommunist dövlətinin qurulmasından bir il sonra Duayt Eyzenhauer (Dwight Eisenhower) Kubaya, qida və dərman istisna olmaqla, bütün idxalata embarqo qoymuşdu. İran 40 faiz daxili məsrəfi üçün benzin idxal edir və digər tərəfdən, İranın ixracatının 80 faizi xam neftdir. Bu sahəyə embarqo qoymaq yalnız ölkəni mühasirə etməklə mümkündür, bu isə müharibənin rəsmi elan olunmasıdır.

2005-ci ildən etibarən ABŞ İrana qarşı sanksiyaları gücləndirdiyindən rəsmi Tehrana olan təzyiqlər danılmazdır, bu müddətdə yalnız 80 xarici bank İranla əlaqələrini kəsib və dünyanın ikinci neft və qaz yataqlarına malik olan ölkənin 2009-cu ildə bilavasitə xarici sərmayələrin cəlbi üzrə payına yalnız 1,5 milyard dollar düşüb. Buna baxmayaraq, Çin, Rusiya, Latın Amerikası və digər ölkələrin İranla geniş iqtisadi əməkdaşlıqlarını və maraqlarını nəzərə alsaq, İranı Kuba kimi təcrid etmək mümkun deyil.

İranın son bir ildə xarici ticari maliyyə dövriyyəsi 120 milyard dollar təşkil edib. Dünyada maliyyə böhranının mövcudluğuna baxmayaraq, İranın 2008-ci ildə 3,7 milyard dollarlıq maliyyə dövriyyəsi olan Rusiya ilə ikitərəfli ticari əlaqələri 2009-cu ildə 13 faiz artıb. 2000-ci ildə Çin ilə 2 milyard dollarlıq ticari əlaqələri olan rəsmi Tehran bu rəqəmi hazırda 28 milyard dollara çatdırıb və Beynəlxalq Valyuta Fondunun 2008-ci ildə yaydığı rəsmi məlumata əsasən, İran və Latın Amerikası ölkələri arasında maliyyə dövriyyəsi 3 dəfə artaraq, 2.9 milyard dollara çatıb. Bu rəqəmin 2 milyard dolları yalnız dünyanın dörd güclü iqtisadi ölkəsi siyahısında olan Braziliyanın payına düşür. Bu ölkənin Prezidenti Luis İqnasio Lula da Silva ötən ilin noyabrında Əhmədinejadla görüşündə İranın sülhyönlü nüvə proqramını dəstəkləyib və İranın nüvə proqramının "yalnız" müzakirə yolu ilə həllinə inandığını bildirib. İran Prezidenti Mahmud Əhmədinejad 150 biznesmen və 70 rəsmi ilə bu ölkəyə səfərində iki ölkənin iqtisadi əməkdaşlıq potensialının geniş olduğunu vurğulayıb.

Hazırda ABŞ və İsrail İrana qarşı sanksiyaların genişləndirilməsi üçün beynəlxalq kampaniyalara başlayıblar. ABŞ dövlət katibinin martın sonunda Fars körfəzi ölkələrinə və hazırda Latın Amerikasına səfərinin əsas hədəfi İrana qarşı beynəlxalq koalisiyanın təşkilidir. Hazırda onun müavini Ceyms Steynberq (James Steinberg) rəsmi Pekini BMT TŞ-nin İrana qarşı növbəti sanksiyalarına səs verməyə cəlb etmək üçün Çinə səfər edib.

Ötən həftə İsrailin Mərkəzi Bankının direktoru Stenli Fişer (Stanley Fisher) ilə Strateji İşlər Nazirliyinin rəhbəri general Moşe Boqi Yalon (Moshe Bogie Ya'alon) da eyni məqsədlə Çinə səfər etmişdilər. Hər halda neft idxalatının 12 faizini (sutkada 480 min barel) İrandan idxal edən rəsmi Pekin İranın nüvə proqramı ilə bağlı müzakirələrin hələlik dalana dirənmədiyini arqument gətirərək, İrana qarşı yeni sanksiyaların tətbiqinə meyilli olmadığını nümayiş etdirib.

İrana qarşı sanksiyaların şiddətləndirilməsi üçün ABŞ-a müsbət "siqnal verənlər" də az deyil. Kanadanın xarici işlər naziri Laurens Kannon (Lawrence Cannon) bildirib ki, ölkəsi 2010-cu ildə dünyanın ən iri iqtisadi ölkələri olan G8-ə rəhbərlik etməsi fürsətindən istifadə edərək, İrana qarşı sanksiyaların şiddətləndirilməsinə çalışacaq.

Buna baxmayaraq, Hindistan kimi ölkə də var ki, sutkada İrandan 350 min barel neft idxal edir və iki ölkənin maliyyə dövriyyəsi 13 milyard təşkil edir.

BMT Təhlükəsizlik Şurasının İranla yaxın münasibətdə olan digər üzvü Rusiyanın Prezidenti Dmitri Medvedev isə "smart sanksiyalar"ın tətbiq olunacağı və bu sanksiyaların "İran xalqına ziyan gətirməyəcəyi" təqdirdə, bu ölkəyə qarşı yeni sanksiyaları nəzərdən keçirməyə söz verib. Lakin xalqa ziyanı olmayan "smart sanksiya" sözü diplomatik təzyiqdən daha çox, estetik və şairanə terminə bənzəyir.

Hər halda İran öz nüvə proqramında israrlıdır və şiddətli sanksiyalara ciddi reaksiya göstərəcəyi də istisna olunmur. Hazırda ABŞ-ın "bataqlığına çevrilmiş" Pakistan və İraqda İranın böyük nüfuzu var və İsrailin qonşuluğunda "Hizbullah" və HƏMAS kimi müttəfiqlərinə güvənir. İqtisadi böhrandan bezmiş dünya bunu da bilir ki, İranın nəzarətində olan Hörmuz boğazından dünyanın 60 faiz neft nəqli keçir.

Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyası aviaşirkətlərin itkiləri barədə
Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyası aviaşirkətlərin itkiləri barədə
Qarsda logistika mərkəzinin istismara veriləcəyi tarix açıqlanıb
Qarsda logistika mərkəzinin istismara veriləcəyi tarix açıqlanıb
Türkiyəyə səfər edən azərbaycanlıların sayı azalıb
Türkiyəyə səfər edən azərbaycanlıların sayı azalıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Bakıda evdə yanğın olub
Kəlbəcər rayonu bu gün Azərbaycana təhvil verilir
Türkiyə və Rusiya Prezidentləri arasında telefon danışığı olub
Azərbaycan Memarlar İttifaqının üzvləri dünya mədəni irs təşkilatlarına müraciət ünvanlayıb
Azərbaycanın parlaq zəfərini şərtləndirən amillər hansılar oldu? - ŞƏRH
Kəlbəcəri tərk edən ermənilərin "yanmış torpaq" strategiyası AK-nın diqqətindən yayınmadı - "Europe Diplomatic"
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 381 mini keçib
Ermənistan hərbi polisi: Bir çox döyüş iştirakçısı silahlarını təslim etmədi
Prezident İlham Əliyev ilə Vladimir Putin arasında telefon danışığı olub
Ağdamı Qafqazın Dubayına çevirmək olar
Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyası aviaşirkətlərin itkiləri barədə
“Vikipediya”nın özbək dili bölməsində Ağdam haqqında məqalə əsaslı redaktə olunub (FOTO)
33 obyektdə sanitariya-gigiyena tələbləri pozulub - Nazirlik
ISESCO-nun Baş direktoru Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib
Ermənilər Kəlbəcərin girişindəki "Xoş gəlmisiniz" lövhəsini söküblər
Pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olması qadağan edilən şəxslərlə bağlı inzibati işlərə baxacaq orqanlar müəyyənləşib
Publik hüquqi şəxsin təsisçisinin səlahiyyətləri artırılıb
Xalq artisti Əjdər Həmidov vəfat edib
Valideynlərini itirmiş uşaqların təhsil haqqını onlar övladlığa götürüldükdə də dövlət ödəyəcək
Gələn il də ölkəmizdə işçi qüvvəsinə olan əsas tələbat yerli əmək ehtiyatları hesabına ödəniləcək
Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilib
“Sosial müavinətlər haqqında” qanuna təklif edilən dəyişikliklər təsdiqləndi
İnzibati Xətalar Məcəlləsində dəyişiklik edilib
Publik hüquqi şəxsin dövlət qeydiyyatı onun idarəetmə orqanlarının üzvləri tam tərkibdə təyin edilmədiyi halda da həyata keçiriləcək
Prezidentə yazırlar: Sizin sayənizdə Azərbaycan xalqı tarixə şanlı hərflərlə Qələbə sözünü yazdı
Şuşa şəhərinin havadan videogörüntüsü
Sahibə Qafarova TBMM və AŞPA-nın təşəbbüsü ilə keçirilən beynəlxalq konfransa qatılıb (FOTO)
Azərbaycan üçün qəbulolunan hər bir nəticə Türkiyə üçün də qəbulolunandır - Çavuşoğlu
Məhkəmə İmişlinin keçmiş icra başçısının vəsatətini rədd etdi
Qafqaz ermənilərinə bir neçə söz…
Azərbaycanda 3 646 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1 259 nəfər sağalıb, 34 nəfər vəfat edib
Noyabrın 25-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Ermənistanda müdafiə nazirinin daha bir müavini istefa verdi
Bu gün Azərbaycan bütün dünyada tolerantlıq nümunəsidir - Deputat
Bura Çernobıl deyil! Bura Qarabağdır! (VİDEO)
Ermənilərin dəyişdirdiyi tarixi ərazilərimizin adları virtual ensiklopediyada bərpa olunub
Erməni silahlılarının təcavüzü nəticəsində Füzulinin işğal edilməyən hissəsində 11 ev tam dağılıb - KOMİSSİYA
İşğaldan azad olunmuş Ağdamın Abdal və Gülablı kəndləri (VİDEO)
Qarabağda Türkiyə və Rusiya silahlı qüvvələri birgə patrul xidməti həyata keçirəcək - Hulusi Akar
Bərdə - Ağdam dəmir yolu xəttinin tikintisi üçün 5 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə Əlaqələndirmə Qərargahı yaradıldı - SƏRƏNCAM
Cəlilabadda koronavirusa yoluxmuş 3 nəfər yaşayış yerini tərk edib
Dağlıq Qarabağla bağlı bütün öhdəliklər icra olunur - Lavrov
Xəzər dənizində zəlzələ olub
53 ictimai iaşə obyektində kobud pozuntular aşkarlanıb (FOTO)
Koronavirusdan sağalmış şəxslər ağır xəstələrə donor ola bilərlər - RƏSMİ
Qubadlı Məşğulluq Mərkəzinin sabiq rəhbərinin məhkəməsi başlayır
Dağlıq Qarabağda tərəflərin maraqları nəzərə alınmaqla tənzimlənmə üçün şərtlər yaranır - Putin
Kiberdələduzlar koronavirus mövzusundan sui-istifadə etməyə davam edir - XƏBƏRDARLIQ
Bitkoinin qiyməti 19 min dolları keçdi
Qaxda karantin rejimi ilə əlaqədar reydlər davam etdirilir (FOTO)
Bakının məşhur bazarı köçürülür (FOTO)
Azərbaycan dili ilə bağlı onlayn tədris və imtahan platforması hazırlanacaq
Azercell-in Mobil Göz Klinikası BMT-nin təşəbbüsü ilə məcburi köçkünlər üçün aksiyada iştirak edib (FOTO)
Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun Vətən müharibəsində iştirak edən hərbi qulluqçularının bir qrupu geri qayıdıb (FOTO)
Ermənistanda istefa verən nazirlərin sayı 6-ya çatdı
Ev almaq istəyənlər üçün sərfəli kredit imkanı
Kişiyə hamilə diaqnozu qoyulması xəbərləri ilə bağlı araşdırma aparılıb - TƏBİB
Şuşa yolunun tikintisi davam edir: Torpaq işləri aparılır (FOTO)
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 880 mini keçdi
Milli Məclisin növbəti iclasının gündəliyi məlum olub
Bakıda abadlaşdırılan növbəti həyət sakinlərin istifadəsinə verilib (FOTO)
İlahiyyat İnstitutunda onlayn ingilis dili kurslarına start verilib (FOTO)
Ermənistanın hərbi təxribatı ilə bağlı sahibkarlıq subyektlərinə dəymiş zərər dəqiqləşdirilir - Orxan Məmmədov
Gürcü ziyalılarının iştirakı ilə Kamal Abdullanın 70 illik yubileyinə həsr olunan dəyirmi masa keçirilib
Ermənilər Ağdamın kəndində əşyalarını çıxartmaq üçün Azərbaycan hərbçilərindən kömək istəyib (VİDEO)
Pandemiya ilə mübarizədə iştirak edən tibb və qeyri-tibb işçilərinə oktyabr üzrə müddətli əlavələr ödənilib
Dağlıq Qarabağın işğalında iştirak etmiş erməni general ölüb
Çin Aya növbəti missiya göndərib - 2 kiloqram süxur gətirəcək
Coğrafi adlar və alınma sözlərin düzgün yazılışı ilə bağlı standartlar hazırlandı
Ermənistan işğal etdiyi ərazilərdə qədim dini və mədəni irsi tamamilə silməyə çalışıb - Dini konfessiyaların birgə bəyanatı
Qarsda logistika mərkəzinin istismara veriləcəyi tarix açıqlanıb
Ağdamın azad olunması noyabrın 10-da imzalanmış üçtərəfli bəyanatın nəticəsidir - Rauf Əliyev
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
İki gündə evini tərk edən 50-dən çox koronavirus xəstəsi məsuliyyətə cəlb olunub
Müharibə vaxtı Paşinyanın deputatları ABŞ-a qaçmaq istəyib
Ağdamın böyük potensialı - TƏHLİL
Evini tərk edən daha bir COVİD-19 xəstəsi barədə cinayət işi başlandı (VİDEO)
“PAŞA Həyat”dan şəhid ailələrinə dəstək
AYİB Gəncə üçün Azərbaycana kredit ayırıb
Azıx mağarasına aid arxeoloji tapıntılar Bakıya gətirildi
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Rusiyada bir gündə koronavirusdan 500-ə yaxın ölüm qeydə alınıb
Eksternat imtahanlarının vaxtı bəlli olub
Şəhid polkovnik Babək Səmidli dəfn olunub (FOTO)
Qarabağ Azərbaycanda iqtisadi artımın yeni drayveri olacaq - Vüsal Qasımlı
Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı məlum olub
Polietilen torbalar və plastik stəkanların satışına məhdudiyyət barədə layihə ikinci oxunuşda təsdiqləndi
Təəssüf ki, çox həkimlər süni tənəffüs aparatlarının funksiyalarını yaxşı bilmirlər - TƏBİB
Dövlət qulluqçularının xidməti yeni qaydalarla qiymətləndiriləcək
Azərbaycan nefti bahalaşır
Gəncədə qışa hazırlıq işləri yekunlaşıb (FOTO)
Çində koronavirusa görə 600-dən çox reys təxirə salınıb
Evdə müalicə olunan COVİD xəstələrinin sayı açıqlandı
"Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı" adı haqqında əsasnamə ikinci oxunuşda təsdiq edilib
Dövlət səviyyəsində antibiotiklərin reseptsiz satışına sərt nəzarət olmalıdır - Səhiyyə nazirliyi
Milli Məclisdə həmkarlarımız arasında COVID-19-a yoluxanlar var - Spiker
Milli Məclis yeni orden və medallarla bağlı layihəni ikinci oxunuşda təsdiqlədi
Düşmən Azərbaycan mövqelərini bu ərazidən atəşə tuturdu (FOTO)
Milli Məclisin növbəti iclası başlayıb
Bütün xəbərlər