Əfqan qadınlarının bütün sahələrdə inkişafı göz qarşısındadır - Əfqanıstanın Qadın Məsələləri üzrə Nazirliyinin rəhbəri (MÜSAHİBƏ)

Əfqan qadınlarının bütün sahələrdə  inkişafı göz qarşısındadır - Əfqanıstanın Qadın Məsələləri üzrə Nazirliyinin rəhbəri (MÜSAHİBƏ)

Trend -un Fars redaksiyasına Əfqanıstanın Qadın Məsələləri üzrə Nazirliyinin rəhbəri Hüsn Banu Qəzənfərin eksklüziv müsahibəsi

- 2001-ci ildə talib rejiminin süqutundan sonra qadınların vəziyyətini necə qiymətləndirirsiniz?

- Məlum olduğu kimi, əfqan qadınları qədim zamanlardan ictimai, iqtisadi, siyasi və mədəni problemlərlə qarşılaşırdılar. Əfqan adət-ənənələri və İslam dininin səhv şərhi əfqan qadınlarını ictimai həyatdan kənarda qalmağa məcbur edirdi. Amma digər tərəfdən, Əfqanıstanda adət-ənənələr var ki, onlar qadını cəmiyyətin bütün sahələrində şəxsiyyət kimi dəstəkləyir. Qadının siyasi, ictimai, iqtisadi və şəxsi vəziyyəti qanunlarda və islam mədəniyyətində dəqiq göstərilib. Lakin İslamın qanunlarını bilməmək və kor-koranə Əfqanıstan ənənələrinə sadiqlik əfqan qadınını hüquqlarından məhrum edir.
Siz qeyd etdiyiniz kimi, Əfqanıstanda istənilən hakimiyyət dövründə və xüsusən də taliblərin hakimiyyətdə olduğu  vaxt, qadın öz hüquqlarından məhrum olmuşdu və sıxışdırılırdı. Amma talib rejimi devrildikdən sonra Əfqanıstanda bütün sahələrdə qadının vəziyyəti yaxşılaşdı. Əfqan qadınlarının iqtisadi, ictimai, siyasi, mədəni həyatında dəyişikliklər hiss edilir.  Bunun yaxşı nümunəsi kimi qadınların prezident, parlament və əyalət şuralarına seçkilərdə fəal iştirakını göstərmək olar. Həm senatda, həm parlamentdə qadınlar var ki, bu da onların siyasi nöqteyi-nəzərdən vəziyyətlərinin yaxşılaşdığının göstəricisidir.

Qadın-ticarətçilər birliyinin yaranması, qadınların sənətlə məşğul olmaları, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında iştirak etmələri və digər bu kimi  fəaliyyətləri iqtisadi sahədə də inkişafın olduğunu göstərir. Qadınların mətbuatda, televiziyada, tədqiqat mərkəzlərində işləmələri, onların elmi konfranslarda iştirakı onların mədəni həyata fəal qoşulmalarından da xəbər verir.  

Əfqan qadınları bütün sahələrdə fəaliyyət göstərirlər, qadınların əfqan cəmiyyətində rolunun artma dinamikası nəzərə çarpır, amma bu inkişaf hələ son deyil. Qadının daha yüksək zirvələr əldə etməsi lazımdır.

- Ərləri ilə məcburi kəbində yaşamaq istəməyən qadınlar üçün tikilən sığınacaqlara münasibətiniz necədir? Bu sığınacaqların sayının artırılması nəzərdə tutulurmu?


- Qadın məsələləri ilə məşğul olan nazirlik belə sığınacaq açmayıb, amma bu layihəni dəstəkləyir. Çoxlu sayda qadın həll edilməyən ailə problemləri ucbatından öz evlərini tərk edir və sığınacaqları olmadıqları üçün təhlükə altında qalırlar. Problemləri həll olmayana qədər onlara sığınacaqda qalmaq imkanı verilir. Əgər belə sığınacaqlar olmasaydı, verilən zülmə görə evdən qaçan qadınların talelərinin necə olacağı sual altında olardı.  Vəziyyətdən çıxış yolu sığınacaqların tikilməsi və onların yaradılmasına dəstəkdir. Hazırda Əfqanıstanın bir neçə əyalətində qeyri-hökumət təşkilatları qadınlar üçün sığınacaqlar təşkil ediblər.
 
- Əfqanıstanda qadınların vəziyyəti ilə bağlı hansı həll yollarını görürsünüz? Əsrlərlə formalaşan ənənələrin dəyişməsinə hər-hansı bir ümid varmı?  
- Əvvəl dediyim kimi, ölkədə bir neçə cür ənənə var. Ənənələrin bir hissəsi məqbuldur və qadınların hüquqlarını məhdudlaşdırmır. Amma bir sıra qeyri-məqbul ənənələr də var ki, Əfqanıstanın bir çox yerlərində qadınların inkişafına mane olur. Bununla belə bu ənənələr də dəyişdirilə bilər. Problemin bir çox həll yolları var. Bunların sırasında mədəni, siyasi, iqtisadi sahələrdə inkişaf proqramları və İslam qanunları sahəsində maarifçiliyi göstərmək olar. Nəticə kimi hər bir problemin həlli var və bundan maksimum istifadə etmək lazımdır. Anadan olandan qadının böyük potensialı olur və buna görə o, bütün sahələrdə özünü göstərə bilər. Qadın gücsüz olmadığını sübut etməlidir. Qadınların vəziyyətində pozitiv dəyişikliklər üçün müəyyən zaman lazımdır.

- Qadınların hüquqi vəziyyətinin yaxşılaşdırılması yolunda beynəlxalq təşkilatlar nə kimi rol oynayırlar? Onların və yerli qadın hüquqlarını müdafiə təşkilatlarının fəaliyyətini necə qiymətləndirirsiniz?  

- Əfqanıstanda müharibə bitdi və çox sayda iqtisadi, siyasi və mədəni problemlər arxada qaldı. Əfqanıstanda vəziyyət ləng də olsa, düzəlir. Bu baxımdan beynəlxalq təşkilatların Əfqanıstanın bütün sahələrinin bərpası yolunda səyləri təqdiredicidir. Beynəlxalq təşkilatlar qadınların iqtisadi, hüquqi vəziyyətinin yaxşılaşdırılması və onlara tibbi yardımın göstərilməsi yolunda fəal iştirak edirlər. Bizim, beynəlxalq təşkilatların bütün sahələrdə köməyinə ehtiyacımız var.

Əfqanıstan daxilində qeyri-hökünıt təşkilatlarına gəldikdə isə, onların hər bir fəaliyyəti təqdirə layiqdir. Çünki onlar ölkənin vətəndaşları kimi həyatın yaxşılaşdırılmasına çalışırlar. Əhalinin köməyi olmadan dövlət heç nə edə bilməz. İnsanlar dövlətin formalaşmasında iştirak edirlər - prezident və digər rəsmi adamları seçirlər. Bundan çıxış edərək əfqan qeyri-hökumət təşkilatları həm əfqan dövləti həm də əfqan xalqının rifahı naminə çalışırlar.  
 

- Narkotik və tibb sahəsində qadınların maarifləndirilməsi baxımından hansı işlər görülür?

- İlk olaraq deyim ki, hər-hansı bir nəticədən danışmazdan əvvəl səbəbi tapmaq lazımdır. Birincisi, biz narkotiklərlə mübarizə aparıb, bunun kökünü kəsməliyik. İkincisi - biz narkotikdən asılı insanların müalicəsi ilə məşğul olmalıyıq.

Ölkənin bütün regionlarında narkotiklərin ziyanı və sağlam həyatın təbliği yönündə müxtəlif proqramlar həyata keçirilir. Beləliklə, çox sayda Əfqanıstan vətəndaşı narkotik maddələrin qəbul edilməsinin zərəri barədə məlumatlandırılır. Bu proqramların həyata keçirilməsi davam etdirilir. Əhalinin maarifləndirilməsi alimlər, ağsaqqallar və nüfuzlu insanlar tərəfindən və onların dəstəyi ilə həyata keçirilir.  

GhMəqalə müəllifi ilə əlaqə ünvanı: [email protected]

Qarabağda lüks hotellərin tikintisi gündəmdədir - Assosiasiya
Qarabağda lüks hotellərin tikintisi gündəmdədir - Assosiasiya
Monteneqro sərhədlərini bağlamağı planlaşdırmır
Monteneqro sərhədlərini bağlamağı planlaşdırmır
Azərbaycan və Gürcüstan turizm sahəsində böyük potensiala malikdir - Səfir
Azərbaycan və Gürcüstan turizm sahəsində böyük potensiala malikdir - Səfir
Loading Bars
Xəbər lenti
Mart ayında pensiya alanların ümumi sayı 715 mindən çox olub
Energetika Nazirliyinin “Çağrı Mərkəzi” və “Qaynar xətt”i vasitəsilə 1192 zəng qəbul edilib
Prezident İlham Əliyev ADA Universitetində keçirilən konfransda çıxış edir - CANLI
25 şəhər və rayonda buraxılış imtahanı keçiriləcək
Cəbrayıl və Qubadlıda jurnalistlərin iştirakı ilə ağacəkmə aksiyası keçiriləcək
Bu il Ramazan ayı ötən ilki qaydalar çərçivəsində keçiriləcək - Hacı Şahin
Deputatlar bu gün 9 məsələnin müzakirəsinə toplaşır
Ağ Şəhərdə yağış suları kollektorlarının çəkilişi davam edir (FOTO)
Siyəzəndə gənc qız kanalda batıb
Aprelin 13-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 016 nəfər yoluxub
Ali Baş Komandan Qarabağ vədini reallaşdırdı: Azərbaycan xalqı etimadında yanılmadı
Tovuzda toy mərasiminin keçirilməsinin qarşısı alınıb
ABŞ ordusunun Əfqanıstandan çıxardılması planları hazırlanıb
Rusiya Türkiyə və Tanzaniya ilə hava əlaqəsini dayandırır
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 41 218 nəfər sağalıb
ABŞ-da naməlum şəxs məktəbdə atışma törədib, ölən var
Rusiyanın şərqində zəlzələ baş verib
Meksika radiosunda Azərbaycan tərəfindən Qarabağda aparılan yenidənqurma işləri üçün mövcud maneələr haqda danışılıb
Dünyanın ən hündür “Bürc-Xəlifə” qülləsində kosmosa ilk uçan Yuri Qaqarinin şəkili əks olunub
Çavuşoğlu və Blinken Əfqanıstan və Suriyadakı sülh prosesini müzakirə ediblər
Hindistan Rusiyanın “Sputnik V” peyvəndini istifadə üçün təsdiqlədi
Türkiyədən Azərbaycana işləmək məqsədilə gələnlərin sayı azalıb
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 135,6 milyonu ötüb - ÜST
Naxçıvanda yük daşımalarının həcmi artıb
Mingəçevir Dövlət Universitetinin “Peşəkarla görüş” layihəsinin növbəti qonağı Vüqar Bayramov olub (FOTO)
Prezidentlik dövrünün ən gərgin və ən zəngin mərhələsi: İlham Əliyevi güclü edən xalq-iqtidar birliyidir
Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır - İtaliyalı parlamentari
Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı hər şeyi sıfırdan başlamağı ancaq özünə və xalqına güvənən bir Lider bacara bilərdi - Aydın Quliyev
"Maersk Explorer" "Şahdəniz" yatağında qazma işlərini başa çatdırıb
Prezident İlham Əliyev xalq-iqtidar birliyindən güc alaraq qarşıda duran vəzifələri şərəflə yerinə yetirir - Politoloq
Hərbi Qənimətlər Parkı aprelin 14-dən vətəndaşlara açıq olacaq
Naxçıvanda ÜDM artıb
Azərbaycan pomidor ixracı potensialını 30 faizdən çox yüksəldib
Ermənistan minalanmış ərazilərin xəritələrini verməməklə təcavüzü davam etdirir - Deputat
Goranboyda qayda pozan sürücülər məsuliyyətə cəlb edilib (FOTO)
Naxçıvan Muxtar Respublikasında sənaye istehsalı 250 milyon manatı ötüb
Xalq Cəbhəsi - “Müsavat” cütlüyünün hakimiyyəti dövründə ölkə idarəolunmaz vəziyyətə düşmüşdü - Deputat
Ramazan ayını karantin qaydalarına uyğun keçirməliyik - Hacı Şahin
Füzulidə polis və hərbi qulluqçu avtomobllə vurulub
50 obyektdə epidemiya əleyhinə rejim pozulub
Kommersiya şirkətlərinin mühasibləri və mühasibatlıq xidmətləri həyata keçirən şirkətlərin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Finlandiya kosmosa ilk dəfə taxta peyk göndərəcək
Ceyhun Bayramov Maldivin xarici işlər naziri ilə telefonla danışıb
Milli Məclisin işçi qrupu İtaliya nümayəndə heyəti ilə müzakirələr aparıb (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: Heydər Əliyevin bütün vəzifələrdən uzaqlaşdırılması ilə ermənilərin əlinə fürsət düşdü
“Əsas Məsələ”də Hərbi Qənimətlər Parkının açılışı müzakirə olunub (VİDEO)
Daha 35 min abonentin qaz təchizatı yaxşılaşdırılır (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Bütün türk dünyası bizim qələbəmizlə fəxr edir
Prezident İlham Əliyev: Xalq Cəbhəsi-Müsavat hakimiyyəti Ermənistana benzin satırdı
Azərbaycan Prezidenti: Biz qan tökərək yeni reallıq yaratmışıq, bu gün hər kəs bizimlə hesablaşmalıdır
Azərbaycan Prezidenti: Bu gün Ermənistanda bəzi revanşist qüvvələr də bilməlidir, dəmir yumruq yerindədir
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan bizim qarşımızda boynunu bükmüş ölkədir və həmişə belə olacaq
Prezident İlham Əliyev: Mən nə qədər təzyiqlə üzləşdim. Dedim, vermirsən, cəhənnəmə vermə
Azərbaycan Prezidenti: Müharibə gedə-gedə bizə qarşı sanksiyalar tətbiq etmək istəyirdilər
Çaylarda ən müasir avtomat hidroloji stansiyalar istismara verilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev İrəvanın Ermənistana verilməsi haqqında: Mən bunu qınamışam, biz tarixi malalamamalıyıq
Rusiya Azərbaycanın daha bir neçə müəssisəsindən pomidor ixracı qadağasını götürdü
Zaqatalada 10 il əvvəl qətl törədən şəxsə hökm oxunub
Prezident İlham Əliyev: Demişdim ki, bizim torpağımızda heç vaxt ikinci erməni dövləti yaradıla bilməz
Prezident İlham Əliyev: Qarabağ məsələsində bir faiz güzəştə getmədim
Prezident İlham Əliyev: AXC-Müsavat cütlüyünün tör-töküntüləri hərbi çevriliş etmək istəmişdilər, alınmadı, xalq dəstəkləmədi
Aprelin 13-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Prezident İlham Əliyev: On min fərarisi olan ordu biabırçılıq və rəzalətdir
Azərbaycan Prezidenti: Söz vermişdim ki, ərazi bütövlüyünü qoruyacağam və bu sözə əməl etdim
Prezident İlham Əliyev AXC-Müsavat cütlüyü haqqında: Öz canlarını qurtarmaq üçün o vaxt məcbur olub Heydər Əliyevə müraciət etdilər
TamKart və IBA Miles sahibləri kart qalığından da qazanır!
Prezident İlham Əliyev: O vaxt müdafiə naziri söz vermişdi, əgər Şuşa əldən getsə, öz başına güllə çaxacaq
Azərbaycan Prezidenti: Dünya erməniliyinin əsas hədəfi Heydər Əliyev idi
Azərbaycan Prezidenti: Ovaxtkı xunta başçısı Sarkisyan acı məğlubiyyətdən sonra mənə torpaqları qaytarmaq sözü vermişdi
Yasamalda bir ailənin üzvlərinə odlu silahdan atəş açan şəxs saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Müharibənin getdiyi dövrdə göstəriş vermişdim ki, nömrələr yığılsın
Prezident İlham Əliyev: Hərbi Qənimətlər Parkına gələn hər bir insan Ordumuzun gücünü görəcək
Azərbaycan Prezidenti: Biz dünyada heç vaxt olmayan Qələbəni qazanmışıq
Prezident İlham Əliyev: Haradandır “İsgəndər-M” raketləri Ermənistan ordusunda?
Yelo Bank tələbələrə karyera imkanları yaratmağa davam edir
“Nar” paytaxt və regionlarda yenilənmiş xidmət mərkəzlərini təqdim edir (FOTO)
Arvadını öldürən şəxsin işi məhkəməyə göndərildi
Ceyhun Bayramov İtaliya Senatının Komissiya sədri ilə görüşüb (FOTO)
Parisdə xəstəxana yaxınlığında atışma olub - Ölən var
Azərbaycanla İtaliya arasında əməkdaşlığın inkişafı müzakirə olunub
“Mozalan” efirə qayıdır (VİDEO)
Revanşist iddialar Ermənistanı məhvə apara bilər - Deputat
"Ziraat Bank" Azərbaycan iqtisadiyyatı ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Kürdəmirin sabiq icra başçısının həbs müddəti uzadıldı
Neftçalanın 14 kəndi içməli su ilə təmin edilir - "Azərsu"
DİN Neftçalada 16 yaşlı əqli zəif qızla bağlı yayılan ittihamlara cavab verdi
AzMİU-da vaksinasiya prosesi uğurla davam edir
Özünüməşğulluq proqramında yeni sahə - BARAMAÇILIQ
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı AÇIQLANDI
Azərbaycanda 1 151 nəfər COVID-19-a yoluxub, 29 nəfər vəfat edib
Daha 70-ə yaxın jurnalist vaksinasiya olundu
Cəlilabadın sabiq icra başçısının həbs müddəti uzadıldı
Şəmkirdə tanışını qətlə yetirən şəxsin işi məhkəməyə göndərildi
Azərbaycanda postmüharibə dövrü üçün əhatəli sosial dəstək proqramı hazırlanıb - Səttar Möhbalıyev
Dövlət qulluğuna qəbul olmaq üçün keçirilən test imtahanının nəticələri elan olunub
Rusiyada fabrik yanır - Ölən və yaralananlar var
Yanvar-mart aylarında qeyri-neft məhsullarının ixracı 501,6 milyon dollar təşkil edib - Nazir
Xaçmazın icra başçısı topçu Vüsalı evində ziyarət etdi (FOTO)
Əlilliyi olan 2 731 şəxsə 11 212 reabilitasiya vasitəsi verilib
Bütün xəbərlər