Bakı. Trend:
Azərbaycan xalqının tarixində elə günlər var ki, onlar təkcə keçmişin bir hissəsi deyil, həm də milli yaddaşın ən ağrılı səhifələrindən biridir. 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü məhz belə tarixlərdən biridir. Bu gün təkcə qətlə yetirilmiş günahsız insanların xatirəsinə ehtiram günü deyil, həm də xalqımızın başına gətirilən faciələrin unudulmaması üçün mühüm bir yaddaş tarixidir.
Bunu Trend-ə politoloq Azər Qarayev deyib.
"1918-ci ilin mart hadisələri Azərbaycan tarixində ən qanlı səhifələrdən biri kimi yadda qalıb. Həmin dövrdə regionda baş verən siyasi qarışıqlıq, hakimiyyət uğrunda mübarizə və milli qarşıdurmalar nəticəsində minlərlə azərbaycanlı yalnız milli mənsubiyyətinə görə qətlə yetirildi. Bakı şəhərində, eləcə də Şamaxı, Quba, Qarabağ, Zəngəzur, Lənkəran və digər bölgələrdə dinc əhali amansız şəkildə məhv edildi. Qocalar, qadınlar, uşaqlar – heç kim bu faciədən kənarda qalmadı. Bu hadisələrin məqsədi təkcə insanları qətlə yetirmək deyildi. Məqsəd azərbaycanlıların yaşadıqları torpaqlardan silinməsi, onların tarixinin və mədəni irsinin məhv edilməsi idi. Məbədlər, məscidlər, evlər yandırıldı, bütöv kəndlər yer üzündən silindi. Tarixçilərin araşdırmalarına görə, həmin hadisələr nəticəsində on minlərlə insan həyatını itirib. Bu rəqəmlər sadəcə statistika deyil – hər biri bir ailənin faciəsi, bir xalqın ağrısıdır", - o bildirib.
Onun sözlərinə görə, 31 Mart faciəsi uzun illər boyu gizlədildi, onun haqqında açıq şəkildə danışmağa imkan verilmədi.
"Sovet dövründə bu hadisələrə obyektiv siyasi qiymət verilmədi, arxiv materiallarının böyük hissəsi gizli saxlanıldı. Lakin Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bu tarixi həqiqətlərin dünyaya çatdırılması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1998-ci ildə imzaladığı fərmanla 31 mart rəsmi olaraq Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan edildi. Bu qərar tarixə ədalətli qiymət verilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Bu gün 31 mart yalnız bir xatirə günü deyil, həm də milli birliyin simvoludur. Həmin hadisələr göstərdi ki, xalqımız nə qədər böyük faciələr yaşasa da, öz varlığını qoruyub saxlaya bilib. Azərbaycan xalqı tarix boyu dəfələrlə sınaqlarla üzləşsə də, milli kimliyini, dilini və mədəniyyətini itirməyib. Bu gün müstəqil Azərbaycan dövlətinin mövcudluğu da məhz bu dözümlülüyün və güclü milli ruhun nəticəsidir", - o bildirib.
A.Qarayev qeyd edib ki, son illərdə aparılan arxeoloji və tarixi araşdırmalar da 1918-ci il hadisələrinin miqyasını bir daha sübut edir.
"Quba şəhərində aşkar edilən kütləvi məzarlıq bu faciənin nə qədər böyük olduğunu açıq şəkildə göstərdi. Bu tapıntı təkcə Azərbaycanın deyil, bütün dünyanın diqqətini həmin hadisələrə yönəltdi. Bu faktlar bir daha sübut edir ki, 31 Mart faciəsi sadəcə bir şəhərin deyil, bütöv bir xalqın faciəsi idi. Tarix unudulanda təkrar olunur. Məhz buna görə də 31 Mart hadisələri haqqında danışmaq, onları gənc nəsillərə çatdırmaq son dərəcə vacibdir. Bu gün Azərbaycan gəncləri həmin faciənin səbəblərini, nəticələrini və tarixdə qoyduğu izləri bilməlidir. Bu, yalnız keçmişi xatırlamaq üçün deyil, gələcəkdə belə faciələrin təkrar olunmaması üçün də mühümdür. Eyni zamanda bu gün dünyaya həqiqətləri çatdırmaq baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır. Uzun illər Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş cinayətlər haqqında beynəlxalq ictimaiyyət kifayət qədər məlumatlı olmayıb. Bu gün isə dövlət səviyyəsində aparılan siyasət nəticəsində həmin həqiqətlər tədricən dünyaya çatdırılır. Tarixi faktlar, arxiv sənədləri və araşdırmalar bir daha sübut edir ki, 1918-ci il hadisələri planlı şəkildə həyata keçirilmiş qırğın idi", - A.Qarayev bildirib.
Politoloq vurğulayıb ki, 31 Mart həm də şəhidlərimizin xatirəsini yad etdiyimiz gündür. Bu gün ölkənin müxtəlif bölgələrində insanlar abidələri ziyarət edir, şəhidlərin ruhuna dualar oxuyur, onların xatirəsini ehtiramla yad edirlər. Bu, xalqımızın öz tarixini unutmadığını, keçmişə hörmətlə yanaşdığını göstərir. Çünki tarix yalnız keçmiş deyil – o, həm də gələcəyin təməlidir.
"Bu faciə Azərbaycan xalqının yaddaşında dərin iz qoysa da, eyni zamanda bizi daha da gücləndirdi. Bu gün müstəqil, güclü və suveren Azərbaycan dövləti məhz bu tarixdən dərs alaraq gələcəyə doğru inamla addımlayır. Tarix boyu başımıza gələn faciələr xalqımızın ruhunu sarsıda bilmədi, əksinə, bizi daha da möhkəmləndirdi. 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü bizə bir həqiqəti bir daha xatırladır: tariximizi bilməli, onu qorumalı və gələcək nəsillərə ötürməliyik. Çünki öz tarixini unudan xalq gələcəyini qoruya bilməz. Bu gün biz yalnız keçmişi yad etmirik, eyni zamanda milli kimliyimizi, birliyimizi və gücümüzü bir daha nümayiş etdiririk. Bu gün qətlə yetirilmiş günahsız insanların xatirəsi qarşısında baş əyir, onların ruhuna rəhmət diləyirik. Onların xatirəsi xalqımızın yaddaşında daim yaşayacaq. 31 mart faciəsi heç vaxt unudulmayacaq və bu tarix Azərbaycan xalqının milli yaddaşında əbədi olaraq qalacaq", - politoloq əlavə edib.