Koronavirus pandemiyası və vəkil etikası

Koronavirus pandemiyası və vəkil etikası

Bakı. Trend:

Hər bir cəmiyyətdə qanunun aliliyinə hörmətin aşılanması və hüquqi yardımın keyfiyyətinin yüksəldilməsi baxımından vəkillərin davranışı xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Çünki, vəkil təkcə qanunun yol verdiyi həddə ona həvalə olunmuş tapşırıqları vicdanla yerinə yetirmir, o, həm də ədalət mühakiməsinin maraqlarına xidmət edir. Vəkil ona etimad göstərən şəxslərin hüquq və azadlıqlarını müdafiə etməklə onların ən yaxın sirdaşına, məsləhətçisinə çevrilir. Vəkilin peşə davranışı qaydalarına əməl etməsi istənilən demokratik cəmiyyətdə zəruri təxirəsalınmaz sosial təlabatdır. Bu, həm də qanunun aliliyinin əsas şərtlərindən biridir.

Yüksək vəkil adını daşıyan hər kəs qanunun aliliyi, müstəqillik, demokratizm, humanizm, ədalət, aşkarlıq, konfidensiallıq prinsiplərini, insan hüquqlarını və davranış qaydalarını rəhbər tutmalı, vəkil andına sadiq qalmalı, peşə fəaliyyətində və peşə fəaliyyətindən kənar davranışında vəkillərin etik davranışı qaydalarını mütləq şəkildə nəzərə almalı, vəkilliyin nüfuzunun artırılmasına və ona olan etimadın yüksəldilməsinə səy göstərməli, peşə fəaliyyətindən kənar fəaliyyətinin vəkilliyin nüfuzuna xələl gətirməsinə imkan verməməlidir.

Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVİD-19) infeksiyasının yayılması təhlükəsinin qarşısının alınması ilə əlaqədar elan edilmiş xüsusi karantin rejimində vəkillərin peşə fəaliyyətinə və hərəkət sərbəstliyinə heç bir məhdudiyyət tətbiq edilmir. Sevindirici haldır ki, ölkəmizdə vəkillik sosial izolyasiya qaydalarına riayət etmək üçün tələb olunan maddi-texniki imkanlara malikdir. Vəkillərin elektron məhkəmə sisteminə inteqrasiyası, elektron şəxsi kabinetlərin mövcudluğu, karantin dövründə müştərilərlə müqavilələri elektron qaydada bağlamaq imkanı, nağd ödəmələrdən imtina olunması və nağdsız ödəmə vasitələrindən istifadə və s. bu kimi diqqətəlayiq hallar bu gün bizim üçün adi həyat norması kimi görünsə də, təxminən iki il bundan əvvəl Azərbaycan vəkilliyi üçün xəyal idi. Koronavirus pandemiyasının indi yox, iki il bundan öncə yayılmış olsaydı, nəinki pandemiya dövründə vəkil etikasından, heç vəkillikdən söhbət gedə bilməzdi.

Koronavirus pandemiyası həyatın bütün sahələrində olduğu kimi, vəkillikdə də yeni-yeni suallar ortaya çıxarır. Böhran vəziyyətində nəzarət və məsuliyyət mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Vəkillər və vəkil büroları son dərəcə mürəkkəb və yeni problemlərlə xarakterizə olunan bu dövrə uyğunlaşanadək qarşılaşa biləcəkləri potensial risklərə qarşı diqqətli olmalıdırlar: müştəri qəbulunda səhvlər, maraqların ziddiyyəti, iş yükünün düzgün idarə edilməməsi, mühakimə səhvləri, yanlış məsləhətlər, icraatda olan işlərə qeyri-adekvat nəzarət və s. bunların hamısı etik pozuntulara səbəb ola bilər.

Xüsusi karantin rejimində vəkillik fəaliyyəti hansı qaydada həyata keçirilməlidir? Vəkillər koronavirus böhranında hansı etik qaydalara riayət etməlidirlər? Pandemiya dövründə yüksək peşə standartları və etik davranış qaydaları tətbiq olunurmu? Dövlət tərəfindən fəaliyyətinə heç bir məhdudiyyət tətbiq edilməyən vəkil koronavirusa yoluxma təhlükəsinə məruz qalmamaq üçün özünə məhdudiyyət tətbiq edə bilərmi və bu zaman onun müştəriləri qarşısında hansı öhdəlikləri vardır? Vəkil yoluxma təhlükəsinə məruz qalmamaq üçün ona verilmiş tapşırığın icrasından imtina edə bilərmi? Koronavirusa yoluxduğu açıq-aşkar bəlli olan müştəri ilə müqavilə münasibətlərin davam etdirilməsindən birtərəfli qaydada imtina etmək olarmı? Koronavirusa yoluxmuş müştəri son iradəsini ifadə etmək üçün vəkili ilə məsləhətləşmək istəyərsə, səlahiyyətli qurumlar və vəkil necə davranmalı? Pandemiya dövründə istifadə olunan virtual əlaqə vasitələri konfidensiallıq şərtlərinə cavab verirmi?

Şəxsin, cəmiyyətin və dövlətin maraqları naminə vəkil öz vəzifələrini səmərəli yerinə yetirməyə borcludur. Bu, həm də koronavirus fəlakətindən sonra müştərilərə sürətlə dəyişən vəziyyət və hadisələr, onların müştərilərin işinə, əməliyyatlarına, maliyyə vəziyyətinə necə təsir edə biləcəyi barədə məlumat vermək öhdəliyini əhatə edə bilər. Çoxşaxəli əməkdaşlıq və komanda işi dəyişmiş iş şəraitində risklərin qarşısının alınması üçün effektiv üsuldur. Praktik nöqteyi-nəzərdən, pandemiya dövründə olduğu kimi, pandemiyadan sonra da vəkillər bir müddət müştərilər və üçüncü tərəflərlə sosial məsafə saxlamalı, ilk növbədə rəqəmsal texnologiya vasitələrindən istifadə etməklə, pandemiyanın növbəti dalğasına qarşı mübarizədə dövlət siyasətinə dəstək verməlidir. Pandemiya dövründə hər bir vəkilin üzərinə özünün çıxışlarında və yazışmalarında obyektivliyi qorumaq, karantin rejiminə dair operativ məlumatları (qərarları) çaşqınlıq yaratmadan obyektiv şəkildə şərh etmək, bununla da vəkilliyini nüfuzununu daha da artırmaq və möhkəmləndirmək vəzifəsi düşür. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin təbirincə desək, vətəndaşların yüksək keyfiyyətli hüquqi yardım almaq hüququnun həyata keçirilməsi, insan hüquq və azadlıqlarının etibarlı müdafiəsi və ədalət mühakiməsinin səmərəli fəaliyyəti üçün güclü və nüfuzlu vəkillik təsisatının böyük əhəmiyyəti vardır.

Xüsusi karantin rejiminin şərtləri vəkillərdən peşə fəaliyyətini həyata keçirərkən və peşə fəaliyyətindən kənar bütün şəxslərlə münasibətdə mədəni, nəzakətli, diqqətli və səbirli olmağı tələb edir. Vəkil karantin rejimində malik olduğu peşənin yüksək statusundan irəli gələn məhdudiyyətsiz hərəkət etmə sərbəstliyi imkanından sui-istifadə etməməklə, vəkillik adına cəmiyyətə şəxsi nümunə göstərməli, hərəkət etmək azadlığı məhdudlaşdırılmış insanlarda mənfi psixoloji reaksiyaların yaranması ehtimalına zəmin yaratmamalıdır.

Vəkillərin davranışının etik minimumlarını müəyyən edən bütün beynəlxalq, milli, hətta təşkilatdaxili aktlar vəkillərdən vicdanlı davranış tələb edir. Vicdanlı davranış – vəkillərdən müştərilərə və digər şəxslərə, bütövlükdə cəmiyyətə, təmsil olunduğu vəkillik qurumuna, aidiyyəti dövlət və hüquq mühafizə orqanlarına münasibətdə dürüstlük və ləyaqətlilik, yalan danışmamaq, hədə-qorxu gəlməmək, təhdid etməmək, digər şəxslərin ağır maddi və sair vəziyyətindən yararlanmamaq, öz peşə və şəxsi məqsədlərinə çatmaq üçün qanunsuz vasitələrdən istifadə etməmək kimi nəcib keyfiyyətlər tələb edir. Pandemiyanın bütün dünyada iqtisadiyyata mənfi təsir göstərməsi danılmaz faktdır. İqtisadi baxımdan vəkillər də pandemiyanın qurbanlarına çevrilirlər: müştəri qıtlığı, gəlirlərin azalması, bəzən isə, yoxluğu, bundan əlavə, tətbiq olunan məhdudiyyətlərin yaratdığı psixoloji gərginlik vəkillərin bir qədər aqressiv davranışlarına, məsələnin iqtisadi və hüquqi tərəflərini nəzərə almadan özü üçün daha yaxşı şərtlər (güzəştlər) tələb etməsinə zəmin yaradır. Vəkil təkcə peşə fəaliyyətini həyata keçirməklə bağlı deyil, həm də koronavirus pandemiyası ilə mübarizədə, pandemiyanın yaratdığı fəsadların aradan qaldırılmasında hər bir şəxs üçün vicdanlılıq nümunəsi olmalıdır. Vicdanlı davranış prinsipi tələb edir ki, peşə etibarı ilə öz hüqularını digər peşə sahiblərindən daha yaxşı bilən vəkil yaranmış “fürsətdən” digər şəxslərin, öz həmkarlarının və təmsil olunduğu vəkillik təsisatının, cəmiyyətin və dövlətin maraqları ziddinə istifadə etmək niyyətinə düşməsin.

Hüquq praktikası son dövrlərdə mühüm dəyişikliklərə uğrayıb və daha çox kommersiya yönümlü yanaşma tətbiq olunur. Vəkillər müstəqil peşə nümayəndələridir. Lakin, unutmaq olmaz ki, vəkillər təkcə müştərilərinin maraqlarına deyil, həm də bütövlükdə ədalət mühakiməsinin maraqlarına xidmət etməlidirlər. Peşə etikası qaydaları vəkilin öz vəzifələrini icra etməsini təmin etmək məqsədilə, istənilən sivil cəmiyyətdə qəbul olunduğu kimi, həmin qaydaların şamil olunduğu şəxslər tərəfindən könüllü yerinə yetirilməsini nəzərdə tutur.

Anar Qasımlı

Azərbaycan Vəkillər Kollegiyasının üzvü

Sumqayıt Regional vəkil bürosunun rəhbəri

DSMF konsaltinq xidmətləri üçün 300 min manat ayıracaq
DSMF konsaltinq xidmətləri üçün 300 min manat ayıracaq
"Aztelekom" avadanlığın texniki dəstəyi üçün 1,4 milyon manatdan çox vəsait ayıracaq
"Aztelekom" avadanlığın texniki dəstəyi üçün 1,4 milyon manatdan çox vəsait ayıracaq
Məcburi Köçkünlərin Sosial İnkişaf Fondu yol şəbəkəsinin tikintisinə 2 milyon manata yaxın vəsait ayıracaq
Məcburi Köçkünlərin Sosial İnkişaf Fondu yol şəbəkəsinin tikintisinə 2 milyon manata yaxın vəsait ayıracaq
Loading Bars
Xəbər lenti
Fransada etiraz aksiyasında 12 polis xəsarət alıb
Filippin Hava Qüvvələrinə məxsus helikopter qəzaya uğrayıb
Hirkan Milli Parkında baş verən yanğın lokallaşdırıldı
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə 2021-2022-ci illər üçün Vaksinasiya Strategiyası təsdiq edilib
Britaniyada son sutkada koronavirusdan 1295 nəfər ölüb
Zabratda qamışlıq ərazidə baş verən yanğın söndürülüb
Türkiyənin vitse-prezidenti COVID-19-a qarşı peyvənd olunub
Dövlət Yol Polisi: Müvafiq icazəsi olmayan şəxslər keçid postlarından buraxılmayacaqlar
Heydər Əliyev məktəbinin, İlham Əliyev idarəçiliyinin yetişdirdiyi gənclər bizə Zəfər yaşatdı - Deputat
Gimnastlarımız “Fəxri idman ustası” adına layiq görüldü
Prezidentin köməkçisi Hikmət Hacıyev Respublika Veteranlar Təşkilatının Rəyasət Heyətinin iclasında iştirak edib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana telefonla zəng edib
Göyçay rayonunda ev yanıb
Şamaxı rayonunda yaşıllıqların sahəsi daha da genişləndirilir (FOTO)
Hirkan Milli Parkında baş vermiş yanğının bir istiqamətdə söndürülməsi təmin edilib (VİDEO)
Ötən il Azərbaycanın neft məhsulları ixracı artıb
Azərbaycanda 650 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 402 nəfər yoluxub, 15 nəfər vəfat edib
Bu gün Bakıda 554 küçə dezinfeksiya edilib (FOTO)
Mingəçevirdən Bakıya sərnişin daşıyan sürücü həbs edilib (FOTO)
Ağdam rayonunun Şelli kəndi (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanın Ermənistana qarşı dövlətlərarası ərizəsi İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsinə göndərilib
“Azərlotereya” Türkiyənin “YMT Sans B.V.” şirkətinə müqavilə əsasında idarəetməyə verilib - SƏRƏNCAM
BŞİH və “Regional İnkişaf” İctimai Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Kəlbəcər qəbiristanlığında 27 ildən sonra azan səslənib (VİDEO)
Çində 5 gün ərzində xəstəxana tikilib
Postlardan keçməyə cəhd göstərən 1751 nəqliyyat vasitəsi geri qaytarılıb - STATİSTİKA
İranda 96 nəfər koronavirusdan ölüb
İsmayıllı sakinlərindən 4 ədəd odlu silah götürülüb (FOTO)
Prezident İlham Əliyev dünyaya mesaj verdi ki, Azərbaycan həmişə bəşəri dəyərlərə qiymət verən humanist bir dövlətdir - Tamam Cəfərova
Bu il aktiv məşğulluq və sosial müdafiə proqramları daha da genişlənəcək
Bakının hansı rayonunda koronavirus daha çox yayılıb?
Prezidentin tarixi zəfəri: Bir zamanlar düşmənlərin “Yallı” getdiyi Cıdır düzünə artıq öz sahibləri qayıdıb
Azərbaycanda koronavirusa yoluxmanın ən çox qeydə alındığı bölgələr
Köçkünlərin azad edilən ərazilərimizə qayıdışı 3 mərhələdə ola bilər - İqtisadçı
Azercell-in Mobil Göz və Mobil Diş Klinikaları 2020-ci il ərzində yüzlərlə insana təmənnasız tibbi xidmət göstərib! (FOTO)
Gürcüstanda hakim partiyanın yeni sədri seçilib
Moskva hava limanlarında onlarla reys təxirə salınıb
Yol polisindən qeyri-sabit hava şəraiti ilə bağlı sürücülərə XƏBƏRDARLIQ
Şuşa şəhəri elektrik enerjisi ilə təchiz edilib (VİDEO)
Səfərbərlikdən tərxis edilmiş şəxslərin müraciətlərinə baxılması üzrə komissiya 1700-dən artıq müraciətə baxıb (FOTO)
Biləsuvarda su kanalında qadın batıb
Şuşa əməliyyatı aparıcı beynəlxalq hərbi məktəblərin dərsliklərinə salınacaq - Vüqar Rəhimzadə
Ermənilər Qarabağda Azərbaycan mədəniyyətinin izlərini silməyə çalışırdılar - Deputat
Bu yollarda karantin postları fəaliyyətini davam etdirəcək - DYP
Bu ərazilərdə karantin postları ləğv edilir - Baş DYP
Gəncədə yaşayış yerini tərk edən COVID-19 xəstələrinə cinayət işi açılıb
Füzuli rayonunun Mirzəcamallı kəndi (FOTO/VİDEO)
54 şəhid ailəsi üzvü tibbi müayinədən keçirildi (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Yeni Azərbaycan Partiyasının təşəbbüsü ilə qanvermə aksiyası keçirilib (FOTO)
Bakıda qar yağacaq, yollar buz bağlayacaq
“BakuBus”un rəhbəri vəzifəsindən azad edilib
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
TAP iki ildən bir bazar sınaqları keçirəcək - İcraçı direktor
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 65 mini keçib
Azərbaycanda qaz sayğaclarının uzaqdan oxunmasına start verilib (FOTO)
Karantin rejimi ilə bağlı hansı qərarlar dəyişdi? - Qısa İZAH
Azad olunan ərazilərdə tütünçülüyün inkişafı müzakirə edilib (FOTO)
Azad olunmuş ərazilərimizdə yeni yolların, aeroportların tikilməsi böyük qayıdış üçün vacib prioritetlərdəndir - Deputat
Karantinə getməmək üçün yalnız vaksinasiya yetərli deyil - TƏBİB-dən çağırış
Reza Deqati Fransa kanalında Şuşanın tarixindən, erməni vəhşiliklərindən danışıb (FOTO/VİDEO)
Polis Yardımlıda əməliyyat keçirdi, keçmiş məhkumdan külli miqdarda narkotik aşkarlandı
Hindistanda dünyanın ən kütləvi peyvəndləməsi başlayıb
Məktəblərlə bağlı gələn həftə qərar veriləcək
Hər bir vətəndaşın vaksinasiyada aktiv iştirakı vacibdir – Şahmar Mövsümov
Vaksinasiyadan sonra da qorunma tədbirlərinə ciddi əməl etməliyik - TƏBİB
Kəlbəcər rayonunun Hacıkənd kəndi (FOTO/VİDEO)
Vaksin seçimində əsas meyar təhlükəsiz və effektlivliyidir - Səhiyyə Nazirliyi
Fevralın 1-dən 65 yaşdan yuxarı vətəndaşların vaksinasiyasına başlanılacaq
Azərbaycana 2 milyon doza Sinovac vaksini gətirilib
Azərbaycanda vaksinlər bu maliyyə mənbələri hesabına alınacaq
Bəzi ölkələrdən diri heyvan və heyvan mənşəli məhsulların gətirilməsinə məhdudiyyət qoyulub
Azərbaycanda vaksinasiya strategiyası açıqlanıb
Əsas məqsəd azad edilmiş ərazilərin bərpasıdır, ancaq koronavirusla mübarizəmiz də davam edir – Şahmar Mövsümov
Şuşada vaksinlərin saxlanma məntəqələri qurulur
Birinci bu şəxslər peyvənd olunacaq - CƏDVƏL
Pandemiya ilə güclü mübarizə üsulları hələ hazır deyil - Səhiyyə Nazirliyi
Gəncədə COVİD-19-a qarşı mübarizə tədbirləri davam edir (FOTO)
Azərbaycanda yanvarın 18-dən koronavirsa qarşı vaksinasiya başlayacaq - Şahmar Mövsümov
Ölkədə COVİD-19-a yoluxma əmsalı 5 faizədək enib - TƏBİB
Tətbiq olunan sərt karantin rejimi öz müsbət nəticələrini verib - Prezidentin köməkçisi (ƏLAVƏ OLUNUB)
Tərtərdə qanunsuz işləyən kompüter zalı aşkar olundu (VİDEO)
Yaxın qohumların dəfnində iştirakla bağlı qərar açıqlanıb
Bu tarixdən bərbərxanalar və gözəllik salonları açılır
Bir gündə cinayət törədən 45 nəfər saxlanılıb
“Ehtiyat zabit hazırlığı kursu”na növbəti qəbul başlayır
Operativ Qərargah beynəlxalq və ölkədaxili uçuşlar bağlı məlumat yayıb
Bütün qapalı və açıq məkanlarda maska məcburidir - RƏSMİ
5 şəhər və 12 rayona giriş-çıxış bərpa olunmur
Metronun qapalı qalması və ictimai nəqliyyatın həftəsonu işləməməsi ilə bağlı qərar qüvvədə qalır
Bu tarixdən kafe və restoranlar işləyə biləcək - Operativ Qərargah
Bu sahələrin fəaliyyəti bərpa olunur
SMS icazə ləğv olunur - RƏSMİ
Azərbaycanda sərt karantin rejimi yumşaldılır
"Twitter"in işində qüsurlar yaranıb
TAP-ın buraxılış gücü artırıla bilərmi?
260 qaziyə sosial-psixoloji reabilitasiya xidmətləri göstərilib (FOTO)
Azad edilmiş ərazilərdə layihələrin reallaşdırılması yeni iş yerləri yaradacaq
Azad edilmiş ərazilərdə ilkin olaraq 10 seysmik stansiya quraşdırılacaq
İlham Əliyev müxtəlif siyasi qüvvələrin fikir birliyini təmin edən lider kimi də tarixə düşdü - Tarixçi alim
Bütün xəbərlər