Havaların yağmurlu keçməsi çılpaq ilbizlərin çoxalmasına səbəb olub - Onlardan necə qorunmalı?

Havaların yağmurlu keçməsi çılpaq ilbizlərin çoxalmasına səbəb olub - Onlardan necə qorunmalı?

Bakı. İlhamə İsabalayeva - Trend:

Aqrar Xidmətlər Agentliyinin (AXA) Bitki mühafizəsi mərkəzinin mütəxəssisləri tərəfindən Lənkəran-Astara bölgəsində aparılan müşahidələrə əsasən, son vaxtlar hava şəraitinin yağmurlu keçməsinin çılpaq ilbizlərin aktivləşməsinə səbəb olduğu müəyyənləşib. Bununla bağlı Trend-ə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyindən verilən məlumatda qeyd edilib ki, Azərbaycanda çılpaq ilbizlər - limaks (Limax tiqris talyschanus Boettq) və parmatsella (Parmaclla olivieri Cuv.) əsasən Lənkəran, Şəki–Zaqatala və Quba–Xaçmaz bölgələrində geniş yayılıb.

Bu zərərvericilər kənd təsərrüfatı bitkilərindən taxıl, tərəvəz-bostan, paxlalı, qismən texniki və meyvə bitkilərinə zərər verir. İlbizlər növ tərkibindən asılı olaraq qış dövrünü sürfə, yetkin ilbiz və ya yumurta mərhələlərində keçirirlər.

İlbizlərdə yumurta qoyma prosesi iyulun axırlarında başlayır və avqustun əvvəllərinə kimi davam edir. Bir dişi ilbiz 400-ə qədər yumurta qoyur. Yumurtalar adətən bitki qalıqlarının, kəsəklərin və digər tullantıların altında topa halında (mövsüm ərzində hər dişi ilbiz 8-10 topa) qoyulur. Hər topada 9-dan 50-yə qədər yumurta olur. Yumurtalardan sürfələrin çıxması 12-20 gün davam edir.

Onlar növ tərkibindən asılı olaraq ildə 1-2 nəsil verirlər və 1 ildən 3 ilə qədər yaşayırlar. Yay və payız ayları yağmurlu keçdikdə ilbizlər daha da çoxalırlar. Kütləvi çoxalma illərində isə kənd təsərrüfatı bitkilərinə zərər verirlər. Əsasən bitki yarpaqlarının yumşaq hissəsini gəmirib yeyirlər. Dənli bitkilər öz inkişafının ilk dövründə ilbizlər tərəfindən daha çox zərər çəkir. İlbizlər kartof yumrularına və bir sıra tərəvəz-bostan bitkilərinin generativ orqanlarına zərər verir.

Çılpaq ilbizlərə qarşı aşağıdakı mübarizə tədbirləri aparılmalıdır:

Kənd təsərrüfatı bitkiləri yüksək aqrotexniki səviyyədə becərilməli, əkin sahələri alaq otlarından təmizlənməli və cərgə araları vaxtında kultivasiya edilməlidir.

Məhsul toplandıqdan sonra əkin sahələrindən bitki qalıqları yığılıb məhv edilməli və tarlalarda vaxtında dondurma şumu aparılmalıdır.

AXA çılpaq ilbizlərlə mübarizədə superfosfat, təzə sönmüş əhəng, göydaş, ammonium-sulfat və s. preparatlardan, eyni zamanda torpağın münbitləşdirilməsi üçün istifadə olunan makro və mikro gübrələrdən istifadə etməyi tövsiyə edir. Bu məqsədlə gübrələr və əhəng torpağın tələbatına uyğun olaraq hər hektara müəyyən normada məhlul hazırlayaraq istifadə edilməlidir. Göydaş məhlulu hazırlamaq üçün 1 litr suya 100 qram hesabı ilə göydaş götürülür və hər hektara 400 litr məhlul çilənir.

Həmçinin, bağırsaq təsirli metaldehid tərkibli preparatlardan istifadə edilməsi tövsiyə olunur. İstifadə zamanı cərgələr arası və ya torpaq səthinə, 1 m2 sahəyə 4 q olmaqla qranulalar səpilir. Zərərverici axşam saatlarında daha aktiv olduğu üçün, preparatın səhər tezdən və ya axşam saatlarında tətbiq edilməsi məsləhət görülür.

Qeyd edək ki, çılpaq ilbizlər karantin tətbiq edilən və xüsusi təhlükəli zərərli orqanizmlərə aid olmadığından, bu orqanizmlərlə mübarizə işləri sahibkarlar və ya fermerlər tərəfindən aparılır. Mübarizə tədbirlərinin aparılmasına əməli köməklik göstərmək məqsədilə fermerlər rayon Dövlət Aqrar İnkişaf Mərkəzlərinə (DAİM) müraciət edə bilərlər.

PAŞA Bankın dəstəyi ilə “İxracını tamamla” adlı onlayn seminar keçiriləcək
PAŞA Bankın dəstəyi ilə “İxracını tamamla” adlı onlayn seminar keçiriləcək
Kapital Bank 2020-cu ilin ikinci rübünün nəticələrini elan edib
Kapital Bank 2020-cu ilin ikinci rübünün nəticələrini elan edib
Rabitəbank müştəri və əməkdaşların sağlamlığını ən son texnologiya ilə qoruyur (FOTO)
Rabitəbank müştəri və əməkdaşların sağlamlığını ən son texnologiya ilə qoruyur (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Abşeronda gizli fəaliyyət göstərən restoran aşkarlanıb (FOTO)
Gəncə gəncləri: Ali Baş Komandan, əmrinizə hər an hazırıq!
Bakıda ilin 6 ayı ərzində 584 kilometrlik yeni qaz kəmərləri çəkilib
Ermənistanın iki yüksək rütbəli zabiti öldürüldü
Azərbaycan aviatorları yenidən donor qanvermə aksiyasında iştirak edirlər (FOTO)
Müdafiə Nazirliyi: Tovuz rayonu istiqamətində şiddətli döyüşlər gedir
Ermənilərin atəşi nəticəsində kənd sakinlərinə ciddi ziyan dəyib
XİN: Azərbaycanlı mülki şəxsin öldürülməsi qanlı cinayətdir
Peskov: Kreml Azərbaycan-Ermənistan sərhədindəki atışmalardan dərin narahatdır
Müdafiə Nazirliyi: Cəbhə bölgəsində əsgər və əhalinin əhval-ruhiyyəsi yüksəkdir
Vaqif Dərgahlı: Əməliyyat şəraiti tam olaraq Azərbaycan Ordusunun nəzarəti altındadır (YENİLƏNİB) (VİDEO)
Bəzi rayonlarda leysan yağıb, çaylardan sel keçib
İtaliya dövlət katibi: BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü il qətnamələri yerinə yetirilməlidir
İranda koronavirusa yoluxanların sayı 260 min nəfəri keçib
KTMT Ermənistanın sərhəddə törətdiyi təxribatla bağlı bəyanat yayıb
Sabah yağış, bəzi yerlərdə isə leysan gözlənilir
Daha 51 şəhidin vərəsələrinə birdəfəlik ödəmə veriləcək
Azərbaycan Ordusunun iki mayoru, iki giziri və bir əsgəri şəhid olub
General-mayor və polkovnik şəhid olub - RƏSMİ
Nazir müavini: Hazırda döyüşlər davam edir, düşmənin canlı qüvvəsi və texnikası məhv edilir (YENİLƏNİB)
Azərbaycan Dünya Bankının hesabatında təcrübəsinə ən çox istinad edilən ölkə olub
Müdafiə Nazirliyi: Düşmən mövqeləri və müdafiəsinin dərinliyindəki ehtiyatları məhv edilib (VİDEO)
Ermənilər Tovuzun kəndlərini atəşə tutdu, kənd sakini həlak oldu
Pakistan XİN: Ermənistan təxribatçı hərəkətlərlə Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə həllinin qarşısını almağa çalışır
Gəncədə gizli fəaliyyət göstərən idman zalı aşkarlanıb (FOTO)
Pandemiyanın Azərbaycanda turizmə təsiri - 2 dəfədən çox azalma olub
Britaniya İcmalar palatası: Erməni təcavüzü Dağlıq Qarabağ münaqişəsini gücləndirir
Milli Məclisin sədri ermənilərin Tovuz istiqamətindəki təxribatı ilə bağlı beynəlxalq təşkilatlara müraciət ünvanladı
Prokurorluq Naftalanda 3 nəfərin ölümünə səbəb olan yol qəzası ilə bağlı açıqlama yayıb
Yollarda motosiklet qəzaları niyə artır?
İran zəfəran istehsalını artırıb
Qubada karantin rejimini pozub futbol oynayanlar cərimələndi (FOTO)
Saray qəsəbəsinin mərkəzi yolu təmir edilib (FOTO)
UNEC-in Zaqatala filialında konfrans: “Qlobal iqtisadi dəyişikliklər və fürsətlər, fənlərarası inteqrasiya” (FOTO)
PAŞA Bankın dəstəyi ilə “İxracını tamamla” adlı onlayn seminar keçiriləcək
AQTA 229 müəssisədə reyd keçirib, 81 müəssisədə pozuntu aşkarlanıb (FOTO)
Ermənistan yenidən Dondar Quşçu kəndində yaşayış evlərini atəşə tutub (ƏLAVƏ OLUNUB) (FOTO)
385 avtomobilin postlardan icazəsiz keçmək cəhdinin qarşısı alınıb - DYP
Hikmət Hacıyev: Ermənistanın cəzasızlığı onu növbəti hərbi avantüralara və təxribatlara şirnikləndirir (VİDEO)
Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 581-ə çatıb
Əmək qanunvericiliyi ilə bağlı 352 hüquq pozuntusu aşkarlanıb
Karantin rejimini pozan şəxslərdən narkotik aşkar edildi (FOTO)
Bakıda 21 yaşlı qız psixotrop dərman içib öldü
İyulun 20-dən sonra növbəti buraxılış imtahanları keçirilə bilər - DİM
Bakıda itkin düşən 27 yaşlı qadın Türkiyədə tapıldı
İlin sonuna 102 məktəb binası istifadəyə veriləcək
Bakıda "Hyundai" "KamAz"a çırpıldı, bir ailə xəstəxanaya yerləşdirildi
Bakıda 2 yaşlı uşaq evin balkonundan yıxılıb öldü
Leysan Quba-Xınalıq avtomobil yolunu dağıdıb, hərəkət çətinləşib (FOTO/VİDEO)
ABŞ Azərbaycan-Ermənistan sərhədində əməliyyatları dayandırmağa çağırır
Azərbaycanda pandemiya dövründə bu sahələr inkişaf edir, yeni şirkətlər yaranır
Kapital Bank 2020-cu ilin ikinci rübünün nəticələrini elan edib
Cavid Osmanov: Ermənistan daxilində ciddi böhrandan diqqəti yayındırmaq üçün sərhəddə təxribat törədir
Ermənistan artilleriya qurğularından da istifadə etməklə sutka ərzində atəşkəsi 74 dəfə pozdu
Bakıda axtarışda olan qadın mənzildən oğurluq edib
Ermənilər Tovuzun kəndlərini yenidən atəşə tutdu
Dünyada sutka ərzində 190 minə yaxın koronavirusa yoluxma halı qeydə alınıb
ABŞ-da qırıcı təyyarə qəzaya uğrayıb
Akademik: Azərbaycanın XX əsr tarixinin əlli ildən çox bir dövrü dahi Heydər Əliyev şəxsiyyəti, onun böyük quruculuq fəaliyyəti ilə sıx bağlıdır
Koronavirusa yoluxan Braziliya prezidenti tezliklə işə qayıtmağı düşünür
ABŞ-ın hərbi gəmisində baş verən yanğında xəsarət alanların sayı 59-a çatıb
Futbol üzrə İspaniya çempionatında "Real" "Qranada"nı məğlub etdi
Braziliyada son sutkada 20 mindən çox koronavirusa yoluxma halı qeyd alınıb
Tramp Dudanı yenidən seçilməsi münasibətilə təbrik etdi
Fuat Oktay: Hər zaman səninləyik Azərbaycan
Hikmət Hacıyev: Hərbi avantyura ilə Ermənistan bu münaqişəyə hərbi-siyasi təşkilatları cəlb etməyə çalışır
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 13 milyon nəfəri keçib
Azərbaycan-Ermənistan sərhəddində son vəziyyət: Ermənistan atəşkəsi yenə pozur (VİDEO)
XİN: Sərhəddə baş verən təxribatın arxasında duran Ermənistan rəhbərliyi öz nasist xislətini üzə çıxarır
Elmar Məmmədyarov və Cozef Borel arasında telefon danışığı olub
Arzu Nağıyev: Hazırda Azərbaycan Ordusu vəziyyətə nəzarət edir, sakinlər arasında bir qorxu, panika yoxdur (VİDEO)
Hikmət Hacıyev: Azərbaycan şəhidlərinin qanı yerdə qalmayıb və onların qisası layiqincə alınır (VİDEO)
Ukrayna XİN: Münaqişə Azərbaycanın beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri çərçivəsində həll olunmalıdır
Mövlud Çavuşoğlu: Can Azərbaycana canımız fəda (VİDEO)
Azərbaycanda koronavirusla bağlı aparılan testlərin sayı açıqlandı
Əhalisinin 30 faizinin işsiz və hər 3 nəfərindən biri yoxsul olan Ermənistan belə təxribatlarla sosial-iqtisadi problemlərdən diqqəti yayındırmağa çalışır - Deputat
Ermənilərin atdığı top mərmisi bu evə düşüb (FOTO)
Düşmənin bir neçə hərbi obyekti və texnikası darmadağın edilib - RƏSMİ (VİDEO)
GUAM Ermənistan Silahlı Qüvvələrinin Tovuz bölgəsinə hücumlarını pisləyir
Cəlilabadda ev yanıb
Balakəndə müxtəlif təyinatlı bir neçə obyekt yanıb
Elmar Məmmədyarov və Mövlud Çavuşoğlu arasında telefon danışığı olub
ATƏT-in Minsk Qrupu Ermənistan - Azərbaycan sərhədindəki insidentlə bağlı bəyanat yayıb
Mətbuat Şurası Azərbaycan-Ermənistan sərhədindəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
Leysan yağışlar bu rayonlarda sel yaradıb - FAKTİKİ HAVA
Rasim Quliyev: Zaman Azərbaycanın xeyrinə işləyir
Ermənistan tarixin ən böyük məğlubiyyətini yaşayacaq - Firdovsi Umudov
Vəkillərin üzvlük haqqına güzəştlərin tətbiq edilməsi məsələsinə baxılıb
Azərbaycan, Əfqanıstan və Türkmənistan XİN rəhbərlərinin üçtərəfli görüşü keçirilib (FOTO)
İtaliyanın çoxsaylı kütləvi informasiya vasitələrində Ermənistanın təxribatını pisləyən yazılar dərc olunub
COVID-19 sahəsində çalışan 115 kubalı tibb mütəxəssisi Azərbaycana gəlib (FOTO)
Azərbaycan Respublikası Gənclər Təşkilatları Milli Şurası Bəyanat yayıb
Ermənistan silahlı bölmələri Tovuzun kəndlərini D-30 topundan atəşə tutub
Qarabağ həqiqətlərinin dünyada təbliği müzakirə olunub
İdeyalarını reallaşdırmaq istəyənlər üçün fürsət: “EduHack” hakatonu
Müdafiə Nazirliyi: Azərbaycan tərəfi mülki əhalini, mülki yaşayış məntəqələrini atəşə tutmur
Rəhim Qazıyev saxlanıldı və barəsində cinayət işi başlanıldı - RƏSMİ
Mingəçevir Dövlət Universitetində “14 iyul 1969-cu il: Tərəqqiyə aparan yolun başlandığı və qüdrətli Azərbaycan dövlətinin bünövrəsinin qoyulduğu gün” mövzusunda elmi konfrans keçirilib (FOTO)
Vüqar Rəhimzadə: Ermənistan bu təxribatlarla işğalçı və təcavüzkar siyasətinin məsuliyyətini üzərindən atmağa cəhd edir
Bərdədə saxta alkoqollu içkilər istehsal edən müəssisə aşkarlandı (FOTO)
Bütün xəbərlər