Kaspersky identifikasiya, autentifikasiya və avtorizasiya arasındakı fərqi izah edir

Kaspersky identifikasiya, autentifikasiya və avtorizasiya arasındakı fərqi izah edir

Bakı. Trend:

Hamımız həmişə müxtəlif sistemlərdə identifikasiya, autentifikasiya və avtorizasiyadan keçirik. Amma hələ də əksər insanlar bu sözlərin mənasını səhv salır və söhbət autentifikasiyadan getdiyi halda “identifikasiya” və ya “avtorizasiya” terminlərindən istifadə edirlər.

İnternetdə bu mövzu barədə anlaşılması çətin görünən çox sayda məlumat tapmaq olar. Kaspersky konkret nümunələrlə sadələşdirərək bu terminləri izah edir.

Məsələn, istifadəçi öz Google hesabına daxil olmaq istəyir. Google ən uyğunudur, çünki orada proses açıq şəkildə bir neçə sadə mərhələyə bölünüb. Nə baş verir:

  • Əvvəlcə sistem login məlumatı istəyir, istifadəçi onu göstərir, sistem onu mövcud məlumat kimi tanıyır – bu identifikasiyadır.
  • Bundan sonra Google şifrə daxil edilməsini istəyir, istifadəçi onu daxil edir və şifrə sistemdəki ilə üst-üstə düşdüyü üçün sistem istifadəçinin doğrudan da gerçək olduğu ilə razılaşır – bu autentifikasiyadır.
  • Çox güman ki, Google əlavə olaraq SMS və ya tətbiqdəki birdəfəlik şifrəni də istəyir. Əgər istifadəçi onu doğru daxil edirsə, sistem yekun olaraq onun gerçək hesab sahibi olduğu ilə razılaşır – bu ikifaktorlu autentikifasiyadır.
  • Bundan sonra sistem istifadəçiyə poçt qutusundakı məktubları oxumaq və bu kimi digər bütün fəaliyyətləri icra etmək hüququ verir – bu avtorizasiyadır.

İlkin identifikasiyasız autentifikasiyanın bir mənası yoxdur – sistem yoxlamalı olduğunun həqiqiliyini anlamayınca yoxlamaya başlamaq heç bir məna daşımır. İlk olaraq özünü təqdim etmək lazımdır.

Autentifikasiyasız identifikasiyanın da heç bir anlamı yoxdur. Sistemdə mövcud olan login məlumatını istənilən şəxs daxil edə bilər. Sistem mütləq şəkildə həmin şəxsin şifrəni də bildiyindən əmin olmalıdır. Amma şifrə izlənə və ya ələ keçirilə bilər, ona görə də özünü sığortalamaq və ancaq istifadəçiyə məlum olan əlavə bir prosedur da istəmək yaxşı olar: məsələn, girişin təsdiqi üçün birdəfəlik şifrə.

Amma identifikasiyasız və hələ üstəlik autentifikasiyasız avtorizasiya mümkündür. Məsələn, Google Sənədlər onlayn mətn prosessorunda məlumatları elə dərc etmək olar ki, onlar istənilən şəxs üçün əlçatan olsun. Belə olan halda, siz sənədin müəllifi kimi yuxarı hissədə, onun “naməlum obyekt” tərəfindən oxunduğunu bildirən yazı görürsünüz. Baxmayaraq ki, obyekt tamamilə yaddır, sistem onu yenə də avtorizasiyadan keçirib, yəni ona həmin sənədi oxumaq hüququ verib.

Amma əgər siz bu sənədi yalnız müəyyən oxucular üçün açmış olsaydınız, bu halda həmin obyekt ilk öncə identifikasiyadan (loginini daxil etmək), sonra isə autentifikasiyadan (şifrəsini daxil etmək) keçməli olardı və ancaq bundan sonra sənədi oxumaq hüququ əldə edərdi, yəni avtorizasiyadan keçərdi.

Əgər söhbət poçt qutunuzun içindəkilərdən gedirsə, bu zaman Google heç vaxt və heç bir halda naməlum obyekti sizin yazışmalarınızı oxuması üçün avtorizasiyadan keçirmir - əlbəttə, əgər o sizin logininizlə identifikasiya və şifrənizlə autentifikasiyadan keçmirsə. Onda bu obyekt naməlum olmur, çünki Google bir qayda olaraq onun siz olduğunuzu müəyyən edir.

İndi siz bilirsiniz identifikasiya autentifikasiya və avtorizasiyadan nə ilə fərqlənir. Daha bir şeyi yadda saxlamaq lazımdır: autentifikasiya hesabınızın təhlükəsizliyi baxımından bu proseslərin içində ən vacibidir. Əgər autentifikasiya üçün ancaq zəif şifrədən istifadə edirsinizsə dələduzlar hesabınızı ələ keçirə bilər. Məhz buna görə Kaspersky tövsiyə edir:

  • Bütün hesablarınız üçün etibarlıunikal şifrələr düşünün.
  • Onları yadda saxlamağa çətinlik çəkirsinizsə, sizin köməyinizi şifrə meneceri çatacaq. Onunla şifrələr yarada bilərsiniz.
  • Mütləq şəkildə ikifaktorlu identifikasiyanı – SMS və ya tətbiqlərdəki birdəfəlik şifrələri aktivləşdirin. Əks halda, bu və ya digər formada şifrənizi ələ keçirən hansısa bir naməlum fırıldaqçı sizin gizli yazışmalarınızı oxuya və ya daha xoşagəlməz hərəkətlər edə bilər.
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
Xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
BirKart sahibləri PAŞA Sığortadan taksitlə kasko sığortası əldə edə bilərlər
BirKart sahibləri PAŞA Sığortadan taksitlə kasko sığortası əldə edə bilərlər
Loading Bars
Xəbər lenti
Ronaldo Ballon d'Or 2021 mükafatlandırma mərasimində iştirak etməməyinin səbəbini açıqlayıb
Dəridəki qançırlar xərçəngin göstəricisi ola bilər
Bayden omikron ştammı ilə bağlı panikaya düşməməyə çağırır
"Google" Lütfi Zadəyə həsr olunmuş "dudl" təqdim edib
NATO-nun baş katibi Rusiya ilə dialoqa inandığını bildirib
Johnson & Johnson "omikron" ştammına qarşı peyvəndin hazırlanmasına başlayıb
Lionel Messi 7-ci dəfə "Qızıl Top" mükafatına layiq görülüb
Levandovski 2021-ci ilin hücumçusu seçilib
Pfizer şirkətin PAXLOVID preparatının "omicron" ştammına qarşı effektivliyinə əmindir
"Omicron" ştammının simptomları nələrdir və necə mübarizə aparılmalıdır? - AÇIQLAMA
Yevlaxda ailənin 5 üzvü dəm qazından zəhərlənib
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 260 milyonu ötüb
Türkiyənin xarici ticarət dövriyyəsi 43 milyard dolları ötüb
Azərbaycan Sakit Okean Alyansı təşkilatının III Beynəlxalq Əməkdaşlıq Forumunda təmsil olunub
Azərbaycanla Aİ arasında təhsil sahəsində əməkdaşlığın perspektivləri müzakirə olunub
Cek Dorsi "Twitter"-in baş direktoru vəzifəsindən istefa verib
Şimal-Cənub dəhlizinin reallaşması İran-Azərbaycan münasibətlərində canlanmaya səbəb olub - TƏHLİL
Azərbaycan dövlət büdcəsinə gömrük daxilolmaları artıb
İstifadə müddəti bitmiş müxtəlif növ qida məhsulları məhv edilib
"SOCAR Türkiyə" "Merkury" layihəsi ilə bağlı yekun qərarın müddətini açıqlayıb
Bolqarıstan Azərbaycandan razılaşdırılmış qaz həcminin yalnız üçdəbir hissəsini əldə edir - Səfir
Dörd restoran və bir çay evində pozuntular aşkarlanıb
Nazirlər Kabineti COVID sertifikatlarının tanınması ilə bağlı Qərar qəbul edib
Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsi 26 milyard dolları ötüb
COVID-19-a qarşı peyvənd, əks göstəriş və immunitetə malik olmaya dair sertifikatlar təsdiqlənib
Operativ Qərargahın genişləndirilmiş iclası keçirilib (FOTO)
İstanbulda fırtınada ölənlərin sayı 4-ə çatıb
Şəkidə qaz təchizatı müvəqqəti dayandırılacaq
İƏT-in “Birlikdə gələcəyə” çağırışı yeni reallıqların diktə etdiyi strateji tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə imkan yaradacaq - Vüqar Rəhimzadə
AzMİU-da Milli Məclisin deputatı Ramin Məmmədovun tələbələrlə görüşü olub (FOTO)
Azərbaycan və Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı XİN-ləri arasında məsləhətləşmələr keçirilib
Mətbuat Şurası İldırım Dəmirlinin vəfatı ilə bağlı nekroloq yayıb
İƏT ilə Azərbaycan arasında konstruktiv əməkdaşlıq mühiti var - Tamam Cəfərova
14 adda baytarlıq preparatı, yem və yem əlavəsi dövlət qeydiyyatına alınıb
Ermənistan niyə reallıqlarla barışmağa məhkumdur? - “Əsas məsələ”də MÜZAKİRƏ (FOTO/VİDEO)
Qış Universiadası "omikron" ştammına görə ləğv olunub
Noyabrın 30-na USD/AZN rəsmi məzənnəsi
AFFA-nın İcraiyyə Komitəsinin növbəti iclasının vaxtı bəlli olub
Azərbaycanda futbol klublarına dəstək fondu yaradılacaq
Gənclər və idman nazirinə yeni müavinlər təyin edilib
PAŞA Bankın endirimindən faydalanmaq üçün son 1 gün!
Bakıda gender əsaslı zorakılıqla mübarizəyə dair konfrans keçirilib
Prokurorluq Yasamalda intihar edən 18 yaşlı qızla bağlı açıqlama yaydı
Bakıda saxta spirtli içkilərin satıldığı müəssisə aşkarlanıb
Türkiyənin ölkəmizdəki səfiri ADNSU-da olub (FOTO)
Çoxmənzilli binalarda su təchizatı sistemləri yenidən qurulur (FOTO)
Rasim Quliyevin məhkəmə istintaqı başa çatdı
Tovuzda qanunsuz fəaliyyət göstərən kəsim məntəqələri aşkarlanıb (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 857 nəfər koronavirusa yoluxub, 26 nəfər ölüb
"Peşə təhsili haqqında” Qanuna edilən dəyişiklik təsdiqləndi
Pay torpaqlarına çıxarış verilməsi üçün rüsum tutulmayacaq
“Təhsil haqqında” qanuna edilən dəyişikliklər təsdiqlədi
Araz çayı boyunca dəmiryolu və avtomobil yolunun tikintisi məsələsi həllini tapıb - Ərdoğan
Türkiyə İsraillə münasibətlərin normallaşması üçün addımlar atmağa hazırdır - Ərdoğan
"Ağdam və “Araz Vadisi İqtisadi Zonası” sənayeparklarının rezidenti olmaq üçün 10-dək layihə təqdim edilib
Crowd-1 dələduz maliyyə piramidası İfşa edildi, rəhbərləri Saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Rektor uğur qazanmış tələbələrlə görüşüb (FOTO)
AHİK sədri Səttar Möhbalıyev gürcüstanlı həmkarı İrakli Petriaşvili ilə görüşüb
Cəbrayılda təmir-tikinti işləri apararkən bir nəfər minaya düşüb
Eldəniz Səlimovun məhkəməsi keçirilib
"Patı" ilə tutulan Azərbaycan çempionuna hökm oxundu
Dünya şöhrətli rəssama Azərbaycan vətəndaşlığı verildi
İranda ötən sutkada 4,31 min nəfər koronavirusa yoluxub
Minaatan və artilleriya bölmələrinin döyüş atışlı taktiki təlimləri keçirilib (VİDEO)
Bərdə-Ağdam avtomobil yolunun tikintisi davam etdirilir (FOTO)
Lənkəranda yaşayış yerini tərk edən aktiv COVID-19 xəstəsi aşkarlanıb
KOBİA yanında İctimai Şuranın iclası keçirilib (FOTO)
KOBİA sədrinin keçmiş müavini Ukraynada yüksək vəzifəyə təyin olunub
Nobel mükafatı laureatı Aziz Sancar Bakıya gəlib
“Kəndlərdə idmanı inkişaf etdirək” layihəsi üzrə növbəti tədbir Qobustanda keçirilib (FOTO)
Fuad Muradov ABŞ-da Azərbaycan əsilli yəhudi yazıçı ilə görüşüb
Türkiyədə müalicə alan daha beş qazi sağalaraq Azərbaycana qayıdıb (FOTO)
BDU-nun 10-dan çox qrupu distant təhsilə keçib
Ağdam sənaye parkına ayrılmış ərazinin 74 hektarı minalardan təmizlənib
İsmayıllıda xəstəxananın şöbə müdiri və qohumu avtomobillə qəsdən vurulub (VİDEO)
Soçi Bəyanatı Azərbaycanın növbəti diplomatik qələbəsidir - Kamaləddin Qafarov
Bəzi yanacaqdoldurma məntəqələrində yanacağa qatqılar əlavə edilir - SOCAR
Medianın İnkişafı Agentliyi “Sərhədsiz Reportyorlar” təşkilatına etiraz məktubu göndərib
Bolqarıstan qaz tədarükü müddətinin uzadılması üçün Azərbaycana müraciət edib
Hava dəyişəcək: Güclü külək, yağış, qar gözlənilir
Xurma adı ilə qanunsuz dərman daşıyan avtomobil saxlanılıb
Azərbaycan Notariat Palatasının Elmi-Metodiki Şurasının iclası keçirilib (FOTO)
Azərbaycanın Yekaterinburqdakı baş konsulu geri çağırılıb - SƏRƏNCAM
MEDİA və ADA Universiteti gənc jurnalistlər üçün seminarlara başlayıb (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Rusiya Ermənistan ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin normallaşması üçün çox mühüm rol oynayır
Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı 9,6 milyon nəfəri ötüb
Prezident İlham Əliyev Rusiyanın “Rossiya-1” telekanalına müsahibə verib (VİDEO)
Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidməti beynəlxalq standartın tətbiqinə başlayıb
YAP sıralarına yeni üzv olan gənclərlə görüş keçirilib (VİDEO)
Azərbaycanda istehsal edilən yanacağın qonşu ölkələrə ixracı planlaşdırılır (Özəl)
Ali məktəblərə sınaq imtahanına qeydiyyat başlayıb
İlahiyyat İnstitutunun dekanı beynəlxalq konfransda iştirak edib (FOTO)
Sabah 20 dərəcəyədək isti olacaq
Azərbaycan Üzgüçülük Federasiyasının İcraiyyə Komitəsinin yığıncağı keçirilib (FOTO)
Hotellərdə qiymətlərin artması müşahidə olunur - Hotellər Assosiasiyası
Ermənistanın sabiq müdafiə nazirinin həbs müddəti uzadılıb
Bolqarıstan KİV-də Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin Soçi görüşü geniş işıqlandırılıb
"Omikron" ştammının qlobal yayılma ehtimalı çox yüksəkdir - ÜST
“Peyvənd sertifikatı”nın müddəti nə qədərdir, üçüncü doza vurulmasa, sənəd qüvvədən düşür?
Bütün xəbərlər