Bakı. Trend:
Şotlandiya, Uels və Şimali İrlandiyanın müstəqillik tərəfdarı liderləri bazar ertəsi Kardiffdə öz ərazilərinin Birləşmiş Krallıqdan müstəqilliyi məsələsində irəliləyişə nail olmaq üçün bir araya gələcəklər. Bu barədə bazar günü yayılan birgə bəyanatda bildirilib.
Şotlandiya Milli Partiyasının (SNP) lideri Con Svinni, Uelsdə Plaid Cymru partiyasının lideri Rhun ap Iorverth və Şimali İrlandiyada Sinn Féin partiyasının sədr müavini Mişel O'Nil Uelsin paytaxtında “əməkdaşlığı gücləndirmək” və “konstitusiya çərçivəsində dəyişikliklər” üçün zəmin yaratmaq məqsədilə görüşəcəklər. Bu barədə bəyanatda qeyd olunur.
Konkret olaraq, üç siyasətçi “Uelsdə, Şotlandiyada və Şimali İrlandiyada konstitusiya dəyişikliklərinin hazırlanması, planlaşdırılması və asanlaşdırılması üçün Britaniya hökumətinə müraciət edəcəklər” və bununla öz müqəddəratını təyinetmə ilə bağlı referendumların keçirilməsinə yol açılmasını istəyəcəklər.
Bu görüş Londonun 2014-cü ildə Birləşmiş Krallıqda qalma tərəfdarlarının qalib gəldiyi referendumdan sonra Şotlandiyanın müstəqilliyi ilə bağlı yeni referendumun keçirilməsinə qarşı çıxmaqda davam etdiyi bir vaxtda baş tutur. Avqustun sonunda Böyük Britaniyanın Baş naziri Endi Börnhəm də İrlandiyanın birləşməsi ilə bağlı səsvermənin keçirilməsini istisna edib.
Şimali İrlandiyanın konstitusiya gələcəyi məsələsi bu həftəsonu Donald Trampın şənbə günü vahid İrlandiyanın “möhtəşəm” olacağını bildirməsindən sonra yenidən gündəmə gəlib.
Hazırda London 1998-ci il sülh sazişlərinə əsaslanır. Həmin sazişlərə görə, Britaniya hökuməti Şimali İrlandiya seçicilərinin əksəriyyətinin İrlandiyanın birləşməsinin lehinə səs verə biləcəyini hesab edərsə, İrlandiyanın birləşməsi ilə bağlı referendum keçirilə bilər.
Müstəqillik tərəfdarı partiyalar hazırda Şotlandiya və Uels parlamentlərində əsas siyasi qüvvəyə çevriliblər. Bu, 1999-cu ildə devolyusiya prosesi nəticəsində Şotlandiya və Uelsin öz parlamentlərinə malik olmasından bəri ilk dəfə baş verir. Bu iki qanunverici orqana əlavə olaraq, Şimali İrlandiya Assambleyası da fəaliyyət göstərir və burada 2022-ci il seçkilərindən bəri Sinn Féin ən böyük partiyadır.
Rhun ap Iorverth bəyanatda sitat gətirilərək bildirib ki, ötən may ayında Uels müstəqillik tərəfdarlarının regional parlamentdə qazandığı qələbə “Uels üçün dönüş nöqtəsi olub”. O, “Vestminster modelinin (Britaniyanın idarəetmə sistemi – red.) artıq işləmədiyinə dair məlumatlılığın getdikcə artdığını” qeyd edib.
Xanım O'Nil də oxşar mövqedən çıxış edərək “konstitusiya dəyişikliyi baş verəndə ona hazır olmağa” çağırıb.
Regional parlamentlərin səhiyyə, təhsil, mənzil, nəqliyyat və ətraf mühit, eləcə də bəzi vergi məsələləri daxil olmaqla mühüm səlahiyyətləri var.
