İran bir neçə məxfi nüvə obyektini açmağa səy göstərir - ABŞ-ın MAQATE-dəki nümayəndəsi

İran bir neçə məxfi nüvə obyektini açmağa səy göstərir - ABŞ-ın MAQATE-dəki nümayəndəsi

Azərbaycan, Bakı, 10 iyun / Trend , müxbir G.Əhmədova, D.Xatınoğlu/ ABŞ-ın Atom Enerjisi üzrə Beynəlxalq Agentlikdəki (MAQATE) nümayəndəsi, səfir Qreqori Şulte ilə Trend -un Fars redaksiyasının müsahibəsi

- İranın MAQATE- nin bu ölkənin nüvə fəaliyyəti ilə bpğlı ittihamları və dəlilləri "əsassız" və "saxta" adlandırmasına necə yanaşırsınız?

- MAQATE Baş direktorunun hesabatında müfəttişlərin neçə illər ərzində çoxsaylı mənbələrdən topladıqları informasiyalar təqdim olunub və burada nüvə silahının yaradılması üzrə işlərə cəlb olunan İran obyektlərinin siyahısı göstərilib. MAQATE İdarə Heyəti üzvlərinin görüşündə Baş direktor Məhəmməd Əl-Bəradei İranın nüvə problemi ilə bağlı ciddi narahatlığını ifadə edib. Məhz bu görüşdə İranın MAQATE- dəki təmsilçisi Soltani ictimaiyyətin bu məsələ ilə bağlı fikirlərini başqa səmtə yönəltməyə cəhd göstərib. O, İdarə Heyəti üzvlərini bu məsələni yenidən nəzərdən keçirməyə çağırıb, həmçinin, MAQATE müfəttişlərinin düzgün mövqe göstərib-göstərməmələrini sual altına qoymağa cəhd göstərib. Lakin MAQATE İdarə Heyətinin üzvləri çaşmayıblar, bu, bir faktdır ki, onlar Baş direktor Əl-Bəradeinin İranın MAQATE ilə mütləq əməkdaşlıq etməsi barədə fikirlərini bölüşürlər. MAQATE İdarə Heyətinin gözləməsi isə tam aydındır - İran nüvə sahəsində öz keçmiş fəaliyyətini tam aşkara çıxarmalı və MAQATE müfəttişlərinin mövcud faktların həqiqiliyini yoxlamağa imkan verməlidir.

- Əl-Bəradei bildirib ki, İran Agentlik müfəttişlərinin bəzi nüvə obyektlərində yoxlamalar aparmasına mane olur. Necə düşünürsünüz, İranda məlum olan obyektlər istisna olmaqla, məxfi obyenktlərin fəaliyyət göstərməsinə dair hansısa şübhələr varmı?

- İran İsfahan və Natanz kimi yerlərdə bəzi məxfi nüvə obyektlərini açmağa cəhd göstərir. MAQATE İdarə Heyətinin bütün üzvləri İranın açıqlanmamış digər nüvə fəaliyyətinə də malik olmasından ehtiyatlanırlar. Bu, MAQATE Baş direktorunun İranı nüvə silahının yayılmamasına dair Əlavə protokolun (NSYƏP) müddəalarını yerinə yetirməyə çağırması səbəblərinin bir hissəsidir. Bu, MAQATE müfəttişlərinin əlavə faktlar əldə etməsinə də imkan verəcək.

Onlar görürlər ki, İran BMT Təhlükəsizlik Şurasının Qətnaməsini pozaraq, nüvə texnologiyalarının hazırlanması üçün uranın zənginləşdirilməsini həyata keçirir. İranın texniki fəaliyyəti, sınaqları, tədqiqatları, təchizatları, həmçinin, nüvə texnologiyaları sahəsində tədqiqatların inkişafına dair müfəttişlərin topladığı məlumatları nəzərə alaraq, düşünürəm ki, biz hamımız olacaqlardan və ya artıq olanlardan narahatıq.

- Azərbaycan MAQATE ilə əməkdaşlıq çərçivəçində, 2009-cü ildə ilk Atom Tədqiqat Reaktorunu tikməyi planlaşdırır. ABŞ Azərbaycanın bu təşəbbüsünü hansı şəkildə dəstəkləyə bilər?

- Ümumiyyətlə, ABŞ bütün dünya üzrə nüvə texnologiyalarının dinc istifadəsini ciddiyyətlə dəstəkləyir. Biz burada, MAQATE- nin Vyanadakı baş qərargahında texniki əməkdaşlıq üçün ən geniş imkanlardan istifadə edirik. Biz bütün sahələrdə nüvə texnologiyalarından istifadə üzrə ən miqyaslı təklifləri irəli sürmək istəyirik, hansı ki, bir çox ölkələr bu texnologiyalardan elektrik enenrjisinin əldə edilməsi üçün istifadə edir. Lakin tənqidə məruz qalan ölkələr nüvə yayılmaması sahəsində ən yüksək təhlükəsizlik standartlarına riayət etmək öhdəliklərini öz üzərlərinə götürüblər. Eyni zamanda, bir çox ölkələr bunu dəstəkləyir. Təəssüf ki, bir sıra ölkələr, o cümlədən Şimali Koreya, İran, Suriya nüvə silahının yayılmamasına dair sənədləri şübhə altına alır.

- İsrail Suriyanın nüvə obyektlərini bombardmana məruz qoyduğuna əmin edir. ABŞ isə, bu obyektlərlə bağlı bəzi sübutları MAQATE-yə təqdim edib. Bu məsələ üzrə MAQATE danışıqları necə gedir?

- Baş direktor bəyan edib ki, Suriya yaxın iki həftədə MAQATE müfəttişlərinin bu ölkəyə səfər etmələrinə razılıq verib. MAQATE İdarə Heyəti Suriyanı əməkdaşlığa çağırıb. Suriya səfiri MAQATE İdarə Heyətinin iclasında ölkəsinin hətta sülh məqsədləri ilə belə nüvə texnologiyaları əldə etmək planları və ya layihələrinin olmamasını bəyan etməkdə davam edib. Biz MAQATE müfəttişlərinin Suriyaya səfərlərini və bu ölkənin nüvə sahəsində digər elan olunmamış fəaliyyətə malik olmamasına dair fikirlərini gözləyirik. Bizim fikrimizcə, sözsüz ki, Suriyadakı reaktor nüvə mahiyyətlidir və Şimali Koreyadakı Yonben reaktoruna çox oxşayır. Yonbendə Koreya Xalq Demokratik Respublikasının əsas mövcud nüvə obyektlərindən biri - AES üçün yanacaq istehsalı üzrə zavod yerləşir. Əlbəttə, Suriyanın bütün bunlar barədə izahı varr.

Mən MAQATE müfəttişlərini və onların işini tam şəkildə dəstəkləyirəm və güman edirəm ki, MAQATE-nin sentyabrda keçiriləcək baş konfransında İran problemi üzrə məsələ aydınlaşacaq.

Britaniya şirkəti Qarabağda yataqların kəşfiyyat işlərini aparacaq
Britaniya şirkəti Qarabağda yataqların kəşfiyyat işlərini aparacaq
Qarabağın dirçəlişinə dəstək həyat tərzinə çevrilməlidir - Mikayıl Cabbarov
Qarabağın dirçəlişinə dəstək həyat tərzinə çevrilməlidir - Mikayıl Cabbarov
"Ford" 3 milyona yaxın avtomobili geri çağırıb
"Ford" 3 milyona yaxın avtomobili geri çağırıb
Loading Bars
Xəbər lenti
DİN Şəmkir polisi haqqında yayılan iddialara aydınlıq gətirdi
Gəncədə azyaşlı bağlı qapı arxasında qalıb
Türkiyəyə məxsus gəmidə öldürülən azərbaycanlının nəşinin yanvarın 26-da ölkəmizə yola salınması planlaşdırılır - XİN
İranda koronavirusdan daha 89 nəfər ölüb
Azərbaycanda son sutkada 568 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 287 nəfər yoluxub, 10 nəfər vəfat edib
Portuqaliyada prezident seçkilərində sesvərmə başlayıb
Kəlbəcər rayonunun Comərd kəndi (FOTO/VİDEO)
Mövlud Çavuşoğlu: “MV Mozart” gəmisi limana daxil olan kimi azərbaycanlı mühəndisin cənazəsi Vətəninə göndəriləcək
Qazi və ailəsi sosial dəstəklə təmin olunur
Vətən müharibəsi memorial kompleksi və Zəfər muzeyi konsepsiya layihəsinin təqdimatı keçirilib (FOTO/VİDEO)
Mingəçevirdə karantin qaydalarını pozan tədris mərkəzi aşkar edilib
Təhsil naziri Emin Əmrullayev Beynəlxalq Təhsil Günü ilə bağlı paylaşım edib (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
İstixana sahiblərinə güzəşt olunacaq - "Azəriqaz"
Qobustan Qoruğu ziyarətçilər üçün açılır
Ötən il Azərbaycanda avtomobil benzinin istehsalı artıb
Füzuli rayonunun Aşağı Veysəlli kəndi (FOTO/VİDEO)
Yeni Zelandiya sahillərində 5,8 bal gücündə zəlzələ baş verib
Porye "UFC 257" turnirinin əsas döyüşündə Makqreroru məğlub edib
Gömrük Akademiyasının yaranmasının 9 ili tamam olur
Meksikada naməlum şəxslər 19 nəfəri öldürərək yandırıblar
Peyvəndləmənin effektivliyi neftin 60 dollara qədər bahalaşmasına imkan verəcək - Proqnoz
İsraildə koronavirusa yoluxanların sayı 600 min nəfərə çatır
Fransada ötən sutka koronavirusa 23 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Misirdə koronavirusa qarşı kütləvi vaksinasiya başlayır
Pentaqonun yeni rəhbəri britaniyalı həmrakı ilə Rusiya və Çini müzakirə edib
İtaliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 85 min nəfəri ötüb
Portuqaliyada prezident seçkiləri keçiriləcək
Britaniyada bir sutkada koronavirusdan 1 348 nəfər ölüb
Çili sahillərində 7 bal gücündə zəlzələ olub
Kolumbiyada koronavirusa yoluxanların sayı 2 milyon nəfəri ötüb
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 2,3 milyon nəfəri ötüb
Bakıda çoxmərtəbəli yaşayış binasında yanğın olub
Ceyhun Bayramov və Mevlüt Çavuşoğlu dəniz quldurlarının Türkiyəyə məxsus gəmiyə hücumunu müzakirə ediblər
Fransada 1 milyon nəfər koronavirusa qarşı peyvənd olunub
Dəniz quldurları Türkiyəyə məxsus gəmini ələ keçiriblər, bir azərbaycanlı öldürülüb
Lənkəranda 14 yaşlı oğlan itkin düşüb, FHN axtarışlara başlayıb
Prezident İlham Əliyevin iqtisadi strategiyasının növbəti uğuru: "Dostluq" anlaşması - Həftənin Hadisəsi
Xızıda qarlı yolda köməksiz vəziyyətdə qalan şəxslər xilas edilib
ÜST: Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 600 mindən çox artıb
Nizami küçəsinin daimi "sakinləri": Karantin rejimi bir onlara təsir etməyib (VİDEO)
Nigeriyada qaz daşıyan avtomobil partlayıb, 30 nəfər ölüb
Prezident İlham Əliyev xalq artisti Eldar Quliyevi 80 illik yubleyi münasibətilə təbrik edib
Prezident İlham Əliyev Eldar Quliyevi “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib
İspaniyada zəlzələ nəticəsində 1 nəfər xəsarət alıb
İran Fars körfəzində təhlükəsizlik və neft mövzularında ABŞ ilə əməkdaşlıq edə bilər - Zərif
Amerikalı telejurnalist Larri Kinq vəfat edib
Qətərdə koronavirusa yoluxanların sayı 150 min nəfərə çatır
Əlahiddə Ümumqoşun Orduda bir qrup hərbi qulluqçuya vaxtından əvvəl və növbəti hərbi rütbələr təqdim edilib (FOTO/VİDEO)
Şuşaya qalib kimi gəlmişik - Fərhad Bədəlbəyli və Polad Bülbüloğlu Şuşada (ÖZƏL)
Şahbuz rayonunda zəlzələ olub
Kamal Abdullanın “Yarımçıq əlyazma” romanı Almaniyada çap olunub (FOTO)
Məişətdə yanğın baş verməməsi üçün nə edilməlidir? - FHN
Kəlbəcər rayonunun Qamışlı kəndi (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda 705 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 162 nəfər yoluxub, 8 nəfər vəfat edib
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi və “Bravo” supermarketlər şəbəkəsinin təşkilatçılığı ilə Qubadlı və Xocavənddə hərbiçilərimizə zəruri ərzaq məhsulları göndərilib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Volodimir Zelenskiyə başsağlığı verib
Səfərbərlikdən tərxis edilmiş şəxslərlə bağlı komissiyaya 5 298 vətəndaş müraciət edib
“Vikipediya”nın alman dili bölməsində Azərbaycanla bağlı məqalələr yaradılır
Dövlət Neft Şirkətinin Müşahidə Şurasının tərkibi təsdiqləndi
Qlobal səviyyədə Komiks və Karikatura Yarışmasına start verilir
Qaradağ rayonunda böyük iməcilik keçirildi (FOTO)
Dövlət Neft Şirkətinin idarə edilməsi təkmilləşdirilir: Müşahidə Şurası yaradıldı - FƏRMAN
Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası “Qarabağ Dirçəliş Fondu”na 100 min manat vəsait köçürüb
Tərtərdə karantin rejimini pozan çayxana aşkarlanıb
İsmayıl Hacıyev “Şöhrət” ordeni ilə təltif edildi
Evlərdən pul və qızıl-zinət əşyaları oğurlayan şəxs tutulub
ABŞ sakini lotereyada 1 milyard dollar udub
2 783 şəhidin 7 127 ailə üzvünə sosial ödənişlər təyin olunub
İranda 6 mindən çox şəxs koronavirusa yoluxub
Bakı aeroportunda qızıl qaçaqmalçısı tutuldu (FOTO) (VİDEO)
Vəzifəli şəxsin qanunsuz hərəkətləri ilə bağlı cinayət işi başlandı
Daha bir qanun layihəsi Milli Məclisin plenar iclasına tövsiyə olundu (FOTO)
Azərbaycanda yeni qanun layihəsi hazırlanır
Cəbrayıl rayonunun Aşağı Maralyan kəndi (FOTO)
Paytaxtda təmizliklə bağlı iməclik keçirilib (FOTO)
Erməni vandalizminin son həddi: Talan olan Zəngilan - Trend TV-nin REPORTAJI
Türkiyədə Rusiya vaksini istehsal ediləcək
"Dostluq" yatağının birgə işlənməsi kommersiya və texniki baxımdan cəlbedici olacaq - "Wood Mackenzie"
Gürcüstan XİN rəhbərinin müavini 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsini Azərbaycan Səfirliyində yad edib
Aztəminatlı tələbələrə təhsil kreditlərinin faizsiz verilməsi nəzərdə tutulur - Nazir
Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 50 milyard dollara çatır
Fikrim ictimaiyyətə fərqli formada təqdim edilib - Emin Əmrullayev
22 kiloqramdan artıq narkotik vasitə qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb (FOTO/VİDEO)
"Standard & Poor's" agentliyi Azərbaycanın kredit reytinqi üzrə proqnozu yüksəldib
Şagirdlərin milli qiymətləndirilməsinin aparılması nəzərdə tutulur
"Torqovı"nun bağlı qalan obyektləri açılış gününü gözləyir (FOTO)
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Rusiyada koronavirusa 30 minə yaxın yeni yoluxma olub, 559 nəfər ölüb
Pandemiyada ölüm hallarının qarşısının alınması ilə bağlı layihənin ilk koordinasiya görüşü keçirilib
DİN sosial şəbəkə istifadəçilərinə dələduzlarla bağlı müraciət edib
Məmurlar dürüst, xalqına, dövlətinə sadiq və peşəkar xüsusiyyətlərə malik olmalıdır - Hikmət Hacıyev
Müharibə zamanı dağıdılan məktəblərlə bağlı qərarlar üzərində işlənilir - Nazir
“Yüksəliş” müsabiqəsi Hikmət Hacıyevin təqdimatında vebinar təşkil edib (FOTO)
Bazar günü hava yağmursuz keçəcək, 8 dərəcə isti olacaq
Rus hərbçisi Ermənistanda qəzaya düşüb öldü
Cəlilabadda qadın əri tərəfindən öldürüldü
Qarabağın iqlim və relyefi müxtəlif turizm məhsullarının inkişafına imkan yaradır - Turizm Bürosu
Müharibənin təsirindən psixoloji travma alan şəxs ən kiçik hadisədən aqressivləşib özünə zərər yetirə bilər - Psixoloq TÖVSİYƏLƏRİ
KOBİA və TÜMKİAD arasında anlaşma memorandumu imzalanıb (FOTO)
Bütün xəbərlər