Qlobal fəlakət artıq "Birigün" baş verəcək - Trend News-un icmalçısı

Azərbaycan, Bakı, 01 iyul/ Trend , müxbir E.Tariverdiyeva/ Bir vaxtlar "Birigün"məşhur Amerika filmində baş verənlər  adama fantastika kimi görünürdüsə, indi Sakit Okeanın Qolfstrim axını şimal qitələrinin sahillərinə cənubdan isti suları gətirir və səmtini dəyişir. Nəzərə çarpmayan bu dəyişikliklər ona gətirib çıxaracaq ki, Avropa və ABŞ tam şəkildə soyuq axınların təsiri altına düşəcək və bu da əfsanəvi "Birigün" -ün gəlişi deməkdir. İqlim dəyişkənlikləri və yarana biləcək iqtisadi problemlərə təhlükə olan qlobal istiləşmə artıq başlayıb.

Dünyanı və insanlığı planet miqyasında iqtisadi fəlakət gözləyir. Bu , düşündüyümüzdən daha tez olacaq; hesablamalar  artıq onilliklər səviyyəsində gedir. Britaniya okeanoloqlarının məyusedici proqnozlarına görə, qısa müddətdə Qolfstrim tamamilə yox ola bilər və Avropada havanın temperaturu təxminən 10 dərəcə düşə bilər. "İsti okean axını son 12 ildə üç dəfə zəifəyib. Buna Sibir çayları və Arktika buzları səbəb olub", - məşhur Britaniya qəzeti The Guardian yazır.

Qlobal istiləşmənin nəticələri qarşısıalınmaz ola bilər: Bu nəticələr məhsuldarlığın olmaması və balıq ehtiyatlarının tükənməsindən başlayaraq, tufana, daşqınlara və ya enerji daşıyıcıları neft və qaz uğrunda mübarizəyədək ola bilər. İqlim dəyişikliyi ilə bağlı yaranacaq təhlükələrin siyahısı sonsuzdur. Təhlükələr birbaşa münaqişələrə səbəb ola bilər və ya mövcud gərgin vəziyyətləri müharibəyə gətirib çıxara bilər.

Dünya okeanı səviyyəsinin artması, buzların əriməsi və ya fırtınaların güclənməsi  yeni hərbi əməliyyatlara, əhalinin çox hissəsinin yoxsulluq və səfalət içində yaşadığı Afrikanın, Asiyanın və Cənubi Amerikanın çox hissəsində sosial partlayışlara gətirib çıxaracaq.

İqlim dəyişikliyi ilə bağlı miqrasiya artıq bu gün adı çəkilən ölkələrdə qanlı toqquşmalara gətirib çıxarır; may ayının əvvəlində Sudan və Çad sərhədində baş verən toqquşmanı xatırlayaq. Əgər qazın qiyməti iki dəfə aşağı düşməsə, artıq bir neçə onillikdən sonra bu,  yüz milyonlarla insanın genişmiqyaslı mühacirətinə rəvac verəcək

Hazırda enerji daşıyıcılarının və ərzaq malları qiymətlərinin sürətlə artması dünyada inflyasiyanın artmasına və bəzi ölkələrdə qeyri-stabitliyə zəmin yaradır. Istehsal olunan bioyanacağın həcmi artırılmaqla bərabər, qiymətlərin də artması davam edir ki, bu da dünya maliyyə sisteminin dağılmasına təhlükə yaradır, - bazar iştirakçıları qeyd edirlər. "İqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə ərzaq mallarının qiymətlərinin artması ilə nəticələnəcək. Bununla mübarizə aparmaq mümkün deyil. İnsanlar yüksək qiymətlərə adət etməli olacaqlar", - iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı Cozef Stiqlis hesab edir.

Qlobal istiləşmə, istər Avropada, istərsə də Asiyada , yrtişdirilən məhsulu məhv edəcək, quraqlıqlar baş verəcək və bu, qiymətlərin artmasına səbəb olacaq. Eləcə də, istiləşmə nəticəsində becərilməyə yararsız torpaqlar əmələ gələcək. 1970-ci ildən başlayaraq, becərilməyə yararsız torpaqların sayı iki dəfə artıb. Şirkətlər təmizləyici qurğulara və ya başqa zonalara suyun çatdırılmasına böyük xərc çəkirlər ki, bu da son nəticədə öz təsirini istehlakçılarda göstərir.

Avropanın 18 xeyriyyə və humanitar təşkilatı tərəfindən hazırlanan sənəddə vəziyyəti korlayan əsas səbəb kimi iqlim dəyişikliyi göstərilib. Məruzə müəlliflərindən biri olan Endryu Smis hesab edir ki, qlobal istiləşmə daha çox yoxsul ölkələrdə özünü biruzə verir. "Biz çoxlu insanların yaşadığı çaylara yaxın ərazilərdə və sahillərdə böyük daşqınların baş verməsinin şahidi oluruq. Bu, kənd təsərrüfatına ciddi ziyan vurur və nəticədə, aclıq çəkənlərin sayı artır", - mütəxəssis deyib. Smisin sözlərinə görə, "yalnız bu yayın iki ayı ərzində yoxsul ölkələr sırasında olan Banqladeşə vurulan ziyan ölkənin ümumdaxili məhsul həcminin beş faizinə çatıb.".

Riskli zonalar sırasında Rusiya və Avropanı da istisna etmək olmaz. Havanın temperaturu artmaqda davam edir və əkinə yararlı olan torpaq sahələri  azalır. Avropadakı yay quraqlıqları və sahilyanı zonalarda baş verən daşqınlar artıq böyük kənd təsərrüfatı ərazilərini məhv edir.

Ərazisinin 65%-ni donmuş torpaqlar olan Rusiya üçün də qlobal istiləşmə arzuolunmaz nəticələrə gətirib çıxara bilər;donmuş torpaqlar yumşalmağa başlayacaq və yaşayış və sənaye infrastrukturu dağılacaq. 2010-cu ilədək Şimali Rusiya ərazilərində illik orta temperatur 1,8-dən 4 dərəcəyədək yüksələ bilər.

Donmuş torpaqların yumşalması və qarın intensiv əriməsi baş verir.Təkcə Qərbi Sibir rayonlarında buzun qalınlığı hər il dörd sm azalır. İndi Rusiyanın bütün şimal ərazilərindəki infrastruktur obyektlərində dəyişikliklər baş verir və burada qəzaların beşdə bir hissəsi qlobal istiləşmə nəticəsində yaranan mexaniki təsirlə bağlıdır.

Vəziyyət bütün ölkələrin qlobal istiləşmə ilə mübarizə aparmaması ilə daha da gərginləşir. Məsələn, bu yaxınlarda ABŞ Konqresi istixana qaz tullantılarının həcmini məhdudlaşdıran qanun layihəsinin qəbul olunmasına mene olub. Senatorların əksəriyyəti qanun layihəsinə qarşı çıxmalarını enerji daşıyıcılarına sərf olunan xərclərin artmasına gətirib çıxaracağı ilə əsaslandırıblar. Baxmayaraq ki, ABŞ-ı iqlim dəyişikliyi daha  çox narahat etməlidir.

İstiləşmə nəticəsində yarancaq humanitar fəlakətləri, mühacirət artımını, ərzaq mallarının və suyun çatışmayacağını nəzərə alaraq, ABŞ qoşunlarının xaricə daşınması və təminatı xeyli dərəcədə bahalaşa bilər. Bu da onların hərbi hazırlıq vəziyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olacaq.

ABŞ güclü mühacir axınına hazır olmalıdır. Belə ki, dünya ölkələrinin dörddə bir hissəsinin ərazilərinin, buzlarının əriməsi səbəbindən, suyun altında qalacağı region Karib ərazisində yerləşir. Bundan başqa, yaxın illərdə sahilyanı ərazilərdə yerləşən Amerika hərbi bazaları ciddi təhlükəyə məruz qalacaq.

Bəşəriyyət əlbəttə, "Birigün" filminin qəhrəmanlarının dəhşətli aqibətindən qaçmağa çalışır.

Ötən uzun illər ərzində bu istiqamətdə çox az addım atılıb. Bizim hər birimizə qlobal istiləşmənin necə təsir etməsini görmək üçün alim və ya iqtisadçı olmaq lazım deyil. Amma bəzən elə təəssürat yaranır ki, bəşəriyyət artıq bu fəakətə qarşı mübarizədə məğlub olub.

Bütün qanunsuz sənədlərin ləğvi qarşımızda duran ən vacib tapşırıqdır, Şuşa isə xüsusi mövzudur - Azərbaycanın Fransadakı səfiri
Bütün qanunsuz sənədlərin ləğvi qarşımızda duran ən vacib tapşırıqdır, Şuşa isə xüsusi mövzudur - Azərbaycanın Fransadakı səfiri
Yanğınsöndürmə maşınına Azərbaycan tərəfdən atəş açılması yalandır - MN
Yanğınsöndürmə maşınına Azərbaycan tərəfdən atəş açılması yalandır - MN
Ermənistanın Azərbaycan ərazisinə silah ötürməsi üçtərəfli bəyanatın kobud şəkildə pozulmasıdır - Amerikalı ekspert
Ermənistanın Azərbaycan ərazisinə silah ötürməsi üçtərəfli bəyanatın kobud şəkildə pozulmasıdır - Amerikalı ekspert
Loading Bars
Xəbər lenti
ATƏT-in Minsk Qrupu Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərlərinin görüşünü keçirməyə hazırdır
"Instagram"ın işində fasilələr yaranıb
Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva "Yaşıl Marafon" çərçivəsində ağacəkmə aksiyasında iştirak edib (FOTO)
Putin və Bayden arasında keçiriləcək görüşün vaxtı məlum olub
Gürcüstanda zəlzələ baş verib
Şabranda quşçuluq sexində yanğın olub
Azərbaycan Ermənistandan azad edilmiş ərazilərin mina xəritələrini əldə edib
Azərbaycan və Türk diaspor təşkilatlarının əməkdaşlığı genişlənir (FOTO)
Gömrükçülər növbəti dəfə "Yaşıl Marafon" genişmiqyaslı ağacəkmə tədbirlərində iştirak ediblər (FOTO)
Yaşadıqları ünvanı tərk edən 2 koronavirus xəstəsi aşkarlanıb (FOTO)
Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edilib (FOTO)
"Yaşıl Marafon" çərçivəsində genişmiqyaslı ağacəkmə tədbirləri davam edir (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Xəzər rayonunda növbəti ümumrayon iməcliyi keçirildi (FOTO)
Azərbaycanda 1 406 nəfər COVID-19-a yoluxub, 18 nəfər vəfat edib
Ombudsmanın İtaliyaya səfəri İtaliya mətbuatında geniş işıqlandırılıb
Londonda Azərbaycan icmasının üzvləri ilə görüş keçirilib (FOTO)
Avropa ölkələri Əfqanıstanda ümumi diplomatik missiya aça bilər
İranda ötən sutka daha 58 nəfər koronavirusdan ölüb
Bitkoin 20 faizə yaxın ucuzlaşıb
Güləş Federasiyasının ofisindən içərisində 63 min manat olan dəmir seyf oğurlanıb (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Tailand və Finlandiyanın dövlət başçılarını təbrik edib
“Azərbaycan Sənaye Korporasiyası” ASC-nin Müşahidə Şurasının yeni tərkibi təsdiqləndi
Xaçmazın icra başçısı Elnur Rzayev problemlərlə yerində tanış olub (FOTO)
Komando hərbi hissəsində taktiki təlim keçirilib (FOTO/VİDEO)
“Yevlax Pilot Aqropark”ın açılışı olub (FOTO)
Stokholmda Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərlərinin görüşünün baş tutmamasının səbəbi açıqlanıb
Dövlət Komitəsinin sədri Londonda Lordlar Palatasının üzvləri ilə görüşüb
Əlillərin cəmiyyətə inteqrasiyasının qarşısını alan maneələr aradan qaldırılmalıdır - Ombudsman Aparatı (FOTO)
Mingəçevir Dövlət Universitetində Elmi Şuranın növbəti iclası keçirilib (FOTO)
40-a yaxın əlil kurort və müalicə mərkəzlərinə göndərilib
Qəbiristanlıqlardan oğurluq edənlər saxlanılıblar (FOTO)
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 280 mini keçib
Sosial reabilitasiya layihəsinə 6200 uşaq cəlb edilib (FOTO)
Gəncədə mağazadan oğurluq edən şəxs saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Bakıda kafe və aptekdən oğurluq edilib
İran da Zəngəzur dəhlizinin imkanlarından faydalana biləcək - İranın sabiq səfiri
2021-ci ilin son Günəş tutulması başlayıb (VİDEO)
Təbii qaz "omikron" ştammına görə ucuzlaşa bilər
Bazar günü hava yağmursuz keçəcək, 15 dərəcəyədək isti olacaq
Salyanda işlədiyi mağazadan 63 min manat pul oğurlayan şəxs saxlanılıb
Goranboyda evdən çıxan koronavirus xəstəsi məsuliyyətə cəlb edilib
Zərdabda toy sahibi cərimələnib
Zəngilanın Ağalı kənd sakinləri üçün kiçik təsərrüfatlar yaradılacaq (FOTO)
Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Mərkəzi ÜST ilə əməkdaşlıq memorandumu imzalayır (VİDEO)
Qazilər hansı halda müalicə üçün xaricə göndərilir?
Qusarda ev yanıb, bir nəfər ölüb
Dostumun atasını FHN hospitalına yerləşdirmək üçün 3 min manat istədilər - Məhkəmə
Qadın sərnişinlərə əxlaqsız təklif edən taksi sürücüləri ilə bağlı araşdırmalara başlanıldı
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Həbsxanadan çıxandan 15 dəqiqə sonra avtomobil qaçırtdı (FOTO/VİDEO)
XİN-də işə qəbulla bağlı imtahanda iştirak üçün tarif müəyyənləşib
Mərkəzi Gömrük Hospitalının ümumi cərrahı XVIII Türk Kolon və Rektal Cərrahiyyə Konqresində iştirak edir (FOTO)
Ötən gün 105 nəfər COVID pasportu olmadığına görə toya buraxılmayıb
Lənkəranda koronavirus xəstəsi çayxanada aşkarlanıb
Hacıqabulda evdən oğurluq edən şəxs saxlanılıb (FOTO)
Ordunun Təlim və Tədris Mərkəzində seminar keçirilib (FOTO)
bp-nin azad olunmuş ərazilərdə tikəcəyi elektrik stansiyasının investisiya dəyəri açıqlanıb
"Omikron" ştammı ABŞ-ın 10 ştatında aşkar edilib
Helikopter qəzasında yaralanan hərbçilərin vəziyyəti açıqlanıb
Suraxanıda üçmərtəbəli evdə yanğın olub
Bakıda mənzildə naməlum meyit tapılıb
Oğuzda "Kia" yanıb
Binəqədidə yaşayış binasında yanğın olub, sakinlər təxliyə edilib
Zaqatalada qapalı məkanlarda və ictimai nəqliyyatda reyd keçirilib, 30-a yaxın şəxs cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Türkiyənin ixrac etdiyi məhsullarda "Made in Turkey" ifadəsi istifadə olunmayacaq
Fransa koronavirusun yayılmasında mübarizə üçün sərhəd nəzarətini gücləndirir
Türkiyə istehsalı olan hərbi texnikanın ixrac edildiyi bazarlar sırasında Azərbaycan ilk üçlükdədir
"Twitter" şirkəti yenidən təşkil olunacaq
İqlim dəyişikliyi ilə mübarizə üçün 10 trilyon dollara qədər vəsait tələb olunacaq - Kristalina Georgiyeva
Fransa və Qətər Əfqanıstana 40 tona yaxın humanitar yardım çatdırıb
BVF rəhbəri "omikron" ştammının dünya iqtisadiyyatının bərpası tempinə təsirini qiymətləndirib
İsveçrə və Belçika koronavirusla bağlı məhdudiyyətləri sərtləşdirəcək
Rusiya Azərbaycanın 12 müəssisəsindən pomidor və alma idxalına icazə verəcək
BMT-nin Baş katibi "omikron" ştammına görə ölkəyə giriş məhdudiyyətlərini səmərəsiz adlandırıb
"Honda" şirkəti 790 minə yaxın avtomobili geri çağırır
ABŞ dövlət katibi Bayden ilə Putinin "ən yaxın gələcəkdə" danışacağını açıqlayıb
Ən məhsuldar smartfonun adı məlum olub
Koronavirusun "omikron" ştammı 38 ölkədə aşkar edilib - ÜST
Türkiyə prezidenti Soçidə keçirilən üçtərəfli görüşün əsas nəticələri barədə məlumatlandırılıb
Mingəçevir Dövlət Universitetində təhsil tələbə krediti ilə bağlı infosessiyalar keçirilib (FOTO)
AQTA daha 5 müəssisədə pozuntular aşkarlayıb
Bakıda çoxmərtəbəli binada yanğın olub, ölən var
QHT-lərə Dövlət Dəstəyi Agentliyinin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib
“Hamı üçün layiqli iş - heç kim kənarda qalmasın” mövzusunda konfrans keçirilib (FOTO)
Azərbaycan Dillər Universitetində “Bir günlük xəlifə”lər seçilib (FOTO)
MDU-da “Tələbə Mediası” layihəsinin iştirakçıları ilə görüş olub
UNEC İqtisadi Forumunun sonuncu paneli: Qarabağa böyük qayıdış: Dayanıqlı məskunlaşma və iqtisadi reinteqrasiya (FOTO)
Ombudsman nümayəndəsi Beynəlxalq Əlilliyi Olan Şəxslər Günü münasibətilə keçirilən tədbirdə iştirak edib
“BakuBus” MMC-nin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib
Şamaxıda “İşğaldan azad olunmuş ərazilərin innovativ iqtisadi inkişaf imkanları” mövzusunda konfrans keçiriləcək
Ərdoğan və Putin Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərini müzakirə ediblər
Tikinti-Təchizat Birliyi MMC-nin saxlanılması xərcləri müəyyənləşib
Dayanıqlı maliyyəni təmin etmək üçün alternativ maliyyə mənbələri vacibdir - Orxan Məmmədov
Xəzər dənizində insan qalıqları aşkarlanaraq sudan çıxarılıb - SOCAR
Heydər Əliyev Fondu ilə UNICEF arasında növbəti Anlaşma Memorandumu imzalanıb (FOTO)
Ombudsman İtaliyada bir sıra rəsmi görüşlər keçirib (FOTO)
Bakıda şantaj yolu ilə qızı intihara vadar edən oğlan həbs edildi
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda 1 703 nəfər COVID-19-a yoluxub, 24 nəfər ölüb
Bütün xəbərlər