Şokoladın tərkibi, sağlamlığa fayda və zərərləri

Şokoladın tərkibi, sağlamlığa fayda və zərərləri

Bakı. Trend:

Qida məhsulları içərisində əksər insanların, xüsusilə uşaqların xoşladığı şokolad və şokoladlı məhsullar dünyanın ən populyar desertlərindən biri hesab edilir.

Azərbaycan Qida Təhlükəsizlik İnistitutundan Trend-ə verilən məlumata görə, hər il istehlakçılar bu qida məhsullarına 7 milyard dollara qədər vəsait xərcləyir. Müxtəlif növləri olan şokoladların tərkibi təbii və qarışıq olur. Təbii şokolad yalnız kakao çəyirdəyi (yağı) və şəkərdən alınır, qarışıq şokoladın istehsalında isə bu iki əsas inqrediyentdən əlavə süd, qəhvə, qoz və digər qida məhsullarından istifadə edilir.

Şokoladın bir neçə əsas növü vardır. Acı şokolad kakao yağı, toz şəklinə salınmış kakao, lesitin, vanil və şəkər kirşanından istehsal edilir. Şokoladın bu növü ən zərərsiz hesab edilir, belə ki minimum şəkər miqdarına malikdir və tərkibində süd və ya qaymaq yoxdur. Ən çox istehlak edilən südlü şokolad acı şokoladla müqayisədə daha şirindir və yüksək kaloriliyə malikdir. Südlü şokoladın əsas inqrediyentlərinə xırdalanmış kakao (acı şokoladla müqayisədə daha az miqdarda), şəkər, kakao yağı, lesitin, vanil, süd yağları və quru süd aiddir. Bəzi istehsalçılar şokolad istehsalında soyadan da istifadə edir ki, bu da məhsulun dadına və keyfiyyətinə təsir göstərir.

Digər şokolad növünə ağ şokolad aiddir. Bu şokolad növünün südlü şokoladdan fərqi ondan ibarətdir ki, tərkibində xırdalanmış kakao və şokolad likörü (şokolad likörünün tərkibində spirt olmur) yoxdur. Tərkibində şəkərin yüksək miqdarı və qida qatqı maddələri çox olduğundan bu növ şokolad faydalı qida məhsulu hesab edilmir. Həmçinin qeyd etmək lazımdır ki, tərkibində 99% şokolad liköru təşkil edən sərt və şirin olmayan, kəmşirin, tünd südlü şokolad və digər növləri də mövcuddur. Şokoladın növü tərkibindəki inqrediyentlər, kakaonun faiz miqdarından asılıdır. Keyfiyyətli şokolad dağılmamalı, dişlərə yapışmamalı və əldə əriməməlidir.

Kakao və şokolad məhsulları sağlamlığa olan faydalarına görə əsrlər boyu bir çox mədəniyyətlərdə dərman kimi istifadə edilmişdir. Şokoladın tərkibində olan flavonoid maddələri qan təzyiqini aşağı salmaq və orqanizmdəki müəyyən hormonları balanslaşdırmaq kimi bir sıra faydalara malikdir. Flavonoidlərə meyvələrdə, tərəvəzlərdə, taxıllarda, çay, şərab, eləcə də şokoladda rast gəlinir. Flavonoidlər artıq bir sıra qidalanma, əczaçılıq, dərman və kosmetika sənayesində əvəzolunmaz bir komponent hesab olunur. Bu da onun antioksidant, iltihab-əleyhinə, anti-mutagen və anti-kanserogen xüsusiyyətlərə malik olması ilə əlaqədardır. Flavonoidlər, həmçinin xərçəng, altsheymer xəstəliyi (AX), ateroskleroz və s. kimi müxtəlif xəstəliklərlə əlaqəli çeşidli biokimyəvi və antioksidant təsirə malikdir. Şokolad antioksidantların (flavonoidlərin) əhəmiyyətli dərəcədə toplandığı mənbələrdəndir və tünd şokolad bu baxımdan süd və ya ağ şokoladdan daha zəngindir.

Şokoladın bütün sirri onun tərkibindəki kakao yağındadır. Əsl kakao çəyirdəklərindən hazırlanan şokolad faydalı vitaminlər (B1, B2, B3, B5, B8 və E), alkaloidlər, bol minerallar (maqnezium, sink, dəmir, manqan, kalsium, mis, kükürd, kalium) və antioksidantlarla zəngindir. Bu məqsədlə kakao çəyirdəyi təmizləyib qovrulduqdan sonra narın üyüdülür. Üyüdülmüş kakaonun bir hissəsinin sıxılaraq yağı ayrılır. Kakao yağından hazırlanan məhsullara "şokolad", bitki tərkibli yağlar və kakao tozundan hazırlanan məhsullara isə “yalançı şokolad” deyilir. “Yalançı şokolad”larda kakao yağı əvəzinə bitki yağları, palma, soya, pambıq, qoz, fındıq, Hindistan cevizi, manqo toxumu yağlarından istifadə edilir. Ümumiyyətlə, şokoladların tərkibində 35-37% yağ olur. Kakao yağı şokoladın üçdə bir hissəsini təşkil edir, otaqda və ya ətraf mühit temperaturunda şokoladın sərtliyinə, kövrəkliyinə, əriməsinə, şokoladın parlaqlığına və rəf ömrünə cavabdehdir.

Bəzən şokoladların istehsalında bitki yağlarının hidrogenləşməsindən əldə edilən sintetik yağlar da istifadə olunur. Bu cür şokoladların tərkibində trans yağlarla yanaşı, çox miqdarda şəkər, kimyəvi əlavələr olan boyalar və qatqı maddələri də mövcud olur. Belə şokoladların gündəlik istehlakı zamanı insan orqanizmi kimyəvi maddələrlə yanaşı, trans yağların istehlakı ilə də üzləşir ki, bu da öz növbəsində ürək xəstəlikləri riskini artırır, immun sistemini zəiflədir, mədəaltı vəzin fəaliyyətini pozur, xərçəng xəstəliyi riskini artırır və piylənməyə səbəb olur, həmçinin reproduktiv sistemə mənfi təsir göstərir.

Şokoladdakı flavonollar dərini günəşin zərərli təsirlərindən qoruyur, o cümlədən dəriyə qan axınını yaxşılaşdırır, dəri nəmliliyini artırır. Flavanollarla zəngin şokoladın müntəzəm istehlak edilməsi dərinin əhəmiyyətli dərəcədə foto-qorunmasını təmin edir və beləliklə, insan dərisini zərərli ultrabənövşəyi şüaların təsirindən qorumaqda effektiv xarakter daşıyır. Adi şokoladın isə belə bir təsiri yoxdur.

Sağlam könüllülərin iştirakı ilə aparılan bir araşdırma, beş gün ərzində flavanolla zəngin kakao və ya tünd şokolad qəbulunun beyinə qan axınını artırdığını göstərmişdir. Bu maddələr, həmçinin zehni əngəlli yaşlı insanlarda da beyinin funksiyasını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırıb.

Kakao və şokolad məhsullarının istehlakı bəzi insanlarda həzm problemlərinə, dəri reaksiyalarına, qəbizliyə və miqrenə səbəb ola bilir. Şokoladın narahatlığın artması, yuxusuzluq, daha sürətli ürək döyüntüsü və sidik ifrazatının artması da daxil olmaqla, kofein ilə əlaqəli digər yan təsirləri də vardır.
Hamiləlik dövründə yüksək miqdarda şokolad qəbulu tərkibindəki kofeinlə əlaqədar olaraq, doğulacaq körpənin çəkisinin azalmasına, eləcə də erkən doğuşa səbəb ola bilir. Lakin digər bir araşdırma onun aşağı dozalı qəbulunun ana və körpənin əhval-ruhiyyəsinə, hətta müsbət təsir göstərdiyini aşkar edib.

Şokolad alarkən diqqət edilməli əsas məqam etiket məlumatları ilə tanışlıqdır. Şokoladın qablaşdırılmasında aşağıdakı etiket məlumatları yer almalıdır; adı, tərkibi, miqdarı (kütlə, həcm), istehsal tarixi, son istifadə tarixi, saxlama şərtləri, istehsalçının adı və ünvanı, istifadəyə dair tövsiyələr və ya məhdudiyyətlər, qida dəyəri göstəriciləri. Etiketdə şokoladın hansı növə aid olduğu da qeyd edilməlidir. Əgər şəkər qismən və ya tamamilə dadlandırıcı ilə əvəz edilibsə, etiket məlumatında mütləq dadlandırıcının miqdarı göstərilməlidir. Şokoladın tərkibində kakao yağı ilə bərabər digər bitki yağları da varsa, bu barədə etiketdə məlumat verilməlidir. Kakaonun miqdarı (ağ şokolad istisna olmaqla) mütləq qeyd edilməlidir.

Həmçinin şokoladın saxlanma şəraitinə də diqqət edilməlidir. Şokoladın saxlanması üçün optimal temperatur 18±3°С, rütubət isə 75% hesab edilir. Şokoladı günəşin birbaşa düşən şüalarından qorumaq lazımdır. Şokoladı sərin yerdə saxlamaq məqsədəuyğundur. Belə ki, şokoladın soyuducuda saxlanılması onun səthinin rənginin dəyişməsinə və ağ rəngli örtüyün əmələ gəlməsinə səbəb olur. Bu ağ örtük nəmliyin çox olması ilə əlaqədar olaraq, şokoladın tərkibindəki şəkərin onun səthinə yığılması nəticəsində əmələ gəlir. Bu hal şokoladın dadına təsir etməsə də, görünüşünü korlayır. Düzgün saxlanma şəraitində acı şokolad iki il müddətində öz keyfiyyətini qoruyur.
Qablaşdırılmış şokolad soyuducuda, istənilən temperatur və rütubət şəraitində bir neçə ay ərzində saxlanıla bilər. Bu zaman şokoladın dad və ətri dəyişməz qalır. Məhsul açıldıqda isə hermetik konteynerə yerləşdirilməlidir ki, hava ilə təmasa yol verilməsin və kənar qoxuların hopmasının qarşısı alınsın.

Azərbaycanda taxıl biçini yekun mərhələyə qədəm qoyub (FOTO)
Azərbaycanda taxıl biçini yekun mərhələyə qədəm qoyub (FOTO)
Pambıq sahəsində dronla zərərvericilərə qarşı kimyəvi mübarizə aparılıb (FOTO)
Pambıq sahəsində dronla zərərvericilərə qarşı kimyəvi mübarizə aparılıb (FOTO)
Komitə: Auditin nəticələri əsasında tədbirlər keçirilir
Komitə: Auditin nəticələri əsasında tədbirlər keçirilir
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycanda taxıl biçini yekun mərhələyə qədəm qoyub (FOTO)
Ədliyyə Nazirliyi: İşçilər və məhkumlardan 13 minədək test götürülüb, 18 nəfərdə virus aşkarlanıb
Pambıq sahəsində dronla zərərvericilərə qarşı kimyəvi mübarizə aparılıb (FOTO)
Komitə: Auditin nəticələri əsasında tədbirlər keçirilir
Türkiyədə bir tondan çox narkotik müsadirə olunub
Bank VTB-nin (Azərbaycan) səhmdarlarının növbədənkənar ümumi yığıncağı keçiriləcək
Rasim Quliyev: Mərdliyi, qəhrəmanlığı olmayan adamlardan koroğlular ola bilməz
Aya Sofya muzey deyil, məscid olacaq
BNA-nın ünvanına səsləndirilən tənqidlər qərəzlidir - Rəy
Aİ-nin yeddillik büdcə planı fikir ayrılıqlarına görə azaldılacaq
Bu həftəsonu da ictimai nəqliyyatın hərəkəti dayandırılacaq
ÜST ekspertləri koronavirusu araşdırmaq üçün Çinə yol düşüb
Azərbaycan Ordusunda koronavirusa yoluxma halı yoxdur - PA rəsmisi
DTX XİN-in Konsulluq İdarəsinin rəisi Faiq Bağırovun həbsi ilə bağlı məlumat yaydı
YAP İcra Katibiyində “Qərbi Azərbaycanda soyqırımına məruz qalmış toponimlərimiz” adlı kitabın videokonfrans formatında təqdimatı keçirilib (FOTO)
Koronavirusla mübarizə aparan tibb işçiləri maksimum xüsusi geyimlə təmin olunur - Aparat rəhbəri
ABŞ səfirliyi 2020-2022-ci İllər üçün jurnalistika üzrə magistr proqramını elan edir
Hikmət Hacıyev: Gələn həftə ərzində xarici ölkələrdən Azərbaycan vətəndaşlarının gətirilməsi davam etdiriləcək
Bakı üzrə iyul ayının pensiyaları ödənildi
Nadir Zeynalov: Səhiyyə nazirinin səhhətində heç bir problem yoxdur
Metronun bağlanmasının səbəbi açıqlandı
Pandemiya dövründə Azərbaycanda beynəlxalq daşımalar dayanmayıb - Hikmət Hacıyev
Sərt karantin rayonlarının bəziləri siyahıdan çıxarıla bilər - RƏSMİ AÇIQLAMA
TƏBİB çimərliklərlə bağlı açıqlama verib
Karantin müddətində xəstələrin bölgələrdən Bakıya xəstəxanalara gəlməsinə icazə verilir - TƏBİB
Bakıda koronavirusdan evdə müalicə olunanların sayı açıqlanıb
Hazırda biz yoluxma sayında eyniləşmə, sabitlik əldə etmişik - Yaqut Qarayeva
Ağstafanın keçmiş icra başçısı və müavinin həbs müddəti uzadıldı
Pandemiya ilə mübarizəyə dair maarifləndirmə tədbirlərinə özəl sektor da qoşuldu (VİDEO)
Respublikaya daxil olan bütün sürücülər test edilir - TƏBİB
Həftəsonu sərt karantin ərazilərində dializ xəstələrinin xəstəxanalara çatdırılması təmin ediləcək - Şöbə müdiri
ABŞ-da növbəti dəfə rekord sayda yoluxma qeydə alındı
TƏBİB-ə müxtəlif idarə və təşkilatlardan əməkdaşlarının test edilməsi üçün tez-tez müraciətlər olur - Şöbə müddiri
TƏBİB: Virusa yoluxan şəxsin 21 gündən sonra yenidən test verməsi vacib deyil
Azərbaycanın xaricdə xidmət aparan hərbçisi koronavirusa yoluxub
Məhkəmə Faiq Bağırov barəsində ilkin qərar verib (ƏLAVƏ OLUNUB )
XİN-in Konsulluq İdarəsinin daha bir əməkdaşı həbs edildi
Hikmət Hacıyev: İctimai nəqliyyatdan istifadə edirəm
Bakıda yaradılan COVİD məntəqələrinə gün ərzində 700-800 müraciət edilir - Nadir Zeynalov
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə BMT-nin xüsusi sessiyası işə başlayır
Azərbaycan vətəndaşlarına xarici ölkələrə səfərlərdən çəkinmək tövsiyə edilir - Hikmət Hacıyev
İş yerlərinin sayı azaldıldıqdan sonra metro bağlandı - Yaqut Qarayeva
Hikmət Hacıyev: Pandemiyaya qarşı mübarizəyə dəstək olmaq üçün Kubadan Azərbaycana həkim heyətinin gəlməsi nəzərdə tutulur
Azərbaycan Beynəlxalq Bankından bütün müştərilərə pulsuz TamKart və endirimli kredit
İyulun 13-də dolların manata qarşı məzənnəsi
Azərbaycandakı xəstələrin müalicəsi üçün xaricdən mütəxəssislər cəlb olunub - TƏBİB
Daha 60 gün karantin rejiminin tətbiq olunacağı barədə xəbərlər şayiədir - Hikmət Hacıyev
“İki sahil”in nəşrə başlamasından 29 il ötür
Yoluxma və sağalma sayı eyniləşir - Şöbə müdiri
Yaqut Qarayeva: Yaya görə karantinlə bağlı şikayətlər daxil olur
Azərbaycanda bu gün 526 yeni koronavirus infeksiyasına yoluxma faktı qeydə alınıb, 8 nəfər ölüb
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah brifinq keçirib
Prezident İlham Əliyev Monqolustan Prezidentini təbrik edib
ABŞ xüsusi təyinatlılarında ilk dəfə qadın xidmət edəcək
Səhiyyə Nazirliyi: Bütün COVİD məntəqələri və bu məntəqələrin yerləşdiyi poliklinikaların hamısı qoruyucu vasitələrlə təmin edilib
İsmayıllıda qanunsuz fəaliyyət göstərən heyvan kəsimi məntəqələri aşkarlanıb
"Unibank" özünüməşğulluq layihəsi çərçivəsində Qarabağ müharibəsi döyüşçüsünün arzusunu reallaşdırdı (FOTO)
Gənclər arasında “I Respublika Virtual Debat Çempionatı” keçiriləcək
Əgər kredit vermiriksə, müştərinin əlinin yanmasını istəmirik - Yelo Bankın sədri
Bu yollarda hərəkət qismən məhdudlaşdırılır
Azərbaycanda Qadın Sahibkarlığının İnkişafı Assosiasiyasına yeni sədr seçilib
"Kaspersky" zərərsiz proqramların yayılmasının qeyri-adi sxemini aşkarlayıb - Aktiv olmayan domenlər vasitəsilə
Bu gün keçirilən qəbul imtahanlarından 2 nəfər xaric olunub
Rusiyada koronavirus vaksininin sınaqlarının son mərhələsi başlayıb
Azərbaycan Silahlı Qüvvələri Günü ilə bağlı Bolqarıstan KİV-də məqalələr dərc olunur (FOTO)
Biləsuvarda qızını evdə zəncirləyən ata tutulub - Baş Prokurorluq
Kapital Bank-ın dəstəyi ilə Qarabağ əlillərinə və şəhid ailələrinə evlər təqdim edilib (FOTO)
“Bergen Anlaşması”nın müddəaları ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb (FOTO)
Göygöldəki kafelərdə reyd keçirilib, bir neçə nəfər cərimələnib (FOTO)
Latviya aviaşirkəti gələn ildən Bakıya uçuşlar həyata keçirəcək
Ötən ay “Azəriqaz”da 3132 yeni abonent qeydiyyata alınıb
İranda daha 142 nәfәr koronavirusdan ölüb
BNA avtobuslarda sərnişin sıxlığına aydınlıq gətirdi
COVİD-19 xəstələrinin evdə müalicə edilməsi ilə bağlı qərarın verilməsinə BU AMİLLƏR də təsir göstərir
Yeni nəsil kombaynlar Siyəzən, Xızı və Qusarın dağlıq və dağətəyi zonalarında biçinə başlayıb (FOTO)
Siyəzəndə maskadan istifadə etməyən, icazəsiz yaşayış yerini tərk edənlər cərimələnib (FOTO)
Rabitəbankdan Elektron ticarət tariflərinə endirim
Kliniki Tibbi Mərkəzin daha bir həkimi koronavirusa yoluxdu
Çempionlar Liqasının dörddəbir final mərhələsinin püşkü atılıb
Maştağadakı tarixi hamamın təmizlənməsi işlərinə başlanılıb (FOTO)
BMT Baş Assambleyasının 31-ci xüsusi sessiyası çağırılacaq
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Niyə əmanətlərinizi bankdan götürməməlisiniz? Yelo Bankın sədri izah edir
Rusiyalı mütəxəssislər Mərkəzi Gömrük Hospitalının fəaliyyəti barədə xoş fikirlər səsləndiriblər (FOTO)
Baş Prokurorluq əsgər ölümü ilə bağlı yayılan məlumatlara aydınlıq gətirdi
Azər Türk Bankdan fərdi sahibkarlar üçün sərfəli kredit kartı
Şirvan şəhərində 68 mənzilli yaşayış binası şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinin istifadəsinə verildi (FOTO)
164 ictimai iaşə və ərzaq satışı müəssisəsində reyd keçirildi, 93 müəssisədə qayda pozuntusu aşkarlandı (FOTO)
Rezidenturaya qəbul olmaq istəyənlər üçün yenidən sənəd qəbulu başladı
PAŞA Bank uşaqları antiseptik vasitələrlə təmin etmək məqsədi ilə keçirilən sosial layihəyə dəstək verdi
Azərbaycanda pandemiya dövründə bu sahələrdə maaş daha yüksək olub
Dövlət 1,5 milyard manat kredit portfelinə subsidiya və zəmanət verəcək - Vüsal Qasımlı
Türkiyədə ictimai məkanlarda koronavirusa görə nəzarət tədbirləri gücləndirilib
Sabah Bakıda yağış, külək gözlənilir
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 11 mini keçdi
Pambıq əkinlərində suvarma problemləri və həlli yolları müzakirə olunub (FOTO)
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsində nöqsanlar aşkarlanıb, 109,2 min manat dövlət büdcəsinə bərpa edilib
Böyük Şor gölünün çirkli maddələrdən təmizlənməsi davam etdirilir (FOTO)
İnsanların restoranlara, iş yerlərinə QR kod vasitəsilə buraxılması təklif olunur - “E-Təbib”
Bütün xəbərlər