Azərbaycan, Bakı, 11 iyul, / Trend , müxbirlər T.Cəfərov, G.Əhmədova/ Fransanın Total neft şirkətinin İranın "Cənub Pars" qaz yatağında əlavə sərmayə yatırmaması, ekspertlərin fikrincə, İranın neft və qaz sənayesinə bir o qədər də təsir etməyəcək.
Fransanın nəhəng Total neft şirkətinin rəhbəri Kristof De Marjeri (Christophe de Margerie) iyulun 9 - da "Financial Times" qəzeti ilə müsahibəsində bəyan edib ki, şirkət bundan sonra İrana sərmayə yatırmayacaq. Buna səbəb kimi, İranda siyasi vəziyyətin çox təhlükəli olduğunu qeyd edib.
BBC-nin məlumatına əsasən, ABŞ Konqresi İranın neft satışına və benzin idxalına sanksıya tətbiq etməyi müzakirə edir, Lakin bəzi senatorlar müharibə mesaji kimi dəyərləndirdikləri bu addımın əleyhinədirlər.
"Total kimi şirkətlərin ara- sıra İrandan sərmayələrini çıxarmaları İranın neft və qaz sənayesinə bir o qədər də təsir etmir. Lakin, əgər beynəlxalq səviyyədə çoxlu ölkələr İranın neft sənayesinə sanksiyalara qatılsa, o zaman ölkənin neft və qaz sənayesinə çox mənfi təsirləri olacaq" - deyə iqtisadiyyat üzrə İran eksperti Bijən Bidabad Trend -a bildirib.
Onun sözlərinə görə, BMT və Təhlükəsizlik Şurası İrana qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edərsə, bu, İrandan əlavə, dünya iqtisadiyyatına da təsir göstərəcək ; bu sanksiyalar neftin qiymətinin hər barelinin 200 dollaradək artmasına gətirib çıxaracaq.
Ekspertin fikrincə, İsrail, İran və Amerika kimi ölkələrin mövqeləri qalmaqal yaradan mövqelərdir və bu qalmaqallar nəticə etibarilə, onların xeyrinədir: "İran neft ixrac edir, İsrailin neft mafiyaları neft biznesində vasitəçilik edir, Amerika isə, dünyada yaranmış böhran və qeyri- sabitlikdən istifadə edərək, Orta Şərq ölkələrinə hərbi texnika və silahlarını satır".
"Totalın təklikdə öz sərmayəsini İranda dayandırması o qədər də təsirli olmayacaq" - deyə iqtisadiyyat üzrə digər İran eksperti Cəmşid Pəjuan Trend -a bildirib.
Onun fikrincə, İranın neft sənayesində olan sərmayələr gəlirli olduğundan, digər böyük neft şirkətləri İranda sərmayə yatırmağı dayandırmayacaq. "Amerikanın İrana qarşı sanksiyaları müharibəyə mesaj kimi dəyərləndirilə bilməz, bu yalnız İrana qarşı iqtisadi sanksiyalarının davamı ola bilər. Sanksiyaların müqabilində İran başqa şirkətlərə üz tutmağa çalışacaq . İranın neft sənayesinə qoyulan sərmayələr gəlirlidir Total şirkətinə rəqib şirkətlər yəqin ki, onun yerini tutmağa çalışacaq", - deyə Pəjuan cümə axşamı telefonla Tehrandan bildirib.
"Hazırda İran və Qərb arasında qütbləşmə var. Mən bu vəziyyətin yaranmasında bütün tərəflərin səhvinin olduğunu düşünürəm. Total ın İrandan çıxması dərinləşən qütbləşmənin bir hissəsidir" - deyə, Britaniya eksperti xanım Mari Kaldor Trend -a bildirib.
Onun sözlərinə görə, İranın neft sənayesinə tətbiq olunan sanksiyalar özünün siyasi yox, iqtisadi təsdiqini tapır. "Total İranda qalmalı idi; onların fəaliyyətlərini dayandırması İran və İsrail arasında müharibə atmosferinin yaranmasına təkan verəcək" - deyə, Londonun Siyasət və iqtisadiyyat məktəbinin Qlobal Idarəetmə elmləri üzrə professoru Kaldor telefonla bildirib.
Total şirkəti 1997- ci ildə İranın 24 mərhələli "Cənub Pars" qaz yatağının 2- ci və 3 - cü mərhələsinin qaz istixracında iştirak edib. 2006 - cı ildə həmin yatağın 11- ci mərhələsinin inkişafı üçün İranla müqavilə bağlayıb. Totaldan əvvəl, Şel və Repson neft şirkətləri İranda əlavə sərmayə yatırmaqlarını dayandırmışdılar. " Cənub Pars " yatağının 6 - 8 -ci mərhələləri 2005 - ci ilədək 90% təkmilləşdirilib, lakin, sankksiyalara görə, indiyədək tamamlanmayıb.
