Adil Qəribov: Azərbaycanda nüvə tədqiqatları sahəsində işlər genişləndiriləcək

Azərbaycan, Bakı, 5 iyun /Trend, müxbir H.Vəliyev/

Alternativ enerji mənbələri, xüsusilə Günəş və külək enerjisi Azərbaycanın artan sənaye tələbatını təmin etməyə qadir deyil, bunu nüvə texnologiyaları edə bilər. Bu barədə Trend-ə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Radiasiya Problemləri İnstitutunun direktoru Adil Qəribov deyib.

Onun sözlərinə görə, hazırda Azərbaycan nüvə enerjisinə üstünlük verir ki, bu da dövlət başçısının uzaqgörən strategiyasını təsdiq edir: "Söhbət əlbəttə ki, tez bir zamanda atom elektrik stansiyasının (AES) tikintisindən getmir. İlk növbədə, Azərbaycan nüvə texnologiyalarının idarə edilməsi imkanına malik nüvə ölkəsinə çevrilməlidir. Bununla əlaqədar kadr potensialının genişləndirilməsi heç də az əhəmiyyət kəsb etmir. Xammal ehtiyatlarını qiymətləndirmək, həmçinin şəxsi və ya xarici xammalın istifadə ediləcəyini bilmək lazımdır".

A.Qəribov qeyd edib ki, bu istiqamətdə reallaşdırılması planlaşdırılan bütün işlər dövlət başçısının 8 may 2014-cü il tarixli Rabitə və Yüksək Texnologiyalar Nazirliyi tabeliyində "Milli Nüvə Tədqiqatları Mərkəzi" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin yaradılması haqqında sərəncamında göstərilib.

Bununla əlaqədar, ilk növbədə, Azərbaycanda nüvə tədqiqatları sahəsində elmi tədqiqat işlərinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Azərbaycan nüvə texnologiyalarının inkişafına böyük önəm verildiyi ölkəyə çevrilir. A.Qəribovun sözlərinə görə, bu, elmin həyati əhəmiyyət kəsb edən mütərəqqi tərəfidir. Nüvə tədqiqatlarının aparılması üçün Azərbaycana tədqiqat nüvə reaktoru və digər müvafiq avadanlıqlar (hissəciklərin tədqiqi üçün sürətləndiricilər və digər avadanlıq) lazımdır.

İnstitut direktoru göstərilən sahədə ölkənin kadr potensialının inkişafını layihənin vacib və ayrılmaz tərkib hissəsi hesab edir: "Nüvə texnologiyaları sahəsində kard çatışmazlığı yaşayan ölkələr var. Məsələn, İran və Ermənistan AES-in istismarı zamanı Rusiya mütəxəssislərinin köməyinə əl atır. Azərbaycan bu məsələdə daxili və xarici imkanlardan istifadə edəcək. Bu sahədə kadr hazırlığı üzrə işlər 3-4 il əvvəl başlayıb. Ölkənin kadr potensialını qabaqcıl nüvə dövlətlərinin təcrübəsi sayəsində artırmaq, əldə edilən təcrübəni isə respublikanın tədris müəssisələri vasitəsilə inkişaf etdirmək nəzərdə tutulur. Güman edirəm ki, bu məsələ Azərbaycan üçün strateji önəm kəsb edir".

Tədqiqat nüvə reaktrorlarının təhlükəsizliyi məsələsinə gəlincə, A.Qəribov vurğulayıb ki, onlar təhlükə törətmir: "Dünyada 600-dən çox tədqiqat nüvə reaktoru fəaliyyət göstərir, onların 90 faizi universitet və akademik parkların ərazisində yerləşir".

O bildirib ki, tədqiqat nüvə reaktorlarının gücü azdır və indiyədək dünyada tədqiqat reaktorunda heç bir qəza hadisəsi qeydə alınmayıb: "Buna görə də onların ekologiyaya mənfi təsirindən danışmağın heç bir əsası yoxdur".

İnstitut direktorunun sözlərinə görə, Azərbaycanda işə salınacaq reaktor Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin normalarına uyğun olaraq zəruri müdafiə və mühafizə sistemi ilə təmin ediləcək. "Fukusima" AES-də (Yaponiya) baş vermiş qəzadan sonra reaktorların təhlükəsizliyi məsələsi yenidən aktuallaşdı.

O deyib ki, "Fukusima" AES-də istifadə edilən reaktorların istismar müddəti təqribən 5 il olub: "Güclü iqtisadiyyatı olan, müasir, texnoloji cəhətdən inkişaf etmiş ölkə reaktordakı qəzanı aradan qaldırmaqda demək olar ki, gücsüz idi. Bunun fonunda qonşu Ermənistanda istismar müddətini başa vurmuş AES region üçün təhlükə mənbəyi olaraq qalır".

Ermənistan AES-in istismar müddətini 2016-ci ildən daha 10 il uzatmaq niyyətindədir.

A.Qəribov xatırladıb ki, Ermənistandakı AES-in istismar müddəti 2016-cı ildə başa çatır: "Əgər istismar müddəti daha 10 il uzadılsa, bu yalnız qəza riskinin saxlanılmasına xidmət edir. 9 bal gücündə zəlzələ zamanı (hətta reaktorda qəza istisna edilərsə) kommunikasiya sistemlərində problemlər yarana bilər. Hamıya məlumdur ki, Ermənistandakı AES hələ ötən əsrin 70-ci illərdə layihələndirilib. Qəza baş verərsə, Ermənistanın problemi qısa müddət ərzində aradan qaldırmağa imkanı yoxdur və problem qlobal miqyas ala bilər. 20 ton nüvə materialının partlaması region üçün ekoloji fəlakətə çevrilə bilər".

Onun sözlərinə görə, qeyd edilən məsələ üzrə Azərbaycanın mövqeyi ondan ibarətdir ki, Ermənistandakı AES öz istismar müddətini başa vurmalıdır.

"Belavia" Bakıdan Minskə uçuşları bərpa edir
"Belavia" Bakıdan Minskə uçuşları bərpa edir
Kəlbəcər - Zəngin təbii resurslar və turizm potensialı
Kəlbəcər - Zəngin təbii resurslar və turizm potensialı
Türkiyəyə səfər edən azərbaycanlıların sayı azalıb
Türkiyəyə səfər edən azərbaycanlıların sayı azalıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Hikmət Hacıyev, diplomatik nümayəndələr və "Qarabağ" klubu Ağdam məscidində (FOTO)
Koronavirusa yoluxan Astara sakinləri evi tərk edibər, istintaq aparılır (FOTO)
Azərbaycan xurması Slovakiya və Çexiyaya ixrac ediləcək
İqtisadi Şuranın növbəti iclası keçirilib (FOTO)
İranda 391 nəfər koronavirusdan ölüb
Azərbaycanda "Yerli icra hakimiyyətləri xidmətlərinin elektronlaşdırılması" layihəsi reallaşdırılacaq
AQTA yanında İctimai Şuraya üzvlər seçilib (FOTO)
Ötən günün yol qəzaları: 2 ölü, 2 yaralı
Baxımsız və sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlarla bağlı sosial müdafiə və reabilitasiya sistemi təkmilləşəcək
Hikmət Hacıyev və diplomatik nümayəndələr Ağdama gəlib
Vətəndaşın təzyiqə məruz qalması barədə fikirlər həqiqəti əks etdirmir - DİN
Koronavirus diaqnozu qoyulan Füzuli sakini küçədə saxlanıldı
Mixail Qusmanın “Anatoli Dobrınin. Səfirin həyatından 24 il və 14 gün” filminin Azərbaycanda premyerası olub
Paytaxt sakinləri karantin qaydalarına necə əməl edir? (FOTO)
Yaşayış yerini qanunsuz tərk edən COVİD-19 daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanıb (FOTO/VİDEO)
Yerevanda əsgər anaları növbəti aksiya keçirir
Ermənistan ordusunun Tərtərə atdığı “Smerç” raketi yerli muzeyə təhvil verilib - Hikmət Hacıyev (VİDEO)
Azərbaycanda "Ağıllı şəhər" layihəsinin yekun strategiyası hazırlanır
İngiltərədə Azərbaycanlı icması Derbi Şəhər Şurasına etiraz məktubu göndərib
Qarabağ və cəmiyyət üçün könüllülük; uğur düsturu - debat və müzakirələr
Sumqayıt şəhər polis idarəsinin rəisinin Gəncəyə təyinatı ilə bağlı məlumat yalandır - DİN
Rusiyada daha 510 nəfər koronavirusdan öldü
44 gündə Tərtərə 16 mindən çox mərmi atılıb - İcra başçısı
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Evi tərk edən daha 4 koronavirus xəstəsi saxlanıldı (FOTO)
Türkiyə Qarabağdan Suriyayadək İslam coğrafiyasını canı bahasına qorumaq məcburiyyətindədir - Ərdoğan
Ermənilər artıq həyəcan və qorxudan özlərinə atəş açırdılar - Şuşa əməliyyatının iştirakçısı (FOTO)
OPEC+ neft hasilatını daha iki-üç ay müddətinə azaltmaq niyyətindədir.
Bugünədək sahələrdən 6240 ton tütün yığılıb
Ağsu icra başçısı dəfn olundu
Ali Baş Komandan qələbə ruhunu qaytardı - Firdovsi Umudov (VİDEO)
Tovuzda evdən icazəsiz çıxan koronavirus xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Hikmət Hacıyev və diplomatik nümayəndələr Tərtərdədir (FOTO)
"Bandotdel" Oğuzda xüsusi əməliyyat keçirdi (FOTO/VİDEO)
Şəkidə koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizə tədbirləri gücləndirilib (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Şəhid ailələri və müharibə əlilləri ilə bağlı yeni tədbirlər planı hazırlanıb
ABŞ-da edam üsullarının sayı artırılıb
Kəlbəcər rayonunun İstisu qəsəbəsi (VİDEO)
Kanadalı Azərbaycanlılar Şəbəkəsinin üzvləri Kanadanın Xarici işlər naziri ilə görüşüb
Türk əsgərləri tezliklə Azərbaycanda vəzifələrinin icrasına başlayacaq - Fuat Oktay
Sanki dəniz dalğaları ilə mübarizə aparırdıq - Erməni əsgərindən etiraf
Böyük Qələbəyə bir neçə saat qalmış şəhid olan qəhrəmanımız (FOTO)
Azərbaycan və Rusiya arasında iqtisadi əməkdaşlıq barədə yeni sənəd hazırlanır (ÖZƏL)
BŞBPİ-də bu vəzifə ləğv edildi
Göyçayda yaşadığı evi tərk edən COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb
Bağlanmış bankların əmanətçilərinə 600 milyon manata yaxın kompensasiya ödənilib
Hikmət Hacıyev və "Qarabağ" klubu Ağdama gedir
Türkiyədən Azərbaycana kimyəvi məhsul ixracı artıb
Ceyhan terminalından 190 milyon bareldən çox AÇQ nefti nəql edilib
Kəlbəcər şəhərində Azərbaycan bayrağı qaldırılıb (VIDEO)
Bakı küçələrində növbəti dəfə dezinfeksiya işləri aparılıb (FOTO)
Pakistan Respublikasının səfiri Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətində qəbul edilib
Fransa Senatı tərəfindən qəbul edilən qətnamə beynəlxalq hüquq pozuntusur - Fransa parlamentinin fəxri üzvü
ABŞ-ın Los-Anceles dairəsinin hakimiyyəti sakinlərə evdən çıxmamağı tövsiyə edib
Üsyançılar Eritreya paytaxtına raket atıblar
Yaponiya sahillərində quru yük gəmisi və balıqçı gəmisi toqquşub
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 13 milyonu keçdi
"OPEC plus" nazirlər komitəsinin qeyri-rəsmi görüşü təxirə salındı
Bakıda gözətçi köşk yanıb, 1 nəfər ölüb
Moskvada koronavirusdan daha 76 nəfər ölüb
Argentinada Dieqo Maradonanın ölümü ilə əlaqədar araşdırma başlayıb
Belçikada quş qripi xəstəliyi qeydə alınıb
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 441 mindən çox artıb
Sumqayıtda azyaşlı bağlı qapı arxasında qalıb
Anadolu agentliyi Ağdam rayonunun görüntülərini əks etdirən videomaterial yayımlayıb (FOTO)
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 392 mini keçib
Bakıda halsız vəziyyətdə aşkarlanan vətəndaş xilas edilib
Avtomobillərinin aylıq yürüş normasının qət etdiyi məsafəyə uyğun müəyyən ediləcək qurumların sayı artırılıb
Qaradağ rayonu ərazisində karantin rejiminin tələblərinə əməl olunmaqla ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Azərbaycan millisi Kiyevdə bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatında gümüş və bürünc medal qazanıb
Ağsunun icra başçısı dünyasını dəyişdi
Bakıda COVID-19 xəstələrinə yardım edən həkimlərin əməkhaqlarına əlavənin verilməsi müddəti artırılıb
Türkiyədən Azərbaycana dənli və paxlalı bitki ixracı artıb
Nərmin Bayramova və Alina Gözəlova Kiyevdə Avropa Çempionatının finalına yüksəliblər
“Bayraktar”ın yaradıcısı ASAN-ın yeni layihəsində (FOTO)
Alimlərimiz AzTU-nun 70 illik yubileyinə həsr olunan konfransda iştirak ediblər (FOTO)
Azərbaycanda problemli kreditlərin həcmi azalıb
Ermənilərin Qarabağda törətdiyi ekoloji terror ərəb mətbuatında (FOTO)
Pandemiya şəraitinin qayda və tələblərinə əməl olunması zəruridir - Nazirlik
Azərbaycanda debet kartların sayı əhəmiyyətli dərəcədə artıb
Şəhidimizin xanımı yeni musiqisini təqdim edib (VİDEO)
Məişət zorakılığına məruz qalanların qeydiyyatı aparılacaq
Türkiyə siyasi partiyaları Fransa Senatının Dağlıq Qarabağla bağlı qəbul etdiyi qətnaməni pisləyən bəyanat yayıb
İranda sui-qəsd: Nüvə-raket alimi öldürüldü
Ailə planlaşdırılması mövzuları dərsliklərə daxil ediləcək
Samux və Göygöl rayon polis şöbələrinin müvəqqəti saxlama yerlərinə başçəkmələr olub
Məişət zorakılığından zərər çəkənlər müvəqqəti sığınacaqla təmin ediləcək
"Virtual məktəb"də dərslərin təşkilinə nəzarət gücləndirilib
Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinə yeni rəis təyin olunub
Azərbaycanda neft məhsullarının istehsalı azalıb
AQTA yanında İctimai Şuranın üzvlərini müəyyənləşdirmək məqsədilə səsvermə keçirilib (FOTO)
Sahibə Qafarova MDB PA-nın 51-ci plenar iclasında iştirak edib
Azərbaycan itkilərini tam minimallaşdıra bildi - ŞƏRH
Məhkəmələrdə bəzi işlərə baxılması təxirə salınır - QƏRAR
BMM “Qarabağın musiqi xəzinəsi”ndə növbəti mühazirəni görkəmli bəstəkar Süleyman Ələsgərova həsr edib
“Əl-Əzhər” dini müəssisəsinin Böyük Alimlər Şurasının üzvü Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
Məişət zorakılığı ilə mübarizəyə dair 2020–2023-cü illər üçün Milli Fəaliyyət Planı təsdiqlənib
Unibank daha 3 vətəndaşımızın şəxsi biznesini yaratmaq arzusunu gerçəkləşdirdi (FOTO)
Şənbə və bazar günləri Bakıda bütün marşrutlar fəaliyyətini dayandıracaq - BNA
Bütün xəbərlər