Qlobal fəlakət artıq "Birigün" baş verəcək- Trend News-un icmalçısı

Qlobal fəlakət artıq "Birigün" baş verəcək- Trend News-un icmalçısı

Azərbaycan, Bakı, 01 iyul/ Trend , müxbir E.Tariverdiyeva/ Bir vaxtlar "Birigün"məşhur Amerika filmində baş verənlər  adama fantastika kimi görünürdüsə, indi Sakit Okeanın Qolfstrim axını şimal qitələrinin sahillərinə cənubdan isti suları gətirir və səmtini dəyişir. Nəzərə çarpmayan bu dəyişikliklər ona gətirib çıxaracaq ki, Avropa və ABŞ tam şəkildə soyuq axınların təsiri altına düşəcək və bu da əfsanəvi "Birigün" -ün gəlişi deməkdir. İqlim dəyişkənlikləri və yarana biləcək iqtisadi problemlərə təhlükə olan qlobal istiləşmə artıq başlayıb.

Dünyanı və insanlığı planet miqyasında iqtisadi fəlakət gözləyir. Bu , düşündüyümüzdən daha tez olacaq; hesablamalar  artıq onilliklər səviyyəsində gedir. Britaniya okeanoloqlarının məyusedici proqnozlarına görə, qısa müddətdə Qolfstrim tamamilə yox ola bilər və Avropada havanın temperaturu təxminən 10 dərəcə düşə bilər. "İsti okean axını son 12 ildə üç dəfə zəifəyib. Buna Sibir çayları və Arktika buzları səbəb olub", - məşhur Britaniya qəzeti The Guardian yazır.

Qlobal istiləşmənin nəticələri qarşısıalınmaz ola bilər: Bu nəticələr məhsuldarlığın olmaması və balıq ehtiyatlarının tükənməsindən başlayaraq, tufana, daşqınlara və ya enerji daşıyıcıları neft və qaz uğrunda mübarizəyədək ola bilər. İqlim dəyişikliyi ilə bağlı yaranacaq təhlükələrin siyahısı sonsuzdur. Təhlükələr birbaşa münaqişələrə səbəb ola bilər və ya mövcud gərgin vəziyyətləri müharibəyə gətirib çıxara bilər.

Dünya okeanı səviyyəsinin artması, buzların əriməsi və ya fırtınaların güclənməsi  yeni hərbi əməliyyatlara, əhalinin çox hissəsinin yoxsulluq və səfalət içində yaşadığı Afrikanın, Asiyanın və Cənubi Amerikanın çox hissəsində sosial partlayışlara gətirib çıxaracaq.

İqlim dəyişikliyi ilə bağlı miqrasiya artıq bu gün adı çəkilən ölkələrdə qanlı toqquşmalara gətirib çıxarır; may ayının əvvəlində Sudan və Çad sərhədində baş verən toqquşmanı xatırlayaq. Əgər qazın qiyməti iki dəfə aşağı düşməsə, artıq bir neçə onillikdən sonra bu,  yüz milyonlarla insanın genişmiqyaslı mühacirətinə rəvac verəcək

Hazırda enerji daşıyıcılarının və ərzaq malları qiymətlərinin sürətlə artması dünyada inflyasiyanın artmasına və bəzi ölkələrdə qeyri-stabitliyə zəmin yaradır. Istehsal olunan bioyanacağın həcmi artırılmaqla bərabər, qiymətlərin də artması davam edir ki, bu da dünya maliyyə sisteminin dağılmasına təhlükə yaradır, - bazar iştirakçıları qeyd edirlər. "İqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə ərzaq mallarının qiymətlərinin artması ilə nəticələnəcək. Bununla mübarizə aparmaq mümkün deyil. İnsanlar yüksək qiymətlərə adət etməli olacaqlar", - iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatı laureatı Cozef Stiqlis hesab edir.

Qlobal istiləşmə, istər Avropada, istərsə də Asiyada , yrtişdirilən məhsulu məhv edəcək, quraqlıqlar baş verəcək və bu, qiymətlərin artmasına səbəb olacaq. Eləcə də, istiləşmə nəticəsində becərilməyə yararsız torpaqlar əmələ gələcək. 1970-ci ildən başlayaraq, becərilməyə yararsız torpaqların sayı iki dəfə artıb. Şirkətlər təmizləyici qurğulara və ya başqa zonalara suyun çatdırılmasına böyük xərc çəkirlər ki, bu da son nəticədə öz təsirini istehlakçılarda göstərir.

Avropanın 18 xeyriyyə və humanitar təşkilatı tərəfindən hazırlanan sənəddə vəziyyəti korlayan əsas səbəb kimi iqlim dəyişikliyi göstərilib. Məruzə müəlliflərindən biri olan Endryu Smis hesab edir ki, qlobal istiləşmə daha çox yoxsul ölkələrdə özünü biruzə verir. "Biz çoxlu insanların yaşadığı çaylara yaxın ərazilərdə və sahillərdə böyük daşqınların baş verməsinin şahidi oluruq. Bu, kənd təsərrüfatına ciddi ziyan vurur və nəticədə, aclıq çəkənlərin sayı artır", - mütəxəssis deyib. Smisin sözlərinə görə, "yalnız bu yayın iki ayı ərzində yoxsul ölkələr sırasında olan Banqladeşə vurulan ziyan ölkənin ümumdaxili məhsul həcminin beş faizinə çatıb.".

Riskli zonalar sırasında Rusiya və Avropanı da istisna etmək olmaz. Havanın temperaturu artmaqda davam edir və əkinə yararlı olan torpaq sahələri  azalır. Avropadakı yay quraqlıqları və sahilyanı zonalarda baş verən daşqınlar artıq böyük kənd təsərrüfatı ərazilərini məhv edir.

Ərazisinin 65%-ni donmuş torpaqlar olan Rusiya üçün də qlobal istiləşmə arzuolunmaz nəticələrə gətirib çıxara bilər;donmuş torpaqlar yumşalmağa başlayacaq və yaşayış və sənaye infrastrukturu dağılacaq. 2010-cu ilədək Şimali Rusiya ərazilərində illik orta temperatur 1,8-dən 4 dərəcəyədək yüksələ bilər.

Donmuş torpaqların yumşalması və qarın intensiv əriməsi baş verir.Təkcə Qərbi Sibir rayonlarında buzun qalınlığı hər il dörd sm azalır. İndi Rusiyanın bütün şimal ərazilərindəki infrastruktur obyektlərində dəyişikliklər baş verir və burada qəzaların beşdə bir hissəsi qlobal istiləşmə nəticəsində yaranan mexaniki təsirlə bağlıdır.

Vəziyyət bütün ölkələrin qlobal istiləşmə ilə mübarizə aparmaması ilə daha da gərginləşir. Məsələn, bu yaxınlarda ABŞ Konqresi istixana qaz tullantılarının həcmini məhdudlaşdıran qanun layihəsinin qəbul olunmasına mene olub. Senatorların əksəriyyəti qanun layihəsinə qarşı çıxmalarını enerji daşıyıcılarına sərf olunan xərclərin artmasına gətirib çıxaracağı ilə əsaslandırıblar. Baxmayaraq ki, ABŞ-ı iqlim dəyişikliyi daha  çox narahat etməlidir.

İstiləşmə nəticəsində yarancaq humanitar fəlakətləri, mühacirət artımını, ərzaq mallarının və suyun çatışmayacağını nəzərə alaraq, ABŞ qoşunlarının xaricə daşınması və təminatı xeyli dərəcədə bahalaşa bilər. Bu da onların hərbi hazırlıq vəziyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olacaq.

ABŞ güclü mühacir axınına hazır olmalıdır. Belə ki, dünya ölkələrinin dörddə bir hissəsinin ərazilərinin, buzlarının əriməsi səbəbindən, suyun altında qalacağı region Karib ərazisində yerləşir. Bundan başqa, yaxın illərdə sahilyanı ərazilərdə yerləşən Amerika hərbi bazaları ciddi təhlükəyə məruz qalacaq.

Bəşəriyyət əlbəttə, "Birigün" filminin qəhrəmanlarının dəhşətli aqibətindən qaçmağa çalışır.

Ötən uzun illər ərzində bu istiqamətdə çox az addım atılıb. Bizim hər birimizə qlobal istiləşmənin necə təsir etməsini görmək üçün alim və ya iqtisadçı olmaq lazım deyil. Amma bəzən elə təəssürat yaranır ki, bəşəriyyət artıq bu fəakətə qarşı mübarizədə məğlub olub.

Fransada ötən sutka koronavirusdan 359 nəfər ölüb
Fransada ötən sutka koronavirusdan 359 nəfər ölüb
Yaponiyanın şimal-şərqində zəlzələ olub
Yaponiyanın şimal-şərqində zəlzələ olub
Bağdadda partlayış baş verib, xəsarət alanlar var
Bağdadda partlayış baş verib, xəsarət alanlar var
Loading Bars
Xəbər lenti
Fransada ötən sutka koronavirusdan 359 nəfər ölüb
Yaponiyanın şimal-şərqində zəlzələ olub
"Facebook Messenger"in işində problemlər yaranıb
Bağdadda partlayış baş verib, xəsarət alanlar var
Niderlandda komendant saatı martın 31-dək uzadılıb
Britaniyada daha 4 712 koronavirusa yoluxma hadisəsi qeydə alınıb
ABŞ Ali Məhkəməsi Trampın seçkilərin yekunları üzrə son apellyasiya şikayətini rədd edib
Bu gün Azərbaycanda Yel çərşənbəsidir
Türkiyənin tanınmış aktyoru Rasim Öztekin vəfat edib
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 2,63 milyon nəfəri ötüb
Qadınlar pandemiyadan daha çox zərər görüb - ÜST-nin Baş direktoru
Ölkə ərazisində müşahidə edilən faktiki hava açıqlanıb
Afrikada koronavirusa yoluxanların sayı 4 milyon nəfərə çatır
“Israel HaYom” qəzeti: Azərbaycan Prezidenti Administrasiyasının rəsmi nümayəndəsi tibbi yardım üçün İsrailə təşəkkür edib
ABŞ-da koronavirusa yoluxanların sayı 29 milyon nəfəri keçdi
Ərdoğan və Conson ikitərəfli münasibətləri müzakirə ediblər
Avstriyada koronavirusun "Braziliya" ştammına ilk yoluxma halı qeydə alınıb
ASAN könüllülərindən şəhid xanımlarına diqqət (FOTO/VİDEO)
Suriya prezidenti Bəşər Əsəd və xanımı koronavirusa yoluxublar
Azərbaycanda 195 nəfər COVID-19-a yoluxub, 71 nəfər sağalıb, 6 nəfər vəfat edib
AHİK sədri Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azəraycan xanımlarını təbrik edib
Azərbaycan qadınları daim nəcib, xeyirxah təşəbbüsləri ilə dünyaya nümunə olublar - Pərvin Kərimzadə
Azərbaycan Aİ-dən idxalı artırıb
Tailand peyvəndlənən turistlər üçün karantin müddətini iki dəfə azaldır
AFFA Ukraynada oynayan daha bir futbolçunu milliləşdirir
Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı Azərbaycanın müstəqilliyinə verilmiş vəsiqə oldu - Deputat
İspaniyada 8 Martla əlaqədar aksiyaların keçirilməsi qadağan edilib
“YAŞAT” Fondu daha bir qazinin yeni doğulan övladına hesab açır (FOTO)
Roma papasının İraqa səfəri başa çatıb
Azərbaycanla birgə sənaye şəhərciyi yaratmaq İranın iqtisadi inkişafının nailiyyətidir - Nazir
ABŞ İran sərhədlərinə bombardmançı göndərdi
İranda ötən sutka 99 nəfər koronavirusdan ölüb
Livanda etirazçılar əsas yolları bağlayıb
MDU rektoru xanım əmkdaşları təbrik edib (FOTO)
Türkiyədə peyvənd olunanların sayı 10 milyonu keçib
Kürdə batan şəxsin meyiti 36 gündən sonra tapıldı
BMT Konqresində Ermənistanın hərbi cinayətləri ifşa edilib
Türkiyədə 31 FETÖ üzvü saxlanılıb
Cənab İlham Əliyev prezident seçildiyi ilk gündən xoşagəlməz hallara qarşı kəskin mübarizə aparılıb – Deputat
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan qarşısına qoyduğu bütün hədəflərə nail olur - Deputat
İşğaldan azad olunmuş ərazilərə keçməyə cəhd göstərən şəxslər saxlanıldı
Qadınlar arasında sahibkarlıq fəaliyyətinə maraq artır
Sahibə Qafarova 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibəti ilə qadınları təbrik edib
Zəngilan rayonunun Qaragöz kəndi (VİDEO)
Yaponiyalı iş adamları Quba Soyqırımı Memorial Kompleksini ziyarət ediblər (FOTO)
Badamdardakı sürüşmə zonasında 3 quyu qazılır - FHN
"Barselona" futbol klubunun prezidenti seçilib
Sabah hava necə olacaq?
Nazirlikdən Badamdardakı sürüşmə ilə bağlı AÇIQLAMA
“La Vanguardia” qəzeti: Müharibədən sonra Qarabağa qayıdış
Bakıda 8 mart (FOTOREPORTAJ)
ABŞ-da reper öldürülüb
“InvestAZ”-dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
Həftə sonu yol qəzalarında 4 nəfər ölüb
Ermənistanda koronavirusdan ölənlərin sayı 4 mini keçdi
Xocavənddə düşmənin atıb qaçdığı silah-sursat aşkarlandı (FOTO/VİDEO)
Xızıda dəmir torlar oğurlayan şəxs yaxalandı (FOTO)
Badamdar yamacı yenidən sürüşdü (FOTO)
İstanbulda küçəyə çıxma qadağası götürüləndən sonra böyük tıxaclar yaranıb
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə Azərbaycan qadınlarını təbrik edib
Xaçmaz Rayon İcra Hakimiyyətində Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə şəhid anaları və digər qadınlarla görüş keçirilib (FOTO)
Axtarışda olan Biləsuvar sakini Bakıda saxlanıldı
Lənkəranda karantini pozan daha 3 obyekt aşkarlandı
Səudiyyə Ərəbistanının neft təsislərinə PUA-larla hücum edilib
Aİ-də hər ay 100 milyon doza koronavirus peyvəndi alınacağı gözlənilir
Epidemioloji vəziyyəti nəzarətdə saxlamaq üçün ən səmərəli üsul karantinin tətbiqidir - İnfeksionist
Millət vəkili Sevil Mikayılova Xaçmazda ictimai fəal qadınlarla görüşüb (FOTO)
Finlandiya karantin tədbirlərini sərtləşdirir
Koronavirus Avropaya daha bir ciddi təhlükə yaradıb
"Brent" markalı neftin qiyməti 71 dolları ötüb
Blinken Əfqanıstan liderini BMT-nin təşkilatçılığı ilə sülh konfransı keçirməyə çağırdı
Venesuela prezidenti "Sputnik V" ilə aşılandıqdan sonra özünü yaxşı hiss etdiyini deyib
Bitkoinin qiyməti 51 320-yə yüksəlib
Cənubi Koreya ABŞ hərbçilərinin ölkədə saxlanmasına xərcləri artıracaq
Tramp vəzifəsindən getdikdən sonra Nyu-Yorka ilk səfərini edəcək
Ekvatorial Qvineyada dörd güclü partlayış olub, ən az 20 nəfər ölüb
Azərbaycanda 8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü qeyd olunur
Prezident İlham Əliyevin rəsmi "Facebook" səhifəsində Beynəlxalq Qadınlar Günü münasibətilə paylaşım edilib
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 7 785 nəfər sağalıb
Futbol üzrə İspaniya çempionatı: "Atletiko" liderliyə davam edir
Bakıda avtoyuma məntəqəsində yanğın olub
Cüdo üzrə millimiz “Böyük dəbilqə” turnirini iki bürünc medalla başa vurub (FOTO)
"Liverpul" İngiltərə Premyer Liqasında ardıcıl altıncı ev məğlubiyyətini alıb
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 478 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
Güclü külək əsir, bəzi rayonlara qar yağır - FAKTİKİ HAVA
Güclü külək paytaxt küçələrində fəsadlar törədib - FHN (FOTO/VİDEO)
Fransada hava bombasını zərərsizləşdirmə əməliyyatına görə 4,5 mindən çox insan təxliyə edilib
“Böyük dəbilqə”: Cüdoçumuz Məmmədəli Mehdiyev bürünc medala sahib olub
Azərbaycanın Zəfərinin arxasında Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən qoyulan uğurlu siyasət dayanır - Deputat
YAP bundan sonra fəaliyyətini müasir çağrışlara uyğun həyata keçirəcək - YAP İdarə Heyətinin üzvü
Respublikanın 24 şəhər və rayonunda ilk peşə-ixtisas təhsili müəssisələrinin şagirdləri üçün buraxılış imtahanı təşkil olunub
Azərbaycan təmsilçisi yüngül atletika üzrə Qış Avropa çempionatında ikinci yeri tutub
Bu gün Yeni Azərbaycan Partiyası ölkənin siyasi sisteminin monolit gücüdür - Vüqar Rəhimzadə
Dövlət qulluğuna qəbul olmaq üçün keçirilən test imtahanları başa çatıb
Ağdam rayonunun Suma kəndi (VİDEO)
6 partiyanın milli maraqlar naminə YAP-a qoşulması yeni siyasi həmrəylik modeli oldu - Pərvin Kərimzadə
İranda ötən sutkada 8 min nəfər koronavirusa yoluxub, 93 nəfər ölüb
Küveyt portalında Prezident İlham Əliyevin KİV nümayəndələri üçün keçirdiyi mətbuat konfransı barədə məqalə dərc olunub
Azərbaycanda işləyən qadınların ən çoxu 31-40 yaşlarında olanlardır - Nazirlik
Azərbaycanda koronavirusa yoluxma sayı 400-ü keçdi
Bütün xəbərlər