Sem dayının qonşuluğunda rus oyunu - The Heritage Foundation-nin aparıcı analitiki Ariel Koen

The Heritage Foundation-nin (ABŞ) Baş elmi əməkdaşı, politoloq Ariel Koen, xüsusi olaraq Trend üçün

Şiddətli iqtisadi böhran və neftin qiymətinin düşməsinə baxmayaraq, Rusiya açıq anti -Amerika istiqaməti olan qlobal diplomatik hücumu davam etdirir. Noyabrın sonunda prezident Dmitri Medvedyev Latın Amerikasına bir həftəlik səfər edib. Səfər Rusiyanın strateji gücünü və ABŞ-ın təsir zonası hesab edilən regionda onun siyasi təsirini nümayiş etdirib. Aktual dərin iqtisadi azalma və Obamanın yeni administrasiyası ilə yaxınlaşma cəhdləri fonunda, Kreml  2009-cu ildə qızğın geosiyasi oyunlar üçün coşğunluq hiss edir.

Moskva Medvedyevin səfərini Asiya - Sakit okean İqtisadi Əməkdaşlığının (ASİƏ) Peruda, Limada keçiriləcək XVI sammiti ərəfəsində planlaşdırırdı. Kreml məmurlarının sözlərinə görə, prezident Medvedyevin səfərinin yalnız iqtisadi gündəliyi vardı ki, iqtisadiyyatın Baş nazir Vladimir Putinin səlahiyyəti çərçivəsində olması fonunda,  bu qəribə görünür. Medvedyev isə, güman edildiyi kimi, Rusiyanın xarici və müdafiə siyasətini müzakirə edib. Geosiyasi motivlər aydındır. Ticarəti stimullaşdırmaq üçün prezidentə texnoloji baxımdan geridə qalmış Venesuelaya nüvə  reaktoru satmaq və ya Uqo Çaves və Kubada Kastro qardaşlarına şəxsi səfərin haqqını ödəmək lazım deyil.

Kuba və Venesuelaya - Amerikanın əsas regional əleyhdarlarına səfərlər Rusiyanın anti Amerika ambisiyalarını və Latın Amerikasının "soyuq müharibə"dən sonra tərk edilmiş bu ölkələri ilə "xüsusi münasibətləri" bərpa etmək istəyini açıq şəkildə nümayiş etdirdi. Bu səfər Moskva və Karakas üçün münasibətləri Sem dayıya nümayiş etdirmək şansı idi. Bundan başqa, Medvedyev, ABŞ-ın avqust hərbi qarşıdurmasında Gürcüstanı dəstəkləməsinə cavab olaraq, Amerikanın "arxa həyətində" fəaliyyət göstərmək qabiliyyətini nümayiş etdirir. Bundan əlavə, XX əsrlə müqayisədə daha kiçik miqyasda olsa da, bu, qüvvələrin qlobal proyeksiyasının sovet üslubuna qayıdış üzrə bir addımdır.

Birgə hərbi -dəniz manevrləri

Rusiya və Venesuela noyabrda Medvedyevin Karakasa səfərindən sonra, dekabrın 1-2-də VenRus-2008 birgə hərbi-dəniz təlimlərini keçiriblər. NATO-nun hərbi gəmilərinin avqust və sentyabrda Gürcüstanda iştirakından narazı Rusiya şəxsi eskadriliyasını Venesuelanın Karib sahillərinə göndərdi.

Moskva bu manverlərə  "Böyük Pyotr" atom raket kreyserini, qayıq əleyhinə qırıcı "Admiral Çabanenko" və iki yardımçı gəmi (tanker və hər ehtimala qarşı xilasedici yedək) göndərdi. Venesuela, üç freqat və desant gəmisi də daxil olmaqla, 12 hərbi gəmi və Su -30 qırıcılarından ibarət eskadriliya təqdim etdi. Gəmilər birgə taktiki manevrlər, fövqəladə hallarda gəmilərin xilas edilməsi və bu prosesdə yanacaqdoldurmanı məşq ediblər. Buna baxmayaraq, bu manverlər hərbi-dəniz hazırlığından daha çox, gücün nümayişi təəssüratını bağışladı. İstefada olan admiral Vladimir Komoyedov - Rusiyanın Qara dəniz Donanmasının keçmiş komandanı və Rusiya Federasiyası Dövlət Dumasının üzvü "Kommersant"a bildirib ki, təftiş və xilasetmə əməliyyatları üçün ağır raket kreyseri və qayıq əleyhinə gəmidən istifadə "mənasız xərclərdir". Digər rəmzi hərəkət Rusiyanın "Admiral Çabanenko" esminesinin İkinci Dünya Müharibəsindən sonra ilk dəfə olaraq Panama kanalından keçməsi idi. Gəmi Panama Balboasının hərbi-dəniz bazasında olub (Rodman adı ilə tanınan keçmiş ABŞ hərbi-dəniz qovşağı).

Rusiyanın, yanvarda Hindistanla qarşıdakı manverləri kimi, bütün yer kürəsi üzrə hərbi-dəniz təlimləri Moskvanın qlobal ambisiyalarının nümayişidir. Buna baxmayaraq, bu səylər baha başa gələ bilər. Şiddətli iqtisadi böhran Rusiyanı belə qlobal oyunlar üçün məhdud vasitələrlə qoyur.

Hərbi əməkdaşlıq və energetika sahəsində əməkdaşlıq

Venesuelanın Rusiyadan alınmış "Su" qırıcı təyyarələri bu tədbirdə iştirak ediblər. Bu gün Karakas, Hindistan və Çini əvəzləyərək, Rusiya silahının ən iri idxalatçısıdır. 2005-ci ildən 4,4 mlrd. ABŞ dollarını ötən silah sazişlərinə radiolokasiya avadanlıqları, "Su-30" təyyarələri, vertolyotlar, tanklar, 100 minədək AK- 47 avtomatı və Kalaşnikov avtomatlarının istehsalı üçün zavodlar daxil idi.

Hərbi əməkdaşlıqdan başqa, Rusiya Venesuelaya özünün ilk nüvə reaktorunu tikməkdə kömək edəcək. Texnoloji baxımdan geri qalmış və enerji ehtiyatları ilə zəngin Venesuelada bu layihə gərəksiz və təhlükəli təşəbbüs ola bilər. Karakasın təhlükəsiz və etibarlı nüvə proqramı üçün təcrübəsi çatmasa da, onun öz enerji tələblatlarını ödəmək üçün kifayət qədər təbii qazı və ağır nefti var. Prezident Uqo Çavesin nüvə silahı hazırlaması məsuliyyətsiz və sabitliyi pozan təşəbbüs ola bilərdi.

Bundan başqa, Venesuela hərbi nüvə proqramı istiqamətində hərəkət etsə, bu, Latın Amerikasında nüvə silahlanması yarışının başlamasına təhrik edə bilər. Venesuela artıq 1970 və 1980 -ci illərdə Argentina və Braziliya iə nüvə silahlanmalarında rəqabət aparıb. Bu, İranın Yaxın Şərqdə törədə biləcəklərinə bənzəyir. İran nüvə döyüş yüklərinin yerləşdirilməsinə daha da yaxınlaşarsa, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir və Trükiyə şəxsi nüvə proqramları ilə cavab verə bilərlər.  Braziliya və Argentina dinməzcə Venesuelanın nüvə potensialının möhkəmlənməsini müşahidə etməyəcəklər.

Səfər zamanı iki ölkə prezidenti 4 mlrd. dollar məbləğində birgə inkişaf bankını təsis etmək, iki ölkə arasnda viza rejimini ləğv etmək barədə razılığa gəliblər.

Rusiya şirkətləri Venesuelada neft və digər mineral ehtiyatların hasilatında da kömək edəcəklər. "Qazprom" və Venesuelanın "Petroleos de Venesuela" Dövlət Neft Şirkəti (PDVESA) nəhəng Orinoko neft hövzəsində birgə işləmək niyyətindədirlər. Bundan başqa, Karakas qazın kəşfiyyatı, İran və Qətərin işitirakı ilə qaz kartelinin yaradılmasında Moskva ilə əməkdaşlıq edir.

Çaves Qərbin beynəlxalq neft şirkətlərini sıxışdırdıqdan sonra, Venesuela Qərbin maliyyəsinə və texnologiyalarına güvənə bilməz. Lakin Rusiya və Çin komandantenin avtoritar idarəetmə formalarına diqqət yetirmədən biznes aparmağa hazırdırlar. Rus "paketi"nə silah bazarlarına və "avtoritar kapitalizm" modelinə çıxış daxildir. Venesuela kimi, Rusiya da rejimlərinin dəstəklənməsi üçün çox vacib olan neftin qiymətinin artımını görməkdən ümidini kəsib. Rusiyanın OPEK-ə qoşulmaq təşəbbüsü Moskva-Karakas oxu ilə yaxşı uyğunlaşır. Buna baxmayaraq, ola bilsin, Kreml Çavesin apardığı oyunu aparmayacaq.

Geosiyasi nəticələr

Moskva və Karakasın anti-Amerika mövqelərini bölüşsələr də, onların geosiyası gündəlikləri çox şeydə fərqlidir. Uqo Çaves Rusiya ilə strateji ittifaqa, "yanki imperializminə" qarşı birgə çıxışlara can atır. Lakin bəzi müşahidəçilər qeyd ediblər ki, Dmitri Medvedyev öz hərəkətlərində ehtiyatlıdır. Ehtimal ki, o, tezliklə öz səlahiyyətlərinin icrasına başlayacaq Obama administrasiyasına, Kremlin Vaşinqtonla münasibətlərdə yeni səhifəyə hazır ola bilməsi barədə siqnal göndərmək istəyir. Buna baxmayaraq, dünya maliyyə böhranı Rusiyanın Venesuela ilə enerji konsorsiumu və regional transkontinental boru kəmərinin çəkilməsi kimi iri layihələrdə öhdəliklərinin icrasına mane ola bilər.

Moskva qeyri - müəyyən müddətə bu layihələri təxirə sala bilər. Beləliklə, Medvedyevin Latın Amerikasına səfərindən irəli gələn siyasi effekt Moskvada gözləniləndən daha az təsirli ola bilər. Moskva və Vaşinqton münasibətlərdə istiləşməyə ümid edirlərsə və bunun ardınca heç bir hərbi əməliyyat olmazsa (məsələn, Rusiyanın daimi hərbi bazaları və ya Kubada, Lurdedəki mümkün kəşfiyyat obyekti kimi), manevrlər geosiyasi şahmatda Moskvanın gücünü artıra biləcək addım kimi qalacaq. Latın Amerikasında iştirakın gücləndirilməsi - Moskvanın Vaşinqtondan gələcək güzəştlər alması üçün təsir vasitələri yaratmaq üsuludur. Moskva oyun üçün fişka yığır - Vaşinqton oynamaq istəsə.

Müəllifin rəyi Trend İnformasiya Agentliyinin rəyi ilə üst-üstə düşməyə bilər.

"Maersk Explorer" "Şahdəniz" yatağında qazma işlərini başa çatdırıb
"Maersk Explorer" "Şahdəniz" yatağında qazma işlərini başa çatdırıb
Azərbaycan mart ayında “OPEC plus” üzrə öhdəliyini yerinə yetirib
Azərbaycan mart ayında “OPEC plus” üzrə öhdəliyini yerinə yetirib
Dövlət Neft Şirkətinin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib (FOTO)
Dövlət Neft Şirkətinin Müşahidə Şurasının növbəti iclası keçirilib (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Tovuzda toy mərasiminin keçirilməsinin qarşısı alınıb
ABŞ ordusunun Əfqanıstandan çıxardılması planları hazırlanıb
Rusiya Türkiyə və Tanzaniya ilə hava əlaqəsini dayandırır
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 41 218 nəfər sağalıb
ABŞ-da naməlum şəxs məktəbdə atışma törədib, ölən var
Rusiyanın şərqində zəlzələ baş verib
Meksika radiosunda Azərbaycan tərəfindən Qarabağda aparılan yenidənqurma işləri üçün mövcud maneələr haqda danışılıb
Dünyanın ən hündür “Bürc-Xəlifə” qülləsində kosmosa ilk uçan Yuri Qaqarinin şəkili əks olunub
Çavuşoğlu və Blinken Əfqanıstan və Suriyadakı sülh prosesini müzakirə ediblər
Hindistan Rusiyanın “Sputnik V” peyvəndini istifadə üçün təsdiqlədi
Türkiyədən Azərbaycana işləmək məqsədilə gələnlərin sayı azalıb
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 135,6 milyonu ötüb - ÜST
Naxçıvanda yük daşımalarının həcmi artıb
Mingəçevir Dövlət Universitetinin “Peşəkarla görüş” layihəsinin növbəti qonağı Vüqar Bayramov olub (FOTO)
Prezidentlik dövrünün ən gərgin və ən zəngin mərhələsi: İlham Əliyevi güclü edən xalq-iqtidar birliyidir
Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır - İtaliyalı parlamentari
Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı hər şeyi sıfırdan başlamağı ancaq özünə və xalqına güvənən bir Lider bacara bilərdi - Aydın Quliyev
"Maersk Explorer" "Şahdəniz" yatağında qazma işlərini başa çatdırıb
Prezident İlham Əliyev xalq-iqtidar birliyindən güc alaraq qarşıda duran vəzifələri şərəflə yerinə yetirir - Politoloq
Hərbi Qənimətlər Parkı aprelin 14-dən vətəndaşlara açıq olacaq
Naxçıvanda ÜDM artıb
Azərbaycan pomidor ixracı potensialını 30 faizdən çox yüksəldib
Ermənistan minalanmış ərazilərin xəritələrini verməməklə təcavüzü davam etdirir - Deputat
Goranboyda qayda pozan sürücülər məsuliyyətə cəlb edilib (FOTO)
Naxçıvan Muxtar Respublikasında sənaye istehsalı 250 milyon manatı ötüb
Xalq Cəbhəsi - “Müsavat” cütlüyünün hakimiyyəti dövründə ölkə idarəolunmaz vəziyyətə düşmüşdü - Deputat
Ramazan ayını karantin qaydalarına uyğun keçirməliyik - Hacı Şahin
Füzulidə polis və hərbi qulluqçu avtomobllə vurulub
50 obyektdə epidemiya əleyhinə rejim pozulub
Kommersiya şirkətlərinin mühasibləri və mühasibatlıq xidmətləri həyata keçirən şirkətlərin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Finlandiya kosmosa ilk dəfə taxta peyk göndərəcək
Ceyhun Bayramov Maldivin xarici işlər naziri ilə telefonla danışıb
Milli Məclisin işçi qrupu İtaliya nümayəndə heyəti ilə müzakirələr aparıb (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: Heydər Əliyevin bütün vəzifələrdən uzaqlaşdırılması ilə ermənilərin əlinə fürsət düşdü
“Əsas Məsələ”də Hərbi Qənimətlər Parkının açılışı müzakirə olunub (VİDEO)
Daha 35 min abonentin qaz təchizatı yaxşılaşdırılır (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Bütün türk dünyası bizim qələbəmizlə fəxr edir
Prezident İlham Əliyev: Xalq Cəbhəsi-Müsavat hakimiyyəti Ermənistana benzin satırdı
Azərbaycan Prezidenti: Biz qan tökərək yeni reallıq yaratmışıq, bu gün hər kəs bizimlə hesablaşmalıdır
Azərbaycan Prezidenti: Bu gün Ermənistanda bəzi revanşist qüvvələr də bilməlidir, dəmir yumruq yerindədir
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan bizim qarşımızda boynunu bükmüş ölkədir və həmişə belə olacaq
Prezident İlham Əliyev: Mən nə qədər təzyiqlə üzləşdim. Dedim, vermirsən, cəhənnəmə vermə
Azərbaycan Prezidenti: Müharibə gedə-gedə bizə qarşı sanksiyalar tətbiq etmək istəyirdilər
Çaylarda ən müasir avtomat hidroloji stansiyalar istismara verilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev İrəvanın Ermənistana verilməsi haqqında: Mən bunu qınamışam, biz tarixi malalamamalıyıq
Rusiya Azərbaycanın daha bir neçə müəssisəsindən pomidor ixracı qadağasını götürdü
Zaqatalada 10 il əvvəl qətl törədən şəxsə hökm oxunub
Prezident İlham Əliyev: Demişdim ki, bizim torpağımızda heç vaxt ikinci erməni dövləti yaradıla bilməz
Prezident İlham Əliyev: Qarabağ məsələsində bir faiz güzəştə getmədim
Prezident İlham Əliyev: AXC-Müsavat cütlüyünün tör-töküntüləri hərbi çevriliş etmək istəmişdilər, alınmadı, xalq dəstəkləmədi
Aprelin 13-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Prezident İlham Əliyev: On min fərarisi olan ordu biabırçılıq və rəzalətdir
Azərbaycan Prezidenti: Söz vermişdim ki, ərazi bütövlüyünü qoruyacağam və bu sözə əməl etdim
Prezident İlham Əliyev AXC-Müsavat cütlüyü haqqında: Öz canlarını qurtarmaq üçün o vaxt məcbur olub Heydər Əliyevə müraciət etdilər
TamKart və IBA Miles sahibləri kart qalığından da qazanır!
Prezident İlham Əliyev: O vaxt müdafiə naziri söz vermişdi, əgər Şuşa əldən getsə, öz başına güllə çaxacaq
Azərbaycan Prezidenti: Dünya erməniliyinin əsas hədəfi Heydər Əliyev idi
Azərbaycan Prezidenti: Ovaxtkı xunta başçısı Sarkisyan acı məğlubiyyətdən sonra mənə torpaqları qaytarmaq sözü vermişdi
Yasamalda bir ailənin üzvlərinə odlu silahdan atəş açan şəxs saxlanıldı (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Müharibənin getdiyi dövrdə göstəriş vermişdim ki, nömrələr yığılsın
Prezident İlham Əliyev: Hərbi Qənimətlər Parkına gələn hər bir insan Ordumuzun gücünü görəcək
Azərbaycan Prezidenti: Biz dünyada heç vaxt olmayan Qələbəni qazanmışıq
Prezident İlham Əliyev: Haradandır “İsgəndər-M” raketləri Ermənistan ordusunda?
Yelo Bank tələbələrə karyera imkanları yaratmağa davam edir
“Nar” paytaxt və regionlarda yenilənmiş xidmət mərkəzlərini təqdim edir (FOTO)
Arvadını öldürən şəxsin işi məhkəməyə göndərildi
Ceyhun Bayramov İtaliya Senatının Komissiya sədri ilə görüşüb (FOTO)
Parisdə xəstəxana yaxınlığında atışma olub - Ölən var
Azərbaycanla İtaliya arasında əməkdaşlığın inkişafı müzakirə olunub
“Mozalan” efirə qayıdır (VİDEO)
Revanşist iddialar Ermənistanı məhvə apara bilər - Deputat
"Ziraat Bank" Azərbaycan iqtisadiyyatı ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Kürdəmirin sabiq icra başçısının həbs müddəti uzadıldı
Neftçalanın 14 kəndi içməli su ilə təmin edilir - "Azərsu"
DİN Neftçalada 16 yaşlı əqli zəif qızla bağlı yayılan ittihamlara cavab verdi
AzMİU-da vaksinasiya prosesi uğurla davam edir
Özünüməşğulluq proqramında yeni sahə - BARAMAÇILIQ
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı AÇIQLANDI
Azərbaycanda 1 151 nəfər COVID-19-a yoluxub, 29 nəfər vəfat edib
Daha 70-ə yaxın jurnalist vaksinasiya olundu
Cəlilabadın sabiq icra başçısının həbs müddəti uzadıldı
Şəmkirdə tanışını qətlə yetirən şəxsin işi məhkəməyə göndərildi
Azərbaycanda postmüharibə dövrü üçün əhatəli sosial dəstək proqramı hazırlanıb - Səttar Möhbalıyev
Dövlət qulluğuna qəbul olmaq üçün keçirilən test imtahanının nəticələri elan olunub
Rusiyada fabrik yanır - Ölən və yaralananlar var
Yanvar-mart aylarında qeyri-neft məhsullarının ixracı 501,6 milyon dollar təşkil edib - Nazir
Xaçmazın icra başçısı topçu Vüsalı evində ziyarət etdi (FOTO)
Əlilliyi olan 2 731 şəxsə 11 212 reabilitasiya vasitəsi verilib
Oğuzda reyd: Piyada və sürücülərə xəbərdarlıq edildi (FOTO)
Millət vəkili Sevil Mikayılova növbəti dəfə Xaçmazda seçicilərilə görüşüb (FOTO)
Ağdaşda çay hövzəsini çirkləndirən bələdiyyə sədrinə təmizlik üçün məcburi göstəriş verildi
Dünya əhalisinin yalnız 5 faizdən çoxu peyvəndlənib - "Bloomberg"
Türkiyədə turizm sektorunda çalışanlar vaksinasiya olunub
Abşeronda karantin rejimini pozaraq fəaliyyət göstərən çay evləri aşkarlanıb (FOTO/VİDEO)
Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportu COVID-19-a qarşı təhlükəsizlik tədbirləri üzrə ən yüksək reytinqə layiq görülüb
Buraxılış imtahanı verəcək şagirdlərin NƏZƏRİNƏ!
Metro qatarlarının baxış-təmir sahələrində daha bir yenilik tətbiq edilir (FOTO)
Macarıstan TV-ləri ilə AzTV-nin əməkdaşlığı genişləndirilir - Göstəriş verilib
Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi 5 ildir vətəndaşlara xidmət edir (FOTO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
Bütün xəbərlər