Azərbaycanın Qazaxıstandakı diaspor təşkilatları Dağlıq Qarabağ məsələsini daim diqqətdə saxlayırlar

Azərbaycanın Qazaxıstandakı diaspor təşkilatları Dağlıq Qarabağ məsələsini daim diqqətdə saxlayırlar

Qazaxıstandakı Azərbaycan Diaspor Təşkilatları İttifaqının sədri Vidadi Salahovun Trend-ə müsahibəsi

- Azərbaycanın Qazaxıstandakı diasporunun təşkilatlanması hazırda hansı səviyyədədir? Diasporumuzun fəaliyyət istiqaməti nədən ibarətdir?

- Qazaxıstanda Azərbaycan diasporunun fəaliyyəti hazırda çox güclüdür. Deməliyəm ki, xalqımızın tarixi faciəli fakt və məqamlarla doludur. Bu gün Qazaxıstanda yaşayanlar arasında yarım əsr ərzində iki dəfə deportasiyanın acısını çəkmiş, daha doğrusu, müharibədən əvvəl və müharibə illərində zorla öz doğma vətənlərindən sürgün edilən insanlar da var. Onların bir hissəsi isə Özbəkistana sürgün edilmişdi. Xatırladığınız kimi, vaxtilə burada məshəti türkləri ilə bağlı xoşagəlməz hadisələr baş vermişdi. Bu hadisələr azərbaycanlılardan da yan keçmədi və onlar bu dəfə Özbəkistandan qaçmağa məcbur oldular - kimi öz tarixi Vətəninə, kimi Rusiyaya, kimi isə Qazaxıstana.

Burada Qazaxıstan Azərbaycanlıları Mədəni Mərkəzlərinin İttifaqı fəaliyyət göstərir (Союз культурных центров азербайджанцев в Казахстане). Bundan başqa, ölkənin 12 vilayət və 2 şəhərinin diaspor qurumlarının birgə yaratdığı Hüquqi Şəxslər Birliyi (Объединение Юридических Лиц) var. Xatırlatmaq istərdim ki, bütün vilayət mərkəzlərinin 5 aprel 2008-ci ildə çağırılmış qurultayının qərarına əsasən, bütün Qazaxıstan azərbaycanlılarının diaspor təşkilatlarının birliyi yaradılıb ki, bu birliyə də hazırda sədrlik edirəm.

Bizim diasporun daxilində Mədəni mərkəzlər fəaliyyət göstərir. Eyni zamanda, həmin mərkəzlərin daxilində "bazar günü" azərbaycandilli məktəblər və özfəaliyyət dərnəkləri mövcuddur. Onların fəaliyyətlərinin əsasında azərbaycançılıq ideyası durur. Azərbaycanın zəngin tarixi, misilsiz mədəni irsi və görkəmli ziyalıları haqqında ətraflı məlumat verilir. Hər il Azərbaycanla bağlı olan bayramlar və anım mərasimləri ilə əlaqədar olaraq soydaşlarımızla birgə silsilə tədbirlər keçiririk. Bütün bu işləri həyata keçirməkdə bir məqsədimiz də odur ki, Qazaxıstanda yaşayan və gələcəyimizin təminatçısı olan uşaqlara, gənclərə yaşadıqları ölkənin adət-ənənəsini, dilini bilməklə yanaşı, doğma Vətəninə sevgi, xalqına, millətinə, dilinə həmişə sadiq qalmalarını da tövsiyə edirik. Fikrimcə, bu bir neçə komponentə sadiq qalmaq və qorumaq hər bir vətəndaşın mənəvi borcudur.

Qeyd etmək yerinə düşər ki, Qazaxıstan keçmiş SSRİ-yə daxil olan respublikalar arasında Rusiyadan sonra ərazicə ikinci böyük dövlətdir və burada güclü diaspor təşkilatlarına xüsusi ehtiyac var.

- Bir sıra diaspor təşkilatlarımızın rəhbərləri Mərkəzi Asiya ölkələrindəki Azərbaycan diaspor təşkilatlarının vahid konqresdə birləşməsi barədə təklif irəli sürmüşdülər. Bu təşəbbüsün həyata keçirilməsi nə dərəcədə realdır?

- Orta Asiyada beş müstəqil dövlət var. Yaradılacaq konqres hansı dövlətdə qeydiyyatdan keçirilməlidir? Hüquqi cəhətdən bu ideya savadsızdır. Beş dövləti birləşdirən və hansısa Orta Asiya ölkəsində qeydiyyatdan keçən bir ittifaq yoxdur. Yəni hüquqi cəhətdən bütün Orta Asiya ölkələrini əhatə edəcək konqresin yaradılması mümkün deyil. Hər respublikanın öz qanunvericiliyi var və bu qanunvericiliyə uyğun olaraq həmin ölkə daxilində milli mərkəzlər yaradıla bilər və bu mərkəzlər bir dövləti təmsil edə bilər, ikinci bir ölkəni yox.

Lakin qeyd etmək istəyirəm ki, Qazaxıstan azərbaycanlılarının diaspor təşkilatları birliyinin digər diaspor təşkilatları ilə məlumat mübadiləsi mövcuddur. Özbəkistanla, Qırğızıstanla sıx əlaqələrimiz var - orada işləyən diaspor təşkilatlarından qəzetlər və jurnallar alırıq, öz nəşrlərimizi onlara göndəririk. Bundan başqa, ayrı-ayrı şəxslərin biznes əlaqələri var ki, bu da çox böyük önəm kəsb edir.

- Qazaxıstanda həmvətənlərimiz hansı problemlərlə daha tez-tez üzləşirlər? Onların həll olunması üçün hansı işlər görülür?

Qazaxıstanda heç bir azərbaycanlının siyasi problemi yoxdur və mövcud problemlər yalnız məişətlə bağlıdır. Hazırda əsas problem ondan ibarətdir ki, Azərbaycan vətəndaşı olaraq Qazaxıstanda uzun müddətdir yaşayan insanlar var, lakin ölkə qanunvericiliyinə əsasən onların burada yaşamaları üçün bir aydan artıq vaxt verilmir. Onlar bir sıra hallarda burada vətəndaşlıq almaq və ya müvəqqəti yaşayış üçün icazə almaqda əngəllərlə üzləşirlər. Bunun da səbəbi Azərbaycandan sorğuların cavabının gec gəlməsidir. Lazım olan sorğulara vaxtında cavab verilməməsi səbəbindən bəzən aylarla sənədsiz Qazaxıstanda qalan insanlar olur və bunları diaspor təşkilatı yemək və yaşayış yerləri ilə təmin etməyə çalışır.

Sənədi qaydasında olan bir həmvətənimizin hər hansı hüququ tapdalanarsa, cəmiyyət birinci olaraq reaksiya verir və istənilən dövlət müəssisəsinin qarşısında problemli məsələni qaldırır və ona cavab alır.

Mən və köməkçim hüquqşünas hər hansı bir azərbaycanlını maraqlandıran hüquqi məsələlərlə bağlı hüquqi məsləhət veririk. Eyni zamanda, məhkəmələrdə tərcüməçi kimi və yaxud hüquq müdafiəçisi kimi həmvətənlərimizə köməklik göstəririk. Və qeyd etmək istəyirəm ki, bunların hamısını pulsuz edirik.

- Qarabağ həqiqətlərinin Qazaxıstan cəmiyyətində tanınması istiqamətində bu ölkədə yaşayan diaspor nə kimi işlər görür?

- Qazaxıstan azərbaycanlılarının diaspor təşkilatlarının birliyi Qarabağ məsələsini daim diqqətdə saxlayır. ATƏT-in bu ilin dekabrın əvvəllərində Astanada keçiriləcək sammitinə kollektiv müraciət ünvanlamaq niyyətimiz var və artıq bununla bağlı Qazaxıstanın Xarici İşlər Nazirliyi ilə razılaşdırmalar aparılır. Əslində razılaşdırma çox problemli bir məsələdir, çünki ictimai təşkilatların Qazaxıstan dövlətində belə bir narahatlıq yaratmalarına çox imkan verilmir. Buna baxmayaraq, belə bir təşəbbüs qaldırmaq cəhdi etmişik. Biz istəyirik ki, ictimai təşkilatımızın müraciəti ATƏT-də oxunsun. Çünki bizim müraciətdə bildirilir ki, Qazaxıstanda yaşayan on minə yaxın Dağlıq Qarabağdan məcburi köçkün düşmüş azərbaycanlının torpaqları, evləri, maddi varlıqları zəbt olunub. Onların hüquqlarının pozulmasında Ermənistan hökuməti günahkardır. Mən beynəlxalq insan hüquqları idarəsinin nümayəndəsi kimi tələb edirəm ki, hüquqi cəhətdən ədalət bərpa olunsun. Müraciətin bir nüsxəsini artıq Qazaxıstanın Xarici İşlər Nazirliyinə təqdim etmişik və hazırda nazirliyin şöbəsinin münasibətini gözləyirik.

Qarabağ haqqında artıq Qazaxıstanda lazımınca doğru məlumatlar alınır, çünki qəzetimiz buraxılır. Bundan başqa, mən Qazaxıstan Texnologiya və Biznes Universitetinin müəllimi kimi bir çox universitetdə çıxış edir və minlərlə tələbə qarşısında Qarabağ münaqişəsinin yaranmasında kimin haqlı olduğu barədə dəqiq məlumat verirəm. Buna baxmayaraq, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ problemi ilə bağlı yenə də geniş informasiya tələb olunur. Mənə elə gəlir ki, azərbaycanca yazıb yalnız öz ictimaiyyətimizi məlumatlandırmaq kifayət deyil. Sürətli şəkildə dünyada oxunan ingilis və rus dillərində, ən azından MDB dövlətlərində bu həqiqətlərin çatdırılması üçün rus dilindən istifadə etmək lazımdır.
Əsas odur ki, nüfuzlu, cəmiyyətdə mövqe tutan, ən əsası Vətənə öz töhfəsini vermək istəyən soydaşlarımız könüllü şəkildə təşkilata üzv yazılaraq fəallıq nümayiş etdirsinlər və etdirirlər də. Məhz bunun nəticəsidir ki, Qazaxıstanın hakim dairələrində də təşkilatımız haqqında çox yüksək fikir formalaşıb.

Təsisçisi və baş redaktoru olduğum "Turan-Ekspress" qəzetində sistemli olaraq Azərbaycan həqiqətlərindən söz açılır, bundan başqa, azərbaycanlıların Astana şəhər Ağsaqqallar Şurasının sədri, "Xəzər" Mədəniyyət Mərkəzinin həmsədri, Beynəlxalq Hüquq Müdafiə Mərkəzinin Astana üzrə nümayəndəliyinin rəhbəri kimi də Azərbaycanı ləyaqətlə təmsil etməyə çalışıram və bütün fəaliyyətimi Azərbaycandakı müvafiq qurumlarla əlaqəli şəkildə qururam.

- Azərbaycanlıların Qazaxıstanda dövlət qurumlarında təmsilçiliyi nə səviyyədədir?

- Azərbaycanlıların Qazaxıstanda əsasən inteqrasiya etdikləri dövlət strukturları daxili işlər strukturudur. Bundan başqa, hər bir universitetdə bir və ya bir neçə azərbaycanlı fəaliyyət göstərir, Qazaxıstanda azərbaycanlı səkkiz elmlər doktoru, 12 elmlər namizədi var. Həmçinin, rayon vergi idarəsinin rəhbəri vəzifəsində çalışan azərbaycanlı, polkovnik rütbəli həmvətənimiz, təhsil nazirliyində işləyən azərbaycanlı var.

Qazaxıstanın üç bölgəsində vilayət vəkilləri var, yəni vilayət məsləhətinin deputatları. Xatırladım ki, bu da Qazaxıstanda seçki yolu ilə tərkibi müəyyənləşdirilən yeganə strukturdur. Sevindirici hallardan biri odur ki, Qazaxıstanın bütün dövlət strukturlarında azərbaycanlılara rast gəlmək olur.

- Qazaxıstana gələn həmvətənlərimizə hansı tövsiyələr verərdiniz?

- Qazaxıstana gələn Azərbaycan vətəndaşlarından xahiş edərdik ki, məlumatları olsun ki, bu ölkədə qonaq kimi onların bir aydan artıq qalmağa ixtiyarı yoxdur. İşləməyə gələrlərsə, xüsusi icazə almalıdırlar. Burada yalnız ali təhsilli insanlara iş üçün icazə verirlər, özü də həmin mütəxəssislərin burada olmadığı bir halda. Yaşamaq üçün beşillik xüsusi icazə ilə bağlı Azərbaycandan müvafiq arayışlar alınmalıdır.

Yazı Azərbaycan Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun layihəsi əsasında hazırlanıb

Layihə ilə bağlı yazılar aşağıdakı linqlərdir

http://az.trend.az/news/politics/1768183.html

http://az.trend.az/news/society/1767208.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1766801.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1764515.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1764255.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1763034.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1763005.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1762913.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1761223.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1760042.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1759567.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1760841.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1751056.html


http://az.trend.az/news/society/diaspora/1753599.html


http://az.trend.az/news/society/diaspora/1755854.html

http://az.trend.az/news/society/diaspora/1757632.html

Kaspersky 2020-ci ilin maliyyə yekunlarını təqdim edib
Kaspersky 2020-ci ilin maliyyə yekunlarını təqdim edib
Azərbaycan "Şərq tərəfdaşlığı" ölkələri arasında vahid rouminq məkanının yaradılması təşəbbüsünə qoşulub
Azərbaycan "Şərq tərəfdaşlığı" ölkələri arasında vahid rouminq məkanının yaradılması təşəbbüsünə qoşulub
Azərbaycanda ani buraxılış imkanı ilə rəqəmsal kartlar təqdim olunacaq
Azərbaycanda ani buraxılış imkanı ilə rəqəmsal kartlar təqdim olunacaq
Loading Bars
Xəbər lenti
Qaxda reyd: 20 sürücü cərimələndi (FOTO)
Dövlət başçısının Hacıqabula səfəri regionların inkişaf baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir - Tamam Cəfərova
İndoneziyada sualtı qayıq itib - 53 nəfərin taleyi məlum deyil
İşğaldan azad edilmiş ərazilər erməni vandalizminin canlı şahididir - Pərvin Kərimzadə
Azərbaycanda ilk dəfə aqrar sığorta mütəxəssisləri fəaliyyətə başlayır
Qida təhlükəsizliyi ilə bağlı istehlakçılar arasında sorğu keçirilib
Əli Əhmədov İCAPP iclasında Azərbaycanın qələbəsindən danışıb (FOTO)
Azərbaycan və Türkiyə poçtları daha sərfəli tariflərlə xidmət göstərməyə başlayır
Silk Way West Airlines “2020-ci ilin yükdaşıma aviaşirkəti” seçilib
"YAŞAT" Fonduna daxil olan və xərclənən ümumi məbləğ açıqlandı
"YAŞAT" Fondu ümumilikdə 63 qazini Türkiyəyə müalicəyə göndərib
Yuxarı ətrafları amputasiya olunmuş qazilərimizin yüksək texnologiyalı protezlərlə təminatına başlanır (FOTO)
Hövsan Yaşayış Kompleksində 503 güzəştli mənzilin seçimi uğurla başa çatdı
“Rabitəbank”-ın Lənkəran rayon filialının xəzinədarı həbs edildi
Rusiya Qarabağda münaqişənin dayandırılmasında əsas rolu oynayıb - Putin
"İdeal" mağazalar şəbəkəsinin həbsdə olan sabiq rəhbərinin şikayəti təmin edilmədi
Qərbi Azəri platformasında hasilat müvəqqəti dayandırılır
40 şəhid ailəsi və Qarabağ müharibəsi əlilinə mənzillər təqdim olundu (FOTO)
Şuşanın memarlıq irsinin bərpa-eskiz layihələrinin təqdimatı olub (FOTO)
Hakerlər Rusiya vaksinləri barədə məlumatları ələ keçirməyə çalışıb - FTX
Ermənilərin Füzulidə viran qoyduğu qəzet redaksiyası – Trend TV-nin REPORTAJI
Könül Nurullayeva AŞPA-nın komitə iclasında çıxış edib (VİDEO)
Mədəniyyət naziri koronavirusa yoluxub
İranda sutka ərzində 24,8 min nəfər koronavirusa yoluxub, 388 nəfər ölüb
Paşinyan etirazla qarşılandığı şəhərdən qaçdı (VİDEO)
Bakıda evə basqın edən maskalı şəxslər saxlanılıblar (FOTO/VİDEO)
Şəkidə ev yanıb
BP və Türkiyə BTC ilə neft nəqli üçün yeni qiymətlər barədə razılığa gəlib - Mənbələr
Sabah yağış yağacaq, külək əsəcək
İsveçrənin Azərbaycandakı investisiyaları qeyri-neft sektorunda cəmləşib - Nazirlik
Hacıqabulda yeni məktəb tikintisi ilə bağlı 1,5 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM
Hacıqabulda yol tikintisinə 5 milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM
İşsiz şəxslər İcbari Tibbi Sığortadan istifadə edə bilər? - AÇIQLAMA
Azərbaycanda qızıl bahalaşıb
“Rabitəbank” valideyn himayəsindən məhrum uşaqları sevindirib
Çindən yola salınan ikinci yük qatarı Bakıya çatıb
Zəngəzur dəhlizi açılacaq, Ermənistan da bu fikri qulağına sırğa eləməlidir - Deputat
Daha bir marşrut xəttində gedişhaqqı “BakıKart”la ödəniləcək
Bu il TAP vasitəsilə tədarük olunan qazın həcmi açıqlanıb
2021-ci ilin ən yaxşı avtomobili açıqlanıb
Bərdə sakininin həkim səhlənkarlığı ilə bağlı şikayəti araşdırılır - Baş Prokurorluq
AQTİ mütəxəssisləri pestisid qalıqları və mikotoksinlərin analizi üzrə beynəlxalq təlimlərə cəlb olunub
Mehridə etirazçılar Paşinyanın kortejinin qarşısını kəsib (VİDEO)
Bakı Ali Neft Məktəbi regional “Petrobowl” yarışının qalibi olub
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Dövlət Vergi Xidməti və DGK-dən büdcəyə daxilolmalar proqnozu üstələyib
Ötən gün ölkədə 30 yanğın olub, 4 azyaşlı xilas edilib
Beş rayonda 10 kənd yolu yenidən qurulur (FOTO)
Dövlət büdcəsində 212 milyon manat profisit yaranıb
Keçmiş arvadını öldürən Tərtər sakininin məhkəməsi başlayır
“Müasir biologiyanın pandemiya sınağı” adlı videoformatda elmi-praktik konfransı keçiriləcək
"ATV" cərimələnib, "Bizimləsən" proqramının yayımı dayandırılıb
Bərdədə vətəndaşların mənzillərini qarət edən dəstə yaxalandı
Ağır yaralanan daha 12 qazi Türkiyəyə göndərilib (FOTO)
Dünya Bankı neft qiymətləri ilə bağlı proqnozlarını açıqlayıb
Bakıda özünü və iki körpəsini binadan atan qadının məhkəməsi başlayır
Avropa Superliqası fəaliyyətini dayandırdı - Bəyanat
Azərbaycanda auditin rəqəmsallaşdırılması üzrə işlər sürətləndirilir - Auditorlar Palatasının sədri
Azərbaycanda neft hasilatı azalıb, qaz hasilatı isə artıb
Qusarda narkotik becərən şəxs yaxalanıb (FOTO)
2 koronavirus xəstəsi küçədə saxlanıldı (FOTO)
Kaspersky 2020-ci ilin maliyyə yekunlarını təqdim edib
Bakıda meyiti damda tapılan qız niyə ölüb? - Araşdırma başladı
Polis Saatlı və Zərdabda əməliyyat keçirdi, silahlı şəxslər yaxalandı
Qubadlının Ulaşlı kəndi (VİDEO)
Bu həftə ünvanlı yardımın ödənilməsi nəzərdə tutulub - DSMF
Evini tərk edən daha 9 aktiv koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Ermənistan üçtərəfli bəyanatın icrası əvəzinə, beynəlxalq ictimaiyyəti yanıltmağa çalışır - XİN
Azərbaycanda maliyyə hesabatı verən siyasi partiyaların sayı artıb
Bakıda binanın damında gənc qız meyiti tapılıb
Xaçmazda 3 otaqlı ev yanıb
Pandemiyadan sonra hansı sahələr daha tez bərpa olunacaq? - ŞƏRH
Kanada ABŞ sərhədləri 21 aprelə qədər bağlı qalacaq
Aprelin 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Ağstafada yas mərasimi keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
İsveçrədə İdman Gimnastikası üzrə Avropa Çempionatına start verilir
60 mindən çox şəxs Qarabağa qayıdış proqramı çərçivəsində keçirilən sorğuda iştrak edib
Gəncə yol polisi avtoxuliqanlıq edənlərə qarşı reyd keçirib (FOTO)
Aİ "COVİD-sertifikat"ları iyundan tətbiq edəcək
Suriyanın prezidentliyi uğrunda mübarizəyə ilk dəfə qadın qatılacaq
ABŞ-da sabiq polis Corc Floydun ölümündə təqsirli bilinib
Əfqanistana dair İstanbul konfransı təxirə salınıb
İngilitərə Premyer Liqası: "Çelsi" "Brayton"la heç-heçə etdi
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 55 592 nəfər sağalıb
Bakıda kirayə mənzillər ucuzlaşıb
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 141,7 milyonu ötüb - ÜST
Tovuzda birmərtəbəli ev yanıb
Samuxda yas mərasimi keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb
Əli Əsədov ilə Rusiya Hökumətinin sədri Mixail Mişustin arasında telefon danışığı olub
Avropa çempionatında güləşçimiz Turan Bayramov gümüş medal qazanıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan xalqı 101 il bundan əvvəl bizim əlimizdən alınmış Zəngəzura qayıdacaq
Prezident İlham Əliyev: Qarabağ zonasında da sənaye parkları olacaq
Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımalı və revanşist düşüncələrdən əl çəkməlidir - Deputat
Prezident İlham Əliyev: Qaçaqmalçılıqla Rusiyadan Ermənistana külli miqdarda silahlar göndərilmişdir
Azərbaycan "Şərq tərəfdaşlığı" ölkələri arasında vahid rouminq məkanının yaradılması təşəbbüsünə qoşulub
Prezident İlham Əliyev: Biz Zəngəzur dəhlizini icra edəcəyik, Ermənistan bunu istəsə də, istəməsə də
Prezident İlham Əliyev: Erməni faşizmi bütün ölkələrdə olmuş faşizmlərin ən eybəcəridir
Prezident İlham Əliyev: Yaxın gələcəkdə Zəngilan rayonunda yeni hava limanının tikintisinə start veriləcək
SOCAR-ın Türkiyədəki neft-kimya kompleksinin satışlarının artımı proqnozlaşdırılır
Bütün xəbərlər