Bərpa olunan enerji mənbələri qazıntı yanacaqlarını bazardan çıxara biləcəkmi?

Bərpa olunan enerji mənbələri qazıntı yanacaqlarını bazardan çıxara biləcəkmi?

Bakı. Ləman Zeynalova - Trend:

Qazıntı yanacaqları olmadan bir çox ölkələr inkişaf edə və sənayeləşə bilməzdi. Hazırda Çin və Hindistan kimi daha çox ölkə sürətli templə inkişaf edir və onların enerjiyə olan ehtiyacları getdikcə artır.

Məsələ ondadır ki, biz elektrik enerjisinin istehsalı, avtomobilərimizi işə salmaq və bir çox başqa məqsədlər üçün qazıntı yanacaq yandırdığımız zaman karbon yenidən atmosferə atılır və istixana effektinin yaranmasına səbəb olur. Karbon kimi "istixana qazları" Yerin ətrafında daha çox günəş enerjisini qəbul edən gözəgörünməz təbəqə yaradır. Bu da dünyada "qlobal istiləşmə" adlandırdığımız temperaturun yüksəlməsinə gətirib çıxarır.

Qazıntı yanacağı daha baha və çətin əldə olunmağa başladığına görə bərpa olunan enerji mənbələri texnologiyaların təkmilləşdirilməsi və təchizat istehsalının həcminin artırılması ilə ucuzlaşmağa başlayacaq.

2019-cu ildə bərpa olunan enerji mənbələrindən istehsal olunan enerjinin miqdarı artıb və bütün müşahidə müddəti ərzindəki ən yüksək göstəricisinə çatıb (3.2 ekzacoul). Bunun nəticəsində enerji balansında bərpa olunan enerji mənbələrinin payı 2018-ci ildə 4,5%-dən 5%-ə yüksəlib. Enerji mənbələrinə görə iqtisadi artıma ən böyük töhfəini külək enerjisi verib (1.4 ekzacoul), ondan sonra isə günəş enerjisi gəlir (1.2 ekzacoul). Elektrik enerjisinin digər bərpa olunan növləri (biokütlə və geotermal enerji) 0.3 ekzacoul artıb, eyni zamanda bioyanacağın istifadəsi 0.2 ekzacoul, və ya 1 milyon barel ekvivalentində artıb. Bərpa olunan enerji mənbələdindən istifadə, artım templərinin 2017 və 2018-ci illərlə (hər iki il üçün 1.2 ekzacoul) müqayisədə yüksək olmamasına (0.8 ekzacoul) baxmayaraq Çində digər ölkələrlə müqayisədə daha çox artıb. Günəş enerjisi Çinin iqtisadi artımını yarısını təmin edir, ondan sonra külək enerjisi gəlir (40 faizə yaxın). ABŞ (0.3 ekzacoul) və Yaponiya (0.2 ekzacoul) həcminə görə növbəti sıralarda yer alıb.

2020-ci ildə ilk dəfə Avropada bərpa olunan enerji mənbələrindən qazıntı yanacaq mənbələri ilə müqayisədə daha çox enerji istehsal olunub.

2020-ci ildə bərpa olunan enerji mənbələrindən enerji 38 faiz artıb, eyni zamanda qazıntı yanacaqlarından enerji isə 37 faiz azalıb. Bu da o deməkdir ki, Avropa İttifaqında təmiz enerji qaz və kömür kimi enerjiləri geridə qoyub.

Hidrogen dünya enerji balansında öz yerinə malikdir

“Wood Mackenzie” qeyd edir ki, keçən il dünyada dekarbonizasiya istiqamətlərində nəzərə çarpan dəyişiklik baş verib, bu isə sıfır karbon tullantısı olan texnologiyalar üçün son dərəcə müsbətdir. Çin, Yaponiya, Cənubi Koreya və Kanadanın "sıfırıncı səviyyə" məqsədinə çatmaq barədə bəyanatları, həmçinin ABŞ-ın Paris razılaşmasına yenidən qoşulması göstərir ki, siyasətin nəbzi hal-hazırda dayandırıla bilməyən qlobal istiləşməyə qarşı yönəlib.

Ekoloji bərpa haqqında Aİ-nın keçən il elan olunmuş paketi ekoloji təmiz hidrogen üçün 150 milyard dolların ayrılmasını nəzərdə tutur. Bu maliyyə öhdəliyi elektrolizer gücünün dəqiq hədəf göstəriciləri ilə müşayiət olunur. Bu göstəricilər 2020-2024-cü illər arasında 6 giqavatt, 2030-cu ildə ikinci mərhələdə 40 giqvatta qədər çatmalıdır.

Bunun birbaşa nəticəsi kimi, Avropa az karbonlu hidrogenin istehsalı üçün bütün boru kəmərlərinin 79 faizini təşkil etməklə aparıcı qüvvə hesab olunur. Lakin, 17 ölkənin (o cümlədən Yaponiya, Cənubi Koreya və Kanada) hidrogen strategiyası, yol xəritəsi və ya planı elan etməsini, həmçinin sıfır göstəricinin əldə olunması məqsədinə çatmanın aydın omasını nəzərə alsaq, demək olar ki, bu üstünlük müvəqqəti olacaq.

Pandemiya ilə əlaqədar olaraq 2020-ci ilin ikinci və üçüncü rübündə qeydə alınan azalmadan sonra azkarbonlu hidrogenə investisiyalar yenidən artmağa başlayıb. Ancaq 2021-ci ilin ilk rübündə hidrogen bazarına 4,5 milyard dollar investisiya olunub və 55 layihə elan edilib.

Qazıntı yanacağı əvəzinə bərpa olunan elektrik enerjisinin inkişafı

Neft elektrik enerjisi istehsalında rəqabəti sıxışdırıb çıxaran birinci qazıntı yanacağıdır, belə ki, üç əsas qazıntı yanacağı növü arasında ən yüksək qiymətə və dəyərə malikdir. Maye halında onu saxlamaq və daşımaq daha asandır. Saxlanması və istifadəsi daha rahat olan halında nisbətən yüksək enerji sıxlığına malikdir.

Hazırda xam neftin müxtəlif keyfiyyətdə yanacağa emal olunmasından sonra neft əsasən nəqliyyat sahəsində istifadə olunur.

Vacib müşahidə odur ki, yeni günəş və külək elektrik stansiyalarında bərpa olunan elektrik enerjisi xam neft enerjisindən bir vahid ucuzdur. Bu müqayisə göstərir ki, yağın bərpa olunan elektrik enerjisi ilə əvəz olunması labüddür. Nəticədə biz avtomobil sənayesində sürətli keçidi müşahidə edirik. Elektromobillərin sayı artır, ilk elektrik bərələr istifadə olunur, hətta bəzi kiçik təyyarələr də neft əsasında hazırlanmış yanacaq yerinə elektrikdən istifadə edir. İstilik sektorunda mazut çox zaman enerji səmərəli istilik nasoslarından istifadə olunmaqla elektrik enerjisi ilə əvəz olunur.

Dünyanın məhdud sayda qazıntı yanacağından asılılığını aradan qaldırmaq o zaman mümkün olacaq ki, bərpa olunan enerji mənbələri elektrik enerjisi istehsalı və digər məqsədlər üçün qazıntı yanacaqlarını əvəz edəcək. Bərpa olunan elektrik enerjisi ilə müxtəlif növ qazıntı yanacaqlarının müqayisəsi ikincinin əvəzlənməsinin uğurunu müəyyən edən yeganə amil deyil.

(Tərcümə: Orxan Nəbiyev)

ABŞ kosmosun tədqiq olunmasında öz həmfikirləri ilə əməkdaşlıq etmək istəyir - General Con Reymond
ABŞ kosmosun tədqiq olunmasında öz həmfikirləri ilə əməkdaşlıq etmək istəyir - General Con Reymond
"Netflix"in işində qüsurlar yaranıb
"Netflix"in işində qüsurlar yaranıb
Azərbaycan, İran, Türkiyə və Rusiya ümumi regional bazar yaradır
Azərbaycan, İran, Türkiyə və Rusiya ümumi regional bazar yaradır
Loading Bars
Xəbər lenti
Qazaxda göldə batan şəxsin meyiti tapılıb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 5 215 nəfər sağalıb
Hindistanda leysan yağışları 129 nəfərin ölümünə səbəb oldu
Bakıda birmərtəbəli ev yanıb
Dövlət sərhədində atışma davam edir - MN
Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin sabiq idarə rəisi həbs edilib
Britaniyada koronavirusdan ölənlərin sayı 129 mini ötüb
Telejurnalist Günel Gözəlova klinikanın cərrahını məhkəməyə verdi
"Bahar" yatağından qaz hasilatı və tədarükün həcmi açıqlanıb
ABŞ kosmosun tədqiq olunmasında öz həmfikirləri ilə əməkdaşlıq etmək istəyir - General Con Reymond
Yetkinlik yaşına çatmayan qızın sanitar qovşağa zəncirlənməsi ilə bağlı cinayət işi başlanıb
Şahin Mustafayev Rusiyanın iqtisadi inkişaf nazirinin müavini ilə görüşüb (FOTO)
"Qum Dəniz" yatağından neft hasilatı və satışının həcmi açıqlanıb
İşğaldan azad olunan əraziləri görəndə çox təsirləndik - Fransalı deputat (FOTO)
Yelo Bank böyüyür, artıq Mərdəkanda (FOTO)
Azərbaycanda mobil operatorların gəlirləri məlum olub
Sabirabadda körpələr evində qətl törədən polis həbs edildi
Bir sıra ölkələrlə əməkdaşlıq üzrə Birgə Komissiyaların yeni tərkibi təsdiqlənib
Azərbaycan ərzaq təhlükəsizliyini strateji prioritet kimi nəzərdən keçirir - FAO
Milli Mətbuat Günündə bir ilk: KİV nümayəndələri üçün unudulmaz “MEDIA PARTY by Gazelli Group” təşkil edilib (FOTO)
"Medianın psixi sağlamlıqda rolu" mövzusunda təlim keçirilib (FOTO)
“Hərbi münaqişələr zamanı mədəni dəyərlərin qorunması haqqında Konvensiya” üzrə Komissiyanın yeni tərkibi təsdiqlənib
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə peyvənd olunanların sayı açıqlanıb
Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı 300-ü keçdi
Bir sıra hərbi qulluqçular ali zabit heyəti vəzifələrinə təyin edildi - SƏRƏNCAM
Füzulidə xeyli sayda silah-sursat aşkarlanıb (VİDEO)
Türkiyə hərbçiləri Aralıq dənizində 40-a yaxın miqrantı xilas edib
Ermənistanın Azərbaycan mövqelərini atəşə tutaraq, bölgədəki vəziyyəti gərginləşdirmək cəhdləri qəbuledilməzdir - XİN
Toğanalı-Kəlbəcər-İstisu avtomobil yolunun genişmiqyaslı tikintisinə başlanılıb (FOTO)
"TikTok”da narkotik vasitələri təbliğ edən daha bir nəfər saxlanılıb (VİDEO)
Qadın sahibkarlığın inkişafı ilə bağlı müzakirələr aparılıb (FOTO)
Azərbaycan Ordusunun Baş Qərargah rəisinin müavini vəzifəsindən azad edildi
Bilgəhdə bir nəfər dənizdə batıb
Salyanda "patı" əməliyyatı - Saxlanılan var
SOCAR Gürcüstanda bir qəsəbəni qazlaşdırıb
Ötən illərdən bağlı qalmış 207 cinayət açılıb
Kəlbəcərdən sonra Laçın yaylaqlarına da arıçılıq təsərrüfatı köçürülüb (FOTO)
RDM Azərbaycanı tərk etmədən, tanınmış İsrail həkimlərinin qəbuluna yazılmaq imkanını təqdim edir
Ermənilər Kəlbəcəri atəşə tutub, bir hərbi qulluqçumuz şəhid olub
Xaçmazda narkotik bitkilər yetişdirən şəxs saxlanılıb
17 prokurorluq əməkdaşı intizam məsuliyyətinə cəlb edilib
Zəngəzur dəhlizinin açılması regionun gələcək inkişafı üçün mühüm amildir
Ağdaşda qaydaları pozan şadlıq sarayı aşkarlanıb
AZPROMO-nun nizamnaməsi və strukturu təsdiqlənib
Külli miqdarda dələduzluqda ittiham olunan şəxsə hökm oxundu
Ağcabədidə karantin qaydalarının pozulduğu toy məclisləri aşkarlanıb
Monqolustandan heyvan məhsullarının idxalı məhdudlaşdırılıb
MİDA-nın Hövsan Yaşayış Kompleksində mənzil seçimi başa çatıb
Vüqar Səfərlinin məhkəməsi təxirə salındı
I və IV qrup üzrə imtahanlarda iştirak edəcək abituriyentlərin sayı məlum olub
Kərim Vəliyev müdafiə nazirinin birinci müavini - Ordunun Baş Qərargah rəisi təyin edilib
I və IV qruplara qəbul imtahanlarının vaxtı açıqlandı
Birinci yarımili ərzində 44 milyon manatlıq əmlak üzərinə həbs qoyulub - Baş Prokurorluq
Azərbaycan komandası Tokioda Yay Olimpiya oyunlarının açılışında paraddan keçib
Şəkidə “Əbədiyyət zirvəsini fəth edənlər” adlı vətənpərvərlik tədbiri keçirilib (FOTO)
Oğuzda şadlıq sarayları və istirahət mərkəzlərinin sahibləri cərimələnib (FOTO)
bp ictimaiyyətlə açıq virtual görüş keçirir
PAŞA Sığorta nümunəvi sürücülər üçün “KASKO Bonus” kampaniyasını təqdim edir!
Azərbaycanın Avstriyada yeni səfiri təyin edildi
Bu dövlət qurumunda işləmək istəyənlərin nəzərinə: İmtahan tarixi açıqlandı
Qalib İsrafilov səfir və digər vəzifələrindən geri çağırıldı
Energetika naziri Türkiyənin ölkəmizdəki yeni səfirini qəbul edib
Korrupsiya hüquqpozmasına 155 cinayət işinin istintaqı tamamlanıb
Bu il Azərbaycanda dörd məşhur şəxsin heykəli qoyulacaq
Kamil Xasiyev Azərbaycanın Serbiyada səfiri təyin edildi
Azərbaycanın Malayziyada yeni səfiri təyin edilib
Tahir Tağızadə Azərbaycanın Macarıstandakı səfiri təyin olunub
Vilayət Quliyev Azərbaycanın Macarıstandakı səfiri vəzifəsindən geri çağırıldı
Tokioda Yay Olimpiya oyunlarının açılış mərasimi başlayıb
İranda ötən sutka 210 nəfər koronavirusdan ölüb
Uşaq Reabilitasiya Mərkəzində son nəsil reabilitasiya trenajoru - robotlaşdırılmış lokomat kompleksi istifadəyə verilib (FOTO)
İrandan idxal edilən halva məhsulu yararsız çıxıb
Numan Kurtulmuş Bakıya səfəri çərçivəsində bir sıra rəsmilərlə görüşəcək
Ölkə üzrə 8197 cinayət işinin istintaqı tamamlanıb (FOTO)
İki vur iki – Rəqəmsal məhsullar sadə dildə (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev Naftalanda avtomobil yollarının əsaslı təmiri üçün vəsait ayırdı
Goranboyda yol tikintisinə üç milyon manat ayrılıb - SƏRƏNCAM
Paytaxtda narkotik vasitələrin satışı ilə məşğul olan 9 nəfər saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Baş Prokurorluqda əməliyyat müşavirəsi keçirilib
Daşkəsəndə yeni ümumtəhsil məktəbi binası tikiləcək - SƏRƏNCAM
Daşkəsən–Xoşbulaq–Astaf avtomobil yolunun əsaslı təmirinə üç milyon manat ayrıldı
ETSN ictimai-iaşə obyektləri sahiblərinə müraciət edib
Azərbaycanda nağd pul kütləsinin həcmi açıqlanıb
TAP konsorsiumu qaz kəmərinin buraxılış gücünün artırılması üzrə sınaqlara yekun vurub
Rusiyada sarı hörümçək 15 nəfərə xəsarət yetirib, 1 nəfər xəstəxanalıq olub
Saatlı sakinindən odlu silah götürülüb
Yeni əlillik təyinatı ilə bağlı qanunda dəyişiklik edilib
Onlayn təlimi uğurla bitirməklə “PAŞA Bank”da “PL/SQL” proqramçı olaraq çalışmaq şansını əldə edin!
Köçürülmə üçün 932 tələbə müraciət edib
Ağstafada övladına toy məclisi təşkil edən koronavirus xəstəsi məsuliyyətə cəlb olunub (FOTO)
UNEC rektoru: Yeni dərs ili və gözləntilər
Bu ilin 6 ayında 71 mindən çox e-qaydada pensiya, müavinət və təqaüd təyinatı aparılıb
“PASHA Bank Cup III” yarışmasının III mərhələsinin nəticələri məlum olub
“Ltv 7” kanalının direktoru və bir neçə əməkdaşı barəsində cinayət işi başlanılıb
13 nəfərlik erməni silahlı dəstənin üzvlərinə hökm oxundu (ƏLAVƏ OLUNUB)
Azad edilmiş ərazilərdə dəmiryol xətlərinin çəkilməsi sürətlə davam edir - Cavid Qurbanov
Ağdam rayonunun Göytəpə kəndi (VİDEO)
Şuşaya dəmir yol xətti çəkiləcək - Cavid Qurbanov
Biznes mühiti Rusiya və Azərbaycan arasında iqtisadi əməkdaşlığın vacib hissəsidir - Nazir müavini
Şimal və qərb rayonlarında intensiv yağış yağacaq, dolu düşəcək
Bütün xəbərlər