İran Avropaya qazla təzyiq göstərir

Azərbaycan, Bakı, 05 dekabr/ Trend , müxbir S.Əliyev/ İranın "Nabukko" qaz kəməri layihəsində iştirakdan imtina etməsi və qazın Avropaya çatdırılması üçün şəxsi qaz kəmərinin (Persian Pipeline)  çəkiləsini bəyan etməsi ilə əlaqədar, qazın realizəsi, bölünməsi və satışı ilə bağlı  bir çox məsələlər yaranır.

"Nabukko" boru kəmərinə alternativ kimi nəzərdə tutulan şəxsi qaz kəmərinin tikintisi İran qazının Türkiyə ərazisi ilə Avropaya çatdırılmasını fikrini irəli sürür. Lakin bu qazın alıcısının kim olacağı və hansı dövlətlərin ərazisindən keçəcəyi məsələsi qaranlıq qalır.

Bu həftə İranın neft nazirinin müavini Əkbər Türkan ölkənin "Nabukko" boru kəmərinə alternativ olacaq 3300 km -lik Persian Pipeline qaz kəmərini çəkmək niyyətində olduğunu bəyan edib. İran, dəyəri təxminən 6 mlrd. dollar olan qaz kəməri vasitəsilə öz qazının Türkiyə ərazisindən Avropaya nəqlini planlaşdırır.

Avropa İttifaqı və  "Nabukko" layihəsinin nümayəndələrinin bəyan etdiklərinə görə, hazırda İran qazının Avropaya tədarükü nəzərdə tutulmur və hətta nəzərdən keçirilmir. Buna səbəb, İranın nüvə proqramı ilə əlaqədar bu ölkənin üzərinə qoyulmuş sanksiyalardır. Hazırda "Nabukko" qaz kəməri üçün əsas qaz tədarükçüləri qismində Xəzər regionunun digər ölkələri - Azərbaycan və Türkmənistan nəzərdən keçirilir.

Avropa İttifaqı və ABŞ - ın dəstək göstərdiyi "Nabukko" layihəsi qazın Azərbaycan və Mərkəzi Asiyadan Aİ ölkələrinə ixracını nəzərdə tutur. Nabucco gas pipeline International Konsorsiumu Azərbaycanın "Şahdəniz" yatağının ikinci mərhələsinin işlənilməsi layihəsi çərçivəsində, ildə səkkiz milyard kubmetr qaz almağı gözləyir.

Konsorsium, "Nabukko" layihəsinin realizəsinin ikinci mərhələsində İraqdan analoji həcmdə qaz gözləyir. Əvvəlcə layihə qazın İranın Fars körfəzi yataqlarından ixracını nəzərdə tuturdu. İranın nüvə proqramı ətrafında münaqişəli vəziyyət və Aİ ölkələrinin İran qazını bu qaz kəməri vasitəsilə nəql etməkdən imtina etməsi ilə əlaqədar, 2006 - cı ildə layihəni elə dəyişmək barədə qərar qəbul edilib ki, Türkmənistan, Özbəkistan və Azərbaycandan qaz tədarük etmək imkanı olsun.

İranın yeni qaz kəmərinin çəkiləcəyi marşrut məsələsi də açıq qalır. Hazırki şəraitdə Avropa ölkələrinin öz ərazilərini İran qazının Aİ - yə tranziti üçün təqdim edəcəkləri az ağlabatan görünür. İndi İrana qarşı tətbiq edilən sanksiyalar Aİ ölkələrinin Tehranla ticarət münasibətlərinə qadağa qoyur. Beləliklə, İran qazının bu ölkələrə satışı mümkün hesab edilmir.

Hazırda İranın yeni qaz kəmərinin çəkilməsinə dair bəyanatının kökündə iqtisadi məqsədlərdən daha çox siyasi məqsədlər dayanır. Bu ölkə nümayəndələrinin özlərinin dedikləri kimi, qaz kəmərinin qəbulu haqqında qərar Avroa ölkələri və ABŞ - ın İran əleyhinə sanksiyalarına cavab olaraq qəbul edilib.  Bununla yanaşı, İran nümayəndələrinin yeni marşrutun yaradılması məsələsində Rusiyanın (hər iki ölkə qaz üçlüyü - "qaz OPEK"inin iştirakçısıdır) dəstəyinə söykənəcəkləri barədə bəyanatları Avropanın bu boru kəmərini dəstəkləyəcəyinə dair imkanları daha çox azaldır. İlk növbədə bu, Avropanın enerji tədarüklərini diversifikasiya etmək və Rusiya qazından kifayət qədər ciddi asılılığı azaltmaq istəyi ilə izah olunur.

Bununla yanaşı, təkrar ixrac sistemi üzrə mümkün tədarükləri istisna etmək olmaz. İran öz qazını Türkiyəyə sata, o isə, öz növbəsində, qazı Avropa bazarında reallaşdıra bilər. Lakin bu varianat az ağlabatandır; Avropanın buna gedəcəyi və İranın öz qazını Türkiyə ilə sərhəddə satmaq istəyəcəyi məlum deyil.

Lakin İrana qarşı sanksiyaların götürülməsi Persian Pipeline qaz kəmərinin çəkilməsi layihəsinin perspektivlərini xeyli artıracaq. Tehranın, Rusiyadan sonra, təxminən 28 trln. kubmetr həcmində ikinci ehtiyatları var  və bu onu dünya qaz bazarında əsas oyunçulardan biri edir. Böyük qaz ehtiyatları və şəxsi qaz kəmərinin olması bu ölkəni qazın dünya bazarlarına əsas ixracatçılarından birinə çevirəcək və tədarüklərin istiqaməti bu ölkənin yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi motivlərindən asılı olacaq.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]

Bakıda yaşayış binasında yanğın olub
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub
Tovuzda birmərtəbəli ev yanıb
Tovuzda birmərtəbəli ev yanıb
Goranboyda mərasim iştirakçıları məsuliyyətə cəlb olunub
Goranboyda mərasim iştirakçıları məsuliyyətə cəlb olunub
Loading Bars
Xəbər lenti
İngilitərə Premyer Liqası: "Çelsi" "Brayton"la heç-heçə etdi
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 55 592 nəfər sağalıb
Bakıda kirayə mənzillər ucuzlaşıb
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 141,7 milyonu ötüb - ÜST
Tovuzda birmərtəbəli ev yanıb
Samuxda yas mərasimi keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb
Əli Əsədov ilə Rusiya Hökumətinin sədri Mixail Mişustin arasında telefon danışığı olub
Avropa çempionatında güləşçimiz Turan Bayramov gümüş medal qazanıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan xalqı 101 il bundan əvvəl bizim əlimizdən alınmış Zəngəzura qayıdacaq
Prezident İlham Əliyev: Qarabağ zonasında da sənaye parkları olacaq
Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımalı və revanşist düşüncələrdən əl çəkməlidir - Deputat
Prezident İlham Əliyev: Qaçaqmalçılıqla Rusiyadan Ermənistana külli miqdarda silahlar göndərilmişdir
Azərbaycan "Şərq tərəfdaşlığı" ölkələri arasında vahid rouminq məkanının yaradılması təşəbbüsünə qoşulub
Prezident İlham Əliyev: Biz Zəngəzur dəhlizini icra edəcəyik, Ermənistan bunu istəsə də, istəməsə də
Prezident İlham Əliyev: Erməni faşizmi bütün ölkələrdə olmuş faşizmlərin ən eybəcəridir
Prezident İlham Əliyev: Yaxın gələcəkdə Zəngilan rayonunda yeni hava limanının tikintisinə start veriləcək
SOCAR-ın Türkiyədəki neft-kimya kompleksinin satışlarının artımı proqnozlaşdırılır
Prezident İlham Əliyev: May ayının sonuna qədər Ağdamın baş planının ilkin versiyası təqdim olunacaq
Prezident İlham Əliyev: Bizim planlarımız Ermənistanı beynəlxalq məhkəmələrə verməkdir
Prezident İlham Əliyev: Tövsiyə etmişəm ki, Qarabağda buna oxşar təsərrüfatlar yaradılsın
Azərbaycan Prezidenti: Azad edilmiş ərazilərin elektrik təchizatı bu ilin sonuna qədər başa çatacaq
Prezident İlham Əliyev: Əlliyə yaxın aqroparkın yaradılması nəzərdə tutulur
Azərbaycan Prezidenti: Böyük aqroparkların yaradılmasının əsas məqsədi ərzaq təhlükəsizliyini təmin etməkdir
Prezident İlham Əliyev: Hacıqabul rayonunda həyata keçirdiyimiz işlərin nəticələrini görürük
Azərbaycan Türkiyədən təxminən 20 milyon dollarlıq avtomobil idxal edib
Bakıda torpaq qiymətləri bahalaşıb
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
Goranboyda mərasim iştirakçıları məsuliyyətə cəlb olunub
SOCAR-ın Kulevi terminalı vasitəsilə daşımaların həcmi açıqlanıb
Azərbaycanda ani buraxılış imkanı ilə rəqəmsal kartlar təqdim olunacaq
Karantin rejimini pozan Rəşad Dağlı məsuliyyətə cəlb edildi
Beynəlxalq humanitar hüquq mövzusunda seminar keçirilib (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyevin Hacıqabula səfəri regionların inkişafına olan diqqətin əyani təzahürüdür
Havada toz dumanı müşahidə olunur
BTC vasitəsilə Türkiyəyə neft nəqli azalıb
SOCAR İstiqrazlarının növbəti faiz ödənişi həyata keçirilib
AŞ PA Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün qurulması üçün dəstəyini təklif edə bilər
Maliyyə Nazirliyi “Sovetski” adlanan ərazidə yaşamış bir qrup sakinin iddialarına münasibət bildirib
İtkin düşən daha 2 hərbi qulluqçumuzun nəşi tapılaraq ailəsinə təhvil verilib
Vətən müharibəsində itkin düşən hərbçilərin sayı açıqlanıb
Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində elmi-praktiki seminar keçirilib (FOTO/VİDEO)
İtkin düşmüş hərbi qulluqçuların axtarış işləri davam etdirilir - Hərbi Prokurorluq
Aprelin 21-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Bir sıra ölkələrdən Azərbaycana quş və quş ətinin gətirilməsi qadağan edildi
Ermənistan 10 noyabr bəyanatının iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin canlandırılması ilə bağlı bəndinə əməl etmir - "Azernews"
Kunio Mikuriya: Azərbaycan gömrük xidmətinin informasiya texnologiyalarının tətbiqi sahəsində atdığı addımları alqışlayırıq (FOTO)
Məhkəmə həbsdə olan generalın vəsatətini rədd etdi
Bu ilin ilk rübündə ƏƏSMN-in e-xidmətlərinə 3,5 milyon müraciət qeydə alınıb
Nardarandakı daş karxanasının fəaliyyəti dayandırılacaq
Xalq Bank ilin ilk rübünün yekunlarını açıqladı
“Enactus Azərbaycan Yaz Məktəbi” layihəsi baş tutub (FOTO)
Abşeron yarımadasındakı göllərin abadlaşdırılmasına iş adamları cəlb ediləcək
Milli Məclisin növbəti plenar iclasının gündəliyi məlum oldu
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Azərbaycanda 2 197 nəfər COVID-19-a yoluxub, 34 nəfər vəfat edib
Bu il çaylara 6,3 milyon balıq buraxılacaq - Nazirlik
Bakıdakı kanalizasiya şəbəkələrinin təxminən 50-55 faizi mərkəzləşdirilməyib - Agentlik sədri
Bakı Avro-2020-nin daha çox matçını qəbul edə bilər
ETSN Bakıda ağac kəsilməsi ilə bağlı prokurorluğa müraciət edəcək
Clarivate Analytics şirkəti müəllimlərimiz üçün növbəti vebinar keçirib
Özünüməşğulluq proqramına cəlb olunanların sayı bu il 2017-ci ilə nisbətən 13,6 dəfə artacaq
İsmayıllıda məclis keçirilməsinin qarşısı alınıb
Maştağada 9 obyektin su təchizatı şəbəkəsinə qanunsuz qoşulması aşkarlanıb
Angela Merkel Qarabağdan danışdı
Çad prezidenti qiyamçılarla qarşıdurmada öldü
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına müsahibə verib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Hər zaman partlamağa hazır bomba: Ermənistanın “Metsamor” təhdidi
KOBİA yanında İctimai Şuranın təşkilatçılığı ilə Azərbaycan-Türkiyə İş Adamları Forumu keçirilib (FOTO)
Zəngilanda Ermənistanla dövlət sərhə­dində yeni hərbi hissə fəaliyyətə başlayıb (FOTO)
Pakistan Azərbaycanın haqlı mövqeyini daim dəstəkləyir - HDQ komandanı
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda “Azərsun Şamaxı Aqropark”ın açılışında iştirak edib (FOTO)(YENİLƏNİB)
Güclü külək əsəcək - Xəbərdarlıq
İsrailli jurnalistlər Füzulidə ermənilərin tövləyə çevirdiyi Karvansarayda olublar (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda "Qarasu" yarımstansiyasının istismara verilməsi tədbirində iştirak edib (FOTO)(YENİLƏNİB)
UNEC ingilis dili müəllimləri üçün vakansiya elan edir
İranda sutka ərzində 395 nəfər koronavirusdan ölüb
Könül Nurullayeva Pakistanın nüfuzlu mətbu orqanında post-münaqişə dövrünün reallıqlarını əks etdirən məqalə ilə çıxış edib
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
Sabah 30 dərəcəyədək isti olacaq, külək əsəcək
Minaya düşüb gözlərini və ayağını itirən agentlik əməkdaşı: O ərazilərə icazəsiz getməyin - Trend TV-nin REPORTAJI
Türkiyə "erməni soyqırımı" ilə bağlı arxivlərin açılması məsələsini yenidən gündəmə gətirib
Azərbaycan vətəndaşlarının əsasən hansı ölkələrə səfər etdiyi açıqlanıb
“Azərkosmos” “Azconnexus” peyk internet platformasını istifadəyə verib
İqtisadiyyat Nazirliyi ilə Yaponiyanın NEXI şirkəti arasında Anlaşma Memorandumu imzalanıb (FOTO)
9 minə yaxın şəxs poliklinikada, 4 əlil isə evində peyvənd olunub - Şöbə müdiri
Əfqanıstanda qubernatorun iqamətgahında partlayış törədilib
C.Naxçıvanski adına hərbi liseydə ilk möhtəşəm yubiley tədbiri keçirilib (FOTO/VİDEO)
Bakı Ali Neft Məktəbində “Post-COVID dönəmində ali təhsil və tədqiqat” mövzusunda vebinar (FOTO)
BNA tanınmış reperə vəzifə verilməsi məsələsinə aydınlıq gətirdi
Bu il Azərbaycana gələnlərin sayı açıqlanıb
Paşinyan iki nazir müavinini vəzifədən azad edib
Bir sıra tibb müəssisələrində yoxlamalar başlanıldı (FOTO/VİDEO)
Məcburi köçkün məktəblərinin dislokasiyası tez-tez dəyişir - Təhsil Nazirliyi
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda "Aqro Dairy" MMC-nin aqroparkının təqdimatında iştirak edib (FOTO)(YENİLƏNİB)
Həftədə 500 qaziyə psixoloji yardım göstərilir - Səhiyyə Nazirliyi
Rumıniya və Azərbaycan ticarət münasibətlərinin inkişafı üçün böyük potensiala malikdir – XİN
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda fermer Elşən Xəlilovun pambıq tarlasında səpin prosesini izləyib (YENİLƏNİB) (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Hacıqabul-Muğan avtomobil yolunun yenidənqurmadan sonra istifadəyə verilməsi tədbirində iştirak edib (FOTO) (YENİLƏNİB)
AFFA Super Liqanın yaradılmasına münasibət bildirdi
Bütün xəbərlər