"Belə şəxslərə İslam alimi və ya ilahiyyatçı demək nə dərəcədə doğrudur?"

"Belə şəxslərə İslam alimi və ya ilahiyyatçı demək nə dərəcədə doğrudur?"

Günümüzdə dini mövzular və proseslər ən çox müzakirə olunan məsələlərdəndir. Maraqlısı da odur ki, səthi dini biliklərə malik bəzi şəxslər alim, mütəxəssis kimi təqdim olunurlar. Bəs, dini mövzuda fikir bildirən, öz kasad bilgilərinə əsaslanaraq hətta fətva verən, din adından çıxış edən belə şəxslərə İslam alimi və ya ilahiyyatçı alim demək nə dərəcədə doğrudur?!

“İlahiyyatçı” – ilahiyyat elmi ilə məşğul olan, mədrəsə və ya dini kursları, İlahiyyat fakültəsini bitirməklə kifayətlənməyərək bu sahədə fəaliyyət göstərən və davamlı olaraq dini mövzulardakı problemlər üzərində obyektiv tədqiqatlar aparan, elmi işlər ərsəyə gətirən mütəxəssisdir.

İlahiyyatçı bütün məsələlərə mənəvi-əxlaqi baxımdan yanaşaraq, əsasən humanist, tərbiyəvi fikirlər yürütməlidir. O, mənsub olduğu din, qəbul etdiyi məzhəblə yanaşı, digər dinlərin, məzhəb və cərəyanların da nəzəriyyələrini bilməlidir. Dünyəvi dövlətdə fəaliyyət göstərən İslam alimləri dünyəvi dünyagörüşünə də malik olmalı, dünyəvi dövlətdəki fəaliyyətini və fikirlərini buna görə tənzimləməlidir.

Tarix boyu Azərbaycanda xalq və dövlət tərəfindən İslam dininə olduğu kimi, din adamlarına və İslam alimlərinə də dəyər verilmiş, onlara sahib çıxılmışdır. Azərbaycan Respublikasında istər Ümummili Lider Heydər Əliyev, istərsə də Prezident cənab İlham Əliyev hər zaman İslam dininə, onun dəyərlərinin qorunub-yaşadılmasına diqqət etmişlər. O cümlədən də din adamlarına, İslam alimlərinə hər zaman qayğı ilə yanaşılmış, dövlət səviyyəsində onların məqamı daim uca tutulmuşdur. Çünki onlara hər zaman İslam dəyərlərini qoruyub-yaşadan şəxsiyyətlər kimi baxılmışdır. Bu missiya bu gün də öz aktuallığını saxlamaqdadır.

Buna baxmayaraq, din adından qanunsuz şəkildə “partiyalar”, “ictimai təşkilatlar” yaradaraq ölkəmizdəki uğurlu dövlət-din siyasətinə, dini etiqad azadlığına, tolerantlıq mühitinə kölgə salmaq istəyən qüvvələr də mövcuddur. Sayları az olsa da, təəssüflər olsun ki, fəaliyyətdədirlər.

Ölkəmizdə məzhəb ayrı-seçkiliyi yaratmağa, əmin-amanlığı, sabitliyi pozmağa, digər ölkələrin milli xüsusiyyətlərini, dini ideologiyalarını İslam adı altında ölkəmizdə təbliğ etməyə çalışan bəzi qruplar mövcuddur. Onlar sözügedən məkrli planlarını həyata keçirmək məqsədilə geniş dünyagörüşünə malik olmayan və dünyada cərəyan edən qlobal siyasi-iqtisadi proseslərdən və oyunlardan bixəbər insanlara təsir göstərərək öz ətraflarına toplayır, dindarlar arasında müəyyən qədər “populyarlıq” qazanmış, “İslam alimləri” adlandırdıqları həmin şəxsləri özlərinə lider kimi qəbul edirlər. Həmin “İslam alimləri” də populist şüarlarla ölkədəki bəzi sosial problemləri qabardaraq, dünyəvi dövlətə qarşı düşmənçilik hissi aşılayır, yad dini-siyasi ideologiyaların cəlbedici cəhətlərini şüar edir, dini siyasiləşdirməyə çalışır, öz planlarına zidd addımlar gördükdə hakimiyyəti “vətənə xəyanətdə” ittiham edir… Budur onların fəaliyyəti…

Diqqət çəkən digər məqam isə ondan ibarətdir ki, həmin “İslam alimləri” siyasi proseslərə qarışaraq məscidlərin minbərindən siyasi tribunalar kimi istifadə etməyə, siyasi çağırışlar edərək dini siyasiləşdirməyə, ölkədə sabitliyi, əmin-amanlığı pozmağa cəhd göstərmişlər. İslam dinini siyasətə alət etmək nə qədər doğrudur?

Hələ bu az imiş kimi qanunlarımızı heçə sayaraq, cinayət törətmələrinin də şahidi oluruq.

Cinayət əməllərini pərdələyərək, söz və dini etiqad azadlıqlarına görə həbs olunduqlarını dünyaya bəyan etməyə çalışırlar. Əslində, həmin insanlar bu əməlləri ilə İslam dininin, eləcə də dini etiqad azadlığı və tolerantlıq mühitinə görə dünyaya örnək olan ölkəmizi nüfuzdan salmağa çalışan bəzi dairələrə xidmət etmiş olurlar.

Belə şəxslər İslam alimi ola bilərlərmi?!

Torpaqlarımızın bir hissəsinin düşmən işğalında olduğu, hərbi və mülki vətəndaşlarımızın şəhid edildiyi bir dövrdə dövlətimizə, xalqımıza mənəvi dəstək olmaq əvəzinə, onu daxildən sarsıtmaq, əmin-amanlığı pozmaq özlərini dindar, ilahiyyatçı, İslam alimi adlandıran şəxslərə yaraşırmı?

Hazırda bütün müsəlman dünyasında aktuallıq kəsb edən məsələlərdən biri də “İslam alimləri”nin məzhəb təəssübkeşliyi məsələsidir. Belə ki, bəzi şəxslər bütöv İslam dini mövqeyindən deyil, hər hansı məzhəbin, cərəyanın mövqeyindən çıxış edərək, müsəlmanlar arasında ayrı-seçkilik yaradır, hökmlər verir, dinimizin nüfuzunu aşağı salırlar. Məgər İslam məzhəb dinidir?

Əslində isə əsl İslam alimi məzhəbindən asılı olmayaraq məsələlərə obyektiv mövqedən yanaşmalı, həmrəylik mövqeyindən çıxış etməlidir. Əgər belə olarsa, məzhəblər, cərəyanlar arasındakı mövcud qarşıdurmalar, kin, nifrət aradan qalxar.

Doğru olardı ki, istər xaricdə, istərsə də ölkəmizdə dini təhsil almış ilahiyyatçılar, İslam alimləri xarici ölkələrin siyasətinin, məzhəblərin, təriqətlərin təbliğatçısı mövqeyindən çıxış etməyərək, xalqın birliyinə və əmin-amanlığa xidmət etsinlər. Siyasətə qarışmaq əvəzinə, mübahisəli dini mövzuları aydınlaşdırmaq üçün obyektiv tədqiqatlar aparsınlar. Xeyirxah əməlləri, məsləhətləri ilə insanlara nümunə olsunlar.

Bu baxımdan tariximizdə öz savadları, zəka və xeyirxahlıqları ilə iz qoymuş İslam alimlərimizdən örnək götürülməlidir. Belə ki, axund Əbdüssəlam Axundzadə həyatı boyunca müsəlman birliyinə çalışmış, bu istiqamətdə dəyərli əsərlər yazmışdır. Görkəmli İslam alimlərimizdən olan Mirzə Əbu Turab Axundzadə isə daim dünyəvi elmin və maarifin tərəfdarı olmuş, hətta müsəlman qızlarının savadlı, ziyalı olması üçün 1901-ci ildə öz qızını H.Z.Tağıyevin qızlar məktəbinə qoymuş, bir çox müsəlman ailəsinə bu istiqamətdə yol açmışdır. Şeyxülislam Axund Şeyx Möhsüm Həkimzadə həyatı boyuncasülhsevərliyi, əməksevərliyi, dindarların öz vətəndaşlıq borclarını namusla yerinə yetirməsini təbliğ etmişdir.

Gəlin, İslam dəyərlərindən ülvi məqsədlər – yaxşılıq, xeyirxahlıq, birlik, həmrəylik, vətənpərvərlik və digər nəcib əməllər, o cümlədən vicdanlı şəxs, vicdanlı mütəxəssis olmaq üçün istifadə edək!

Səyavuş Heydərov,
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi sədrinin müavini

Sentyabrın 22-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Sentyabrın 22-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Azər Türk Bank “Mərkəz” filialını yeni konsepsiyada qurur
Azər Türk Bank “Mərkəz” filialını yeni konsepsiyada qurur
İnternet üzərindən satış edirsiniz, lakin nağdsız ödəniş qəbul etmək üçün POS terminal, vebsayt və ya mobil əlavəniz yoxdur?
İnternet üzərindən satış edirsiniz, lakin nağdsız ödəniş qəbul etmək üçün POS terminal, vebsayt və ya mobil əlavəniz yoxdur?
Loading Bars
Xəbər lenti
Sentyabrın 22-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
BNA: Nasaz avtomobillər Bakı küçələrində tıxaclar yaradır (FOTO)
Xırdalanda su olmayacaq
BMT-nin iclasında Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın bir daha dünyada söz sahibi olduğunu göstərdi - Deputat
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
Xaçmazda meyvə tingləri yanıb
Samux rayonunda ev yanıb
Qazaxıstanda koronavirusa daha 67 nəfər yoluxub
Azərbaycan və İran arasında birgə sənaye parkı bölgənin inkişafına səbəb olacaq
ABŞ Nikolas Maduro və İran Müdafiə Nazirliyinə qarşı sanksiya tətbiq etdi
Hindistan Baş naziri BMT-də islahatlar aparmağa çağırıb
Braziliyadakı tələbələr üçün “Qafqazın geosiyasəti: Dağlıq Qarabağ münaqişəsi” mövzusunda mühazirə oxunub (FOTO)
Dünyada həftə ərzində 2 milyona yaxın insan koronavirusa yoluxdu
Moskvada koronavirusdan daha 15 nəfər ölüb
Futbol üzrə İtaliya çempionatında "Milan" "Bolonya"yı məğlub edib
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 268 min nəfəri ötüb
Ermənistanda məktəb dərsliklərində tarix saxtalaşdırılaraq azərbaycanlılara nifrət aşılanır - FAKTLAR
Mövlud Çavuşoğlu: Azərbaycanın haqlı mübarizəsində daim yanındayıq
Paşinyanın yeni müharibə planı - Beynəlxalq ekspertlərin rəyləri
Departament rəhbəri: İqtisadi artım və inkişaf ölkəmizin əsas hədəflərindəndir
Türkiyənin Milli Müdafiə Nazirliyi: Ermənistan atəşlə oynamağı dərhal dayandırmalıdır
Ombudsman Ermənistan silahlı qüvvələrinin növbəti təxribatı ilə əlaqədar beynəlxalq təşkilatlara müraciət ünvanlayıb
Müşahid Hüseyn Seyyid: “Pakistan Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllində Azərbaycanın ədalətli mövqeyini dəstəkləyir”
Qubada ot tayalarında baş verən yanğınla bağlı araşdırılma aparılır
I-IV siniflər üzrə 7 868 şagirdin valideyni övladını məktəbə göndərməkdən imtina edib
Bakıda koronavirus aşkar edilməsi səbəbindən 4 sinif distant formaya keçirilib
Qubada bir kənddə 8 müəllim koronavirusa yoluxub
Rəcəb Tayyib Ərdoğan: Ermənistanın Azərbaycan torpaqlarına hücumlarının qarşısının alınmaması dünyada riyakarlığın əsl nümunəsidir
Yeni tədris ilində 95 şagird və 26 işçi heyət koronavirusa yoluxub - Rəsmi
Azərbaycanda startapların inkişafı sahəsində əsas prioritet strategiyaların hazırlanması olacaq
İranlı hüquşünas: Ermənistanın hərəkətləri beynəlxalq sülhə və hüquqa təhdiddir
Milli Məclisin sədri Sahibə Qafarovanın Rusiyaya rəsmi səfəri davam edir (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Xaricidə təhsildə ixtisasların tanınması və ekvivalentliyin müəyyən edilməsi qaydalarında dəyişiklik edilib
Xarici İşlər Nazirliyinin Kollegiyasının yeni tərkibi təsdiqlənib
Təhsil Nazirliyi: Tarix elmi ilə heç bir əlaqəsi olmayan şəxslər tərəfindən təxribat xarakterli məlumat yayılıb
Sentyabrın 22-si üçün teledərslərin cədvəli açıqlanıb
Azərbaycan Prezidenti: Bir neçə ay öncə biz geniş siyasi dialoq təşəbbüsünü başlatmışıq
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın iqtisadiyyatı sürətlə inkişaf etmiş və son 17 ildə ümumi daxili məhsul üç dəfə artmışdır
İspaniya hökuməti koronavirusla mübarizə çərçivəsində Madridə hərbçiləri cəlb edəcək
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistanın rəsmi ideologiyasında gənc nəslə Azərbaycan xalqına nifrət aşılanır
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan mülki əhalini qəsdən hədəf alır və təxribatlar törədir
Azərbaycan Prezidenti: Demokratiyanın inkişafı və insan hüquqlarının qorunması hökumətimizin başlıca prioritetləri sırasındadır
Azərbaycan bu il 76.6 milyon dollarlıq pambıq lifi ixrac edib
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan mədəniyyətlərarası dialoqun təşviqində vacib rol oynayır
Prezident İlham Əliyev: Həyata keçirilmiş tədbirlər nəticəsində Azərbaycanda COVID-19 ilə bağlı vəziyyət nəzarət altındadır
Ombudsmanın regional mərkəzləri Beynəlxalq Sülh Günü ilə bağlı videokonfranslar keçirib
Prezident İlham Əliyev: Təcavüzkar ritorika və təxribatlar Ermənistanın Azərbaycana qarşı yeni təcavüzə hazırlaşdığını nümayiş etdirir
Azərbaycan Prezidenti: Nasizmin şöhrətləndirilməsi Ermənistanın dövlət siyasətidir
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan baş nazirinin “Qarabağ Ermənistandır” bəyanatı danışıqlar prosesinə ciddi zərbədir
ABB “EY İlin İş Adamı™” müsabiqəsinə yenidən dəstək verir
Azərbaycan Prezidenti: Bu gün davam edən COVID-19 pandemiyası multilateralizmin əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirir
Azərbaycan Prezidenti: BMT-nin qlobal iqtisadi idarəçilikdə rolu gücləndirilməlidir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün dünyanın hər zaman olduğundan daha çox beynəlxalq hüquqa hörmətə ehtiyacı var
Dövlət Xidməti: Ehtiyatda olan hərbi vəzifəlilərin çağırılması heç bir təşviş üçün əsas vermir
BMT Baş Assambleyasının 75-ci Sessiyası çərçivəsində BMT-nin 75 illiyinə həsr edilmiş Yüksək Səviyyəli İclas keçirilib - Azərbaycan Prezidenti, Qoşulmama Hərəkatının sədri İlham Əliyev iclasda videoformatda çıxış edib (FOTO)
ADU-da “Peşəkar, qeyri-peşəkar, həvəskar tərcümənin fərqlilikləri” mövzusunda onlayn elmi konfrans keçirilib (FOTO)
Sabunçuda baş verən yanğın nəqliyyatın hərəkətində sıxlıq yaradıb
Sabunçuda açıq ərazidə başlayan yanğın söndürülüb (ƏLAVƏ OLUNUB)
Gömrük modernləşdirilməsi - məsləhətləşmə layihəsi ilə bağlı onlayn iclas keçirilib (FOTO)
Səfirlik: Azərbaycanla ticarət-iqtisadi əlaqələrin inkişafı Gürcüstan hökumətinin vacib prioritetidir
"Karabakh is Azerbaijan!" Milli Platformasının xaricdəki koordinatorlarının ilk videokonfransı keçirilib
"Milli Şura" və AXCP-nin qeybətxana şousu: Bu dəfə Əli Kərimlinin saxtakarlığı ifşa edilir (VİDEO)
Xarici KİV-lər Prezident İlham Əliyevin yerli televiziya kanallarına müsahibəsini geniş işıqlandırıb
Azərbaycanda 92 nəfər koronavirusa yoluxdu, 81 nəfər sağaldı, 1 nəfər vəfat etdi
II mərhələ üzrə peşə təhsili müəssisələrinə sənəd qəbulu yekunlaşır
Əmək müqaviləsinə xitam verilmiş şəxslər üçün sığorta stajı azaldıldı - FƏRMAN
Artıq PAŞA Bank müştəriləri olan kiçik və orta sahibkarlar Tender qarantiyasını almaq üçün Onlayn Bankdan müraciət edə bilərlər
DİM GRE: General Test imtahanı keçirəcək
Açıq şəkildə satılan çörək-bulka məmulatları ilə bağlı AQTA-dan açıqlama
AZAL Naxçıvana reyslərin sayını artırır
Sentyabrın 22-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Brayza: KTMT Ermənistanın və ya hər hansı bir digər dövlətin təxribatçı fəaliyyətini dəstəkləmir
Xızıda dayı bacısı oğlunu bıçaqladı
Carlsberg Azerbaijan və UAFA “toksik trio”nun gənclərə təsirini araşdırmaq üçün sosial tədqiqat aparmışlar (FOTO)
Bakıda Qazaxıstanın Ticarət Evi açılacaq
Namiq Abdullayev yığma komandanın baş məşqçisi təyin edilib
Şəhid çavuş dəfn edildi (FOTO) (ƏLAVƏ OLUNUB)
Deputat: Ermənistanın əl atacağı növbəti təxribat bu ölkə üçün çox ağır nəticələrə gətirib çıxaracaq
Azərbaycan Turizm Assosiasiyası ekspertlər səviyəsində fəaliyyətini genişləndirir
“Kəndlərdə idmanı inkişaf etdirək” layihəsi üzrə növbəti tədbir Balakən rayonunda keçirilib (FOTO)
Millət vəkili Nizami rayon sakinləri ilə görüşləri davam etdirir (FOTO)
Azərbaycan və Macarıstan arasında bir sıra sahələr üzrə sazişlər təsdiqləndi
Lənkəranda regional turizm idarəsi açılır
Naqif Həmzəyev: Ermənistanın avantürist, məkrli planı tezliklə puç olacaq
Piter Teys: Ermənistan rəhbərliyinin təhrikedici açıqlamaları Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ətrafındakı gərgin vəziyyəti daha da çətinləşdirir
Dərslikdə erməni bayrağının rənglərinin olması iddiasına dair Təhsil Nazirliyindən açıqlama
“AzInTelecom” media nümayəndələrinə bulud texnologiyaları haqqında təlim keçib (FOTO)
ÜST koronavirus vaksininə görə Rusiyaya təşəkkür edib
“İki sahil” qəzeti Neftçilər Gününə həsr olunmuş xüsusi buraxılış hazırlayıb
Rusiyada koronavirusa yoluxanların sayı 1,1 milyon nəfəri keçib
YAP Gənclər Birliyi erməni təxribatı ilə bağlı bəyanat yayıb
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində səsləndirdiyi bəyanatlar Rusiya KİV-lərinin diqqət mərkəzindədir (FOTO)
Daha 14 şəhid ailəsi və Qarabağ müharibəsi əlili evlə təmin olundu (FOTO)
Prokurorluq “Royal Park”da baş verən ölüm hadisəsilə bağlı məlumat yaydı
İranda 177 nəfər koronavirusdan ölüb
Azər Türk Bank “Mərkəz” filialını yeni konsepsiyada qurur
DİM kollecə qəbul olmaq istəyən abituriyentlərə müraciət edib
İnternet üzərindən satış edirsiniz, lakin nağdsız ödəniş qəbul etmək üçün POS terminal, vebsayt və ya mobil əlavəniz yoxdur?
Ceyhun Bayramovun moldovalı həmkarı ilə telefon danışığı olub
Azərbaycan Dillər Universitetində “Çin mədəniyyəti həftəsi” keçirilir
Bütün xəbərlər