İran regionda nüfuzunun bərpası uğrunda sonuncu variant kimi nüvə proqramından istifadə edir - iranlı ekspert

İran regionda nüfuzunun bərpası uğrunda sonuncu variant kimi nüvə proqramından istifadə edir - iranlı ekspert

Azərbaycan, Bakı, 12 noyabr / Trend , müxbir D.Xatınoğlu/

Hazırda İranın nüvə proqramının beynəlxalq qınaqlara tuş gəlməsinə baxmayaraq, İran hakimiyyəti regionda nüfuzunu və hegemonluğunu bərpa etmək üçün sonuncu variant kimi bu proqramı davam etdirir. Bu barədə Glazqo Universitetinin professoru Rza Təqizadə Trend -a bildirib.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin dəvəti ilə Bakıda keçirilən "Sivilizasiyalararası dialoq: Azərbaycandan baxış" beynəlxalq konfransında iştirak edən iranlı ekspert bildirib ki, regionda Türkiyə və ərəb ölkələri iqtisadi baxımdan İrandan çox irəlidədirlər, İran şah rejimi zamanında (1979-cu ildən əvvəl) regionda ən güclü, inkişaf etmiş və nüfuzlu ölkə idi və həmin nüfuzu bərpa etmək üçün hazırda İran müxtəlif vasitələrdən, o cümlədən nüvə proqramından istifadə edir.

Britaniyada fəaliyyət göstərən iranlı ekspertin fikrincə, İran nüvə proqramını davam etdirməyə məcbur olsa da, bu proqram vasitəsilə məqsədlərinə çatacağı sual altındadır. "İranın nüvə enerjisini istehsal etməyə heç bir proqmatik planı yoxdur", - Təqizadə cümə axşamı bildirib.

İran 60-ci illərdə nüvə proqramına start verib. İran İslam İnqilabından sonra, xüsusilə də 1980-ci ildə ABŞ-ın Tehrandakı səfirliyinin işğalı və diplomatların 444 gün girov götürülməsi nəticəsində Qərb ilə İran arasında gərginlik yaranıb. 2002-ci ildə Xalq Mücahidləri İranın uranı zənginləşdirmə stansiyalarını ifşa etdikdən sonra Qərbin təzyiqi ilə bu proqram dayandırılıb. 2005-ci ildə Mahmud Əhmədinejad prezident seçildikdən sonra bu proqramı davam etdirib, baxmayaraq ki, indiyədək BMT Təhlükəsizlik Şurası İranın nüvə proqramını dayandırmaq üçün beş qətnamə qəbul edib. Qətnamələrin üçü İrana iqtisadi sanksiyaların tətbiq olunması ilə bağlıdır.

Təqizadənin fikrincə, İranın neft və qaz ixracına ehtiyacı var. "Məhəmməd Rza Şah deyirdi ki, neft hörmətə layiq və strateji materialdır, elektrik enerjisinin istehsalı üçün neft və qazdan deyil, nüvədən istifadə etmək lazımdır", - Təqizadə bildirib.

Onun fikrincə, İranın daxilində enerji tələbatı hər il 10 faizdən çox artır və İran nüvə stansiyalarını işə salmasa, 2020-ci ildən sonra ixrac etməyə nefti qalmayacaq.

Hazırda İran sutkada 4,3 milyon barel neft istehsal edir, 1979-cu ildə İran altı milyon barel neft istehsal edirdi. İranın neft quyularının 80 faizi "ömrünün yarı hissəsini bitirib" və sutkada 80 milyon kubmetr qazın bu quyulara doldurulmasına baxmayaraq, neftin istehsalı artmır. İran dünyada Səudiyyə Ərəbistanından sonra 138 milyard barel neft ehtiyatları ilə ikinci yeri tutur.

Rəsmi Tehran elan edib ki, nüvə stansiyalarından 2015-ci ilədək 20 min meqavat elektrik enerjisi istehsal etməyi planlaşdırır. Təqizadə belə düşünür ki, İranın bu planı sırf arzudan ibarətdir, çünki İranın nə texnologiyası var, nə uran ehtiyatları, nə də ki, Qərb İranla bu sahədə əməkdaşlığa hazırdır.

İranlı ekspert düşünür ki, rəsmi Tehran xarici yardım olmadan enerji problemini həll edə bilməyəcək.

Təqizadə hesab edir ki, İran İslam Respublikası ilk addımdaca səhv edib və hazırda nüvə proqramının davamı üçün milyardlarla dollar ziyana düşüb. "Səudiyyə Ərəbistanı 100 milyard dollardan artıq xarici sərmayə cəlb edib və neft istehsalını sutkada 2 milyon barelədək artırmaq istəyir. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin neft ehtiyatları 90 milyard barel dəyərindədir və Dubay dünyanın ən aktiv biznes bazarıdır. Türkiyənin ildə 100 milyarddan çox ixracatı var. Lakin İran neft ixracından ildə 60 milyard dollar gəlir əldə edir və xarici şirkətlər İranda investisiya yatırmağa meyilli deyillər. Beləliklə, İran çalışır ki, başqa vasitələrlə nüfuzunu bərpa etsin", - Təqizadə hesab edir.

Onun fikrincə, İran həm nüvə proqramı, həm də İraqda Mehdi ordusu, Fələstində HƏMAS, Livanda "Hizbullah", Yəməndə Husi şiələri və digər qruplar vasitəsilə regionda itirdiyi hegemonluğu bərpa etmək istəyir, lakin məqsədinə çatacağı inandırıcı deyil.

Azərbaycanda 2 414 nəfər COVID-19-a yoluxub, 36 nəfər vəfat edib
Azərbaycanda 2 414 nəfər COVID-19-a yoluxub, 36 nəfər vəfat edib
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Şəmkirdə yol polisi reyd keçirib (FOTO)
Şəmkirdə yol polisi reyd keçirib (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Haitidə katolik kilsənin bir qrup xidmətçisi qaçırılıb
Praqada yaşayış binasında baş verən yanğın nəticəsində 6 uşaq yaralanıb
Sent-Visent və Qrenadin ərazisində vulkan püskürməsinə görə işıqlar kütləvi şəkildə sönür
Bakıda azyaşlı qapı arxasında qalıb
Entoni Hopkins BAFTA mükafatına layiq görülub
"Atalanta" futbol klubu İtaliya çempionatı oyununda "Fiorentina"yı məğlub etdi
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 30 194 nəfər sağalıb
Ağcabədi rayonunda tikili yanıb
Qərbdə Ermənistanın minalanmış ərazilərin xəritələrini verməkdən imtina etməsi ilə bağlı məsələ qaldırılmalıdır - ukraynalı ekspert
Qırğızıstanın yeni konstitusiyasına dair referendum baş tutub
Türkiyədə zəlzələ qeydə olunub
Trend BİA və Qırğızıstanın "Kabar" agentliyinin rəhbərləri birgə layihələrin həyata keçirilməsini müzakirə ediblər
İngiltərə Premyer Liqası: "Mançester Yunayted" klubu "Tottenhem"i məğlub edib
Pakistan azad edilmiş ərazilərin bərpasında Azərbaycanı dəstəkləyir
Dünyada ötən sutka koronavirusa 646 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Ağsuda yas mərasimi keçirənlər inzibati məsuliyyətə cəlb edilib
Beynəlxalq cəmiyyət Azərbaycanın azad edilmiş torpaqlarının bərpası prosesində fəal iştirak etməlidir - Ekspert
Qırğızıstanda referendum və yerli hakimiyyət orqanlarına seçkilər başa çatıb
İran nüvə obyektindəki qəzanının terakt nəticəsində baş verdiyini bildirib
Ceyhun Bayramov “Cənubi Qafqaz üçün yeni baxış - müharibə sonrası inkişaf və əməkdaşlıq” mövzusunda təşkil olunan dəyirmi masada iştirak edib (FOTO)
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Goranboyda toy mərasimlərinin keçirilməsinin qarşısı alınıb
Azərbaycanda 2 414 nəfər COVID-19-a yoluxub, 36 nəfər vəfat edib
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 103 min nəfərə çatır
Bakıda restoranda toy edən 40 nəfər cərimələnib (VİDEO)
Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərində yenidən sülhün hökm sürməsi sevindirici haldır - Macarıtanın dövlət katibi
Ermənistanda Gəncəyə raket zərbələri endirməsi əmirini verənlər müharibə cinayətlərinə görə məsuliyyət daşıyırlar - Hikmət Hacıyev
Azərbaycan müharibə dövründə çox böyük bir qəhrəmanlıq sərgilədi - Fahrettin Altun (ÖZƏL) (VİDEO)
“Yaşat” Fondu dövlət tərəfindən həyata keçirilən tədbirlərə dəstək verilməsi üçün effektiv və əlçatan platformadır - Pərvin Kərimzadə
Gürcüstanda koronavirusa daha 707 nəfər yoluxub, 8 nəfər ölüb
Azərbaycanın Ağdam şəhəri urbisidin açıq nümunəsidir - Hikmət Hacıyev (FOTO)
Türk Şurasının nümayəndə heyətinin Gəncəyə səfəri başlayıb (FOTO)
Türkiyədə ilin əvvəlindən 40 terror aktının qarşısı alınıb - Nazir
Bu səfər təşkil olundu ki, Türk Şurasının nümayəndə heyəti bu vəhşiliklə yerindəcə tanış olsun - Hikmət Hacıyev
Özbəkistan Qarabağda bir məktəbin tikintisini təmənnasız edəcək - Asadjon Xocayev (VİDEO)
Türk Şurası şirkətlərin Qarabağda bərpa işlərində iştirakı ilə bağlı biznes forum keçirəcək
Azərbaycanın qələbəsi türk dünyasının qələbəsi oldu - Türk Şurasının baş katibi
İranda ötən sutkada 258 nəfər koronavirusdan ölüb
İsmayıllıda çayxanada şənlik təşkil edənlər cərimələnib (FOTO)
Türk Şurasının nümayəndə heyəti Ağdam Dram teatrının qalıqlarına baxıblar (FOTO)
Ağdamda gördüklərimiz bənzəri olmayan bir barbarlıqdır - Fahrettin Altun (VİDEO)
ADA Universitetində “Cənubi Qafqaz üçün yeni baxış. Münaqişədən sonra inkişaf və əməkdaşlıq” adlı konfrans keçirilir (FOTO)
Türk Şurasının nümayəndə heyəti Ağdam şəhər Cümə məscidində olublar - Trend TV-nin REPORTAJI
Hindistanda ötən sutka koronavirusa 150 mindən çox yoluxma halı qeydə alınıb
Prezident İlham Əliyev Türk Şurasında vacib birləşdirici rol oynayır - Bağdad Amreyev (ÖZƏL) (VİDEO)
Türk Şurasının nümayəndə heyəti ermənilərin viran qoyduğu Ağdamın "İmarət"ində - Trend TV-nin REPORTAJI
Naftalanda toy mərasimin keçirilməsinin qarşısı alınıb (VİDEO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Mingəçevirdə ictimai yerdə hərəkətdə olan koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Siyəzəndə nişan mərasimin keçirilməsinin qarşısı alınıb
Türk Şurasının nümayəndə heyətinin Ağdama səfəri başlayıb (FOTO)
Şəmkirdə yol polisi reyd keçirib (FOTO)
Saatlıda gecə saatlarında fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlanıb
İranın nüvə obyektində naməlum hadisə baş verib
Yevlaxda toy məclisi aşkar edilib (FOTO)
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 135 milyon nəfəri ötüb
Füzuli rayonunun Aşağı Rəfədinli kəndi (VİDEO)
Qırğızıstanda referendum və yerli hakimiyyət orqanlarına seçkilər keçirilir
Samuxda mərasimlərin keçirilməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
Rumıniyada koronavirusa yoluxanların sayı 1 milyon nəfəri ötüb
Çin Azərbaycana dəmir yolu vasitəsilə 50 konteyner ixrac malı göndərəcək
Türkiyə xüsusi təyinatlıları Suriyada terrorçuları zərərsizləşdirib
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 842 nəfər yoluxub
Fransada silah satışı ilə məşğul olan cinayətkar dəstə saxlanılıb
Avstriya 1 milyon doza Sputnik vaksini almaq niyyətindədir
Çində kömür mədənini su basıb, onlarla fəhlə təhlükədə qalıb
Fransada koronavirusa yoluxma hallarının sayı 5 milyonu ötüb
Yunanıstan sahillərində zəlzələ qeydə baş verib
Hindistanda avtobus dərəyə düşüb, azı 10 nəfər ölüb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 32 539 nəfər sağalıb
Futbol üzrə İspaniya çempionatı: "Real" "Barselona"ya qalib gəldi
Türkiyə və Ukraynanın müdafiə nazirlərinin görüşü baş tutub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 134 milyonu ötüb - ÜST
Ağdamda ev yanıb (FOTO)
Türk Şurasının beynəlxalq nüfuzu artır - Azərbaycan türk dünyasının birləşdiricisi kimi...
Mingəçevir Dövlət Universitetində “Tələbə Vətənpərvərlik İnkişafı Mərkəzi” yaradılıb
“Yaşıl Marafon” çərçivəsində Bakı və Tərtərdə daha 1 225 ədəd müxtəlif cinsli ağac əkilib (FOTO)
İtaliyada son sutka ərzində koronavirusdan 344 nəfər ölüb
Myanmada toqquşmalarda ölənlərin sayı 701 nəfərə çatıb
Ermənistanın minalanmış ərazilərin xəritəsini verməməsi beynəlxalq hüququn növbəti pozuntusudur - Səfir
Bərdədə ağır avtomobil qəzası, xəsarət alanlar var
Latviya təhsil sahəsində Azərbaycanla əməkdaşlığın inkişafında maraqlıdır
Şəhid ailələrinə və vətən müharibəsi iştirakçılarına dövlət qayğısı bundan sonra da davam edəcək - Deputat
Şahzadə Filipin dəfn mərasiminin tarixi elan edilib
Goranboyda toy mərasimin keçirilməsinin qarşısı alınıb
Azercell-in “Kabinetim” mobil tətbiqi 1 mln yüklənməni aşdı
Azərbaycan COVID-19 pandemiyasına qarşı qlobal səyləri səfərbər edən ilk ölkələrdəndir - Tamam Cəfərova
Kürün aşağı axımında suyun duzluluğunun artması səbəbləri araşdırılır
İngiltərə futbol çempionatının lideri "Mançester Siti" "Lids"ə məğlub oldu
Gəncədə yaşayan rəssamların virtual sərgisi keçirilib (FOTO)
Ermənistandan mina sahələrinin xəritəsini tələb etməli olan müvafiq komissiyalar yaradılmalıdır - Rusiyalı politoloq
Bu gün Bakıda 550 küçə dezinfeksiya edilib
Azərbaycan startapı beynəlxalq proqramda iştirak edəcək
Türk Şurasının informasiya və media üzrə məsul rəsmiləri Fəxri Xiyaban və Şəhidlər Xiyabanını ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşır
Ukraynanın nüfuzlu “Kiev Diplomatic” jurnalında Azərbaycanla bağlı geniş məqalə dərc edilib (FOTO)
Hərbi polisin yaranmasının 29-cu ildönümü qeyd edilir (VİDEO)
Mingəçevirdə restoranda toy edənlər cərimələnib (FOTO/VİDEO)
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Macarıstan Türk Şurası ölkələrini vacib tərəfdaş hesab edir
Bütün xəbərlər