İranın hazırkı mövqeyi "5+1" ölkələrindən üstündür - Trend-in icmalçısı

İranın hazırkı mövqeyi "5+1" ölkələrindən üstündür - Trend-in icmalçısı

Trend-ın fars redaksiyasının rəhbəri Dalğa Xatınoğlu

İran və BMT Təhlükəsizlik Şurasının 5 daimi üzvü, üstəgəl,  Almaniyanı təmsil edən Avropa Birliyinin xarici siyasət məsələləri naziri Ketrin Eşton noyabrın 15-dən 18-dək (çox ehtimal ki, Vyanada) növbəti müzakirələrini keçirəcək. İranın nüvə proqramı ilə bağlı tərəflərin sonuncu müzakirəsi keçən ilin oktyabrında baş tutmuşdu, lakin son 1 il ərzində İran və Qərb ölkələrinin əllərindəki "kozır"larda və onların mövqelərində diqqətəçarpacaq dəyişiklik baş verib.

Növbəti görüşdə müzakirələri Eşton və İran Ali Təhlükəsizlik Şurasının baş katibi Səid Cəlili  aparacaqlar. İran xarici işlər nazirinin sözçüsü Ramin Mehmanpərəst bildirib ki, müzakirələrin mövzusu - İran və "5+1" ölkələrinin "təkliflər paketi" üzərində olacaq. Onun dediyinə görə, ola bilsin, müzakirələr İranın təkliflər paketi üzərində, yaxud tərəflərin irəli sürdükləri təkliflər paketinin müştərək məqamları üzərində aparılsın.

İran keçən ilin sentyabr ayında "5+1" ölkələrinə (Rusiya, Böyük Britaniya, ABŞ, Çin, Fransa + Almaniya) təhvil verdiyi təkliflər paketində ümumi mövzular haqqında, o cümlədən, Əfqanıstan və Yaxın Şərqdə sabitliyin bərpası üzrə müzakirələr aparmağa hazır olduğunu bildirmişdi. ABŞ isə İranın nüvə proqramının müzakirə prioriteti olmasının vacibliyini vurğulayaraq, Tehranın təkliflər paketini "qeyri-ciddi" adlandırmışdı. ABŞ İranın təkliflər paketini qəbul etməmişdi. Lakin İran Prezidentinin ötən həftə Livana səfəri zamanı xalq tərəfindən misli görünməyən səviyyədə qarşılanması, seçkilərdən 7 ay ötməsinə baxmayaraq, hələ də hökuməti təşkil edə bilməyən İraqın böhrandan çıxması üçün Baş nazir Nuri əl-Malikinin məcburiyyət qarşısında İrana səfəri və bu ölkədən yardım istəməsi, habelə, ABŞ, Avropa və Əfqanıstan rəsmilərinin dəfələrlə İrandan Əfqanıstanda sabitliyin yaranmasında yardım diləmələri göstərir ki, İran regionda olan nüfuzundan yararlanıb, ölkənin nüvə proqramına dair "5+1" ölkələri ilə müzakirələrdə geri çəkilən deyil.

ABŞ-ın Pakistan və Əfqanıstan üzrə xüsusi nümayəndəsi İtaliyanın Roma şəhərində keçirilən Əfqanıstanın təhlükəsizliyi ilə bağlı konfransda İranın Əfqanıstanın sabitliyində rolunun əhəmiyyətli olduğunu vurğulayıb.

Əslində, İraqda sabitlik 2007-ci ildə - ABŞ və İranın İraqdakı səfirləri arasında keçirilən 3 mərhələ müzakirələrdən sonra xeyli dərəcədə yaxşılığa doğru irəliləyib və ABŞ İranın regionda nə dərəcədə nüfuzlu olduğunu bilir.

Qərb İrandan tələb edir ki, yalnız nüvə proqramı üzrə müzakirəyə qoşulsun, lakin, çətin ki, İran regiondakı nüfuzuna göz yumsun. İranın "5+1" ölkələri ilə mövqedə yüksəkdə olması yalnız regiondakı nüfuzu ilə deyil, həm də son bir ildə nüvə  sahəsində əldə etdiyi uğurlarından da ibarətdir.

Keçən ilin oktyabrında Qərb Tehrandan "Əmirabad" reaktorunun yanacağının təmin edilməsi məqsədilə İrandan 1 200 kq zəif dərəcədə (3,5 faiz) uran ehtiyatını,120 kq 20 faizlik uran boruları ilə dəyişməyi təklif etmişdi; hansı ki o zaman İranın zəif uran ehtiyatı 1 500 kq idi. Beynəlxalq Atom Enerjisi Təşkilatının İranın nüvə proqramı üzrə 30-cu məruzəsində bu təşkilatın baş katibi Yukiya Amano bildirib ki, rəsmi Tehran hazırda 2 800 kq (3,5 faiz) zəif uran ehtiyatına malikdir, yəni keçən illə müqayisədə İranın 3,5 faizlik uran ehtiyatı, təxminən, 2 dəfə artıb.

Baxmayaraq ki, İran "5+1" ölkələri ilə müqayisədə müzakirələrdə yüksək mövqedədir,  BMT Təhlükəsizlik Şurası bu ölkəyə qarşı 6 qətnamə çərçivəsində 4 dövr sanksiya tətbiq edib; xüsusilə iyun ayında qəbul olunan 1929 saylı qətnamədən sonra, İranın iqtisadi vəziyyəti pisləşib. Digər tərəfdən, ABŞ və Avropa Birliyinin İrana qarşı tətbiq etdiyi birbaşa sanksiyalar, demək olar ki, bütün böyük enerji təşkilatlarını İrandan uzaqlaşmağa məcbur edib. 85 faiz gəlirlərini neft və neft məhsullarından təmin edən rəsmi Tehranın son bir ildə neft ixracatı 13 faiz azalıb.

İran sanksiyalardan müəyyən vasitələrlə qorunmağı bacarıb; xüsusilə Çin şirkətləri Qərb şirkətlərinin yerini İranın enerji sahəsində sürətlə doldurur. Yəni, İran Qərb ölkələrinin sanksiyalarına dözə bilir. Belədə sual yaranır ki, bəs Qərb ölkələri necə, regionda, xüsusilə də İraq, Əfqanıstan, Yəmən, Livan və Fələstindəki problemlərə hazırda dözmək iqtidarındadırmı? Fikrimcə, İran ona qarşı tətbiq olunmuş sanksiyalara müəyyən vaxta qədər dözümlülük göstərə biləcək, lakin Qərb ölkələri regionda batdığı bataqlıqdan çıxmaq üçün, İranın "təkliflər paketi"ni prioritet kimi gözdən keçirmək məcburiyyətindədir.

"Twitter"in işində nasazlıq yaranıb
"Twitter"in işində nasazlıq yaranıb
Azərbaycanda süni intellekt sahəsində beynəlxalq konfrans keçiriləcək
Azərbaycanda süni intellekt sahəsində beynəlxalq konfrans keçiriləcək
“AzInTelecom” “Sizin plan B: Biznesin davamlılığı” adlı onlayn konfrans keçirib
“AzInTelecom” “Sizin plan B: Biznesin davamlılığı” adlı onlayn konfrans keçirib
Loading Bars
Xəbər lenti
Qubadlı rayonunun Tarovlu kəndi (VİDEO)
Azərbaycan XİN 18 aprel - Beynəlxalq Abidələr və Tarixi Yerlər Günü ilə əlaqədar bəyanat yayıb
Ağdam sakini minaya düşüb
“Le Monde”: Fransanın aparıcı şirkətləri Qarabağda həyata keçirilən böyük layihələrindən kənarda qalmaqdan ehtiyat edirlər
Bakıda beşmərtəbəli yaşayış binasında yanğın olub, 2 nəfər tüstüdən zəhərlənib
Cüdo üzrə Avropa çempionatı: 4 idmançımız mübarizəyə başlayır
Samuxda “Təmiz hava” aylığı ilə əlaqədar reyd keçirilib (FOTO)
Qubada ev və ona bitişik tikili yanıb
Daha 2 boksçumuz dünya birinciliyində 1/4 finala vəsiqə qazanıb
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 139 milyonu ötüb - ÜST
Yaponiyada 5,8 bal gücündə zəlzələ baş verib
Ekvadorda prezident seçkilərinin ikinci turunda Qilyerme Lasso qalib gəlib
AEBA İranın uranı 60 faizə qədər zənginləşdirməyə başladığını təsdiqlədi
ABŞ-da naməlum şəxs ticarət mərkəzində atəş açıb
Fransa bəzi ölkələrdən gələn qonaqlar üçün karantin tətbiq edib
Gürcüstanda 4,5 bal gücündə zəlzələ baş verib
İspaniya Kuboku: "Atletik" klubu bir ay ərzində ikinci dəfə finalda məğlub olub
Hindistanda koronavirus xəstələrinin müalicə olunduğu xəstəxanada yanğın olub
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 52 184 nəfər sağalıb
İngiltərə Kuboku: "Çelsi" "Mançester Siti"ni məğlub edərək finalına çıxıb
“Yaşıl Marafon” layihəsi çərçivəsində Bakıda ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Türkiyə sahillərində zəlzələ qeydə alınıb
Özbəkistan ilin sonuna qədər COVID-19-a qarşı öz peyvəndinin istehsalına başlaya bilər
"Bavariya"nın baş məşqçisi mövsümün sonunda komandadan ayrılmaq istədiyini açıqlayıb
Myanmada toqquşmalarda ölənlərin sayı 730-a çatıb
Böyük Britaniyada şahzadə Filipin dəfn mərasimi keçirilib
Sabirabadda ikimərtəbəli ev yanıb
"Twitter"in işində nasazlıq yaranıb
Ağacların kəsilməsi ilə bağlı şikayət araşdırıldı
2 gənc buza dırmanacaq, çayı keçəcək, dağda yatacaq... – AzTV-də maraqlı veriliş başlayır (VİDEO)
Gədəbəydə ikimərtəbəli evdə yanğın olub
Ermənilərin yeganə şansı bütün qondarma ərazi iddialarından imtina etməkdir - Əli Hüseynli
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Azərbaycanda 2 148 nəfər COVID-19-a yoluxub, 30 nəfər vəfat edib
Baş Prokurorluq və DİN birgə məlumat yayıb
Şirkət rəhbəri külli miqdarda dələduzluğa görə həbs edildi
Azərbaycanda bu sahələrdə daha yüksək maaş verilir
Ermənistan yanlış siyasətinə, terrorçu və təxribatçı əməllərinə görə cavab verir - Deputat
Azərbaycanda qaz hasilatı artıb
"VICE News"un Ermənistanın Bərdəyə raket zərbəsi barədə reportajı beynəlxaq mükafata namizəd irəli sürülüb
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 100 illik yubileyi qeyd ediləcək - SƏRƏNCAM
Bakıda quldurluq: Pizza şirkətinin əməkdaşını hədələyib 500 manatını aldılar (VİDEO)
Milli Məclisin nümayəndə heyəti MDB PA-nın tədbirlərində iştirak edib (FOTO)
Azərbaycan qazı Avrasiyada qaz hasilatı artımının aparıcı qüvvələrindən biridir
2021 Formula 1 Azərbaycan Qran Pri yarışı ilə bağlı viza prosedurları sadələşdirilir - SƏRƏNCAM
İranda ötən sutka 21 min nəfər koronavirusa yoluxub, 319 nəfər ölüb
Ağdamda müasir tələblərə cavab verən heyvan kəsimi məntəqəsinin inşasına start verilib (FOTO/VİDEO)
Mingəçevirdə “Təmiz hava” aylığı çərçivəsində reyd keçirilib (FOTO)
Cəbrayıl rayonunun Daş Veysəlli kəndi (VİDEO)
Xətaidə kafeyə gedən, orada insanlarla görüşən koronavirus xəstəsi saxlanılıb (VİDEO)
Kritik informasiya infrastrukturunun təhlükəsizliyinin təmin edilməsi ilə bağlı Fərman imzalanıb
İşğalçılar Alban məbədlərini saxtalaşdırıblar, dağıdıblar - Alban-udi dini icmasının sədr müavini (VİDEO)
Azərbaycan parlament nümayəndə heyəti Sankt-Peterburqda Ulu öndər Heydər Əliyevin xatirəsini yad edib (FOTO)
Ermənilər Qarabağın hər bir kvadratmetrini saxtalaşdırmaq istəyib - Alban-Udi icmasının rəhbəri (VİDEO)
Kanalizasiya quyularının qapaqlarını oğurlayan şəxs saxlanılıb (FOTO)
İran Azərbaycana ticarət attaşesi göndərir
Qubada Türkiyə-Azərbaycan Qardaşlıq Parkı tikilir (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Toyvo Klaar separatçı ilə görüş qərarı verərkən beynəlxalq hüququn prinsiplərini əsas götürməli idi - Ukraynalı ekspert
Bakıda evdən 80 min dollarlıq qızıl külçələr oğurlandı (FOTO/VİDEO)
BMT Qarabağın minalardan təmizlənməsi ilə bağlı Rusiyanın təklifini cavablandırmayıb - Şoyqu
Alban-Udi xristian dini icmasının üzvləri Tuğdakı qədim alban məbədində – Trend TV-nin REPORTAJI
Rusiyada bir gündə 398 nəfər koronavirusdan ölüb
Bu il 700 minə yaxın şəxsə sosial müavinət və təqaüd ödənilib
Bakıda yeni avtobus xətti istifadəyə verilir (FOTO)
Minsk qrupunun Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı missiyası başlamamış başa çatdı - Əli Hüseynli
Qəbulda qohumbazlıq, korrupsiya tüğyan edirdi - Məleykə Abbaszadə
Sabah hava küləkli olacaq
YAP İdarə Heyətinin üzvü partiyanın fəal gəncləri ilə görüşüb (FOTO)
Bakıda 28 yaşlı gənci qatar vurub öldürməsi ilə bağlı cinayət işi açılıb
Çində kimya zavodu partlayıb
Şərqi Avropa portalında “Minalar, Qarabağ və Ermənistanda böhran” adlı məqalə dərc olunub
Qaradağda top mərmisi tapılıb (FOTO)
Karantini pozan repetitor saxlanılıb
Son üç ayda 17 uşaq övladlığa verilib
Masallıda yas mərasimi dayandırılıb, 7 nəfər cərimələnib (FOTO)
Milli Məclisin sədri beynəlxalq təşkilatları Ermənistana təsir göstərməyə çağırıb (VİDEO)
30 il susan Minsk qrupu ermənilərin məğlubiyyətini görəndə Azərbaycana təzyiqə başladı - Komitə sədri
Xırdalanda 6 şəhidin xatirəsinə bulaq kompleksi tikilib (FOTO)
Ötən gün 21 yanğın olub, 2 nəfər xilas edilib (VİDEO)
Alban-Udi dini icmasının üzvləri Tuğ kəndinə səfər ediblər (FOTO)
Qubadlıda ermənilərin qoyub qaçdığı döyüş sursatları aşkar edilib (VİDEO)
"Anglo Asian Mining" Azərbaycanda qızıl hasilatını 25 faiz azaldıb
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 38 nəfər saxlanılıb
Evdən antik samovar oğurlayan keçmiş məhkum saxlanılıb (FOTO)
Yeddi koronavirus xəstəsi ictimai yerlərdə saxlanılıb
İsraildə aktiv koronavirus xəstələrinin sayı 2 680 nəfərə düşüb
"AstraZeneca" kifayət qədər yüksək effektə malikdir - Bəzi şirkətlər böyük bir təbliğat oyunu aparır - AÇIQLAMA
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 822 nəfər yoluxub
Azərbaycanda 3,6 bal gücündə zəlzələ olub
İranın uranı 60%-ə qədər zənginləşdirmək qərarı danışıqlara kömək etmir - Bayden
Kolumbiyada koronavirusun "Britaniya" ştammı aşkarlanıb
ÜST koronavirusun yayılmasının pik nöqtəyə çatacağı vaxtı proqnozlaşdırırdı
Britaniyada koronavirusa daha 2 596 nəfər yoluxub
Yaponiya Yay Olimpiya oyunlarından imtina etmək niyyətində deyil - Baş nazir
Peyvəndlərə bərabərhüquqlu əlçatanlıq təmin edilməyib - ÜST-nin rəhbəri
Bayden ABŞ-ın qaçqın qəbulu üzrə limitini olduğu kimi saxlayıb
Raul Kastro vəzifəsindən istefa verib
İtaliya mətbuatı: “Prezident İlham Əliyev: İtaliya yaxın dost və tərəfdaşdır”
"Qarabağ" Şahruddin Məhəmmədəliyevin vəziyyəti ilə bağlı son durumu açıqladı
Bütün xəbərlər