Türkiyə-Rusiya münasibətlərinin gərginləşməsi Dağlıq Qarabağ problemini arxa plana ata bilər (VİDEO)

Türkiyə-Rusiya münasibətlərinin gərginləşməsi Dağlıq Qarabağ problemini arxa plana ata bilər (VİDEO)

"Baku Network" ekspert şurasının rəhbəri, fəlsəfə elmləri doktoru Elxan Ələsgərov

Rusiyaya aid "Su-24" hərbi təyyarəsinin Türkiyə hərbi aviasiyasına məxsus "F-16" qırıcısı ilə Suriya sərhədində vurulması gündəmin əsas müzakirə mövzusudur. Olay ətrafında baş verənlər ictimaiyyətdə qarışıq fikirlər yaradıb. Rusiya tərəfi vurulan təyyarənin Türkiyə hava sərhədini pozmadığını və təyyarənin Suriya hava məkanında vurulduğunu iddia edir. Türkiyə isə Rusiya qırıcısına hava sərhədini pozması barədə dəfələrlə xəbərdarlıq etdiyini və pilotların bu xəbərdarlığa məhəl qoymadığını bildirir.

Rusiyanın dəfələrlə başqa ölkələrin hava sərhədinə icazəsiz daxil olması faktlarını bir neçə beynəlxalq təşkilat da təsdiqləyib. NATO Avropa Müttəfiq Qüvvələrinin Ali Komandanlığı Rusiyaya aid qırıcıların ötən il Avropa ölkələrinin hava sərhədini 150 dəfə pozduğunu bildirib. Açıqlamada deyilir ki, Rusiya qırıcıları Estoniyanın hava sərhədini 6, Finlandiyanın hava sərhədini 3, Danimarka və Polşanın hava sərhədlərini isə 1 dəfə pozub. Rusiya qırıcıları tərəfindən İsveçin hava sərhədi 2012-ci ildə 7, 2013-cü ildə 8, 2014-cü ildə isə 10 dəfə pozulub. Pentaqonun açıqlamasında isə 2014-cü ilin avqust-sentyabr aylarında Rusiyaya aid atom bombardmançı təyyarənin 16 dəfə ABŞ və Kanadanın hava sərhədlərini pozduğu bildirilib.

Rusiya tərəfi isə hava gəmisinin əsassız olaraq vurulduğunu iddia edərək problemi siyasiləşdirir. Ekspertlər bu məsələnin siyasiləşdirilməsinin əleyhinədir. Məsələnin siyasiləşdirilməsi regionda sabitliyin pozulmasına gətirib çıxara bilər. İki ölkə arasında bu mübahisənin uzanması Azərbaycana da təsir edə bilər. Bu məsələnin siyasiləşdirilməsi bir neçə fakta təsir göstərə bilər. Son zamanlar diplomatik dairələrdə və mətbuatda işğal altında olan bəzi rayonların qaytarılması, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması üzrə danışıqlarda müəyyən müsbət nəticələrin əldə olunması ilə bağlı məlumatlar verilir. Rusiya təyyarəsinin vurulması bu gün Qarabağla bağlı prosesləri arxa plana atır. Dağlıq Qarabağla bağlı müzakirələrdə əsas tərəfdaşlar olan Türkiyə və Rusiya arasındakı gərgin münasibətlər bu danışıqlara mənfi təsir edəcək. Bu ölkələr arasında münasibətlərin normal olması Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üzrə danışıqlara da müsbət təsir edəcək. Bu ölkələr arasındakı gərgin münasibət Qarabağ problemini geriyə çəkir.

Bu hadisə, əsasən, Ermənistan hakimiyyətini sevindirə bilər. Türkiyə və Rusiya münasibətlərinin pozulmasında kim maraqlı idi? İndiki situasiyada Ermənistanın siyasi dairələri sevinir. Çünki Qarabağ mövzusu indi arxa plana keçir. İkinci tərəfdən, onlar Türkiyə ilə düşmənçilik baxımından Rusiyada təbliğat üçün daha güclü mövqe əldə edirlər. Təyyarə insidentindən sonra Rusiya Dövlət Dumasında soyqırımı tanımamağa görə cinayət işinin açılması barədə qanun layihəsi irəli sürülmüşdü. Bu qanun qəbul olunsa, bizə çox mənfi təsir edə bilər. Bizim Qarabağla bağlı iddiaları irəli sürməyimiz çətinləşəcək. Bu baxımdan, biz Türkiyə-Rusiya münasibətlərinin bu insidentdən sonra daha da kəskinləşməməsinə və əvvəlki məcraya qayıtmasına tərəfdarıq.

Dünyada təyyarə vurulması faktı ilk deyil. 12 iyun 2012-ci ildə Türkiyəyə məxsus "F-16" təyyarəsi Suriyada vurulmuşdu. Həmin vaxt da kritik mövqelər oldu, amma sonra tərəflər üzrxahlıq etdi və münasibətlər düzəldi. Bu yaxında Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi türkmanlarla bağlı Rusiyaya nota vermişdi. Rusiya terrorizmə qarşı haqlı olaraq atdığı addımlarda Türkiyənin də maraqlarını nəzərə almalıdır. Çünki Türkiyə o ərazidə nəinki qonşudur, həm də vaxtilə varisliyi olub. Sərhəddə yaşayan türkmanlar milli azadlıq mübarizəsi aparırlar və sünni təriqətinə aid olduqlarına görə Suriyadakı hakimiyyətə qarşıdırlar. Onlar da terrorçulara qarşı mübarizə aparırlar.

Təyyarənin Türkiyə sərhədinə hansı məqsədlə yaxınlaşmasında da müəmmalar var. Təyyarənin sərhədə yaxınlaşmaqda marağı nə idi? Bu barədə Rusiya hərbi dairələri də düşünməlidirlər. Türkiyənin xarici işlər naziri bununla bağlı rusiyalı həmkarı ilə danışıb və başsağlığı verib. Biz bu münasibətlərin əvvəlki dostluq münasibətlərinə qayıdacağına ümid etməliyik. Türkiyə xarici işlər nazirinin Bakıya səfəri də bu barışın baş tutmasında bir addım olacaq. Ümid edirəm ki, bu prosesdə hansısa mənfi mesajlar səslənməyəcək.

Baş vermiş hadisə Rusiyanın hava əməliyyatlarına təsir edəcək. Bu əməliyyatlar, təyyarələrin istifadə olunması genişlənsə, mənfi nəticələrə gətirə bilər. Bu əməliyyatların azalması isə İŞİD-in güclənməsinə səbəb olacaq. Bu prosesdə böyük dövlətlər, dünya ictimaiyyəti və Rusiya ortaq məxrəcə gəlməlidir. Əgər bu olmasa, belə hadisələr tez-tez təkrarlanacaq.

Təyyarənin Türkiyə hava məkanında vurulması məsələsinə gəlincə, Türkiyə öz hava məkanını qorumaq üçün belə addım atdığını deyir. Türkiyə sənədlər təqdim edir ki, təyyarə 15 saniyə Türkiyə ərazisinə keçib və pilotlara bu barədə xəbərdarlıq edilib. Rusiya tərəfi isə iddia edir ki, təyyarə Suriya hava məkanında vurulub. Hazırda bu barədə araşdırmalar aparılır. Nəticə araşdırmalar bitəndən sonra bilinəcək. Beynəlxalq hüquqa görə, hər dövlətin öz hava məkanını qorumaq haqqı var. Təyyarələrin vurulması iki halda baş verə bilər. Birincisi, təyyarə xəbərdarlıqlara cavab vermir və ərazini tərk etmə təkliflərinə əməl etmir. İkincisi, təyyarə hansısa təhlükəli bir ləvazimatla hərbi obyektlərə tərəf uçarsa, onda sorğusuz vurmaq olar. Bu hadisə isə çox şeydən baş verə bilər. Məsələn, ola bilər ki, təyyarə istiqamətini dəyişdirmək üçün səhlənkarlıq edib və hava məkanını pozub.

Bütün hallarda biz bu hadisəyə nə sevinə, nə də kədərlənə bilərik. Yalnız başsağlığı verə bilərik. Bu bizim ən mühüm problemimiz olan Dağlıq Qarabağ münaqişəsini kölgədə qoymamalı, arxa plana keçirməməlidir. Bu isə yalnız o halda ola bilər ki, Rusiya və Türkiyə münasibətləri yüksək səviyyədə olsun.

Çernoqoriya turistlərə sərhədlərini açır
Çernoqoriya turistlərə sərhədlərini açır
Türkiyəyə səfər edən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı artıb
Türkiyəyə səfər edən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı artıb
Azərbaycanda mehmanxanaların gəlirləri açıqlanıb
Azərbaycanda mehmanxanaların gəlirləri açıqlanıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Azərbaycan aviasiya vasitələri təlim-məşq uçuşlarına başlayıb (FOTO)
Azərbaycanın müasir tarixinin şanlı səhifələri yazılır
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Nic qəsəbəsində 1 saylı orta məktəbdə və Müqəddəs Yelisey adına Cotari kilsəsində olublar
"Türk Hava Yolları" Gəncəyə uçuşları bərpa edib (FOTO)
Sabahdan ictimai nəqliyyatın fəaliyyəti bərpa edilir
Azad olunmuş ərazilərdə yeni hərbi hissələrin açılışı olub (FOTO/VİDEO)
Piyada əleyhinə mina risklərinə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans təşkil edilib
“Xarıbülbül” beynəlxalq musiqi festivalı Fransa mətbuatında (FOTO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Qəbələ Dəmir yolu Vağzalının və Ləki stansiyası-Qəbələ birxətli dəmir yolunun açılışında iştirak ediblər (FOTO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Qəbələnin Nic qəsəbəsindəki Müqəddəs Məryəm Ana Alban kilsəsində olublar
Prezident İlham Əliyev, birinci xanım Mehriban Əliyeva Qəbələdə yeni körpü və avtomobil yolunun bərpadan sonra istifadəyə verilməsi tədbirində iştirak ediblər
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Qəbələ rayonuna səfərə gəliblər (FOTO)
“Xarıbülbül” musiqi festivalı: Şanlı Qələbəmizin musiqi paradı
Sabah 35 dərəcə isti olacaq
Adam oğurluğu səbəbindən axtarışda olan şəxslər saxlanıldı
Ermənistanda son sutkada 13 nəfər koronavirusdan ölüb
Gəncə sakinində “revolver” tipli tapança aşkarlanıb
İspaniyalı deputatların erməni təəssübkeşi qismində aksiya keçirmələri qəbuledilməzdir - Sevil Mikayılova
Balakəndə təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etməyən sürücülər cərimələnib (FOTO)
Azərbaycan neftinin qiyməti bahalaşıb
Bakıda keçiriləcək "JARA 2022" festivalının tarixləri açıqlandı
Qarabağda sülhməramlılara qarşı təxribat xarakterli hərəkətlər olmayıb - Rusiya Müdafiə Nazirliyi
Saatlıda parklanma qaydalarını pozan sürücülər məsuliyyətə cəlb olunub
“Xarıbülbül” festivalı Qarabağın tarixi simasının bərpasını təcəssüm etdirir – Deputat
Qazax sakinində narkotik aşkarlanıb
AVRO-2020: Biletlər bu gündən satışdadır
Salyanda transformator yanıb
Çernoqoriya turistlərə sərhədlərini açır
Cənubi Koreya Azərbaycanda yeni layihələr icra edəcək
Zidan mövsümün sonunda "Real"dan ayrılacaq
Millət vəkili Arzu Nağıyev Tovuz və Gədəbəydə şəhid, qazi ailələri və seçicilərlə görüşüb (FOTO)
Sakit okeanda zəlzələ baş verib
Çində yeddi nəfər qasırğanın qurbanı olub
Çinin kosmik aparatı uğurla Marsın səthinə enib
Qəzzada evin vurulması nəticəsində 8 fələstinli həlak olub
İraqda ağır yol qəzası, sərnişinlər avtobusda yanıb
Meksikada narkotacirlərin hücumu nəticəsiəndə iki əsgər ölüb
Rusiya bu ölkələrlə hava əlaqələrini bərpa edir
İnigltərə çempionatı: "Mançester Siti" "Nyukasl"a qalib gəldi
"WhatsApp" yeni qaydalarını qəbul etməyən istifadəçilərə məhdudiyyətlər tətbiq edir
Abşeronda restoranda yanğın baş verib
İraqın şimalında türk əsgəri şəhid olub
Azərbaycan Premyer Liqasında növbəti turun oyun cədvəli açıqlanıb
Qəzza və İordanın Qərb sahilində gün ərzində 26 fələstinli ölüb, 600 nəfərdən çox yaralanıb
Dünyada ötən sutka koronavirusa 717 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Suriyadan İsrailə üç raket buraxılıb
"Amazon" ilin sonuna qədər İngiltərədə 10 min yeni iş yeri yaradacaq
Ukraynanın Səhiyyə naziri istefa etdi
"Facebook" və "İnstagram"ın işində qüsurlar yaranıb
DİN itkin düşən qadınla bağlı əhaliyə müraciət edib (FOTO)
Balakəndə evdə yanğın olub
Ukrayna iqtisadiyyat və infrastruktur nazirləri istefa ediblər
Sahibə Qafarovanın Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Sədri ilə telefon danışığı olub
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi "İnstagram" hesabında Qarabağdan növbəti görüntülər paylaşıb (FOTO/VİDEO)
Füzulidə ev yanıb
Azərbaycanda ötən ay bahalaşan və ucuzlaşan məhsullar bunlar olub
Bakıda restoranda qaz balonu partlayıb, 4 nəfər xəsarət alıb
"Xarıbülbül” festivalı ilə dünyaya bir sıra mesajlar vermiş olduq - Tural Gəncəliyev
Azərbaycan vasitəsilə 10 milyon tondan artıq yük daşınıb
Ceyhun Bayramov ilə Avropa Xarici Fəaliyyət Xidmətinin Baş katibi arasında telefon danışığı olub
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb​​​
Azərbaycanda 1 262 nəfər COVID-19-dan sağalıb, 326 nəfər yoluxub
Saatlıda gecə saatlarında fəaliyyət göstərən çayxana aşkarlanıb
İndoneziya sahillərində 6,8 bal gücündə zəlzələ olub
Ceyhun Bayramovla Filip Riker arasında telefon danışığı olub
Aprel ayında 11 uşaq övladlığa verilib
Əfqanıstanın dövlət başçısı Prezident İlham Əliyevə telefonla zəng edib
AVRO-2020: Bakıdakı oyunların biletləri satışa çıxarılır
Yasamalda gəncin intihar etməsi faktı ilə bağlı araşdırma aparılır
Sərxoş sürücülər 2 nəfərin ölümünə səbəb olub
Zabrat şossesində yolun bir zolağı hərəkət üçün məhdudlaşdırılıb
"Avro-2020"nin rəsmi mahnısı müəyyənləşib
İranda daha 202 nəfər koronavirusdan ölüb
Makron öz sözləri ilə ATƏT Minsk qrupunun tabutuna son mismarı vurdu - Rusiyalı tarixçi
Azad olunmuş ərazilərdə indiyədək 20 modul və konteyner tipli hərbi hissə istifadəyə verilib (FOTO)
RAGB-nin sədri Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Volqoqradda Regionlararası forum keçirilib (FOTO)
Qaxda təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etməyən sürücülərə qarşı reyd olub (FOTO)
Sabah hava necə olacaq?
Şuşada 30 ildən sonra “Xarıbülbül” festivalının keçirilməsi dünyaya bir mesaj idi - Deputat
Hacıqabul sakinləri narkotikə görə saxlanıldı (FOTO)
Azərbaycan nefti ucuzlaşıb
Birjalarda neft qiymətləri necədir?
126 müəssisədən Rusiyaya pomidor ixracına icazə verilib
Fransa prezidenti Makron öz erməni "sevgisindən" əl çəkmir - Deputat
“Nar”ın “Oxu saatı” layihəsinin növbəti qiraətçisi Zülfiyyə Xanbabayeva olacaq (FOTO)
İki rayonda qaz xətləri yenilənir (FOTO)
“Xarıbülbül” musiqi festivalının mədəni və siyasi əhəmiyyəti böyükdür - Deputat
Biləsuvarda standartlara cavab verməyən avtomobillərin sürücüləri məsuliyyətə cəlb olunub
Müdafiə naziri azad olunmuş ərazilərdə yerləşən HHMQ bölmələrində olub (FOTO)
Tokio Olimpiadasının əleyhinə olan petisiya 350 mindən çox imza toplayıb
Bu gün Azərbaycan premyer liqasında 27-ci turun oyunları keçiriləcək
Qazaxda çayxana yanıb
Azərbaycan tarixinin ən mühüm mədəniyyət hadisəsi: "Xarıbülbül" festivalı milli birlik və həmrəyliyin nümayişi oldu
Diametri 200 m-ə qədər olan asteroid Yer kürəsinə yaxınlaşacaq
Kolumbiyada 4,3 bal gücündə zəlzələ baş verib
ABŞ-da atışma zamanı doqquz nəfər yaralanıb
BMT-nin Baş katibi Qəzza zolağı və İsraildə döyüşlərə son qoyulmasını tələb etdi
Qəzza və İsraildə zolağa daxil olması barədə məlumatlar təkzib edilib
Həmas hərəkatı İsrailin Aşkelon və Aşdod istiqamətində 150 ​​raket atıb
BMT Təhlükəsizlik Şurası İsrail və Qəzza zolağındakı vəziyyəti müzakirə edəcək
Bütün xəbərlər