Bakı.Trend:
"Baku Network" analitik platformasında “Tofiq Abbasovla dialoq” videolayihəsinin yeni buraxılışı yayımlanıb.
Proqramın qonağı “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinin sədri Rüfət Mahmud olub.
R.Mahmudun sözlərinə görə, məhəlləyə münasibət insanın məşğuliyyətindən asılı olaraq dəyişir. Memar burada toxunulmaz abidələri görür. Sakin mətbəxini genişləndirmək və avtomobili üçün yer tapmaq istəyir. Turist İçərişəhəri parlaq təəssüratlar üçün bir dekorasiya kimi qəbul edir, sahibkar isə qazanc əldə etmək imkanı axtarır.
“Biz bütün tərəflərin maraqlarını nəzərə almalıyıq”, - deyə qoruğun rəhbəri vurğulayıb. O, Florensiya və Venesiyanın kommersiyalaşma səbəbindən böyük ölçüdə canlı şəhərlər olmaqdan çıxdığını, Krakov və Dubrovnikdə isə sakinlərin sayının əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını xatırladıb. O, ilin uğurlu layihələrindən biri kimi əvvəllər restoranların fəaliyyət göstərdiyi Multani və Buxara karvansaralarında sənətkarlar bazarının yaradılmasını qeyd edib.
R.Mahmud üçün İçərişəhər həm də şəxsi tarixidir: onun uşaqlığı və gəncliyi burada keçib, qonşuları və sinif yoldaşları burada yaşayıb.
“Mən hələ də bu insanları tanıyıram, onların evlərinə gedirəm”, - deyə o etiraf edib.
R.Mahmud muzey strategiyasına da ayrıca toxunub. Özəl şirkətlə tərəfdaşlıq çərçivəsində məhəllədə İçərişəhərin əsas ziyarət məkanlarından birinə çevrilən İllüziyalar Muzeyi açılıb. Daha böyükmiqyaslı layihə isə açılışı qarşıdakı şənbə gününə planlaşdırılan “Bakı 1919” muzeyi olacaq. Ziyarətçi VR eynəklərini taxaraq ötən əsrin əvvəllərindəki şəhərə düşəcək. R.Mahmudun sözlərinə görə, model köhnə fotoşəkillər və arxiv məlumatları əsasında bərpa edilib, süni intellekt isə bu immersiv təcrübəni tamamlayacaq.
“Orada İçərişəhərin, şəhərin necə yaşadığını göstərən canlı görüntü var”, - deyə qoruğun rəhbəri layihəni təsvir edib.
R.Mahmud bildirib ki, qoruq rəqəmsal xidmətləri də inkişaf etdirir: daşınmaz əmlak kadastrı yaradılıb, sakinlərin siyahıyaalınması aparılıb, turistlər üçün mobil tətbiq və yerli sakinlər üçün xidmət mərkəzi istifadəyə verilib. Gələcəkdə abidələrin vəziyyətini izləyən ağıllı kameraların və sensorların quraşdırılması nəzərdə tutulur.
R.Mahmudun sözlərinə görə, Qız qalası və Şirvanşahlar Sarayı bərpa edilib, bir sıra məscidlər restavrasiya olunub. Ötən il sovet dövründə “Yaşıl aptek” kimi tanınan Qasım bəy hamamının bərpasına başlanılıb. R.Mahmud divarların ayrı-ayrı hissələrinin adi kərpiclə hörülməsi kimi sovet dövrü restavrasiyalarının keyfiyyətini tənqid edib:
“Bu gün hər bir daşın yeri, ölçüsü və forması qeydə alınıb”.
Onun sözlərinə görə, uzunluğu 980 metr olan qala divarlarının artıq təxminən yarısı bərpa edilib.
R.Mahmud əlavə edib ki, qoruq oxşar yanaşmanı Qarabağda da tətbiq edir: qonşuların revanşist əhval-ruhiyyəsinə baxmayaraq, müharibə nəticəsində dağıdılmış şəhərlərin dirçəldilməsi davam edir və xarici diplomatlar baş verənləri öz gözləri ilə görmək üçün mütəmadi olaraq bölgəyə səfər edirlər. Onun sözlərinə görə, Bakıda Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasının (WUF13) keçirilməsi azad edilmiş ərazilərin bərpasının sürətini dünyaya nümayiş etdirdi.
Qoruğun rəhbəri İçərişəhərin gələcəyini kreativ sənaye ilə əlaqələndirir. R.Mahmud bildirib ki, İçərişəhər “incəsənət adamlarının orada olmaq, yaradıcılıqla məşğul olmaq, qurub-yaratmaq, bir-birinin yanında olmaq və təcrübə mübadiləsi aparmaq istədiyi məkandır”.
Verilişin tam videoyazısını oxucuların diqqətinə təqdim edirik:
