İsrailin beynəlxalq hərbi tribunalda ittiham ediləcəyi inandırıcı deyil - SORĞU

Azərbaycan, Baкı, 06 fevral / Trend , müхbir B.Həsənov, U.Sadıxova/ Dekabrın 27-dən yanvarın 20-nə qədər İsrail Qəzzə Zolağında HƏMAS üzvlərinə qarşı "Ərimiş qurğuşun" hərbi əməliyyatını aparıb. 1500-dən çox fələstinli hərbi münaqişənin qurbanı olub, təxminən 5000 nəfər yaralanıb. Qəzzədə vəziyyət humanitar fəlakət həddindədir.

Beynəlxalq Haaqa tribunalının  prokurorlarından biri olan Luis Moreno Okampo İsrailin keçirdiyi hərbi əməliiyyatlar zamanı 1500 adamın qətlə yetirilməsi və 5000 dən çox adamın yaralanması faktını araşdıraraq İsrailin hərbi tribunala verilməsinin labüdlüyünü bildirib. İordaniya Parlamentinin bir qrup deputatı da  fevralın 6-da İsrailin HƏMAS-a qarşı Qəzzədə keçirdiyi hərbi əməliyyatlar zamanı çoxlu sayda dinc əhalinin qətlə yetirildiyinə görə beynəlxalq tribunala müraciət edəcəklərini bildiriblər. Bu haqda Əl-Cəzirə telekanlı məlumat verib.

Trend -un müxbirləri bu sualla ekspert və politoloqlara müraciət ediblər :

İsrail hərbi hava qüvvələrinin Qəzzədə HƏMAS-a qarşı keçirdiyi hərbi əməliyyatlar zamanı dinc əhalinin xəsarət almasına görə İsrailin  beynəlxalq hərbi  tribunalda ittiham ediləcəyi nə dərəcədə realdır?

Acer Yücel,  Beynəlxalq Strateji Araşdırmaları Mərkəzinin beynəlxalq hüquq üzrə eksperti

-Hüquqi cəhətdən İsrailin beynəlxalq məhkəmədə ittiham edilməsi qeyri mümükündür. Silahlı münaqişələrdə törədilən cinayətlər üzrə işlərə baxan beynəlxalq məhkəmənin bir ölkənin vətəndaşını ittiham edə bilməsi üçün silahlı münaqişə zamanı cinayət törədən, ya da ərazisində cinayət törədilən dövlətin bu məhkəməni rəsmən tanıması əsas şərtdir. Bir çox ölkələr bu  məhkəməni rəsmi şəkildə tanısa da, İsrail bu məhkəməni tanımayan ölkələr sırasındadır. Bundan əlavə, Fələstinin dövlət olub-olmaması beynəlxalq aləmdə mübahisəli məsələdir. Ona görə də İsrailin bu məhkəmədə ittiham edilməsi hüquqi cəhətdən mümkün deyil.

Lakin BMT tərəfindən İsrailin Qəzzəyə hücumu zamanı törədilən cinayətləri müəyyənləşdirmək üçün dəlillər toplayan bir komissiya təşkil edilib. Komissiyanın məqsədi dəlilləri itmədən əvvəl toplamaq və  gələcəkdə İsrailin ittihamı üçün hüquqi əsas yaranarsa bu dəlilləri orada istifadə etməkdir. Hərbi əməliyyatlar əsnasında İsraildə hərbi cinayətlərin törədilməsi üçün əmr verən şəxslərin ittiham edilməsinin yeganə yolu BMT Təhlükəsizlik Şurasının xüsusi bir məhkəmə yaratmasıdır. Bu cür təcrübə artıq var və Bosniya və Hersoqovinada müharibə vaxtı cinayət törədən keçmiş Yuqoslaviyanın səlahiyyətli şəxsləri BMT Təhlükəsizlik Şurasının yaratdığı xüsusi məhkəmədə ittiham olunur. Lakin ABŞ-ın BMT Təhıükəsizlik Şurasındakı veto hüququnun olduğunu nəzərə alsaq deyə bilərik ki, İsrail üçün belə bir məhkəmənin yaradılacağı inadırıcı deyil. 

Hillel Friş (Hillel Frisch) İsrailin Beqin Sedat universitetinin nəzdindəki Barİlan strateji araşdırmalar mərkəzinin  eksperti

-Əgər şikayət olarsa məhkəmə şikayəti təmin etmək üçün araşdırmalara başlaya bilər. İsrail əleyhinə bu kimi  ittihamlar daha əvvəl də olub. İsrail 2002-ci ildə Fələstindəki Cenin qaçqın düşərgəsində hərbi əməliyyatlar aparan zaman Fələstin tərəfi İsrailin orada qırğın törətdiyini iddia edərək məhkəməyə müraciət etdilər, lakin araşdırmalar iddiaları təkzib etdi. Tərəflər həmişə təkcə müharibədə yox, məhkəmədə də qələbə qazanmağa çalışırlar və bu qanunların savaşıdır. İsrailin hüquqlarını çox yaxşı müdafiə edə bilən hüquqçuları var və onlar indiyə qədər dəfələrlə İsraili lazımınca müdafiə ediblər. HƏMAS həmişə dinc əhalini qalxan kimi istifadə edib və İsrail bunu gündəmə gətirir. İndiyə qədər İsrailin hansısa məhkəmədə ittiham olunmasına nail olunmayıb və məncə bundan sonra da nail ola bilməyəcəklər.

Mazin Qumsiye (Mazin Qumsieh), Human Right Watch təşkilatını fəalı, Xalqların Dotsluq mərkəzinin  (Center for people rapprochement ) direktoru  

-İsrail BMT-nin Təhlükəsizlik Şürasının qoyquğu qadağaları kobud şəkildə pozub və Qəzzədə sözün əsl  mənasında hərbi cinayətlər törədib. Əslində İsrail BMT TŞ-nın bütün qətnamələrinə əməl etməlidir. Qəzzədə İsrail ordusu insan hüqüqlarını ciddi pozaraq etnik təmizləmə həyata keçirib. Bundən əlavə İsrail ordusu müharibədə hücüm zamanı istifadəsi qadağan olan ağ fosfor tərkibli bombalardan istifadə edib. Buna görə də hərbi əməliiyatların dinc əhali üzərindəki nəticələri çox ağır olub. Bütün bunlar onu göstərir ki, İsrail Cenevrə konvensiyasının dördüncü maddəsini kobud şəkildə pozaraq dinc əhaliyə qarşı soyqırım törədib.

Vilyam Çabas (William Chabas  - Irish center for the human rights)- İrlandiya insan hüqüqları  komitəsinin eksperti

- Beynəlxalq Məhkəmə hər şeydən əvvəl Qəzzədə keçirilən hərbi əməliyyatların hərbi cinayət olub-olmadığını araşdırmalıdır. Hal hazırda Qəzzə ərazisində belə bir araşdırmanın aparılması üçün beynəlxalq  məhkəmənin heç bir hüqüqu yoxdur. Əgər belə bir araşdırma aparılarsa insan hüqüqları komitələri araşdırmanı yaxından izləyəcəklər. Hər şey bu araşdırmanın nəticələrindən asılı olacaq.

Bessam Eyd (Bassam Eid - head of Palestinian human rights monitoring group), Fələstin insan hüqüqları monitorinq qrupunun başçısı

- İsrailin Qəzzədə keçirdiyi hərbi əməliyyatlara görə Beynəlxalq Məhkəməyə verilməsi doğrudur. Lakin bu  işin sona qədər başa çatdırılması bir o qədər də inandırırcı deyil. İsrail işğal olumuş Fələstin ərazilərində "Utanc Divarı"-nın (İsrail ilə İordan çayının qərb sahilini ayıran divar) tikilməsi zamanı da bəzi hüqüq müdafiəçiləri tərəfindən irqçilikdə ittiham edildi və divarın sökülməsi  üçün tədbirlər görülməsi istənildi. Lakin bu divar hələ də mövcuddur. İsrail bundan əvvəl də Fələstin və Livan  ərazilərində hərbi cinayətlər  törədib, lakin hələ də bu cinayətlərə görə heç bir məsuliyyətə cəlb olunmayıb. Fələstinlilər bu ittihamın da  nəticəsiz qalacağını bilirlər, sadəcə olaraq belə bir addımın atılması ilə onlar beynəlxalq ictimaiyyəti Fələstin probleminə və İsrailin törətdiyi hərbi cinayətlərə yönəltmək istəyirlər.

Məqalənin hazırlanmasında Rufiz Hafizoğlu iştirak edib.

Məqalə müəllifi ilə əlaqə : trеnd@trеnd.az

Bakıda mənzildə köməksiz qalan şəxs xilas edilib
Bakıda mənzildə köməksiz qalan şəxs xilas edilib
Bakıda “Mitsubishi” maneəyə çırpılıb
Bakıda “Mitsubishi” maneəyə çırpılıb
Nərimanov rayonunda top mərmisi  tapılıb (FOTO)
Nərimanov rayonunda top mərmisi tapılıb (FOTO)
Loading Bars
Xəbər lenti
Könül Nurullayeva: Yeni işğal planları quran Ermənistan öz çirkin planlarından əl çəkməsə, nəticələr daha ağır olacaq
"Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın hərtərəfli və sürətli inkişafı üçün zəmin yaratdı - Rauf Əliyev
Bakıda mənzildə köməksiz qalan şəxs xilas edilib
Böyük Britaniyada bıçaqla hücumda 4 nəfər yaralanıb
Ermənistan sutka ərzində atəşkəs rejimini 30 dəfə pozub
Qanada avtobus çaya düşüb, 8 futbolçu həlak olub
Braziliyada koronavirusdan ölənlərin sayı 136 min nəfəri ötüb
Azərbaycanda avtomobil benzinin istehsalı artıb
Bakıda “Mitsubishi” maneəyə çırpılıb
Qazaxıstanda koronavirusa yoluxanların sayı 110 minə yaxınlaşır
Nigeriyada avtobusun çaya düşməsi nəticəsində 14 nəfər ölüb
İtaliyada parlamentarilərin sayına dair referendum keçiriləcək
Fransada rekord sayda yeni yoluxma halı qeydə alınıb
Londonda yeni karantin və peyvəndləməyə qarşı aksiyada 32 nəfər saxlanılıb
Moskvada koronavirusdan ölənlərin sayı 5 058 nəfərə çatıb
Tramp: ABŞ-Kanada sərhədi yaxın zamanda açılacaq
Moskvanın hava limanlarında 33 aviareys ləğv edilib və ya təxirə salınıb
Özbəkistanda koronavirusa yoluxanların sayı 50 min nəfəri ötüb
Nərimanov rayonunda top mərmisi tapılıb (FOTO)
Azərbaycan imitasiya naminə danışıqlarda iştirak etməyəcək – AzTV-nin efirində Qarabağ MÜZAKİRƏSİ
Britaniyada bir gündə koronavirusa 4 422 nəfər yoluxub
Qroznı-Bakı neft kəmərinin bir hissəsinin tikintisi başa çatıb
Beyləqanda PQ-7 raketinin boş motor hissəsi aşkar olunub (FOTO)
Əfqanıstan HHQ-nin aviazərbələri nəticəsində 40 "Taliban" üzvü məhv edilib
BDU professorun universitetə buraxılmaması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirdi
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 266 min nəfəri ötüb
Tural Gəncəliyev: Təcavüzkar Ermənistan münaqişənin sülh yolu ilə həllində maraqlı deyil
Prezident İlham Əliyev: Bizim başqalarının torpağında gözümüz yoxdur, öz torpağımızı da heç kimə verən deyilik
Prezident İlham Əliyev: Ermənistan regional sabitlik üçün təhdiddir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Ermənistanda söz sahibi Sorosdur
Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 2,7 metrə çatıb - FAKTİKİ HAVA
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan o ölkədir ki, islamofobiya onların dövlət siyasətidir
Prezident İlham Əliyev: Əgər ermənilər öz çirkin planlarından əl çəkməsələr, onlar üçün çox ağır nəticələr olacaq
Prezident İlham Əliyev Ermənistanın baş naziri haqqında: Sən kimsən ki, bizimlə şərt dilində danışırsan
Prezident İlham Əliyev: İşğal edilmiş torpaqlara haradansa insan gətirib qanunsuz məskunlaşdırmaq cinayətdir
Prezident İlham Əliyev: Danışıqların hazırkı vəziyyətini mənfi qiymətləndirirəm və hesab edirəm ki, Azərbaycan xalqı mənimlə tam razıdır
Prezident İlham Əliyev neft sənayesi işçilərini təltif edib
Naqif Həmzəyev: “Əsrin müqaviləsi”nin uğurlu icrası Azərbaycanın gücünə güc qatır
Azərbaycanda reanimasiyada olan COVİD-19 xəstələrinin sayı açıqlandı
Dövlətimizin vətəndaş faktoru və xalqın mənafeyi nöqteyi-nəzərindən idarə olunması sabitliyin qarantıdır
"Əsrin müqaviləsi" Azərbaycanın gələcək inkişafına və müstəqilliyin əbədi olmasına töhfə verən ən böyük tarixi sənəddir - Deputat
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 41 nəfər saxlanılıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın neft potensialına dünyada maraq azalmır, əksinə artır
Azərbaycan Prezidenti: Neft bizim üçün məqsəd deyil, daha yaxşı həyat yaratmaq, daha yaxşı ölkə qurmaq üçün vasitədir
Prezident İlham Əliyev: Bu gün Azərbaycan bütün reytinqlərdə ən qabaqcıl yerlərdədir
Pakistanlı senator: Azərbaycanın bayrağı bizim bayrağımız, şərəfi bizim şərəfimizdir
Azərbaycanda son sutkada 148 nəfər koronavirusa yoluxdu, 177 nəfər sağaldı, 2 nəfər vəfat etdi
"Xəzəri qoruyaq" adlı təmizlik aksiyaları keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Sovet İttifaqının son illərində Azərbaycana qarşı böyük ədalətsizliklər edildi
Türkiyədən Azərbaycana elektrik avadanlıqlarının ixracı artıb
Azərbaycan Prezidenti: Əgər biz vaxtilə müstəqil ölkə olsaydıq, Azərbaycan dünyanın ən zəngin ölkəsinə çevrilə bilərdi
Mingəçevir Dövlət Universitetində təqaüdə ayrılan iki qocaman müəllimlə görüş keçirilib (FOTO)
Cəlilabadda fərdi ev yanıb
“İrsimiz məsuliyyətimizdir” adlı layihənin ilk tədbiri keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Bu gün ölkə iqtisadiyyatının əsas hissəsi neft-qaz sektoru ilə bağlıdır və uzun illər belə olacaq
HDQ komandanı: Sosial şəbəkədə yayılan məlumatların heç bir əsası yoxdur və spekulyativ xarakter daşıyır
Bakıda avtomobillərin səsboğucu sistemlərini oğurlayan şəxsi polislər saxlayıb (FOTO/VİDEO)
İranda koronavirusdan ölənlərin sayı 24 min nəfəri keçib
Prezident İlham Əliyev: “Abşeron” qaz-kondensat yatağının yeni mərhələsi başlayır
Finlandiyanın Nokia şirkəti Azərbaycanın mobil operatoru haqqında yazıb
Oğuzda heyvanların kütləvi zəhərlənməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
Külli miqdarda vergini ödəməkdən yayınan şirkət rəhbərinin istintaqı yekunlaşıb
Ekspert: İşləyən pensiyaçılar üçün yeni pensiya kapitalı formalaşacaq
“Dənizin təmizliyi özümüzdən başlayır” devizi altında təmizlik aksiyası keçirilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Neftçilərimizin əməyi Azərbaycan xalqının maraqlarına xidmət edir
Türkiyədə 6 futbol hakimi koronavirusa yoluxub
Azərbaycan neftinin qiymətləri dəyişib
SOCAR yeni inkişaf strategiyasının prioritetlərini açıqlayıb
Paşinyanın arvadı növbəti dəfə qadınlar üçün hərbi təlimlər keçirəcək - Ermənistan ordudakı problemləri "həll" etməyə çalışır
Çay haqqında bilmədiklərimiz
Bağlanan 4 bank üzrə əmanətçilərə ödənilən kompensasiyanın məbləği açıqlanıb
ABŞ-da etiraz aksiyasında atışma - Ölənlər var
Azərbaycanda tikinti materiallarının istehsal həcmi açıqlanıb
Sumqayıt Yüksək Gərginlikli Eletrik Şəbəkəsində fəhləni cəryan vurub öldürdü
Prezident İlham Əliyev “Abşeron” yatağının dəniz əməliyyatlarının təməlqoyma mərasimində iştirak edib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB-2)
Rusiyada koronavirusa gündəlik yoluxma sayı 6 mini keçdi
Hansı halda işçiyə əmək kitabçasının dublikatı verilməlidir?
Kürdəmirdə qazlaşdırılma səviyyəsi 100 %-ə çatdırılıb (FOTO)
FHN Bakıdakı yanğınla bağlı məlumat yaydı (VİDEO)(ƏLAVƏ OLUNUB)
Əmisinin evində narkotik yetişdirən şəxs saxlanılıb (FOTO)
Sabah 29 dərəcəyədək isti olacaq
Yevlax Mərkəzi Xəstəxanasının rəhbərliyi cərimələndi (FOTO)
FHN əməkdaşına müqavimət göstərən şəxsin işi məhkəməyə göndərilib
Qida əlavələrinin idxalı ilə məğul olan sahibkarlarla görüş olub
Bakı Media Mərkəzinin rejissoru Fuad Quliyev Beynəlxalq Turizm Filmlər Festivalında qalib gəlib
Magistraturaya plan yerlərinin 85 faizi dolub
Vaxtından əvvəl doğulmuşların göz müayinəsi nə üçün vacibdir?
Gürcüstanda koronavirusa yoluxma üzrə yeni rekord
Deputat Naqif Həmzəyev seçiciləri qəbul edib (FOTO/VİDEO)
“Əlilliyin müəyyən olunması meyarları” layihəsi Nazirlər Kabinetinə təqdim edilib
Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı 47 mini keçib
Şamaxıda arvadını bıçaqlayan şəxs saxlanılıb
MN: Azərbaycan Ordusu düşmənin istənilən təxribatının qarşısını almağa və sərt cavab tədbirlərinə tam hazırdır
DTX bəzi internet saytlarında və sosial şəbəkələrdə yayılan siyahı ilə bağlı iddialara aydınlıq gətirdi
Azərbaycan-Almaniya iqtisadi əməkdaşlığı müzakirə edilib (FOTO)
Cəbhə bölgəsində özünüməşğulluq proqramına qoşulan işsiz şəxslər üçün kiçik təsərrüfatlar qurulur (FOTO)
"Telegram"ın işində qüsurlar yaranıb
Azərbaycan bostan bitkilərinin ixracını artırır
SOCAR: Bakı NEZ-in təmiri müddətində daxili tələbat üçün kifayət qədər Aİ-92 benzin ehtiyatı var
Bəhruz Quliyev: Tofiq Yaqublu məsələsində ən anlaşılmaz öz qızının tutduğu mövqe oldu
Bütün xəbərlər