Samir Mustafayev: Ürək xəstəlikləri səbəblərinin aradan qaldırılması insanın öz əlindədir

Samir Mustafayev: Ürək xəstəlikləri səbəblərinin aradan qaldırılması insanın öz əlindədir

Bakı. Trend:

Ötən əsrin sonlarında tibbin heç bir sahəsi kardiologiyada olduğu qədər köklü dəyişikliklərə uğramayıb. Bu dəyişikliklər Nobel mükafatçıları olan alimlərin: Kurnan, Roberts və Forsmanın əsərlərinə əsaslanan ürəyin kateterizasiyası metodlarının sürətli inkişafı sayəsində gerçəkləşmişdir. Bu xəstəliklər daha kütləvi xarakter aldığı və heç kimin bundan sığortalanmadığı üçün, kardiologiyada olan bu dəyişikliklər bizim hər birimizə toxuna bilər.

Bu dəyişikliyə uğramış və yenilənmiş kardiologiya invaziv (müdaxilə) adını alıb. Müasir dövrdə tibbdə yeni sahə olan invaziv kardiologiyanı ürək-damar xəstəliklərindən əziyyət çəkənlərin nicat yeri adlandırmaq olar.

Mərkəzi Gömrük Hospitalının dünya standartlarına uyğun yaradılmış İnvaziv Kardiologiya şöbəsi ürək sağlamlığını qorumaq, ürək xəstəliklərini aşkar və müalicə etmək məqsədi ilə insanlara xidmət göstərir. Hospitalın invaziv kardioloqlar komandasına rəhbərlik edən invaziv kardioloq Dr. Samir Mustafayev pasiyentlərin müayinə və müalicəsində müasir kardiologiyanın ən qabaqcıl metodlarından sayılan koronar angioqrafiya, exokardioqrafiya, transezofagial exo, stress exokardioqrafiya, kardioversiya, müvəqqəti süni ritm aparıcısı tətbiqi, intaortik balon pompası tətbiqi, PTKA və stent tətbiqi, xroniki total okkluziyalarda PTKA və stent, ürək boşluqlarının kateterizasiyası, döş qəfəsi və qarın aortaqrafiyası, mərkəzi və periferik angioqrafiya üsullarından uğurla istifadə edir.

Hospitalın invaziv kardioloqu Samir Mustafayev son illər ürək xəstəliklərinin müalicəsində geniş istifadə olunan invaziv müalicə metodu ilə bağlı suallarımızı cavablandırıb. Həmçinin, kardioloq müsahibəsində baş verən ürək xəstəliklərinin əsas səbəblərini açıqlayıb.

- Samir müəllim, siz 10 ilə yaxındır ki, invaziv kardioloq kimi çalışırsız. Bu sahə kardiologiyanın nisbətən yeni sahəsidir. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?

- Bəli, invaziv kardiologiya müasir kardiologiyanın ən böyük nailiyyətidir. İnvaziv kardiologiya geniş və mühüm sahə olan və koronar angioqrafiya adlandırılan diaqnostikanı əhatə edir ki, bura həmçinin, stentlərin qoyulması aiddir. İnvaziv müdaxilə sayəsində ürəyi qidalandıran qan damarlarında hər hansı daralma və yaxud qapanma olub-olmadığı müəyyən edilir. Koronar angioqrafiyadan sonra xəstəyə medikamentoz müalicə, ballon-stent qoyulması və ya koronar şuntlaşdırma (by pass) əməliyyatı ediləcəyinə qərar verilir.

- Bəs hansı hallarda Siz xəstələrinizə açıq ürək əməliyyatı, hansı hallarda invaziv kardiologiya metodlarını təklif edirsiniz?

- Ürəkdə açıq əməliyyat diaqnozu yalnız angioqrafiyadan sonra qoyula bilər. Biz əvvəl angioqrafiya edirik və damarların vəziyyətini müəyyənləşdiririk. Xəstə müxtəlif analizlər verir, bir sıra müayinələrdən keçir. Əgər damarlarda daralma çoxdursa, bu zaman onu açıq əməliyyata yönəldirik. Adətən şəkərli diabet xəstələrində belə hallar tez-tez olur. Daralmaların sayı azdırsa, ilk növbədə, stent məsləhət görürük. Həmçinin, kəskin infarkt diaqnozu ilə daxil olmuş xəstələrə də stent qoyulmasını tövsiyə edirik.

- İnvaziv kardiologiyanı çox yayılmış insultun müalicəsində inqilab adlandırırlar. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?

- Avropada və ABŞ-da stentlərdən istifadə etməklə kiçik dəliklər vasitəsilə ürəyin damarlarına müdaxilə edib müalicə aparan həkimlərə “invaziv kardioloq” deyirlər. Adətən əvvəllər kardiologiyanı öyrənən, kardioloji xəstələrlə işləyən, daha sonra əməliyyatlar aparan həkimlər hazırda stentlərin tətbiqi ilə müalicə aparırlar.

İki oxşar xəstəlik var – miokard infarktı və beyin infarktı və ya insult. Bir çox hallarda mexanizm eynidir – beyin damarı qapanır, orqanın hüceyrələrinə qanın axması dayanır. İnsultun müalicəsini məhz invaziv üsulla həyata keçiririk.

- Son vaxtlar ürəklərində narahatlıq hiss edən insanlarda stent qoyulmasının artdığı müşahidə olunur. Bu nə ilə əlaqədardır?

- Düz qeyd etdiniz. Son vaxtlar stent qoyulması halları artıb. Səbəb diaqnostika sahəsində irəliləyişlə bağlıdır. Bununla yanaşı, insanlar sağlamlıqlarının qayğısına qalmağa başlayıblar və bu da çox yaxşı haldır. Lakin stent qoyulması üçün də müəyyən şərtlər və göstəricilər mövcuddur. Belə ki, stent qoyulmasının səbəbi damarların 70%-dən artıq daralmasıdır. Bu, eyni zamanda, kəskin infarktın qarşısını almaqda kömək edir.

- İnvaziv prosedurlarla müalicə zamanı risk dərəcəsi necədir?

- Etiraf edim ki, invaziv prosedurlarda da digər prosedurlarda olduğu kimi, risklər var. Risklərin ümumi faizi 1000/1-dir. Onların arasında insult, qanaxma, venaların cırılması, hətta ölüm riskləri vardır. Bura həmçinin, allergik reaksiyaları şamil etmək olar.

- İnvaziv prosedurdan sonra xəstə özünü necə qorumalıdır?

- Əgər xəstəyə anju edilibsə və venalarında ciddi daralma yoxdursa, biz ona müəyyən müalicə təyin edirik ki, daralma artmasın. Kəskin infarktın qarşısını almaqdan ötrü isə qanın durulaşdırılması üçün preparatlar təyin edirik. Bir şeyi də qeyd etmək istəyirəm ki, ürək xəstələri xroniki xəstələr olduğu üçün onlar daim həkim nəzarətində olmalıdırlar. Həkim məsləhətlərinə müvafiq olaraq il ərzində müəyyən prosedurlardan keçməlidirlər.

- Son illər ürək xəstələrinin sayında artım müşahidə edilir. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?

- Bəli, son illər bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda ürək-damar xəstəliklərinin sayı artıb və dünya üzrə ölüm səbəblərinin bir çox hissəsini məhz ürək problemləri təşkil edir. Bunun da bir çox səbəbləri var. Belə ki, oturaq həyat tərzi, xəstələrin düzgün qidalanmaması, fast-fud deyilən yeməklərin qəbulu, təbii qidalardan uzaqlaşma, geni dəyişdirilmiş məhsullardan bol istifadə, həmçinin zərərli vərdişlərin sürətlə yayılmasıdır. Sadaladığım bu səbəblərin hamısı düzələ bilən faktlardır. Çünki bu səbəblərin aradan qaldırılması insanın öz əlindədir.

- Bəzən ürək xəstələri vaxtı-vaxtında həkimə müraciət etmirlər. Bu barədə nə deyə bilərsiniz?

- Bəli, çox vaxt elə hallar olur ki, xəstə həkimə tam vaxtında müraciət etmir. Xəstələr fikirləşirlər ki, adi bir ağrıdır, tezliklə keçib gedər və yaxud da hansısa bir əzələ ağrısıdır. Ürək xəstələrinin əksəriyyəti isə infarkt mərhələsində həkimə müraciət edir. Bu da artıq gecikmiş olur. Amma xəstə həkimə vaxtında müraciət etsə, bütün bunlar öz həllini tapmış olar. Düzdür, burada insanların maarifləndirilməsi də böyük rol oynayır. Həm media, həm də sosial şəbəkə vasitəsi ilə maarifləndirmə işləri aparılmalıdır.

- Fəaliyyət dövrünüzdə ən çətin əməliyyat hansı olub?

- Bütün ürək əməliyyatları çətin və məsuliyyətlidir. İcra etdiyimiz hər ürək əməliyyatı bir insan həyatının davamıdır, bir insanı həyata qaytarmaqdır. Fəaliyyətim dövründə daha çətin və narahat olduğum bir əməliyyat olmuşdur. Bir dəfə təyyarədə xarici vətəndaşın qəfil halı pisləşmişdi. Təyyarə təcili olaraq Bakı aeroportuna enmiş, həmin xarici vətəndaşı bizim hospitala gətirmişdilər. Həmin xəstə İngiltərə vətəndaşı idi. Biz onun ürəyinə 4 stent qoyduq. Əməliyyat uğurla başa çatdı. Düzdür, burada da prosedur olaraq hər şey eynidir. Sadəcə, xəstənin xarici vətəndaş olmağı bizi daha da məsuliyyətli olmağa çağırırdı. Bu səbəbdən bizdə həyəcan və gərginlik olub.

- Samir müəllim, Avropa ölkələrində yaşlı insanları tez-tez küçələrdə görürük. Onların hətta velosipedlə və ya idman geyimində hərəkət etdiklərini müşahidə edirik. Lakin bizdə tam fərqlidir. Bu barədə fikirləriniz maraqlı olar.

- Bəli, düzgün vurğulayırsınız. Avropa ölkələrində olan hər kəs bunu müşahidə edib. Bunun da əsas səbəbi onların aktiv həyat tərzi keçirməsidir. Yaşlı insanlar sürətli yürüş etməklə, velosiped sürməklə, həmçinin mütəmadi idman hərəkətləri etməklə öz ürəklərinin sağlamlığının qayğısına qalırlar. Ona görə xarici ölkələrdə yaşlı insanların ömrü daha uzun olur. İnsan mütəmadi olaraq aktiv həyat tərzi keçirməlidir. İdmanla daha çox məşğul olduqca ürəkdə olan kiçik kapillyarlar daha yaxşı inkişaf edir. Ona görə də biz həmişə ürək xəstələrinə, hətta stent qoyulmuş xəstələrə məsləhət görürük ki, gün ərzində ən azı 3-4 km sürətli addımlarla yürüş etsinlər. Ürək xəstələri gün ərzində nə qədər çox piyada gəzərlərsə, bir o qədər onlara xeyri var. Hətta imkanları olsa, 100 km-ə kimi məsafə qət etsinlər. Bütün bunlar ürəyin düzgün qaydada inkişafına yol açır.

- Samir müəllim, son olaraq ürək xəstələrinə nə kimi məsləhətlər verərdiniz?

- Ürəyin bir çox düşməni var. Lakin bunların arasında əsas üç düşmən var ki, onlara xüsusən diqqət yetirmək lazımdır. Bunlar siqaret, şəkər və təzyiqdir ki, mütləq hər zaman kontrol olunmalıdır. Yəni göstərilən bu faktlar insanın öz əlindədir və o, hər zaman müəyyən qaydalara riayət etməklə ürək xəstəliklərinin qarşısını ala bilər. Bununla yanaşı ürək xəstələri mütəmadi olaraq həkim nəzarətində olmalıdırlar. Hətta ürək xəstəsi olmayan vətəndaşlar da heç olmazsa, ildə bir dəfə müayinədən keçməlidirlər. Ürəyinizi qoruyun, axı onu erkən, cavan yaşlarından qorumaqla, sonradan, ahıl yaşlarda onun sağlam olmasını təmin etmiş, bir çox xəstəliklərin qarşısını vaxtında almış olursunuz.

- Ətraflı müsahibə üçün təşəkkür edirik.

- Sağ olun.

Azərbaycanın xaricdəki turizm tərəfdaşları ilə onlayn təbliğatlar keçirilir
Azərbaycanın xaricdəki turizm tərəfdaşları ilə onlayn təbliğatlar keçirilir
İspaniyaya turist axını 70 faizdən çox azalıb
İspaniyaya turist axını 70 faizdən çox azalıb
Türkiyə turlarının qiymətləri kəskin BAHALAŞIB - Ekspert
Türkiyə turlarının qiymətləri kəskin BAHALAŞIB - Ekspert
Loading Bars
Xəbər lenti
Qəbələdə çayların yaxınlığına atılan tullantıya görə bələdiyyə sədri cərimələndi
PAŞA Sığortadan könüllü əmlak sığortasını hissəvi ödənişlə əldə etmək imkanı!
Ramin Bayramlı: Ölkəmizdəki tibbi personalın sayı yetərlidir
Eyfel qülləsinin işıqları Livan üçün söndürüləcək
Şamaxıda Antik dövrə aid nekropol aşkar olunub (FOTO)
Azad Rəhimov: Çox istərdik ki, idman kompleksləri yenidən idman fəaliyyətinə qayıtsın
İnzibati Xətalar Məcəlləsində dəyişiklik təsdiq edildi
Xudatda xüsusi karantin rejimini pozanlar cərimələniblər (FOTO)
AQTA 78 obyektdə qayda pozuntusu aşkarladı
Azərbaycanda daha 193 nəfər koronavirusa yoluxdu, 492 nəfər sağaldı, 3 nəfər öldü
Kalmıkiyanın rəhbəri koronavirusa yoluxub
1000-dən çox ASAN könüllüsü çimərliklərdə vətəndaşların xidmətindədir
Ramin Bayramlı koronavirusun payız aylarında yarada biləcəyi problemlərdən danışdı
DSX: Külli miqdarda narkotik vasitənin dövlət sərhədindən keçirilməsinin qarşısı alınıb (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Livanın dövlət başçısına başsağlığı verib
Ramin Bayramlı: Azərbaycanda koronavirusla bağlı 5 modul xəstəxanadan istifadə olunur
Ramin Bayramlı: COVİD-19 xəstələri üçün ayrılmış xəstəxanaların sayı 46-ya çatdırılıb
İşsizlikdən sığorta fondunun 2020-ci il büdcəsi dəyişdirilir
Abşeron Olimpiya İdman Kompleksi müvəqqəti olaraq modul xəstəxanaya çevrildi (FOTO)
uBankdan yeni imkan: Sizə “Contact” ilə göndərilən pulu banka getmədən alın!
Livanda partlayış nəticəsində Niderland səfirinin həyat yoldaşı ağır yaralanıb
Təhsil Nazirliyindən yeni dərs ili ilə bağlı AÇIQLAMA
Azərbaycan-Türkiyə birgə genişmiqyaslı taktiki təlimlərinin növbəti mərhələsi icra olunub (FOTO/VİDEO)
Bu ilin birinci yarımilində 13 min 310 cinayət qeydə alınıb (FOTO/VİDEO)
Vaqif Mustafayev: İnsanlar karantinin yumşaldılmasını arzuladıqları kimi, sağ qalmalarını da istəməlidirlər
Bakıda onlayn yolla narkotik vasitələrin alqı-satqısını həyata keçirən şəxs saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Karantinin yumşaldılmasından sonra əhali çimərliklərə üz tutur - Pirşağı çimərliyindən FOTOREPORTAJ
Baş Prokurorluq generalın oğluna yüksək vəzifə verilməsi ilə bağlı məlumatlara aydınlıq gətirib
Naqif Həmzəyev: Meşə tipli parkın salınması gələcək nəslə töhfədir
AQTA sədrinə yeni müavin təyin olunub
KOBİA ölkə regionlarına xarici investisiyaların cəlb olunmasına dəstək göstərir (FOTO)
İranda daha 2697 nәfәr koronavirusa yoluxub, 185 nәfәr ölüb
Piter Teys: Ermənistanda Soros Fondunun mənzil-qərargahının açılması Qafqaz regionu üçün real təhdiddir
Abşeron dairəvi dəmir yolu xətti üzrə ən çox sərnişin fevralda daşınıb - RƏSMİ
İsrail qəzeti Azərbaycan cəmiyyətində tolerantlıq və multikulturalizm ənənələrindən yazıb
Koronavirusla mübarizədə iştirak edən tibb və qeyri-tibb işçilərinə iyun üzrə 18 milyon manat müddətli əlavə ödənilib
Evi tərk edən 10 koronavirus xəstəsi məsuliyyətə cəlb edilib (FOTO)
Alimlər İngiltərədə daha güclü ikinci COVID dalğası barədə xəbərdarlıq edirlər
Baş Prokurorluğun struktur qurumlarının sayı 15-dən 18-ə çatdırılıb (FOTO)
Qoşunlarda yay tədris dövrü başlayıb (FOTO)
Sabah Bakıda 30, rayonlarda 35 dərəcə isti olacaq
Haaqada Xocalı abidəsinin yeri dəyişdirilib və ətrafı abadlaşdırılıb
Baş Prokurorluqda geniş əməliyyat müşavirəsi keçirilib
Sərt karantinin tətbiq edildiyi şəhər və rayonlarda məhkəmələrin keçirilməsi qaydaları açıqlanıb
Azərbaycan nefti bahalaşır
Sosial təminat və müdafiə ilə bağlı xərclərə dəyişiklik təsdiq edildi
“Daha Yaxşı Dünya Üçün” Beynəlxalq Gənclər Konfransı keçiriləcək
“AccessBank”ın debit kartları 50% endirimlə!
AQTA koronavirusla bağlı ictimai iaşə müəssisələrinə çağırış etdi - FOTO
54.8 milyon manatlıq saxta və əsassız pensiya işləri ləğv edilib - Nazir
Sahil Babayev: Bu il əhaliyə ödənişlər ötən illə müqayisədə 450 milyon manat artıq olub
İqtisadiyyat Nazirliyi koronavirusla əlaqədar bəzi dərmanların qiymətinin artmasına münasibət bildirib (ÖZƏL)
Siyavuş Novruzov "Milli Şura"dan danışdı: Onlar insanların taleyini düşünmür
Ağdaşda qaydaları pozan 17 velosipedçi cərimə olunub
SOCAR pandemiyaya görə işsiz qalan əməkdaşlarını intensiv təlimlərə cəlb etməyə başlayıb
FHN çimərliklərdən istifadəyə dair əhaliyə müraciət etdi (VİDEO)
2020-ci il dövlət büdcəsinə dəyişiklik birinci oxunuşda qəbul edildi
Rusiyada hərbi təlimlər zamanı körpü çökdü - Onlarla yaralı var
Milli Məclisdə məktəblərlə bağlı məsələ müzakirə olunub
Komitə sədri: Dövlət tərəfindən insanların sosial vəziyyətinin yaxşılaşdırılması üçün kifayət qədər işlər görülüb
Hannoverdə Azərbaycan ordusuna dəstək mitinqi keçirilib
Abşeron rayonunda 23 küçə və yol təmir edilir (FOTO)
Rusiyada son sutkada 139 nəfər koronavirusun qurbanı olub
Samir Şərifov: Dövlət Neft Fondunun gəlirlərinin də azalması proqnozlaşdırlır
Bu şəxslərə 250 manat birdəfəlik yardım veriləcək - RƏSMİ
Büdcə gəlirlərində ümumi azalmalar 890 milyon manat məbləğində dəyərləndirilir - Nazir
Gəncədə karantin rejimini pozan çayxanalar aşkarlanıb (FOTO)
Növbəti 6 ay ərzində neftin qiymətinin 35 dollar həcmində olması proqnozlaşdırılır - Nazir
Sahibkarlığın İnkişaf Fondu və Bank Respublika subsidiyalı kreditlərin verilməsinə start verib
Samir Şərifov: 6 ayın nəticələrinə əsasən dövlət büdcəsinin xərcləri 107 milyon manat artıq icra olunub
Bakıda evdən 1 milyon manatlıq oğurluq olub
Yasamalda avtomobil yollarının yenidən qurulmasına 2,65 milyon manat ayrılıb
Komitə sədri: Son iki ayın təhlilləri göstərir ki, kifayət qədər ehtiyatlı olmalıyıq
Çimərlik mövsümünün ilk günündən FOTOREPORTAJ
ADU-nun Konfutsi İnstitutu "Koronavirus pandemiyasının psixoloji çağırışları" müsabiqəsi keçirir
Milli Məclisdə şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib (ƏLAVƏ OLUNUB) (FOTO)
Zaqatalada qadının çantasından qızıl və pul oğurlayan şəxs saxlanılıb
Ermənistanda daha 288 nəfər koronavirusa yoluxub
Avstraliyada ştatlar arasında sərhədlər bağlanır
Livanda partlayışda həlak olanların sayı 100 nəfəri keçib
DİM qəbul imtahanının ikinci mərhələsinə hazırlaşanlara müraciət edib
Bu gün pandemiya ilə əlaqədar yarımçıq dayandırılmış avrokubok matçları bərpa olunur
Azərbaycanın xaricdəki turizm tərəfdaşları ilə onlayn təbliğatlar keçirilir
Bu gündən istifadəyə verilən çimərliklər (FOTO)
Rayona getmək istəyənlər bu formada icazə alacaqlar - QAYDA
Mərkəzi Elmi Kitabxanada akademiklərin fondu yaradılır
PAŞA Bank Miles&Smiles Visa Platinum 50% endirimlə: yeni mil kartı ilə müasir imkanlar daha da əlçatan oldu!
Göyçayda narkotik satışı ilə məşğul olan şəxs saxlanılıb (FOTO)
Azərbaycan XİN Livana başsağlığı verib
Los Ancelesdəki Pakistan Şurası azərbaycanlılara qarşı törədilmiş vəhşilikləri pisləyib
İl ərzində 40 minədək işsiz şəxs sığorta ödənişinə cəlb edilə bilər
Könül Nurullayeva Avropa mətbuatında dünya ictimaiyyətinin diqqətini ermənilərin soydaşlarımıza qarşı nifrət zəminində törətdiyi cinayətlərə yönəldib
Ombudsmanın Cəlilabad Regional Mərkəzi tərəfindən onlayn regional tədbir keçirilib
XİN: Beyrutdakı partlayışda azərbaycanlıların yaralanması barədə məlumat yoxdur
Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyətlə bağlı məlumat yayıb
Mütəxəssis: COVİD-19 xəstələrinin müalicəsi ilə məşğul olan xəstəxanaların əməkdaşları həyat sığortası ilə təmin edilməlidir
“Baktelecom” fərdi yaşayış evlərini optik xətlərlə təmin edir (FOTO)
Avqustun 5-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Deputatlar bu gün növbədənkənar iclasa toplaşır
Çində ötən sutka ərzində 27 nəfərdə koronavirusun aktiv forması aşkarlanıb
Bütün xəbərlər