“Əhməd bəy Ağaoğlu – XX əsr görkəmli Azərbaycan mütəfəkkiri” mövzusunda elmi konfrans keçirilib (FOTO)

“Əhməd bəy Ağaoğlu – XX əsr görkəmli Azərbaycan mütəfəkkiri” mövzusunda elmi konfrans keçirilib (FOTO)

Bakı. Trend:

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasında (AMEA) akademik Z.M.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun təşkilatçılığı ilə “Əhməd bəy Ağaoğlu – XX əsr görkəmli Azərbaycan mütəfəkkiri” mövzusunda elmi konfrans keçirilib.

Şərqşünaslıq İnstitutundan Trend-ə verilən məlumata görə, institutun direktoru, Milli Məclisin deputatı, akademik Gövhər Baxşəliyeva Prezident İlham Əliyevin “Əhməd bəy Ağaoğlunun 150 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında” müvafiq Sərəncam imzaladığını xatırladıb və tədbirin həmin Sərəncama əsasən təşkil edildiyini söyləyib.

Gövhər Baxşəliyeva bildirib ki, XIX əsrin sonu XX əsrin birinci yarısında yaşayıb-yaratmış Əhməd bəy Ağaoğlu böyük ictimai-siyasi xadim, ziyalı, jurnalist, pedaqoq, siyasətçi, yazıçı və əsl vətənpərvər şəxsiyyət olub. O, Azərbaycanda və ölkənin hüdudlarından kənarda ictimai-siyasi proseslərdə fəal iştirak edib, milli oyanış hərəkatının daim ön sıralarında dayanıb, eyni zamanda, müsəlman Şərqində müasirləşmə siyasətinin ardıcıl tərəfdarı kimi tanınıb. Əhməd bəy Ağaoğlu ümumxalq mənafeyinin qorunması naminə çoxşaxəli, gərgin və məhsuldar fəaliyyəti ərzində parlaq bədii-publisistik və dolğun elmi-nəzəri irs yaradıb, Azərbaycanın ədəbi-mədəni və sosial-fəlsəfi fikir xəzinəsinin yeni ideya və konsepsiyalarla daha da zənginləşməsində mühüm, diqqətəlayiq xidmətlər göstərib. Bu böyük şəxsiyyətin ictimai problemləri mənəvi-əxlaqi aspektdə işıqlandıran, cəmiyəti tərəqqiyə doğru yönəlməyə və qabaqcıl dünya mədəniyyətindən bəhrələnməklə yeniləşməyə çağıran geniş mövzu dairəsinə malik dərin məzmunlu əsərləri Azərbaycan maarifçiliyinə mühüm töhfədir.

Akademik diqqətə çatdırıb ki, Əhməd bəy Ağaoğlu hər zaman məqalələrində milli qurtuluşa gedən yolun cəmiyyətin mədəni və təhsili inkişafından keçdiyini qeyd edib. Qadın azadlığı ideyalarını yayan və bunu azadlıq mücadiləsinin əsas faktoru kimi göstərən görkəmli mütəfəkkir Azərbaycan ziyalıları arasında qadına bərabər hüquqların verilməsinə çağıran ilk ziyalılardan idi. Əhməd bəy Ağaoğlu qadınların geriliyini və istifadə olunan əlifbanı müsəlman dünyasının iki əsas düşməni və sağalmaz yarası sayırdı.

Qeyd edilib ki, bu böyük şəxsiyyətin təklifi ilə “Difai” təşkilatı yaradılır. Bu dövrdə Əhməd bəyin türkçülük ideyaları onun fəaliyyətinin əsas istiqamətinə çevrilir. O, siyasi fəaliyyətinə görə 1912-ci ildə “İttihad” və “Tərəqqi” partiyasının 12 nəfərdən ibarət Mərkəzi Komitəsinin üzvü olur. 1914-cü ildə isə Osmanlı deputat seçilir. Osmanlı dövlətində yüksək məqamlara sahib olan Ağaoğlu vətənini heç vaxt unutmamışdır. Əhməd bəy Ağaoglu Nuru Paşanın siyasi məsələlər üzrə müşaviri kimi Qafqaz İslam Ordusu ilə birgə Azərbaycana göndərilir. 1918-ci il dekabrın 7-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti parlamenti yarandıqdan sonra Ağaoğlu Bitərəflər fraksiyasından Zəngəzur qəzasından parlamentin üzvü seçilir. 1918-ci il dekabrın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Paris Sülh konfransında iştirak etmək üçün təşkil etdiyi nümayəndə heyətinin tərkibinə Ağaoğlu da daxil idi.

AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli görkəmli mütəfəkkir, dövlət xadimi, XX əsrin əvvəllərində milli oyanış hərəkatının öncüllərindən biri olan Əhməd bəy Ağaoğlunun Azərbaycanın və bütövlükdə türk dünyasının ictimai-siyasi fikir tarixində yeri və rolu barədə danışıb. Akademik Azərbaycan və Türkiyənin istiqlalı uğrunda mübarizə aparmış Əhməd bəy Ağaoğlunun hər iki ölkənin dövlət müstəqilliyi uğrunda mübarizədə öndə gedən ziyalılardan biri olduğunu qeyd edib, böyük mütəfəkkirin hər iki ölkənin parlamentinə deputat seçildiyini vurğulayıb.

Bildirilib ki, Ağaoğlu Azərbaycanda və Türkiyədə milli-mənəvi və islami dəyərlərin qorunub saxlanılması şərtilə Şərq əsaslı və Qərb yönümlü inkişaf uğrunda fəaliyyət göstərib, məhz bu istiqamət onun publisistikasının əsasını təşkil edib. Görkəmli mütəfəkkir hər iki xalqın milli istiqlalının əldə olunmasında böyük rola malik olan mücahidlərdən biri olub. Əhməd bəy Azərbaycan və Türkiyə mətbuatında dərc olunmuş əsərlərində Qərb yönümlü cümhuriyyət tipli dövlətin qurulması ideyalarını təbliğ edib: “ Onun “Həyat” və “İrşad” qəzetlərindəki fəaliyyəti Azərbaycanda XX əsrin əvvəllərində milli oyanışa və müstəqillik, dövlətçilik uğrunda mübarizəyə hazırlıq məsələlərinin həyata keçirilməsinə böyük təkan verib. Onun “Həyat” qəzetində çap olunan məqalələri milli intibahın manifesti səviyyəsindədir. Bu qəzetin çağırışları Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurulmasına gətirib çıxarıb”.

Akademik bildirib ki, Əhməd bəy Ağaoğlu Ankara Universitetinin Hüquq fakültəsinin qurucularından olub, eləcə də ölkəmizdə çar hökumətinə və daşnak ermənilərə qarşı mübarizə aparmaq üçün “Difai” təşkilatını yaradıb.

AMEA-nın vitse-prezidenti Ağaoğlu haqqında müxtəlif mənbələrdə geniş məlumatların olmasına baxmayaraq ümumiləşdirici monoqrafiyanın hazırlanmasına ehtiyac duyulduğunu vurğulayıb. Akademik bu məqsədlə AMEA-nın bir sıra institutlarının bir araya gələrək bu monoqrafiya üzərində işləməsi təklifini irəli sürüb.

Akademik İsa Həbibbəyli konfransın keçirilməsinin Azərbaycan Respublikası Prezidentinin “Əhməd bəy Ağaoğlunun 150 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında” Sərəncamının AMEA-da icra olunması istiqamətində atılmış addımlardan biri kimi əhəmiyyətini bildirib, tədbirin işinə uğurlar arzulayıb.

AMEA İctimai Elmlər Bölmənin akademik-katibi, akademik Nərgiz Axundova bugünkü konfransın Əhməd bəy Ağaoğlunun ictimai-siyasi fəaliyyətinə, irsinə böyük töhfə olduğunu söyləyib. Akademik Ağaoglunu böyük mütəfəkkir, şərqşünas, hüquqşünas, türkoloq, filosof kimi səciyyələndirib, onun həyatı və fəaliyyəti haqqında külliyatın nəşr edilməsinin Azərbaycan elminə mühüm töhfə olacağına əminliyini bildirib.

Sonra konfransın məruzələrinə başlanılıb. Şərqşünaslıq İnstitutunun baş elmi işçisi, t.ü.e.d., professor Solmaz Rüstəmova-Tohidi “Əhməd bəy Ağaoğlu və milli kimlik” mövzusunda məruzə edib. Əhməd Ağaoğlunun milli kimlik məsələsində “iranlı” kimliyindən “türkçülüyə” doğru düşüncələrini izləyən məruzəçi ilk olaraq, Azərbaycan türkçülüyünün “patriarxı, maarifçi, mühərrir, mütəfəkkir, ictimai-siyasi və dövlət xadiminin həyat yolunu, bir şərqşünas-iranşünas tədqiqatçı kimi Fransa, İngiltərə, Qafqaz və Türkiyə mətbuatında dərc olunan İrana dair məqalələri və kitabları əsasında fəaliyyətini nəzərdən keçirib. Bu zaman Əhməd bəy Ağaoğlunun milli kimlik məsələsində iramlı kimliyindən türkçülüyə keçid mərhələsinə daha ətraflı nəzər salan S.Rüstəmova-Tohidi, onun İran və Azərbaycan türklərinə “iranlı” və “türk” kimliyi bucağından baxışlarını təhlil edib və “Azərbaycanlı” kimliyinə dair mövqeyinə münasibət bildirib.

Daha sonra Şərqşünaslıq İnstitutnun əməkdaşlarından Din və ictimai fikir tarixi şöbəsinin müdiri, f “Əhməd bəy Ağaoğlu və onun Türkiyənin ictimai-siyasi fikrinin inkişafında rolu”, Şərq-Qərb şöbəsinin müdiri, ilah.ü.f.d., dosent Məmmədəli Babaşlı “Əhməd bəy Ağaoğlunun milli ləyaqət uğrunda mücadiləsinin mahiyyəti və əhəmiyyəti”, Türk filologiyası şöbəsinin müdiri, f.ü.f.d., dosent Səriyyə Gündoğdu. “Sırati-müstəqim” dərgisində Əhməd bəy Ağaoğlunun maarifləndirici fəaliyyəti”, Türkiyə tarixi və iqtisadiyyatı şöbəsinin böyük elmi işçisi Mirzə Ənsərli. “Əhməd bəy Ağaoğlu və Malta sürgünü” mövzusunda məruzə ediblər.

Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti açıqlama yayıb
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti açıqlama yayıb
Culyetto Kyeza: Azərbaycan Prezidentinin İtaliyaya səfəri Bakı və Roma üçün əlamətdar hadisədir
Culyetto Kyeza: Azərbaycan Prezidentinin İtaliyaya səfəri Bakı və Roma üçün əlamətdar hadisədir
Prezident İlham Əliyev Romada Azərbaycan-İtaliya biznes forumunda iştirak edib
Prezident İlham Əliyev Romada Azərbaycan-İtaliya biznes forumunda iştirak edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti açıqlama yayıb
Putinin avtoqrafı hərracda 340 min rubla satıldı
KOBİA Kiçik və Orta Müəssisələr üçün Beynəlxalq Şəbəkəyə üzv oldu
Culyetto Kyeza: Azərbaycan Prezidentinin İtaliyaya səfəri Bakı və Roma üçün əlamətdar hadisədir
Prezident İlham Əliyev Romada Azərbaycan-İtaliya biznes forumunda iştirak edib
Fevralın 24-nə manatın məzənnəsi
MSK iki məntəqədə səsvermənin nəticələrini ləğv etdi
Azərbaycanda II Beynəlxalq “Kibertəhlükəsizlik həftəsi” keçiriləcək
Bakıda karate üzrə Avropa çempionatına hazırlıq işləri davam edir (FOTO)
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Baş katibi Prezident İlham Əliyevə məktub ünvanlayıb
İstirahət günlərinə olan hava proqnozu açıqlandı
Uşaq poliklinikasındakı yanğın söndürülüb
Bakı metrosunda koronavirusla bağlı dezinfeksiya tədbirlərinə başlandı
Bakının Baş planının yekun layihəsi hazırlanır
MSK-nın seçkilərlə bağlı iclası başladı (ƏLAVƏ OLUNUB-2)
Elman Məmmədov: Azərbaycan və İtaliya arasında Birgə Bəyannamə ikitərəfli münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoymasından xəbər verir
Cavanşir Məmmədov: Bakıdakı mövcud yaşıllıqların ən azı 50-60 yaşı var
FHN-in qurumları arasında çoxnövçülük idmanı üzrə çempionat keçirilib (FOTO)
Mirsalam Qəmbərov: Bəzi layihələrdə mövcud yaşıllıqlar gizlədilir
Vizual məlumat bazasının yaradılması yaşıllıqların qorunmasına müsbət təsir göstərəcək
Bu ildən ölkə üzrə I siniflərə qəbul elektron qaydada aparılacaq
Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin rəhbərliyi vətəndaşlarla görüşüb (FOTO)
İlk peşə-ixtisas təhsili müəssisələrində buraxılış imtahanının nəticələri açıqlanıb
Azərbaycanda yaşıllıqlara nəzarət üçün elektron baza yaradılır
Gürcüstanda ağır cinayət törədərək Bakıda gizlənən silahlı şəxs tutulub (FOTO)
Azərbaycan və Litva gömrük xidmətləri arasında əlaqələrin perspektivləri müzakirə olunub
Atlet Mərziyyə Məhərrəmova çempion oldu
Hadisə yerindən qaçan sürücü tutuldu
Saleh Məmmədov: 5 ildə 6 min kilometrdən çox avtomobil yolları tikilib (FOTO)
İranda koronavirusa yoluxanların sayı artıb
Kibertəhlükəsizliyin artması üçün özəl sektorun möhkəmlənməsi lazımdır
Prezidentin İtaliyaya dövlət səfəri bir daha göstərdi ki, Azərbaycan regionda nüfuz dairəsini genişləndirir - Tahir Mirkişili
Şərqşünaslıq İnstitutu ilə Yaponiya arasında elmi əlaqələrin perspektivləri müzakirə olundu (FOTO)
Naxçıvanda minik maşını “QAZel”lə toqquşub - Ölənlər var
Azərbaycanda ilk ödənişli yolun istifadəyə veriləcəyi tarix açıqlandı
Bakı-Sumqayıt yolu 3 aya təhvil veriləcək
Bank Respublika Avropa Pul Viktorinasına dəstək olacaq!
Polis küçədə qadın və azyaşlıya zor tətbiq edilməsini araşdırıb
Ukrayna Ali Radası qondarma “erməni soyqırımı”na dair qanun layihəsinin müzakirəsindən imtina edib
Prezident İlham Əliyevin İtaliyaya uğurlu səfəri yeni bir mərhələnin əsasını qoydu - Bəxtiyar Əliyev
Zavod direktorunun otağından oğurluq edən şəxs saxlanıldı
Rauf Cabbarov: Kibertəhlükəsizlik sahəsində kadrların hazırlanması vacib tapşırıqdır
İtaliya hər zaman Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib - Sona Əliyeva
Məktəblərdə Beynəlxalq Ana Dili Günü qeyd olunub (FOTO)
Mədəniyyət nazirinin müavinləri regionlarda vətəndaşlarla görüşüb (FOTO)
YAP-da könüllülərin toplantısı keçirilib
Göygöldə oğurluq edən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
Ötən gün yol qəzalarında 6 nəfər ölüb
Yevlax sakinindən 1 kiloqrama yaxın heroin götürülüb
Yeni ilbiz növünə Qreta Tunberqin adı verildi
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Sabaha olan hava proqnozu açıqlandı
İtaliya Azərbaycan üçün dünya miqyasında bir nömrəli tərəfdaşdır - Tahir Kərimli
İxracatçılara “Rəqabətqabiliyyətli və ixracyönümlü biznes planın hazırlanması”ndan danışılıb (FOTO)
İtaliya şirkətləri öz iqtisadiyyatını genişləndirən Azərbaycanla əməkdaşlığı genişləndirməkdə maraqlıdırlar - Asim Mollazadə
“Azərbaycanın mədəni marşrutlar potensialı” mövzusunda Respublika Müşavirəsi keçiriləcək
TƏBİB-in sədri: “Sahə həkimi” anlayışı “ailə həkimi” anlayışı ilə əvəz ediləcək
Azərbaycan neftinin qiyməti dəyişdi
Balakən, Qəbələ və Şəkidə Gənclərin İnkişaf və Karyera Mərkəzinin nümayəndəlikləri açıldı (FOTO)
Bakı-Alanya reysi təxirə salındı
Azərbaycanda II Beynəlxalq “Kibertəhlükəsizlik həftəsi” keçiriləcək
Bakıda "Könüllülər ili” ilə bağlı yeni layihəyə başlanıldı
100 yaşın mübarək, “Gəncənin səsi”!
Aksiz markası olmayan malların satış məqsədilə saxlanması faktı aşkar edilib (FOTO)
İtaliya ilə əlaqələrin inkişafı Azərbaycanın Avropa İttifaqı ilə münasibətlərinin genişlənməsinə kömək edə bilər - Musa Qasımlı
Müxalifətin dalana düşmüş zavallıları çıxış yolu arayır - "Politşou" təqdim edir (Videolayihə)
Kontakt Home Masallıda ilk mağazasını açdı – 50%-dək ENDİRİM, ƏYLƏNCƏ, HƏDİYYƏLƏR
Astarada narkotacirlər saxlanıldı
2019-cu il ərzində Əqli Mülkiyyət Agentliyində mindən çox vətəndaş müraciətinə baxılıb
İtaliya Prezidenti: Azərbaycan regionun ən çiçəklənən ölkələrindən biri və mədəniyyətlər, etnik qruplar və fərqli dinlərin birgəyaşayış modeli kimi özünü təsdiq etmişdir
Prezident İlham Əliyev: Avropanın ən böyük infrastruktur layihələrindən olan Cənub Qaz Dəhlizinin həyata keçirilməsində Azərbaycan İtaliya ilə sıx əməkdaşlıq edir
AAYDA: Bu il respublika əhəmiyyətli 36 yolun abadlaşdırılması üçün vəsait ayrılıb
Külli miqdarda dərman preparatının ölkəyə gətirilməsinin qarşısı alındı
BMT-nin Baş katibi Türkiyəyə daha çox suriyalı qaçqın qəbul etməsi üçün çağırış etdi (FOTO)
"Golden City" yaşayış kompleksi - Sərfəli qiymətə mənzil sahibi olun!
İranda parlament seçkiləri keçirilir
Neftçalada "Ford" yanıb
Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Azərbaycana səfərinin vaxtı açıqlandı
Gədəbəydə əhaliyə göstərilən xidmətlər asanlaşdırıldı – “ASAN Xidmət” modeli yaradıldı (FOTO/VİDEO)
Vətəndaşlar keyfiyyətindən şübhələndikləri istənilən qida məhsulunu laboratoriyalarda yoxlatdıra bilərlər (FOTO)
Kolleclərə tələbə qəbulu başlanıldı
Yelo Bank əməliyyat risklərini sığortalamaq üçün tender keçirir
Azərbaycan İlahiyyat İnstitutunda Xocalı soyqırımı anılıb (FOTO)
Prezidentin dövlət səfərindən sonra İtaliya Azərbaycan sahibkarları üçün Avropada əsas bazarlardan biri ola bilər - Vüqar Bayramov
“BMW” yolu keçmək istəyən piyadanı vurub öldürdü
Xəzərə ən çox çirkləndirən axarlar Suraxanıda formalaşır
“Golden city” yaşayış kompleksi - sərfəli qiymətə mənzil sahibi olun!
Tərtərdə 3 otaqlı ev yanıb
SOCAR ötən il dövlət büdcəsinə 1,62 milyard manat ödəyib
Azərbaycanda bu sahədə maaş 3 min manatdan çoxdur
Teplovoz maşinistləri üçün ixtisasartırma təliminə start verilib
İcra Hakimiyyəti: Bu il Sumqayıtda 2 uşaq bağçası inşa ediləcək
Fevralın 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Koronavirus şübhəsi ilə xəstəxanaya yerləşdirilən tələbələrin analizlərinin cavabı açıqlandı
Ağdaşda heroin alverçisi saxlanılıb (FOTO)
Atəşkəs snayper tüfənglərlə pozuldu - 29 dəfə
Azərbaycan ötən il 4 ölkəyə üzüm ixrac edib
Bakı Ağ Şəhər incəsənət platforması kimi yaradıcı insanları cəlb edir (FOTO)
Türkiyədə tekstil şirkətində yanğın olub
Meksikada zəlzələ baş verib
Bütün xəbərlər