Bakı. Trend:
Azərbaycanda startapların, mikro, kiçik və orta sahibkarların alternativ maliyyələşmə kanallarına çıxışını təmin etmək məqsədilə “Kraudfandinq haqqında” yeni qanun layihəsi hazırlanıb.
Trend-in tədbirdəki müxbirinin məlumatına görə, “Kraudfandinq haqqında” qanun layihəsi Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin bugünkü iclasında müzakirəyə çıxarılıb.
Bildirilib ki, sənəd ölkədə səhm və borc əsaslı kraudfandinqin həyata keçirilməsinin hüquqi, təşkilati və iqtisadi əsaslarını tənzimləyir. Bu qanunun tətbiqi kapital bazarının imkanlarından istifadə etməklə biznes aktivliyinin artırılmasına və investorların hüquqlarının müdafiəsinə xidmət edəcək.
Qanun layihəsinə əsasən, kraudfandinq platformasını idarə edən operatorlar yalnız məhdud məsuliyyətli cəmiyyət və ya səhmdar cəmiyyəti formasında yaradıla bilər. Operatorların nizamnamə və məcmu kapitalı Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankının müəyyən etdiyi minimum miqdardan az olmamalıdır. Həmçinin hər bir operator fəaliyyətə başlamaq üçün mütləq Mərkəzi Bank tərəfindən aparılan xüsusi reyestrə daxil edilməlidir.
Platformada mühüm iştirak payına sahib olmaq istəyən şəxslər üçün də sərt tələblər və konkret qaydalar müəyyənləşdirilib. Nizamnamə kapitalının 10 və ya daha çox faizini təşkil edən pay mühüm iştirak payı hesab olunur və onun əldə edilməsi yalnız Mərkəzi Bankın razılığı ilə mümkündür. Mərkəzi Bank payın artırılaraq 20, 33 və ya 50 faizə çatdırılması ilə bağlı icazə ərizələrinə 60 təqvim günü ərzində baxmalıdır.
İdarəetmə funksiyalarını yerinə yetirən şəxslərin ali təhsilli və vətəndaş qüsursuzluğuna malik olması əsas şərtlərdən biridir. Rəhbər şəxslərdən azı birinin maliyyə xidmətləri sahəsində ən azı 3 illik iş təcrübəsi olmalıdır. Müflis olan və ya prudensial tələbləri pozduğuna görə ləğv edilən maliyyə qurumlarının rəhbərləri isə 3 il müddətinə operatorda rəhbər vəzifə tuta bilməzlər.
Maraqlar münaqişəsinin qarşısını almaq üçün operatorlara öz platformalarında müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq edilir. Operator hər bir layihənin maliyyələşdirilməsi məqsədilə hədəflənmiş məbləğin maksimum 20 faizi həcmində investisiya təklif edə bilər. Eyni zamanda, operatorun əməkdaşları və mühüm iştirak payı sahibləri həmin platformada yerləşdirilən layihələrin birbaşa sahibi ola bilməzlər.
Sənədə əsasən, fərdi investorların hüquqlarının qorunması üçün xüsusi "düşünmə dövrü" mexanizmi tətbiq olunur. İnvestisiya təklifinin verildiyi günün növbəti günündən başlayan bu dövr 7 təqvim gününü əhatə edir. Həmin 7 gün ərzində fərdi investor heç bir səbəb göstərmədən və cərimə ödəmədən öz investisiya təklifini geri çağırda bilər.
Kraudfandinq kampaniyalarının müddəti və növləri də dəqiq zaman çərçivəsinə salınıb. Kampaniya əsas məlumat vərəqəsinin dərc edildiyi gündən başlayır və ən çoxu 90 gün davam edə bilər. Səhm əsaslı kraudfandinq üzrə layihə sahibi qismində yalnız səhmdar cəmiyyətləri çıxış edə bilər və onlar son 12 ay ərzində maksimum 2 layihə maliyyələşdirə bilərlər.
Borc əsaslı kraudfandinq fəaliyyəti isə yalnız istiqraz buraxılışı vasitəsilə həyata keçirilməlidir. Bu qayda çərçivəsində buraxılan istiqrazların tədavül müddəti 5 ildən çox ola bilməz. Borc əsaslı model üzrə də layihə sahibinə son 12 ay ərzində maksimum 2 kraudfandinq layihəsini maliyyələşdirmək hüququ verilir.
Kampaniya uğurla başa çatdıqdan sonra investorların vəsaitləri və qiymətli kağızlar operativ şəkildə idarə olunur. Operator kampaniya bitdikdən sonra 3 iş günü ərzində qiymətli kağızların yerləşdirilməsinə başlamalıdır. Bu yerləşdirmə prosesinin ümumi müddəti isə 3 iş günündən çox davam edə bilməz.
Yeni qanun layihəsinin icrasına nəzarət tam olaraq Mərkəzi Banka həvalə edilir. Qanun rəsmi şəkildə dərc olunduğu gündən 6 ay sonra qüvvəyə minəcək. Bu müddət ərzində bazarda fəaliyyət göstərmək istəyən operatorların yeni infrastruktur tələblərinə uyğunlaşması təmin edilməlidir.
