Bakı. Trend:
2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanda metallurgiya sənayesi və hazır metal məmulatlarının istehsalı sahələrində 1 milyard 352 milyon manatlıq məhsul istehsal olunub.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, hesabat dövründə metallurgiya sənayesində artım qeydə alındığı halda, hazır metal məmulatlarının istehsalında azalma müşahidə edilib.
Məlumata görə, 2026-cı ilin ilk doqquz ayında metallurgiya sənayesi məhsullarının istehsalı əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 6,1 faiz artıb. Hazır metal məmulatlarının istehsalı sahəsində isə 18,4 faizlik azalma qeydə alınıb.
Sahələr üzrə istehsal göstəriciləri ayrı-ayrı məhsulların buraxılışında fərqli dinamikanın olduğunu göstərir. Belə ki, metallurgiya sənayesində alüminium məmulatlarının istehsalı 51,2 faiz, armatur istehsalı isə 14,2 faiz artıb. Bunun əksinə olaraq, hazır metal məmulatlarının istehsalı sahəsində metaldan sair məmulatların istehsalı 61,5 faiz azalıb.
Polad tökmə və armatur istehsalında artım qeydə alınıb
Metallurgiya sənayesinin əsas məhsulları üzrə göstəricilər göstərir ki, 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında polad tökmə istehsalı 223,5 min ton təşkil edib. Bu, əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 0,4 faiz çoxdur.
Hesabat dövründə armatur istehsalı 304,6 min tona çatıb. Əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 14,2 faiz artım qeydə alınıb. Armatur istehsalındakı yüksəliş metallurgiya sənayesində müsbət dinamikanın müşahidə olunduğu əsas istiqamətlərdən biridir.
Polad boruların istehsalında isə azalma qeydə alınıb. Belə ki, 2026-cı ilin ilk doqquz ayında 124 min ton polad boru istehsal edilib. Bu göstərici əvvəlki ilin eyni dövrünün 85,5 faizinə bərabər olub. Başqa sözlə, polad boru istehsalı illik müqayisədə 14,5 faiz azalıb.
Emal edilməmiş qurğuşun, alüminium, sink, nikel və digər metalların istehsalı da aşağı düşüb. Bu məhsullar üzrə ümumi istehsal 16,5 min ton təşkil edib. Əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə göstərici 38,7 faiz azalıb.
Alüminium məmulatlarının istehsalı 51,2 faiz yüksəlib
Metallurgiya sənayesində ən nəzərəçarpan artımlardan biri alüminium məmulatlarının istehsalında qeydə alınıb.
Belə ki, 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanda 55 min 872,4 ton alüminium məmulatı istehsal olunub. Bu, əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 51,2 faiz artım deməkdir.
Mis məftil istehsalında azalma qeydə alınıb. Hesabat dövründə 514,8 ton mis məftil istehsal edilib. Göstərici əvvəlki ilin eyni dövrünün 14,5 faizinə bərabər olub. Bu isə mis məftil istehsalının illik müqayisədə 85,5 faiz azaldığını göstərir.
Beləliklə, metallurgiya sənayesində ümumi istehsal artımına baxmayaraq, ayrı-ayrı məhsullar üzrə göstəricilər arasında ciddi fərqlər mövcuddur. Alüminium məmulatları və armatur istehsalının artması ilə yanaşı, polad borular, emal edilməmiş əlvan metallar və mis məftil istehsalında azalma qeydə alınıb.
Hazır metal məmulatlarının istehsalında azalma
2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında hazır metal məmulatlarının istehsalı sahəsində əsas göstəricilərdən biri metaldan konstruksiyaların buraxılışı olub.
Hesabat dövründə 14 min 304,6 ton metaldan konstruksiya istehsal edilib. Bu göstərici əvvəlki ilin müvafiq dövrünün 81,2 faizinə bərabərdir. Nəticədə metaldan konstruksiyaların istehsalı illik müqayisədə 18,8 faiz azalıb.
İstehsalın digər istiqamətlərində isə fərqli dinamika müşahidə olunub. İzolyasiyası olmayan çoxnaqillı məftil, troslar və oxşar məmulatların istehsalı 7 min 722,9 ton təşkil edib. Bu məhsullar üzrə istehsal əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 11,1 faiz artıb.
Metaldan sair məmulatların istehsalı isə əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Belə ki, 2026-cı ilin ilk doqquz ayında bu məhsullar üzrə istehsal 4 min 785,9 ton təşkil edib. Göstərici əvvəlki ilin eyni dövrünün 38,5 faizinə bərabər olub. Bu, istehsalın illik müqayisədə 61,5 faiz azalması deməkdir.
Məhz metaldan sair məmulatların istehsalındakı kəskin geriləmə hazır metal məmulatları sahəsindəki ümumi azalmanın diqqətçəkən istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir.
Anbarlarda hazır məhsul ehtiyatları nə qədərdir?
2026-cı il oktyabrın 1-nə olan vəziyyətə görə, sənaye müəssisələrinin anbarlarında müxtəlif metallurgiya və hazır metal məmulatları üzrə ehtiyatlar mövcud olub.
Məlumata əsasən, polad tökmə üzrə hazır məhsul ehtiyatı 1,5 min ton, armatur üzrə 14,3 min ton, polad borular üzrə isə 3,4 min ton təşkil edib.
Emal edilməmiş qurğuşun, alüminium, sink, nikel və digər metallar üzrə anbar ehtiyatı 4,6 min ton olub. Alüminium məmulatları üzrə bu göstərici 3 min 765,9 ton təşkil edib.
Hazır metal məmulatlarının istehsalı sahəsində isə metaldan konstruksiyalar üzrə hazır məhsul ehtiyatı 11 min 892,7 ton olub. İzolyasiyası olmayan çoxnaqillı məftil, troslar və oxşar məmulatlar üzrə anbar ehtiyatı 33,8 ton, metaldan sair məmulatlar üzrə isə 6,9 ton təşkil edib.
Qeyd edək ki, anbarlarda qeydə alınan ehtiyatlar hesabat tarixində müəssisələrdə mövcud olan hazır məhsulların həcmini əks etdirir. Bu göstəricilər özlüyündə məhsullara tələbatın səviyyəsi və ya satışların dinamikası barədə qəti nəticə çıxarmağa imkan vermir.
Beləliklə, 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarının nəticələri Azərbaycanda metallurgiya sənayesinin ümumi artım nümayiş etdirdiyini, lakin hazır metal məmulatlarının istehsalında geriləmənin davam etdiyini göstərir. Alüminium məmulatları və armatur istehsalındakı artım müsbət dinamika yaratsa da, polad boruların, metaldan konstruksiyaların və xüsusilə digər metal məmulatlarının istehsalındakı azalma sənayenin ayrı-ayrı istiqamətləri üzrə fərqli meyillərin mövcudluğunu ortaya qoyur.
