Bakı. Trend:
2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında Azərbaycanda kimya sənayesi, əczaçılıq məhsullarının, rezin və plastik kütlə məmulatlarının istehsalı sahələrində 1 milyard 721,4 milyon manatlıq məhsul istehsal edilib.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, hesabat dövründə əczaçılıq məhsullarının istehsalı 60,4 faiz, rezin və plastik kütlə məmulatlarının istehsalı 8,5 faiz artdığı halda, kimya sənayesi məhsullarının istehsalında 8 faizlik azalma qeydə alınıb.
Məlumata görə, kimya sənayesində əsas məhsulların istehsalı üzrə göstəricilər fərqli dinamika nümayiş etdirib. Belə ki, polietilen istehsalı 23,3 faiz, etilen istehsalı isə 23,8 faiz azalıb. Bununla yanaşı, rezin və plastik kütlə məmulatları istehsalının bir sıra istiqamətlərində artım qeydə alınıb.
Kimya sənayesində hansı məhsulların istehsalı azalıb?
2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında kimya sənayesinin əsas məhsullarından təsirsiz qazların istehsalı 33 milyon 146,2 min kubmetr təşkil edib. Bu, əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 3,8 faiz azdır. Təsirsiz qazların tərkibində əsas məhsullardan biri olan azotun istehsalı isə 16 milyon 717,8 min kubmetr olub. İllik müqayisədə azot istehsalı 8,1 faiz azalıb.
Hesabat dövründə lak-boya məmulatlarının istehsalında artım müşahidə edilib. Belə ki, bu məhsulların istehsalı 39 min 678 ton təşkil edib ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 30,8 faiz çoxdur.
Qeyri-üzvi kimyəvi maddələrin istehsalı da artıb. Yanvar-sentyabr aylarında bu məhsullar üzrə istehsal 25 min 320 ton təşkil edib. Bu, illik müqayisədə 50,4 faizlik artım deməkdir.
Bununla belə, qeyri-üzvi kimyəvi maddələrin tərkibində yer alan yod istehsalı 2,1 faiz azalaraq 147,1 tona düşüb.
Üzvi kimyəvi maddələrin istehsalında isə geriləmə qeydə alınıb. Belə ki, 2026-cı ilin ilk doqquz ayında bu məhsulların istehsalı 518,2 min ton təşkil edib. Göstərici əvvəlki ilin müvafiq dövrünün 76,4 faizinə bərabər olub. Başqa sözlə, üzvi kimyəvi maddələrin istehsalı 23,6 faiz azalıb.
Məhsul növləri üzrə göstəricilərə əsasən, etilen istehsalı 89,8 min ton, propilen istehsalı 89 min ton, metanol istehsalı isə 269,4 min ton olub. Əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə etilen istehsalı 23,8 faiz, propilen istehsalı 17,5 faiz, metanol istehsalı isə 25,2 faiz azalıb.
Etil spirti istehsalı 52,6 min dekalitr təşkil edib. Bu, əvvəlki ilin müvafiq dövrünün 81,8 faizi deməkdir. Beləliklə, məhsulun istehsalı illik müqayisədə 18,2 faiz azalıb.
Gübrə və azot birləşmələrinin istehsalı da aşağı düşüb. Hesabat dövründə bu məhsullar üzrə istehsal 420,6 min ton təşkil edib ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 13,4 faiz azdır.
Əczaçılıq məhsullarının istehsalında ciddi artım
Kimya sənayesində azalma qeydə alınmasına baxmayaraq, əczaçılıq məhsullarının istehsalında nəzərəçarpan artım müşahidə olunub.
Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına əsasən, 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında dərmanların istehsalı 21 milyon 720,1 min manat təşkil edib. Bu göstərici əvvəlki ilin müvafiq dövrünün 192,8 faizinə bərabərdir. Başqa sözlə, dərman istehsalı illik müqayisədə 92,8 faiz artıb.
Tibbi maskaların istehsalında da yüksəliş qeydə alınıb. Belə ki, hesabat dövründə 4,2 milyon ədəd tibbi maska istehsal edilib. Bu, əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 68 faiz artım deməkdir.
Qeyd edək ki, təqdim olunan ümumi göstəricidə əczaçılıq məhsullarının istehsalının artımı 60,4 faiz göstərilsə də, dərmanlar və tibbi maskalar üzrə cədvəldəki göstəricilər ayrı-ayrı məhsul növlərinə aiddir. Buna görə də bu rəqəmlər arasında fərq olması mümkündür.
Plastik və rezin məmulatlarının istehsalı artıb
2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında rezin və plastik kütlə məmulatlarının istehsalı əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 8,5 faiz artıb. Bu sahədə bir sıra məhsullar üzrə müsbət dinamika qeydə alınıb.
Belə ki, məsaməli plastik kütlədən sair plastinlər və lövhələrin istehsalı 21 faiz artaraq 2 min 750 tona çatıb. Polietilendən kisə və çantaların istehsalı 20,5 faiz artaraq 13 min 985,4 ton təşkil edib.
Sərt plastmasdan borular, borucuqlar, qolçaqlar və şlanqların istehsalı da yüksəlib. Hesabat dövründə bu məhsullar üzrə istehsal 32 min 5,5 ton olub. Əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 6,4 faizlik artım qeydə alınıb.
Plastmas çubuqlar, millər və profillərin istehsalı 8 min 131,2 ton təşkil edib. Bu, əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 8,5 faiz çoxdur.
Plastmas butulkalar, flakonlar və oxşar məmulatların istehsalı isə 174 milyon 795,1 min ədədə çatıb. Göstərici əvvəlki ilin müvafiq dövrünün 103,3 faizinə bərabər olub. Başqa sözlə, bu məhsulların istehsalı 3,3 faiz artıb.
Polietilendən başqa digər plastik kütlələrdən hazırlanan kisə və çantaların istehsalı 6 min 523,9 ton təşkil edib. Bu məhsullar üzrə illik artım 15,7 faiz olub.
Döşəmə, divar və tavan üçün plastik kütlədən rulon və ya plitka şəklində örtüklərin istehsalı 487,8 min kvadratmetr təşkil edib. Bu, əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 42,4 faiz artım deməkdir.
Digər plastmasdan tikinti məmulatlarının istehsalı 2 min 385,8 ton olub. İllik müqayisədə 12,8 faiz artım qeydə alınıb.
Kimya sənayesində hazır məhsul ehtiyatları
2026-cı il oktyabrın 1-nə olan vəziyyətə görə, sənaye müəssisələrinin anbarlarında müxtəlif kimyəvi məhsullar və plastik məmulatlar üzrə hazır məhsul ehtiyatları mövcud olub.
Kimya sənayesi məhsulları üzrə lak-boya məmulatlarının ehtiyatı 380,2 ton, qeyri-üzvi kimyəvi maddələrin ehtiyatı 6 min 420 ton təşkil edib. Üzvi kimyəvi maddələr üzrə bu göstərici 54,4 min ton olub. Etilen üzrə hazır məhsul ehtiyatı 900 ton, propilen üzrə 700 ton, metanol üzrə isə 38,1 min ton təşkil edib.
Gübrə və azot birləşmələrinin ehtiyatı 66 min ton olub. Bu göstərici kimya sənayesinin əsas məhsullarının anbarlarda mövcud həcmini əks etdirir.
Rezin və plastik kütlə məmulatları üzrə də müxtəlif həcmdə ehtiyatlar qeydə alınıb. Plastmas çubuqlar, millər və profillər üzrə anbar ehtiyatı 2 min 108,1 ton, sərt plastmasdan borular və oxşar məhsullar üzrə 2 min 143,2 ton təşkil edib.
Polietilendən kisə və çantaların ehtiyatı 268,5 ton, digər plastik kütlələrdən hazırlanan kisə və çantaların ehtiyatı isə 294,4 ton olub. Digər plastmasdan tikinti məmulatları üzrə anbar ehtiyatı 225,4 ton, məsaməli plastik kütlədən hazırlanan plastinlər və lövhələr üzrə isə 90,7 ton təşkil edib.
