ABŞ hökuməti tərəfindən iqtisadiyyatın stimullaşdırılması üzrə görülən tədbirlər – xəyaldır: Fransa Universitetinin iqtisadiyyat professoru

ABŞ hökuməti tərəfindən iqtisadiyyatın stimullaşdırılması üzrə görülən tədbirlər – xəyaldır: Fransa Universitetinin iqtisadiyyat professoru

Azərbaycan, Bakı, 28 noyabr/ Trend /

Fransanın Paris -Dofin Universitetinin iqtisadiyyat professoru, "Mon Pelerin" Birliyinin keçmiş prezidenti Paskal Salin (Pascal Salin) xüsusi olaraq Trend üçün

Maliyyə böhranının iqtisadi böhrana çevrilməsi bir çox ölkədə işgüzar fəallığın düşməsinə gətirib çıxarıb və hökumətlərin əksəriyyəti hesab edir ki, onlar, stimullaşdırma üzrə tədbirlər paketinin tətbqi yolu ilə onun fəallığını stimullaşdırmaq lazımdır. ABŞ -ın yeni seçilmiş prezidenti Barak Obama da bu fikirdədir. Mənim qəti fikrim ondan ibarətdir ki, bu tədbirlər tamamilə xəyaldır. Əslində, onların hamısı keynsçi ənənədən irsən keçən bəzi qeyri - müəyyən mənfi rəylərdən ilham alıb. Bu ənənəyə əsasən, işgüzar fəallıq düşərsə, hökumət, istehsalçıları istehsalı artırmağa vadar etmək üçüni ümumi tələbat həcmini artırmalıdır. Büdcə kəsiri (dövlət tələbatı), ixrac və ya sərmayələrin artırılması belə ənənəvi vasitələrə aiddir. Keynsçi yanaşmanın səhvləri barədə çox şey demək olar. Lakin gəlin hazırkı məqamda onu vurğulayaq ki, həll edilməli olan problem ümumi tələbatın çatışmazlığından ibarət deyil. Bunu dərk etmək üçün, hazırkı böhranın səbəblərini nəzərdən keçirmək lazımdır, çünki, problemi onun səbəblərini bilmədən həll etməyə can atmaq ağılsızlıq olardı.

Hazırda yaranan vəziyyətin əsas problemi ondan ibarətdir ki, Amerikanın monetar hakimiyyəti 2002 - ci ildən 2006 - cı ilədək aşağı faiz dərəcələrinin müəyyən edilməsi ilə olduqca çox miqdarda pul yaradıblar. Beləliklə, sərmayədarlar əslində faydalı olmayan (üstünlük təşkil edən süni aşağı faiz dərəcəsi istisna olmaqla) sərmayə qərarlarına meylli olmağa başladılar. Bu, qlobal deyil, sahə problemidir. Buna görə, yeganə qərar bazarlara daha normal vəziyyətə uyğunlaşmaq, eləcə də, pis idarə olunan firmalara elə müflis olmaq imkanı vermək lazımdır ki, onların aktivləri daha səmərəli mülkiyyətçi tərəfindən alınsın.

Uyğunlaşdırma baha başa gələn prosesdir və bu prosesi keçməmək daha yaxşı olardı (o halda ki, monetar siyasət daha az sabitlik pozan olardı). Lakin biz keçmişi qaytara bilmərik...

İqtisadiyyatın stimullaşdırılması üzrə tədbirlər paketi problemin həlli demək deyil və onların bazarın uyğunlaşma prosesinin sürətini yalnız azalda biləcəyinə yüksək ehtimal var. Bu baxımdan, ABŞ Federal Eehtiyatlar Sisteminin qısamüddətli kreditlər üzrə faiz dərəcəsini ağlasığmaz olan 1 faiz səviyyəsinədək azaldaraq və beləliklə də, faiz dərəcələrinin yeni dövrünü, pul qalıqlarının artması və pis sərmayələr üçün təhlükə yaradan qərarı barədə düşünəndə narahat olmamaq olmaz.

Barak Obamanın planına gəldikdə isə, onun bütün funksiyaları hələ məlum deyil. Lakin, görünür, o, dövlət xərclərinin artırılmasını - məsələn, firmaların (ictimai rəy bununla tam razı olmasa da, maliyyə firmaları və avtomobil istehsalçılarını) xilas edilməsi üçün və vergiləri azaltmağı nəzərdə tutur. Kəsirin artması, özəl sərmayələrdən, məhdud ehtiyatlardan daha çox, mahiyyətinə görə deyil, yalnız xərcləmək üçün (tələbatın ümumi həcmini stimullaşdırmaq bəhanəsi ilə) fəaliyyət göstərən bəzi iri dövlət layihələrinin özbaşına maliyyələşdirilməsinə keçidə gətirəcək.

Həm borclar, həm də vergilər hesabına maliyyələşdirilən dövlət xərcləri yeni xoş güzəran yaratmır, onlar yalnız siyasətçilər və bürokratların özbaşına seçdikləri digər malların alınması üçün ayrı - ayrı şəxslərin vəsaitlərini qəbul edir. Bu mənada, stimullaşdrıcı səmərə yoxdur, hər şey əksinədir. Obamanın tədbirlər paketi isə, digər paketlər kimi, "düşmə üçün paket" adlandrılmalıdır. Vergilərin azaldılmasına gəldikdə isə, Obama Amerika xalqı üçün gəlir vergisini 95 faiz azaldacağını vəd edib.Və bu da yaxşıdır (əlbəttə ki, nə zamansa ona bunu etmək müyəssər olarsa). Lakin bu qərar istehlakın artırılmasını nəzərdə tutduğuna görə yaxşı deyil, ona görə yaxşıdır ki, belə tədbirlər insanlarda daha çox işləməyə, daha çox qənaət etməyə, daha çox işçi qəbul etməyə və s. stimul yaradır. Bədbəxtlikdən, Barak Obama yüksək gəlirlər üzrə vergi dərəcələrini artırmaq niyyətindədir.

Son illər dünya təcrübəsinin göstərdiyi kimi, dərəcəni bir dəfər artırmaq kifayətdir ki, işgüzar fəallıq düşsün. Səbəb -- istənilən cəmiyyətdə insanların bir - birindən qarşılıqlı asılılıqdadır: əgər sərmayə yatırmaq və yeni iş yerləri açmaq yolunda sahibkarlar üçün maneə yaradılarsa, artım tempi düşməyə, işsizliyin səviyyəsi isə, artmağa başlayar.

Belə olan halda, ən yaxşı siyasi stimul bazarlara lazımi düzəlişləri tətbiq etməyə imkan verməkdir.

Müəllifin rəyi Trend agentliyi redaksiyasının rəyi ilə üst-üstə düşməyə bilər.

Ermənilər Cəbrayılda 800 yaşı olan Şərq çinarını xüsusi vandallıqla məhv edib (FOTO)
Ermənilər Cəbrayılda 800 yaşı olan Şərq çinarını xüsusi vandallıqla məhv edib (FOTO)
Hindistan pandemiya ilə bağlı qlobal rifah üçün güclərini bölüşəcək - Baş nazir
Hindistan pandemiya ilə bağlı qlobal rifah üçün güclərini bölüşəcək - Baş nazir
“Əsas Məsələ”də “Cənubi Qafqaza yeni baxış: münaqişədən sonra inkişaf və əməkdaşlıq” adlı beynəlxalq konfrans müzakirə olunub
“Əsas Məsələ”də “Cənubi Qafqaza yeni baxış: münaqişədən sonra inkişaf və əməkdaşlıq” adlı beynəlxalq konfrans müzakirə olunub
Loading Bars
Xəbər lenti
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 55 413 nəfər sağalıb
"Mançester Siti" və "Real" Çempionlar Liqasının yarımfınalına yüksəlib
NATO öz ordusunu Əfqanıstandan çıxarmağa başlayıb
Bakı sakini mənzildə halsız vəziyyətdə aşkar edilib
"Brent" markalı neftin qiyməti 66,9 dollar təşkil edib
Dünyada ötən sutka koronavirusa 679 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜS
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva SMA xəstəliyindən əziyyət çəkən Tunarla bağlı tapşırıq verdi
Balakəndə yol polisi reyd keçirib, qaydaları pozan sürücülər barəsində protokol tərtib olunub (FOTO)
Aleksandr Lukaşenko: Prezident İlham Əliyev postsovet məkanındakı prezidentlər arasında ən savadlı, ən mədəni insandır
Vaksini Azərbaycanla bölüşməyə hazırıq - Belarus Prezidenti
Bizim razılığa gəldiyimiz bütün məsələlər reallaşacaq - Belarus Prezidenti
Belarus ilə Azərbaycan arasında münasibətlərin strateji xarakterini bir daha təsdiq etdik - Aleksandr Lukaşenko
Prezident İlham Əliyev: Ermənistanın başına gələnlərin təqsirkarı Ermənistan rəhbərliyidir
Prezident İlham Əliyev: Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nizamlanıb
Prezident İlham Əliyev: Minsk qrupunun nə ilə məşğul olacağı bizə hələ məlum deyil
Prezident İlham Əliyev: Qarabağın bərpası layihələrində üç dost ölkədən olan şirkətlər artıq işləyirlər
Prezident İlham Əliyev: Belarus bizim dostumuz, sınaqdan çıxmış tərəfdaşımızdır
Prezident İlham Əliyev: Biz hədəflərimizi çox dəqiq müəyyən etmişik
MDU-nun rektoru Ramazan ayının gəlişi münasibətilə professor-müəllim və inzibati-texniki heyətini təbrik edib
Minsk Qrupunun xəbis niyyəti - Revanşizm körüklənir?
BEA Azərbaycanın OPEC+ sazişini icra etməsini qiymətləndirib
Ermənilər Cəbrayılda 800 yaşı olan Şərq çinarını xüsusi vandallıqla məhv edib (FOTO)
BEA Azərbaycanda neft hasilatı üzrə proqnozlarını yüksəldib
Hindistan pandemiya ilə bağlı qlobal rifah üçün güclərini bölüşəcək - Baş nazir
Yaşıl enerji məkanı üzrə alt İşçi Qrupunun ikinci iclası keçirilib (FOTO)
Ən mürəkkəb münaqişə ocaqlarından birini Azərbaycan öz güclü ordusu ilə söndürə bilib - Deputat
Baş nazir Əli Əsədov Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri ilə görüşüb
Ağdamda bıçaqlanma hadisəsi olub
XİN Fransanın Ermənistandakı səfirinə cavab verdi
Erməni cəmiyyəti hansısa şovinist qüvvələrin əsirinə çevrilməməlidir - Deputat
Belarus Prezidentinin Azərbaycana işgüzar səfəri başa çatıb (FOTO)
Azərbaycan müharibə meydanında da müdrik, humanist, sülhsevər mövqeyini ortaya qoyub - Tamam Cəfərova
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
“Əsas Məsələ”də “Cənubi Qafqaza yeni baxış: münaqişədən sonra inkişaf və əməkdaşlıq” adlı beynəlxalq konfrans müzakirə olunub
Hərbi Qənimətlər Parkına axın edən paytaxt sakinləri: Ölkəmizlə bir daha qürur duyduq - Trend TV-nin REPORTAJI
“Azərpoçt” MMC-nin Baş direktoru PTT rəhbəri ilə onlayn görüş keçirib (FOTO)
Azərbaycanın diplomatik mübarizədə qələbəsi döyüş meydanında Zəfərini şərtləndirən amillər sırasındadır - Vüqar Rəhimzadə
Ukrayna və Azərbaycan alternativ enerjinin istifadəsi potensialını artıra bilər
Qubadlıda yol tikintisi zamanı XVlll əsrə aid məscidi qanunsuz sökənlər cəzalandırılacaq
Somalidə avtobus partladılıb - 17 ölü
Azərbaycanla İtaliya arasında humanitar sahədə əməkdaşlıq xüsusi anlam daşıyır - Sevil Mikayılova
Qəbul imtahanında Vətən müharibəsi ilə bağlı suallar olacaq
Aprelin 15-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
BMT-nin ofisi Azərbaycanda humanitar fəaliyyəti dəstəkləmək üçün 2 milyon ABŞ dolları ayırıb (FOTO)
Ukrayna azad edilmiş ərazilərin bərpasında Azərbaycana kömək etməyə hazırdır - Baş nazirin müavini
Azərbaycan-Türkiyə gömrük məsələləri üzrə birgə komitənin iclası keçirilib (FOTO/ VİDEO)
Cəlilabadda reyd: sürücülər cərimələndi (FOTO)
YAP Gənclər Birliyinin üzvləri Hərbi Qənimətlər Parkını ziyarət edib (FOTO)
“Yaşıl Marafon” çərçivəsində Qubadlıda ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Neftçalada içməli su probleminin həlli üçün yeni layihənin icrasına başlanılır (FOTO)
Türk Şurası ölkələri futbol sahəsində əməkdaşlıq sazişi imzalayıb
30 il boyunca faydalı iş görməyən Minsk qrupunun indi məsləhət vermək haqqı yoxdur - Deputat
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlanıb
Azərbaycanda 2 293 nəfər COVID-19-a yoluxub, 31 nəfər vəfat edib
Birinci rübdə 30 min şəxsə e-qaydada fərdi hesab açılıb
AQTİ-nin regional sınaq laboratoriyaları səriştəlik proqramında yüksək nəticə göstərib (FOTO)
Azərbaycan və Ukraynanın əməkdaşlığı üçün bir sıra istiqamətlər mövcuddur - Baş nazirin müavini
Ermənistanla dövlət sərhədində daha bir hərbi hissə fəaliy­yə­tə başladı (FOTO)
Xızıda "Mitsubishi" yanıb
Hərbi Qənimətlər Parkına hansı marşrut avtobusları gedir? - BNA açıqladı
Şəhidlərimizin əziz xatirəsinə həsr edilmiş sərgi təşkil olunub (FOTO/VİDEO)
Yulğun kollarının məhv edilməsi ilə bağlı iş prokurorluğa göndərildi
Saatlı sakinindən 2 ədəd odlu silah götürülüb
Ramanada şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə mənzillər verildi (FOTO)
Türkiyə parlamentində Ermənistanın Azərbaycana hücumu zamanı qeydə alınan pozuntular müzakirə ediləcək
Türkiyə Liviyaya COVID-19-a qarşı vaksin göndərir (FOTO)
İşğaldan azad olunan ərazilərə ceyranlar buraxılacaq
“TURKUAZ” layihəsi çərçivəsində ilk ekspres konteyner blok qatarı Bakıya çatıb
Moody’s Bank Respublikanın reytinq üzrə proqnozunu iki pillə birdən yüksəltdi
Ukrayna Baş nazirinin müavini Ağdama gedib (FOTO)
Azərbaycanda nikah və boşanmaların sayı məlum olub
Azərbaycan və Belarus prezidentləri mətbuata bəyanatlarla çıxış ediblər (FOTO) (YENİLƏNİB)
Azərbaycan-Belarus sənədləri imzalanıb (FOTO)
Yeni doğulan körpələrin 53,2 faizi oğlandır
Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlanıb
Hesab.az fəaliyyətinin 10-cu ilini qeyd edir
Küçədə saxlanılan koronavirus xəstələri xəstəxanaya yerləşdirilib
Putin vaksinin ikinci dozasını vurdurub
UNEC təkrar ali təhsilə sənəd qəbulu elan edir
İranda koronavirusdan gündəlik ölüm halı 300-ü keçib
Azərbaycan Türkiyədən 100 milyon dollarlıq kimyəvi məhsul idxal edib
Cəmşid Naxçıvanski adına hərbi liseyin 50 illik yubileyi qeyd ediləcək - Sərəncam
Kiyevdə sərt karantin rejiminin müddəti uzadılıb
Xətai rayonunda küçələr abadlaşdırılır (FOTO)
Aleksandr Lukaşenko: Azərbaycan öz milli arzusuna çatmaq yolunda böyük addım atıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan-Belarus münasibətləri hər hansı problemlərdən tamamilə uzaqdır
"Sən tək deyilsən, biz səninləyik!" adlı psixoloji debat keçirilib (FOTO)
Beynəlxalq Maliyyə Korporasiyası ilə dənizdə külək enerjisi sahəsində əməkdaşlığa dair sənəd imzalanıb (FOTO)
Evini tərk edən daha 5 koronavirus xəstəsi aşkarlandı, 2 nəfərə cinayət işi başlandı
246 min fermerə payızlıq əkinlərə görə subsidiya ödənilib
Sabah 25 dərəcəyədək isti olacaq
Türkiyə ilk "hava-hava" tipli raketini sınaqdan keçirib (VİDEO)
Banka yaxınlaşmadan hesab açılması prosedurunu səmərəli etmək lazımdır - Assosiasiya rəhbəri
Mədəni və dini abidələrimizə qarşı erməni vəhşiliyi - ŞƏRH
“Elmlər Akademiyası” stansiyasında relslərdəki ağac şpallar dəmir-beton şpallarla əvəzlənir (FOTO)
Naqif Həmzəyev Çin səfiri ilə görüşüb (FOTO)
Mobil bankçılıq sahəsində islahatlar təkmilləşdirilir
Ermənilər Hərbi Qənimətlər Parkından dərs götürsünlər - Hərbi ekspert (VİDEO)
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşır
GiLTEX müştərilərini Sumqayıtda yeni magazasında salamlamağa hazırdır (FOTO)
Bütün xəbərlər