Türkmənistan qaz tədarükünün coğrafiyasını dəyişdirir –avropalı ekspertlər

Türkmənistan qaz tədarükünün coğrafiyasını dəyişdirir -avropalı ekspertlər

Azərbaycan, Bakı, 9 oktyabr /Trend, müxbir V.Javoronkova /

Türkmən qazının yeni ixracı yollarının axtarışı haqda bəyanat səsləndirməklə, prezident Qurbanqulı Berdıməhəmmədov Türkmənistana mühüm qaz tədarükçüsü olan ölkə mövqeyi verir və bu zaman "mavi yanacağın" tədarükü coğrafiyasını dəyişdirmək istəyir. Ekspertlər bu qənaətdədirlər.

Aşqabad türkmən enerji daşıyıcılarının perspektivli Avropa bazarlarına yeni çıxışı imkanlarını öyrənir. Bu barədə ötən həftə prezident Qurbanqulı Berdıməhəmmədov mətbuat konfransında bəyan edib və bu ölkənin yanacaq-energetika sahəsində siyasətinin türkmən enerjidaşıyıcılarının dünya bazarlarına sabit və uzunmüddətli əsasda çıxışının çoxvariantlı sisteminin yaradılması əsasında qurulduğunu qeyd edib.

"Bununla yanaşı biz bütün dörd coğrafi istiqamətdə mövcud olan marşrutların əvəzlənməsini deyil, onlara əlavə olunması prinsipindən çıxış edirik", - Türkmənistan prezidenti bildirib.

Bundan əvvəl türkdilli dövlət başçılarının İstanbul sammitində dövlət başçısı bildirmişdi ki, Türkmənistan real perspektivdə istənilən istiqamətdə, eləcə də "Nabukko" vasitəsilə Avropaya müxtəlif qaz ixracı layihələrinin həyata keçiriləcəyinə şübhə etmir.

Son vaxtlar türkmən liderinin belə bəyanatlarına tez-tez rast gəlmək olar.

Ekspertlərin fikrində, Berdıməhəmmədov onlarla Türkmənistanın regional və dünya qaz tədarükçüsü kimi imicini möhkəmləndirməyə çalışır.

"Türkmən lideri məhsulun ixracı coğrafiyasını dəyişmək məqsədilə öz ölkəsini mühüm qaz tədarükçüsü kimi irəli çəkməyə çalışır". Bu barədə Trendə Mərkəzi Asiya ölkələri üzrə avropalı ekspert Ben Cuda (Ben Judah) elektron poçt vasitəsilə məlumat verib.

Beynəlxalq münasibətlər üzrə Avropa Şurasının Araşdırmalar Mərkəzinin (ECFR) eksperti Cudanın fikrincə, indi bunun üçün uğurlu məqam yetişib. Belə ki, Yaponiya özünün Yaxın Şərqdən asılılığını azaltmağa səy göstərir, eləcə də, İrana qarşı tətbiq edilən sanksiyalar üzündən aparıcı Qərb firmaları bu ölkəni tərk etməyə çalışırlar.

Bu Türkmənistan üçün böyük imkanlar açır, - ekspert hesab edir. Cudanın sözlərinə görə, bundan başqa, Çində karbohidrogenlərə tələbat durmadan artır və Türkmənistan Qazaxıstanın Çinlə razılaşdıra bildiyi sövdələşmələrin bağlanılmasında maraqlıdır. Bu Astanaya Rusiyadan asılılığını azaltmağa və böyük gəlir əldə etməyə imkan verər.

Prezident Bediməhəmmədovun Xəzərin Türkmənistan sektorundan birbaşa Çin və İrana gedəcək yeni boru kəməri haqqında bəyanatı da bu yaxınlarda açılan böyük qaz yatağının (Yolotan) reklam kampaniyasının bir hissəsidir, - Cuda hesab edir.

"Bu, Türkmənistanın Rusiyadan siaysi və enerji məsələlərində asılılığından yaxa qurtararaq, ətraf dünyaya münasibətdə çoxvektorlu siyasətin uzunmüddətli evolyusiya tendensiyasının bir hissəsidir", - o deyib.

Rusiyanın Mərkəzi Asiya ölkələri üzrə eksperti Leonid Qusev də Türkmənistanın özünü güclü qaz dövləti kimi nümayiş etdirməsini hesab edir.

"Belə vəziyyət keçmiş prezident Saparmurat Niyazovun vaxtında olub və indi də belədir: ölkə qaz sahəsində müxtəlif istiqamətlər üzrə əməkdaşlıq etməyə hazırlaşır", - Trend-ə elektron poçtla Rusiya XİN-in Moskva Dövlət Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutunun beynəlxalq tədqiqatlar İnstitutunun baş elmi işçisi Qusev bildirib.

"Digər tərəfdən, Türkmənistanın Rusiya ilə kifayət qədər sıx münasibətləri var. Türkmən qazı Qazaxıstanın ərazisi vasitəsilə daxil olur. Eyni zamanda, bir il bundan əvvəl Türkmənistandan Özbəkistan və Qazaxıstan ərazisi vasitəsilə Çinə Transasiya qaz boru kəməri tikilib. Bundan başqa, Türkmənistan İrana qaz satır", - Qusev qeyd edib.

Aşqabadın Qərblə, xüsusilə Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığına gəldikdə isə, hələ bir il bundan əvvəl Türkmənistan nümayəndələri bildirmişdilər ki, onlar "Nabukko" layihəsinə daxil ola və bu boru kəməri ilə Avropaya qaz tədarük edə bilərlər. Belə ki, 2009-cu ilin iyulunda Prezident Bediməhəmmədov qeyd edib ki, ölkədə mal qazının artığı toplaşıb və o xüsusilə qeyd edib ki, bu qazın hamısı ölkə sərhədlərindəki istehlakçılara satıla bilər.

"Bütün bunlar bu sahədə müxtəlif layihələrin gerçəkləşməsi, o cümlədən "Nabukko" layihəsinin həyata keçməsi üçün imkan yaradır",- bu barədə Türkmənistan hökumətinin iclasında Berdıməhəmmədov deyib.

"Son zamanlar Türkmənistan "Nabukko" layihəsinə qoşula biləcəyini dəfələrlə bəyan edib. Və bu, çox güman ki, Avropa İttifaqı ölkələrinə qazın nəqli üçün əlverişli variantdır",- Qusev deyib.

Mərkəzi Asiyanın enerji məsələləri üzrə amerikalı ekspert Aleksandros Petersen belə hesab edir ki, Çin və Mərkəzi Asiya arasında boru kəmərinin olduğu bir vaxtda Türkmənistan digər potensial ixrac variantlarını axtarır.

Bu bəyanatları verərək Berdıməhəmmədov Türkmənistan üçün imkanları öyrənir, ekspert hesab edir.

"Biz nəzərə almalıyıq ki, Cənubi Qafqaz qaz kəməri və "Nabukko" ilə bağlı Transxəzər boru kəmərinin inşası indi az inanılan məsələdir. Bununla yanaşı, Türkmənistan Xəzər dənizi vasitəsilə təbii maye qazın nəqlini artırmaq istəyir",- bu barədə Trend-ə elektron poçtla ABŞ-ın Atlantik Şurasının Avrasiya mərkəzinin baş elmi əməkdaşı Petersen bildirib.

Türkmənistan hökumətinin nöqteyi-nəzərindən təbii maye qazla və ya digər surətdə "Nabukko"da iştirak respublikanın qazın xaricə satılması, eləcə də Xəzər dənizi vasitəsilə Azərbaycana neftin nəqli ilə bağlı siyasətini dəyişməyəcək, ekspert hesab edir.

Bundan əvvəl İtaliyanın "Eni" şirkəti ARDNŞ-ya (Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti) Xəzər vasitəsilə Türkmənistandan təbii maye qazın nəqli üzrə birgə layihənin gerçəkləşməsi barədə təklif etmişdi. Hazırda bu layihə tədqiqat mərhələsindədir.

"Bununla yanaşı, bu və ya digər əlamətlər Aşqabadın təbii resurslarını yaymasında fəal rolunu göstərir, -Petersen deyib,- bu, prezident Berdıməhəmmədovun ixrac layihələrinin gələcəkdə Türkmənistanın hüdudlarından kənarda enerji layihələrinə potensial cəlb olunması yolunda vacib addım olduğu barədə bəyanatını da təsdiqləyir".

Ermənilərin yeganə şansı bütün qondarma ərazi iddialarından imtina etməkdir - Əli Hüseynli
Ermənilərin yeganə şansı bütün qondarma ərazi iddialarından imtina etməkdir - Əli Hüseynli
Ermənistan yanlış siyasətinə, terrorçu və təxribatçı əməllərinə görə cavab verir - Deputat
Ermənistan yanlış siyasətinə, terrorçu və təxribatçı əməllərinə görə cavab verir - Deputat
"VICE News"un Ermənistanın Bərdəyə raket zərbəsi barədə reportajı beynəlxaq mükafata namizəd irəli sürülüb
"VICE News"un Ermənistanın Bərdəyə raket zərbəsi barədə reportajı beynəlxaq mükafata namizəd irəli sürülüb
Loading Bars
Xəbər lenti
ABŞ-da naməlum şəxs ticarət mərkəzində atəş açıb
Fransa bəzi ölkələrdən gələn qonaqlar üçün karantin tətbiq edib
Gürcüstanda 4,5 bal gücündə zəlzələ baş verib
İspaniya Kuboku: "Atletik" klubu bir ay ərzində ikinci dəfə finalda məğlub olub
Hindistanda koronavirus xəstələrinin müalicə olunduğu xəstəxanada yanğın olub
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 52 184 nəfər sağalıb
İngiltərə Kuboku: "Çelsi" "Mançester Siti"ni məğlub edərək finalına çıxıb
“Yaşıl Marafon” layihəsi çərçivəsində Bakıda ağacəkmə aksiyası keçirilib (FOTO)
Türkiyə sahillərində zəlzələ qeydə alınıb
Özbəkistan ilin sonuna qədər COVID-19-a qarşı öz peyvəndinin istehsalına başlaya bilər
"Bavariya"nın baş məşqçisi mövsümün sonunda komandadan ayrılmaq istədiyini açıqlayıb
Myanmada toqquşmalarda ölənlərin sayı 730-a çatıb
Böyük Britaniyada şahzadə Filipin dəfn mərasimi keçirilib
Sabirabadda ikimərtəbəli ev yanıb
"Twitter"in işində nasazlıq yaranıb
Ağacların kəsilməsi ilə bağlı şikayət araşdırıldı
2 gənc buza dırmanacaq, çayı keçəcək, dağda yatacaq... – AzTV-də maraqlı veriliş başlayır (VİDEO)
Gədəbəydə ikimərtəbəli evdə yanğın olub
Ermənilərin yeganə şansı bütün qondarma ərazi iddialarından imtina etməkdir - Əli Hüseynli
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Azərbaycanda 2 148 nəfər COVID-19-a yoluxub, 30 nəfər vəfat edib
Baş Prokurorluq və DİN birgə məlumat yayıb
Şirkət rəhbəri külli miqdarda dələduzluğa görə həbs edildi
Azərbaycanda bu sahələrdə daha yüksək maaş verilir
Ermənistan yanlış siyasətinə, terrorçu və təxribatçı əməllərinə görə cavab verir - Deputat
Azərbaycanda qaz hasilatı artıb
"VICE News"un Ermənistanın Bərdəyə raket zərbəsi barədə reportajı beynəlxaq mükafata namizəd irəli sürülüb
Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 100 illik yubileyi qeyd ediləcək - SƏRƏNCAM
Bakıda quldurluq: Pizza şirkətinin əməkdaşını hədələyib 500 manatını aldılar (VİDEO)
Milli Məclisin nümayəndə heyəti MDB PA-nın tədbirlərində iştirak edib (FOTO)
Azərbaycan qazı Avrasiyada qaz hasilatı artımının aparıcı qüvvələrindən biridir
2021 Formula 1 Azərbaycan Qran Pri yarışı ilə bağlı viza prosedurları sadələşdirilir - SƏRƏNCAM
İranda ötən sutka 21 min nəfər koronavirusa yoluxub, 319 nəfər ölüb
Ağdamda müasir tələblərə cavab verən heyvan kəsimi məntəqəsinin inşasına start verilib (FOTO/VİDEO)
Mingəçevirdə “Təmiz hava” aylığı çərçivəsində reyd keçirilib (FOTO)
Cəbrayıl rayonunun Daş Veysəlli kəndi (VİDEO)
Xətaidə kafeyə gedən, orada insanlarla görüşən koronavirus xəstəsi saxlanılıb (VİDEO)
Kritik informasiya infrastrukturunun təhlükəsizliyinin təmin edilməsi ilə bağlı Fərman imzalanıb
İşğalçılar Alban məbədlərini saxtalaşdırıblar, dağıdıblar - Alban-udi dini icmasının sədr müavini (VİDEO)
Azərbaycan parlament nümayəndə heyəti Sankt-Peterburqda Ulu öndər Heydər Əliyevin xatirəsini yad edib (FOTO)
Ermənilər Qarabağın hər bir kvadratmetrini saxtalaşdırmaq istəyib - Alban-Udi icmasının rəhbəri (VİDEO)
Kanalizasiya quyularının qapaqlarını oğurlayan şəxs saxlanılıb (FOTO)
İran Azərbaycana ticarət attaşesi göndərir
Qubada Türkiyə-Azərbaycan Qardaşlıq Parkı tikilir (FOTO)
Azərbaycan nefti bahalaşıb
Toyvo Klaar separatçı ilə görüş qərarı verərkən beynəlxalq hüququn prinsiplərini əsas götürməli idi - Ukraynalı ekspert
Bakıda evdən 80 min dollarlıq qızıl külçələr oğurlandı (FOTO/VİDEO)
BMT Qarabağın minalardan təmizlənməsi ilə bağlı Rusiyanın təklifini cavablandırmayıb - Şoyqu
Alban-Udi xristian dini icmasının üzvləri Tuğdakı qədim alban məbədində – Trend TV-nin REPORTAJI
Rusiyada bir gündə 398 nəfər koronavirusdan ölüb
Bu il 700 minə yaxın şəxsə sosial müavinət və təqaüd ödənilib
Bakıda yeni avtobus xətti istifadəyə verilir (FOTO)
Minsk qrupunun Qarabağ münaqişəsinin həlli ilə bağlı missiyası başlamamış başa çatdı - Əli Hüseynli
Qəbulda qohumbazlıq, korrupsiya tüğyan edirdi - Məleykə Abbaszadə
Sabah hava küləkli olacaq
YAP İdarə Heyətinin üzvü partiyanın fəal gəncləri ilə görüşüb (FOTO)
Bakıda 28 yaşlı gənci qatar vurub öldürməsi ilə bağlı cinayət işi açılıb
Çində kimya zavodu partlayıb
Şərqi Avropa portalında “Minalar, Qarabağ və Ermənistanda böhran” adlı məqalə dərc olunub
Qaradağda top mərmisi tapılıb (FOTO)
Karantini pozan repetitor saxlanılıb
Son üç ayda 17 uşaq övladlığa verilib
Masallıda yas mərasimi dayandırılıb, 7 nəfər cərimələnib (FOTO)
Milli Məclisin sədri beynəlxalq təşkilatları Ermənistana təsir göstərməyə çağırıb (VİDEO)
30 il susan Minsk qrupu ermənilərin məğlubiyyətini görəndə Azərbaycana təzyiqə başladı - Komitə sədri
Xırdalanda 6 şəhidin xatirəsinə bulaq kompleksi tikilib (FOTO)
Ötən gün 21 yanğın olub, 2 nəfər xilas edilib (VİDEO)
Alban-Udi dini icmasının üzvləri Tuğ kəndinə səfər ediblər (FOTO)
Qubadlıda ermənilərin qoyub qaçdığı döyüş sursatları aşkar edilib (VİDEO)
"Anglo Asian Mining" Azərbaycanda qızıl hasilatını 25 faiz azaldıb
Cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 38 nəfər saxlanılıb
Evdən antik samovar oğurlayan keçmiş məhkum saxlanılıb (FOTO)
Yeddi koronavirus xəstəsi ictimai yerlərdə saxlanılıb
İsraildə aktiv koronavirus xəstələrinin sayı 2 680 nəfərə düşüb
"AstraZeneca" kifayət qədər yüksək effektə malikdir - Bəzi şirkətlər böyük bir təbliğat oyunu aparır - AÇIQLAMA
Qazaxıstanda son sutkada koronavirusa 2 822 nəfər yoluxub
Azərbaycanda 3,6 bal gücündə zəlzələ olub
İranın uranı 60%-ə qədər zənginləşdirmək qərarı danışıqlara kömək etmir - Bayden
Kolumbiyada koronavirusun "Britaniya" ştammı aşkarlanıb
ÜST koronavirusun yayılmasının pik nöqtəyə çatacağı vaxtı proqnozlaşdırırdı
Britaniyada koronavirusa daha 2 596 nəfər yoluxub
Yaponiya Yay Olimpiya oyunlarından imtina etmək niyyətində deyil - Baş nazir
Peyvəndlərə bərabərhüquqlu əlçatanlıq təmin edilməyib - ÜST-nin rəhbəri
Bayden ABŞ-ın qaçqın qəbulu üzrə limitini olduğu kimi saxlayıb
Raul Kastro vəzifəsindən istefa verib
İtaliya mətbuatı: “Prezident İlham Əliyev: İtaliya yaxın dost və tərəfdaşdır”
"Qarabağ" Şahruddin Məhəmmədəliyevin vəziyyəti ilə bağlı son durumu açıqladı
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 56 510 nəfər sağalıb
Rusiya bir sıra ABŞ rəsmisinin ölkəyə girişinə qadağa qoyub
Dünyada ötən sutka koronavirusa 800 mindən çox yoluxma qeydə alınıb - ÜST
Azərbaycan reallıqlarını parlamentarilər səviyyəsində dünyaya çatdırmaq önəmli məsələdir - Arzu Nağıyev (VİDEO)
Gənc batutçularımızdan bu dəfə 1 dəst medal
BMT TŞ Liviyada monitorinq qrupunun yaradılması ilə bağlı qərar qəbul edib
Milli Məclisin Sədri Sahibə Qafarova MDB PA-nın 52-ci plenar iclasında çıxış edib (FOTO)
Qazaxıstanda Su-30SM qırıcısı qəzaya uğrayıb
Gürcüstanda koronavirusa daha 1077 nəfər yoluxub, 8 nəfər ölüb
Azad olunmuş ərazilərdə yaşıllığı bərpa etmək üçün bu ilin əkin planı 2 dəfə artırılıb
Suqovuşanın elektrik enerjisi ilə təchizatı yekunlaşmaq üzrədir
Azad edilmiş kənd ərazilərində vahid şəhərsalma əsaslandırılmasında layihə tapşırığını bu qurum hazırlayacaq - QƏRAR
Azərbaycan təkcə işğalçı orduya deyil, ermənilərin dünyadakı havadarlarına da qalib gəlib - Əli Hüseynli (Videolayihə)
Bütün xəbərlər