Azərbaycan, Bakı, 11 yanvar /Trend, müxbir Y.Ostapenko/
Avropa Komissiyasının rəhbər şəxslərinin bu həftə Azərbaycan və Türkmənistana səfərləri Aİ-nin "Nabukko" layihəsinin tezliklə həyata keçirilməsinə mane olan məsələləri həll etmək istəyindən xəbər verir. Alman ekspert Mixael Laubş belə düşünür.
"Qarşıdakı səfər o faktı bildirir ki, 2011-ci ildə Avropa Komissiyası və Avropa İttifaqı ümumilikdə danışıqlar yolu ilə "Nabukko" kəməri layihəsinin həyata keçirilməsi ilə bağlı problemləri həll etməyə səy göstərəcəklər ki, bu da layihəni mümkün qədər tez işə salmağa imkan verəcək", - Trend-ə telefonla Laubş qeyd edib.
Avropa Komissiyasının rəhbəri Joze Manuel Barrozu və energetika üzrə Avropa komissarı Günter Ottinger yanvarın 13-14-də Bakıda, yanvarın 15-16-da isə Aşqabadda olacaqlar. Aİ-nin Bakıdakı nümayəndəliyinin məlumatına əsasən, Azərbaycana səfər zamanı Avropa Komissiyasının rəhbəri enerji sektoru ilə kifayətlənməyəcək bir sıra sazişlər imzalayacaq.
Yanvarın əvvəlində növbəti mətbuat konfransında Barrozu əmin edib ki, "Nabukko" qaz boru kəməri layihəsi həyata keçiriləcək, bununla əlaqədar ekspertlər onun potensial qaz idxalçıları ölkələrinə - Azərbaycan və Türkmənistana səfərini bu məsələdə irəliləyişlə əlaqələndirirlər.
"Nabukko" Rusiyadan yan keçməklə təbii qazın Xəzər regionundan Azərbaycan, Gürcüstan, Türkiyə, Bolqarıstan, Macarıstan, Rumıniya və Avstriya vasitəsilə Avropa ölkələrinə nəqlini nəzərdə tutur.
Uzunluğu 3,3 min kilometr olan magistral artıq tikilən Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəmərinin davamı olacaq və ildə 20-30 milyard kubmetr qazın nəqli üçün nəzərdə tutulub. Layihə 7,9 milyard avro dəyərində qiymətləndirilir.
"Barrozunun və Ottingerin Bakı və Aşqabada səfəri zamanı Azərbaycan və Türkmənistandan gələcək qaz tədarükünə dair konkret sənədin imzalanacağını proqnozlaşdırmaq çətindir, - Avrasiya Tranzit Qrupunun prezidenti Laubuş hesab edir. - Lakin ilin əvvəlində Avropa İttifaqının yüksəkvəzifəli şəxslərinin belə səfəri öz-özlüyündə sübut edir ki, Aİ "Nabukko" layihəsinin həyata keçirilməsi məsələsində irəliyə getməyə hazırdır".
Qaz kəmərinin tikintisi 2011-ci ilə nəzərdə tutulub, ilk tədarüklərin 2014-cü ilə edilməsi planlaşdırılır. Boru kəmərinin maksimal gücü ildə 31 milyard kubmetr təşkil edəcək.
Layihənin işə salınması yolunda, xüsusilə də qaz tədarükü üzrə bəzi çətinliklər var.
Türkmənistan mütəmadi olaraq layihədə iştirak etməyə hazır olduğunu və bunun üçün lazımi qaz ehtiyatının olmasını bəyan edir. Lakin son qərar hələ ki alınmayıb.
"Türkmənistan "rəqqas taktikası" adlanan taktikaya üstünlük verir, - Laubş qeyd edib. - Hələ də məlum deyil ki, onun "Nabukko" kəməri layihəsində iştirak üçün kifayət qədər qaz ehtiyatı var və ya o, Avropa İttifaqı ilə yaxın əməkdaşlıq istəyi barədə siqnallar göndərməklə sadəcə olaraq Rusiyanı qorxutmaq istəyir".
Layihə iştirakçıları Avstriyanın OMV, Macarıstanın MOL, Bolqarıstanın "Bulgargaz", Rumıniyanın "Transgaz", Türkiyənin BOTAŞ və Almaniyanın RWE şirkətləridir. Onların hər biri bərabər paya - 16,67 faiz paya malikdir. Layihənin ümumi dəyərinin 30 faizi "Nabucco Gas Pipeline International" səhmdarları tərəfindən iştirak payı əsasında investisiya ediləcək, qalan 70 faiz isə kreditlər hesabına ödəniləcək.
Laubşun fikrincə, Avropa Komissiyası rəhbərinin Azərbaycan və Türkmənistana səfəri İraqda da böyük qaz ehtiyatlarının olduğunu nəzərə alaraq ondan xəbər verir ki, Aİ və Vyanadakı "Nabukko" konsorsiumu layihə üçün qaz tədarükündə ilk növbədə bu ölkələrə üstünlük verirlər.
İraq da böyük qaz ehtiyatlarına malikdir, lakin bu ölkədəki qeyri-sabit siyasi vəziyyət, Laubşun sözlərinə görə, Azərbaycan və Türkmənistana "yaşıl işıq" verir.
BP-nin məlumatına görə, Azərbaycanda qaz ehtiyatları 1,31 trilyon kubmetr, Türkmənistanda isə 8,1 trilyon kubmetr qiymətləndirilir.
Məqalənin yazılmasında V.Javoronkova iştirak edib.
