Türkiyə regionun super gücünə çevrilir - Trend News-un icmalçısı

Türkiyə regionun super gücünə çevrilir - Trend News-un icmalçısı

Rufiz Hafizoğlu - Trend Yaxın Şərq redaksiyasının rəhbəri

Son günlər dünya mediasında ən çox yer alan mövzulardan biri də Ankaranın xarici və daxili siyasətində əsasli islahatların aparılması və mövcud problemlərin həlli istiqamətində atılan addımlardır.

Aparılan islahatlardan biri də, 2009-cu ilin mayında Türkiyə Xarici Siyasət İdarəsinin Əli Babacandan daha təcrubəli və ideoloji baxımdan Türkiyədəki Milli Görüş hərakatına bağlı olan, keçmiş baş nazir Nəcməddin Ərbakanın yetirməsi olan Əhməd Davudoğluna keçməsi idi. Bu gün Türkiyə hakimiyyətinin qonşu dövlətlərlə qurmağa çalışdığı "sıfır problem siyasəti" məhz Davudoğlunun dəsti xətti ilə hazırlanmış bir siyasətdir. Xarici siyasət idarəsinin Davudoğluna təhvil verilməsindən sonra isə ölkənin xarici siyasətində daha böyük canlanma hiss olunmağa başladı. Anakara ilk növbədə prioritet olan qonşu dövlətlərlə və xüsusən də ərəb dövlətləri ilə əlaqələrini bərpa etməyə başladı, Baltikyanı dövlətlər, Yaxın Şərq və Qafazla bağlı siyasətinə yenidən nəzər saldı.

Bütün bunlarla yanaşı, Türkiyə Avropa İttifaqına üzv olması istiqamətində aparılan danışıqlarda öhdəliklərini daha aktiv yerinə yetirməyə başladı. Ankara qarşısında qoyulan tələblərdən biri də ölkədə demokratiya sahəsində islahatların aparılması idi. Türkiyə AKP-nin hakimiyyətinə qədər əsaslı demokratik islahatların şahidi olmamışdı və aparılan islahatlara sözün əsl mənasında Türkiyənin ehtiyacı var idi. Lakin bu islahatlar ölkənin Aİ-yə üzvlüyü üçün deyil, regionun super gücünə çevrilməsi üçün və AKP-nin həqiqətən də hər zaman xalqın yanında olduğunu göstərmək üçün edildiyi ehtimal olunur. Çünki Türkiyə Aİ qarşısında üzərinə götürdüyü bütün öhdəlikləri demək olar ki, yerinə yetirsə də, Aİ ölkəyə qarşı ikili standartlar tətbiq edirdi. Türkiyənin böyük potensial sahibi olmasına baxmayaraq, bəzi Avropa ölkələri rəhbərləri Ankaranı bu qurumda tam hüquqlu üzv görmək istəmirdilər. Fransa Prezidenti Nikola Sarkozi və Almaniya kansleri Angela Merkel Aİ-yə üzvü olan ölkələrin əksəriyyətinin Türkiyənin bu quruma qəbul edilməsinin əleyhinə olduğunu bildirmişdilər.

Bu çıxışlara cavab olaraq Baş nazir Rəcəb Tayyib Ərdoğan Aİ-ni ölkəsinə qarşı tutduğu mövqeyə görə sərt tənqid edərək, Türkiyəsiz Aİ-nin "Xristian klubu" olduğunu da bildirmişdi.

Bütün bunlara baxmayaraq, Türkiyə Aİ-yə "üzv olmaq üçün" islahatlara davam etdi.

Lakin ölkə Prezidenti Abdullah Gül də Fransaya səfəri zamanı maraqlı bəyanatla çıxış edərək, bəlkə də gələcəkdə Türkiyənin Aİ-yə üzvlükdən imtina edəcəyini və Norveçin yolu ilə gedəcəyini bildirdi.

Bütün bunlar Türkiyənin gec-tez Aİ-yə qarşı yeni alternativ bir qurum yaradacağının başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin Türkiyənin Aİ-yə alternativ bir ittifaq yatması Ankara üçün bir o qədər də əlverişli olmaz. Ankara isə regionda sözün əsl mənasında super gücə çevrilmək və bununla da Aİ-nin ona qarşı tətbiq etdiyi ikli standartlardan yaxa qurtarmaq niyyətindədir. Bunun üçün isə Ankaranın yetərincə potensialı var və ölkənin yürütdüyü xarici siyasət bunun yaxın bir zamanda reallaşacağını söyləməyə əsas verir.


Türkiyənin regiona və xüsusən də Yaxın Şərqə yönəlik siyasətində əsaslı dəyişiklik 2008-ci ildə regionun super gücü olan İsrailin Qəzzədə keçirdiyi hərbi əməliyyatlardan sonra başladı. Qəzzə hadisələrində Türkiyənin "yaxşı dost səhvi üzə deyər" prinsipini əsas gətirərək baş verənlərə rəsmi sərt mövqe bildirməsi ölkələr arasında əlaqələrin soyumasının başlaması ilə nəticələndi.

Türkiyənin Konya şəhərində, İsrail- ABŞ-Türkiyə üçtərəfli hərbi təlimlərin Ankara tərəfindən, xalqın istəyi ilə təxirə salınması isə İsrailin regionda ABŞ-dan ona daha yaxın olan Türkiyə kimi "müttəfiqdən" bir az da uzaqlaşması və meydanda tək qalması ilə nəticələndi.

Tel-Əviv-Ankara əlaqələrinin qeyri-rəsmi də olsa korlanması, daha əvvəllər pozulmuş və gərgin olan türk-ərəb münasibətlərinin bərpası üçün isə təkan oldu.

Rəsmi olaraq Ankara sadiq müttəfiqi olduğu İsrailin hər zaman terroru dəstəkləməkdə ittiham etdiyi Suriya ilə münasibətlərini normallaşdırdı və iki ölkə arasında olan viza rejimi ortadan qaldırıldı. Təbii ki, rəsmi Dəməşq də Türkiyə və demək olar ki, bütün region dövlətləri üçün təhlükə olan PKK probleminin həllində köməklik göstərəcəyini bildirdi.

Ankara-Bağdad münasibətlərinə gəlincə isə, bu, Ankara üçün həyati əhəmiyyətlidir. Çünki ölkələrarası münasibətlərin yaxşılaşması və Türkiyədə aparılan demokratik açılım siyasəti PKK terrorunun qarşısının alınmasında çox önəmlidir.

Bütün bunlarla yanaşı, Ankara-Bağdad əlaqələrinin yeni müstəviyə sövq edilməsi ilə, Türkiyə İraqda ABŞ qoşunlarının çıxmasından sonra gözlənilən yeni vətəndaş müharibəsinin qarşısını almış oldu. Təbii ki, ehtimal olunan müharibənin qarşısının alınmasında Ankaranın İraqdakı bütün siyasi qüvvələrlə əlaqələrinin yaxşı olması faktı da danılmazdır.

Bütün bunlardan əlavə isə, İraqdakı kürdlərin də ərəb dünyasından çox Türkiyəyə meyl etməsi faktoru var. Bir vaxtlar Türkiyəyə qarşı barışmaz mövqe nümayiş etdirən İraqın kürd administrasiyasının daha sonra Ankaraya qarşı fərqli mövqe sərgiləndiyinin də şahidi olmaq olar. Belə ki, kürd administrasiyasının lideri Məsud Bərzaninin köməkçilərindən olan Fuad Hüseynin maraqlı bəyanatla çıxış edərək, İraq şiələrinin İrana, sünnilərib ərəb dünyasına yönəldiyini, kürdlərin isə Türkiyə ilə ittifaq yaratmaq məcburiyyətində olduqlarını bildirdi. Bu bəyanatdan sonra isə administrasiyada adının açıqlanmasını istəməyən kürd rəsmisi oxşar bəyanatla çıxış edərək, müstəqilliyin iraq kürdlərinin haqqı olduğunu, lakin bu baş tutmayacağı təqdirdə, yeganə çıxış yolu kimi Mosul vilayətinin Türkiyə ərazisinə qatılmasını və beləliklə də kürdlərin Türkiyə vasitəsi ilə Aİ-yə çıxışının mümkünlüyünü bildirdi.

Təbii ki, rəsmi Ankaranın bu faktdan faydalanmaq imkanı olsa da, Türkiyənin İraqın ərazi bütövlüyünü təhlükə altına atacaq addım atması mümkün deyil. Ən real çıxış yolu isə Bağdadın razılıq verəcəyi təqdirdə, bu regionda azad iqtisadi zonanın yaradılmasıdır. Belə bir zonanın yaradılması isə, istər-istəməz Türkiyənin Kərkükdəki nəhəng ehtiyatlar da daxil olmaqla, İraqın şimal ərazilərində mövcud neft və təbii qaz ehtiyatlarını birbaşa əldə etmək imkanına malik olmasına səbəb olacaq ki, bu da Kərkükün dolayı yolla Türkiyənin nəzarətinə keçməsi ilə nəticələnəcək.

Ankaranın xarici siyasətində qərb və islam dünyası arasında balansli siyasət yütməsi və əldə olan bütün imkanlardan maksimum faydalanmaq istəyi, Türkiyənin gec-tez regionun super gücünə çevriləcəyini söyləməyə əsas verir.

Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 55 592 nəfər sağalıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 55 592 nəfər sağalıb
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 141,7 milyonu ötüb - ÜST
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 141,7 milyonu ötüb - ÜST
Çad prezidenti qiyamçılarla qarşıdurmada öldü
Çad prezidenti qiyamçılarla qarşıdurmada öldü
Loading Bars
Xəbər lenti
Polis Saatlı və Zərdabda əməliyyat keçirdi, silahlı şəxslər yaxalandı
Qubadlının Ulaşlı kəndi (VİDEO)
Bu həftə ünvanlı yardımın ödənilməsi nəzərdə tutulub - DSMF
Evini tərk edən daha 9 aktiv koronavirus xəstəsi saxlanıldı
Ermənistan üçtərəfli bəyanatın icrası əvəzinə, beynəlxalq ictimaiyyəti yanıltmağa çalışır - XİN
Azərbaycanda maliyyə hesabatı verən siyasi partiyaların sayı artıb
Bakıda binanın damında gənc qız meyiti tapılıb
Xaçmazda 3 otaqlı ev yanıb
Post-pandemiya dövründə fəaliyyətini dayandırmış hansı sahələr daha tez bərpa olunacaq? - ŞƏRH
Kanada ABŞ sərhədləri 21 aprelə qədər bağlı qalacaq
Aprelin 21-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Ağstafada yas mərasimi keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb (FOTO)
İsveçrədə İdman Gimnastikası üzrə Avropa Çempionatına start verilir
60 mindən çox şəxs Qarabağa qayıdış proqramı çərçivəsində keçirilən sorğuda iştrak edib
Gəncə yol polisi avtoxuliqanlıq edənlərə qarşı reyd keçirib (FOTO)
Aİ "COVİD-sertifikat"ları iyundan tətbiq edəcək
Suriyanın prezidentliyi uğrunda mübarizəyə ilk dəfə qadın qatılacaq
ABŞ-da sabiq polis Corc Floydun ölümündə təqsirli bilinib
Əfqanistana dair İstanbul konfransı təxirə salınıb
İngilitərə Premyer Liqası: "Çelsi" "Brayton"la heç-heçə etdi
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 55 592 nəfər sağalıb
Bakıda kirayə mənzillər ucuzlaşıb
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 141,7 milyonu ötüb - ÜST
Tovuzda birmərtəbəli ev yanıb
Samuxda yas mərasimi keçirmək istəyən şəxslər saxlanılıb
Əli Əsədov ilə Rusiya Hökumətinin sədri Mixail Mişustin arasında telefon danışığı olub
Avropa çempionatında güləşçimiz Turan Bayramov gümüş medal qazanıb
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan xalqı 101 il bundan əvvəl bizim əlimizdən alınmış Zəngəzura qayıdacaq
Prezident İlham Əliyev: Qarabağ zonasında da sənaye parkları olacaq
Ermənistan Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü tanımalı və revanşist düşüncələrdən əl çəkməlidir - Deputat
Prezident İlham Əliyev: Qaçaqmalçılıqla Rusiyadan Ermənistana külli miqdarda silahlar göndərilmişdir
Azərbaycan "Şərq tərəfdaşlığı" ölkələri arasında vahid rouminq məkanının yaradılması təşəbbüsünə qoşulub
Prezident İlham Əliyev: Biz Zəngəzur dəhlizini icra edəcəyik, Ermənistan bunu istəsə də, istəməsə də
Prezident İlham Əliyev: Erməni faşizmi bütün ölkələrdə olmuş faşizmlərin ən eybəcəridir
Prezident İlham Əliyev: Yaxın gələcəkdə Zəngilan rayonunda yeni hava limanının tikintisinə start veriləcək
SOCAR-ın Türkiyədəki neft-kimya kompleksinin satışlarının artımı proqnozlaşdırılır
Prezident İlham Əliyev: May ayının sonuna qədər Ağdamın baş planının ilkin versiyası təqdim olunacaq
Prezident İlham Əliyev: Bizim planlarımız Ermənistanı beynəlxalq məhkəmələrə verməkdir
Prezident İlham Əliyev: Tövsiyə etmişəm ki, Qarabağda buna oxşar təsərrüfatlar yaradılsın
Azərbaycan Prezidenti: Azad edilmiş ərazilərin elektrik təchizatı bu ilin sonuna qədər başa çatacaq
Prezident İlham Əliyev: Əlliyə yaxın aqroparkın yaradılması nəzərdə tutulur
Azərbaycan Prezidenti: Böyük aqroparkların yaradılmasının əsas məqsədi ərzaq təhlükəsizliyini təmin etməkdir
Prezident İlham Əliyev: Hacıqabul rayonunda həyata keçirdiyimiz işlərin nəticələrini görürük
Azərbaycan Türkiyədən təxminən 20 milyon dollarlıq avtomobil idxal edib
Bakıda torpaq qiymətləri bahalaşıb
“Dərs vaxtı”nda cədvələ uyğun mövzular təqdim olunub
Goranboyda mərasim iştirakçıları məsuliyyətə cəlb olunub
SOCAR-ın Kulevi terminalı vasitəsilə daşımaların həcmi açıqlanıb
Azərbaycanda ani buraxılış imkanı ilə rəqəmsal kartlar təqdim olunacaq
Karantin rejimini pozan Rəşad Dağlı məsuliyyətə cəlb edildi
Beynəlxalq humanitar hüquq mövzusunda seminar keçirilib (FOTO/VİDEO)
Prezident İlham Əliyevin Hacıqabula səfəri regionların inkişafına olan diqqətin əyani təzahürüdür
Havada toz dumanı müşahidə olunur
BTC vasitəsilə Türkiyəyə neft nəqli azalıb
SOCAR İstiqrazlarının növbəti faiz ödənişi həyata keçirilib
AŞ PA Cənubi Qafqazda dayanıqlı sülhün qurulması üçün dəstəyini təklif edə bilər
Maliyyə Nazirliyi “Sovetski” adlanan ərazidə yaşamış bir qrup sakinin iddialarına münasibət bildirib
İtkin düşən daha 2 hərbi qulluqçumuzun nəşi tapılaraq ailəsinə təhvil verilib
Vətən müharibəsində itkin düşən hərbçilərin sayı açıqlanıb
Silahlı Qüvvələrin Təlim və Tədris Mərkəzində elmi-praktiki seminar keçirilib (FOTO/VİDEO)
İtkin düşmüş hərbi qulluqçuların axtarış işləri davam etdirilir - Hərbi Prokurorluq
Aprelin 21-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Bir sıra ölkələrdən Azərbaycana quş və quş ətinin gətirilməsi qadağan edildi
Ermənistan 10 noyabr bəyanatının iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin canlandırılması ilə bağlı bəndinə əməl etmir - "Azernews"
Kunio Mikuriya: Azərbaycan gömrük xidmətinin informasiya texnologiyalarının tətbiqi sahəsində atdığı addımları alqışlayırıq (FOTO)
Məhkəmə həbsdə olan generalın vəsatətini rədd etdi
Bu ilin ilk rübündə ƏƏSMN-in e-xidmətlərinə 3,5 milyon müraciət qeydə alınıb
Nardarandakı daş karxanasının fəaliyyəti dayandırılacaq
Xalq Bank ilin ilk rübünün yekunlarını açıqladı
“Enactus Azərbaycan Yaz Məktəbi” layihəsi baş tutub (FOTO)
Abşeron yarımadasındakı göllərin abadlaşdırılmasına iş adamları cəlb ediləcək
Milli Məclisin növbəti plenar iclasının gündəliyi məlum oldu
Azərbaycanda COVID-19-a qarşı peyvənd olunanların SAYI açıqlandı
Azərbaycanda 2 197 nəfər COVID-19-a yoluxub, 34 nəfər vəfat edib
Bu il çaylara 6,3 milyon balıq buraxılacaq - Nazirlik
Bakıdakı kanalizasiya şəbəkələrinin təxminən 50-55 faizi mərkəzləşdirilməyib - Agentlik sədri
Bakı Avro-2020-nin daha çox matçını qəbul edə bilər
ETSN Bakıda ağac kəsilməsi ilə bağlı prokurorluğa müraciət edəcək
Clarivate Analytics şirkəti müəllimlərimiz üçün növbəti vebinar keçirib
Özünüməşğulluq proqramına cəlb olunanların sayı bu il 2017-ci ilə nisbətən 13,6 dəfə artacaq
İsmayıllıda məclis keçirilməsinin qarşısı alınıb
Maştağada 9 obyektin su təchizatı şəbəkəsinə qanunsuz qoşulması aşkarlanıb
Angela Merkel Qarabağdan danışdı
Çad prezidenti qiyamçılarla qarşıdurmada öldü
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Televiziyasına müsahibə verib (FOTO/VİDEO) (YENİLƏNİB)
Hər zaman partlamağa hazır bomba: Ermənistanın “Metsamor” təhdidi
KOBİA yanında İctimai Şuranın təşkilatçılığı ilə Azərbaycan-Türkiyə İş Adamları Forumu keçirilib (FOTO)
Zəngilanda Ermənistanla dövlət sərhə­dində yeni hərbi hissə fəaliyyətə başlayıb (FOTO)
Pakistan Azərbaycanın haqlı mövqeyini daim dəstəkləyir - HDQ komandanı
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda “Azərsun Şamaxı Aqropark”ın açılışında iştirak edib (FOTO)(YENİLƏNİB)
Güclü külək əsəcək - Xəbərdarlıq
İsrailli jurnalistlər Füzulidə ermənilərin tövləyə çevirdiyi Karvansarayda olublar (FOTO)
Prezident İlham Əliyev Hacıqabulda "Qarasu" yarımstansiyasının istismara verilməsi tədbirində iştirak edib (FOTO)(YENİLƏNİB)
UNEC ingilis dili müəllimləri üçün vakansiya elan edir
İranda sutka ərzində 395 nəfər koronavirusdan ölüb
Könül Nurullayeva Pakistanın nüfuzlu mətbu orqanında post-münaqişə dövrünün reallıqlarını əks etdirən məqalə ilə çıxış edib
Azərbaycanda qızıl ucuzlaşıb
Sabah 30 dərəcəyədək isti olacaq, külək əsəcək
Minaya düşüb gözlərini və ayağını itirən agentlik əməkdaşı: O ərazilərə icazəsiz getməyin - Trend TV-nin REPORTAJI
Bütün xəbərlər