Adaların Çinə verilməsi gələcəkdə Rusiayaya böyük fayda verəcək

Azərbaycan, Bakı, 17 iyul/ Trend , müxbir E.Tariverdiyeva, R.Ağayev/ Rusiyanın Amurdakı mübahisəli adaların bir hissəsini vermək barədə qərarı Çinlə mehriban qonşuluq münasibətlərinə malik olmağın Moskvaya faydalı olması ilə diktə olunub və onun əsasında, yəqin ki, praqmatik təsəvvürlər və Rusiyanın uzunmüddətli maraqları dayanır.

"Moskvanın Çinə böyük həcmdə Rusiya silahının satılmasından fayda əldə etmək kimi güclü siyasi maraqları var. Buna görə də Rusiya sərhədlər məsələsi üzrə Çinlə düşmənçilik yolu ilə öz mənfəətini təhlükə altına qoymağa meylli deyil", - Rusiya-Çin münasibətləri üzrə amerikalı ekspert Con Tkaçik (John J. Tkacik, Jr) hesab edir.

Növbəti həftənin əvvəlində RF XİN rəhbəri Sergey Lavrov rəsmi səfərlə Pekinə gedəcək. Burada tərəflər Amur çayındakı ada ərazilərinin bir hissəsinin birdəfəlik olaraq Çinə verilməsi məsələsini müzakirə edəcəklər. Bu barədə Moskva və Pekin arasında saziş hələ 2004-cü ildə imzalanıb.

Ekspertlərin rəyinə görə, Rusiya adaları verərək, ilk növbədə, Çinlə münasibətlərdə gələcək fayda barədə düşünür. "Söhbət ərazi güzəştlərindən getmir. Rusiyaya Çinlə mehriban qonşuluq münasibətlərinə, hər iki ölkə arasında  dəqiq  və hər iki tərəfin təsdiq etdiyi sərhədlərə malik olmaq faydalıdır və əgər bunun üçün bir neçə sərhəd dəyişdirilməsi zərudirirsə, o zaman bu, gələcəyə faydalı sərmayə kimi qəbul edilir", -  Moskvanın Karnegi Mərkəzinin eksperti Nikolay Petrov Trend - a bildirib.

Onun rəyinə görə, Rusiya-Çin sərhədi haqqında müqavilə və bu sərhədin hazırda dövlət səviyyəsində müəyyən edilməsi faktının özü Rusiya siyasətinin çox böyük nailiyyəti kimi qəbul edilir. Uzun illər ərzində bu, tənzimlənməmiş məsələ olub və sərhədin bir tərəfində azsaylı Rusiya əhalisinin, digər tərəfində isə, milyarddan çox çinlinin olması Rusiya hərbçi və siyasətçilərini narahat etməyə bilməzdi,- Petrov bildirib.

Ərazinin Çinə verilməsi barədə qərarın vaxtında qəbul edilməsi və Rusiya üçün faydalı olması ilə əlaqədar ekspertlərin rəyi eynidir.

Çin eksperti Zanq Jiadonqun (Zhang Jiadong) sözlərinə görə, Pekin və Moskva ərazi problemlərini vaxtında tənzimləmək qərarına gəliblər. Çinli ekspert hazırda həm Çin, həm də Rusiyada çoxlu tənqidi fikirlərin səsləndirildiyini qeyd edib. Politoloqun sözlərinə görə, bəzi çinlilər düşünürlər ki, Çin mübahisəli ərazilərin bir hissəsini həmişəlik itirəcək və rəsmi Pekini milli satqın kimi nəzərdən keçirirlər. Bəzi rusiyalılar  da öz hökumətlərinə münasibətdə eyni təəssüratdadırlar.

"Şəxsən mən düşünürəm ki, bu halda heç kəs itirməyəcək. Çin və Rusiya ərazi mübahisələrinin ən uğurlu modelini tapıblar", - Fudan Universitetinn (Şanxay) regional təhlükəsizliyə nəzarət üzrə Proqramının professoru Jiadonq elektron poçtla Trend -a bildirib.

Politoloqlar  da tarixən Çinə məxsus torpaqların yalnız kiçik bir hissəsinin verilməsinə dair vacib faktı qeyd edirlər ki, bu, sözsüz, Rusiyanın xeyrinədir.

Petrovun sözlərinə görə, çox konkret, yerli və kiçik ərazi dəyişdirmələri və sərhəd xətlərinin tamamilə bərabər başlağıncla müəyyən edilməsi haqqında söhbət gedir və bu ərazi dəyişdirmələrinin miqyası Çinin radikal təşkilatları tərəfindən nə zamansa səslənmiş həmin mümkün iddialara qarşı qoyula bilməz.

Amerikalı ekspert Tkaçik əmindir ki, Rusiya yalnız ərazi itirməyib, eyni zamanda, qazanıb.

"Rusiyanın  Çinə verdiyi həmin 174 kvadrat kilometr, əvvəlki kimi, Çinə gəmiçilik kanallarına çıxış vermir. Mən bunun Rusiya üçün "ərazi itkiləri" olmasını görmürəm", - Tkaçik hesab edir. Ekspert hesab edir  ki, Çinin tarixi ərazilərinin yarıdan az bir qədər hissəsini hədiyyə kimi qaytararaq, təsdiq etmək olar ki, Rusiya faktiki olaraq qazanıb.

Ekspertlər hesab edirlər ki, torpaqların verilməsi barədə qərara tarixi aspektdə təsir göstərib. Çinli ekspert Zanq Jiadonq vurğulayıb ki, Amur çayındakı bu adalar Rusiya və Çinin əraziləridir.

"Onlar iki ölkə arasında "mübahisəli ərazilərdir". Tarixi sübutlara və beynəlxalq hüquq normalarına əsasən, Amur çayındakı əksər adalar Çinə məxsus olmalıdır", - Jiadonq bildirib.

Tkaçik isə, hesab edir ki, ərazilər tarixən Çinə məxsusdur. Amerikalı ekspertin sözlərinə görə, ola bilsin ki, Rusiya XİN 1929 - cu ilin materiallarına yenidən baxıb və dərk edib ki, Rusiya adaları qanunsuz şəkildə işğal edib.

"Qırmızı Ordu 1929-cu ildə Ussuriya kanalı və Amur üzrə çay gəmiçiliyi üzərində Sovet İttifaqının nəzarətini və Mancuriya hücum etdiyi halda, Xabarovskun iri çay limanlarını müdafiə etmək mümkünlüyünü təmin etmək cəhdi ilə adaları işğal edib", - Tkaçik bildirib.

Moskva üçün isə, narahtlığa yeganə səbəb Çin tərəfdən Rusiya ərazilərinə hücum imkanı ola bilər.

Onun sözlərinə görə, Rusiya yalnız bu adalardan müharibədə istifadə edilə biləcəyini hesab edərsə, narahat ola bilər. "Çinin torpaq üzərindəki sərhəddən müdaxiləsi adaya - Böyük Ussuryskdan müdaxiləyə nisbətən daha asan olacaq. Xabarovsk şəhəri bilavasitə bu adaların yaxınlığında yerləşib və çinlilər adaları tutduqdan sonra onu Çinin hücumundan müdafiə etmək daha çətin olacaq", - Tkaçik əlavə edib.

Tarabarov adası və Böyük Ussuriysk adasının bir hissəsi 1991- ci ildən mübahisəli ərazi hesab edilib və bütün bu vaxt ərzində Rusiya və Çin arasında təqribən 4 km sərhəd xətti demarkasiya olunmamış qalıb ki, bu da iki ölkə arasında münasibətlərdə müəyyən gərginlik yaradıb.

"Çin və Rusiya rəhbərləri kifayət qədər müdrikdirlər və beynəlxalq hüququn əsasında "faktiki nəzarət" və "tarixi hüquqlar" arasında balansı saxlamağa məcbur olduqlarını anlayırlar. Onlar, həmçinin, öz ölkələrində tənqid və güclü müxalifətlə toqquşmaqdan çəkiniblər. Belə ki, əksər hallarda ictimaiyyətin tələbləri daim hökumət maraqlarından kənardadır", - Jiadonq bildirib.

Müəlliflə əlaqə saxlamaq üçün elektron ünvan: [email protected]   

Fəxrəddin Manafovun həyat yoldaşı vəfat edib
Fəxrəddin Manafovun həyat yoldaşı vəfat edib
Ərdoğan Qarabağ zəfəri və Xocalı qətliamı barədə serial çəkilməsini tapşırıb
Ərdoğan Qarabağ zəfəri və Xocalı qətliamı barədə serial çəkilməsini tapşırıb
Türkiyə ilə birgə Vətən müharibəsi haqqında film çəkmək niyyətindəyik - Nazir
Türkiyə ilə birgə Vətən müharibəsi haqqında film çəkmək niyyətindəyik - Nazir
Loading Bars
Xəbər lenti
Şəmkirdə 120 nəfərlik toy məclisinin iştirakçıları saxlanılıb (FOTO)
Reabilitasiya xidmətləri ilə təmin edilənlərin sayı üç dəfə artırılacaq
Zəngilan rayonunun Beşdəli kəndi (FOTO/VİDEO)
“GoldenPay” ASC-nin “Hesab Shop” layihəsinə Pirallahı Yüksək Texnologiyalar Parkının rezidenti statusu verilib
Yaponiyalı milyarder Aya uçuş üçün komanda toplayır
Tanınmış tarixçi alim koronavirusdan vəfat edib
Bərdədə avtomobil və heyvan oğruları saxlanılıb
Lahorda Xocalı soyqırımı qurbanları anılıb (FOTO)
Bayramqabağı karantin rejimi sərtləşdirilə bilərmi? - AÇIQLAMA
Azad olunmuş ərazilərə qanunsuz keçmək istəyən 9 nəfər saxlanılıb
"Mastercard" kartlarını sifariş vermək üçün banka getməyə ehtiyac olmayacaq
Bakıda avtomobil yanıb
Zəngəzurdan İrəvanadək bütün izlər məhv edilib - Erməni vandalizmi "Sahil Kərimli ilə Aktual" videolayihəsində
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Marketlərdə mobil telefonla ödəniş layihələri işlənilir
Əfv komissiyasının növbəti iclasının vaxtı bilindi
DOST mərkəzlərində 303 mindən çox şəxsə xidmət göstərilib
Azərbaycan nefti ucuzlaşır
Azərbaycanda peyvənd olunanların sayı 300 mini ötüb
Daha 3 qazi və bir şəhid atasının əməliyyat xərcləri qarşılanıb (FOTO)
Bakı metrosunda bu tarixdə qatarlar işə salınacaq
Dəmir yolları ilə ötən il 14 milyon tondan çox yük daşınıb
AÇG və Şahdəniz yatağı üzrə builki gəlirlər açıqlanıb
Bakının mərkəzində quzu gəzdirən şəxslərlə bağlı DİN-dən açıqlama
Erməni vandallarının dağıtdığı tarixi-dini abidələr yenidən bərpa edilir - Pərvin Kərimzadə
Futbol üzrə Avropa çempionatının başlamasına 100 gün qalır
FHN əməkdaşları vaksinasiya üçün könüllü müraciət edə bilərlər - Rəis müavini
Pandemiyaya görə ayrılan vəsaitlərin auditi aparılır - Palata sədri
Azercell müştəri təcrübəsinin idarə edilməsinə görə yeni mükafat qazanıb
Ermənistanda hakimiyyət dəyişikliyi 10 noyabr razılaşmasına təsir edə bilməz - SƏBƏBLƏR
Bu günə qədər 300-dən artıq FHN əməkdaşı vaksinasiya olunub
Unibank filialı yeni konseptdə və yeni ünvanda (FOTO)
Respublika fənn olimpiadalarının yarımfinal turu keçiriləcək
Bir gündə cinayətdə şübhəli bilinən 46 nəfər saxlanılıb
Bu məktəb də 1 həftəlik bağlandı (ƏLAVƏ OLUNUB)
FHN əməkdaşlarının vaksinasiyası aparılır (FOTO/VİDEO)
Gəncədə 40 min manatlıq narkotik dövriyyədən çıxarılıb (FOTO)
Dövlət qulluğuna imtahanda qadınların göstəriciləri daha yüksək olub - DİM
Milli Məclisin növbəti iclasının vaxtı məlum oldu
Pakistanın Baş qərargah rəisi Azərbaycanda səfərdədir
Azərbaycan ilə Türkiyə arasında bütün sahələrdə əməkdaşlıq inkişaf edir (FOTO)
Yaponiya 13 ölkədən giriş qaydalarını sərtləşdirəcək
Bu gün xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
Fəxrəddin Manafovun həyat yoldaşı vəfat edib
"SOCAR Türkiyə"də səhmdarlarımız üçün dəyər yaradan layihələri qarşıya məqsəd qoymuşuq (MÜSAHİBƏ)
ExxonMobil Sinqapurdakı filialında 300-ə yaxın işçini ixtisara salır
ABŞ-ın Rusiyadakı keçmiş səfiri Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin başçısı təyin edilir
Braziliyada ötən sutka cari ilin koronavirusdan maksimum ölüm hadisəsi qeydə alınıb
OPEC+ monitorinqində defisit fonunda aprel ayında neft hasilatındakı artım müzakirə ediləcək
ÜST: Dünyada ötən sutka koronavirusa 280 mindən çox yoluxma qeydə alınıb
ABŞ-nın Dövlət katibi Qətər XİN-in başçısı ilə Əfqanıstandakı vəziyyəti müzakirə edib
İngiltərə futbol çempionatı: "Mançester Siti" "Vulverxempton"a qalib gəldi
"Borussia" Almaniya futbol Kubokunun ilk yarımfinalçısı oldu
Cənubi Sudanda təyyarə qəzaya uğrayıb, bütün sərnişinlər həlak olub
Azərbaycanın internet seqmentində fişinq-hücumların sayı azalıb
Myanmada təxminən 1.3 min adam saxlanılıb
Türkiyədə son sutkada koronavirusdan 7 892 nəfər sağalıb
Azərbaycan mobil qurğular bazarında liderlər açıqlanıb
İtaliya Parlamenti tərəfindən qəbul edilmiş qətnamədə Azərbaycanın minalanmış ərazilərinin xəritələrinin verilməsi tələb olunub
2021-ci il Formula 1 Azərbaycan Qran Prisinin media akkreditasiya qeydiyyatı başlayıb (FOTO)
Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Od çərşənbəsi münasibətilə xalqımızı təbrik edib (FOTO)
Bakıda 4 marşrut xəttinin hərəkət istiqaməti dəyişdirilib
Övladınızın intihar səbəbi olmayın - AzTV (VİDEO)
Bakıda yaşayış binasında yanğın olub, bir nəfər xilas edilib
COVAX təşəbbüsü çərçivəsində ölkələrin müvafiq peyvəndlə təmin olunmasına dair verilən vədə əməl edilməyib - Agentlik
"SOCAR Turkey" IBM-in bulud texnologiyasından istifadə edəcək
Hansısa bir məktəbdə koronavirusa yoluxma olarsa, bütün tədris müəssisələri qapanmalı deyil - Ekspert
Azad edilmiş ərazilərdə torpaq sahələrinin inventarlaşdırılması başa çatıb
İşğaldan azad olunan ərazilərlə bağlı İqtisadi məsələlər üzrə İşçi Qrupun növbəti iclası keçirilib
Dövlətimizin vaxtında gördüyü tədbirlər nəticəsində ermənilərin təxribatı iflasa uğradı - Komitə sədrinin müavini
"Android" Azərbaycanın əməliyyat sistemi bazarında liderdir
COVAX təşəbbüsü əhəmiyyətini itirir: Ədalətsizlik və qeyri-bərabərlik...
Van Qoqun rəsminin eskizi rekord qiymətə satıldı
İordaniyadakı Azərbaycan diasporu Xocalı soyqırımı qurbanlarını yad edib
Ukrayna telekanalı Prezident İlham Əliyevin mətbuat konfransı barədə xüsusi reportaj yayımlayıb (FOTO/VİDEO)
Vətən müharibəsinin qəhrəmanlarından olan Camal Alxasova təqaüd kartı təqdim edilib (FOTO)
Perm şəhərində Xocalıya ədalət tələb edilib
Əfv komissiyası bu gün 100-dən artıq müraciətə baxıb
Füzuli rayonunun Üçbulaq kəndi (FOTO/VİDEO)
Almaniya və Niderlanddakı diaspor təşkilatları Xocalı soyqırımı ilə bağlı videokonfrans təşkil edib
Nyu-Yorkdakı Sultan Eyyub məscidində Xocalı soyqırımı qurbanları yad edilib (FOTO)
Müddətli həqiqi hərbi xidmət hərbi qulluqçularının ehtiyata buraxılması barədə sərəncam verildi
Kür çayının daşması nəticəsində zərər görən evlərə qaz verildi (FOTO)
Qlobal Jurnalistlər Şurasının sədri Mətbuat Şurasında olub (FOTO)
Beynəlxalq Qoşulmama Hərəkatı Modeli Simulyasiya Məşğələsi keçirilir - XİN
Martın 3-nə USD/AZN rəsmi məzənnəsi
Vətən müharibəsində şəhid olmuş hərbi qulluqçuların yenilənmiş SİYAHISI
Hərbi qulluqçuların maaşları artırıldı - RƏSMİ
"Azərpoçt"a yeni baş direktor təyin olunub
Vilyam Hacıyevin həbs müddəti uzadıldı
Ləğv edilən aviabiletlər yenidən təxsis ediləcək - AZAL
Bakıda dələduzluqda təqsirləndirilən saxta "general" azadlığa buraxılıb
Almaniya şirkətləri Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin bərpasında iştirak imkanlarını nəzərdən keçirir
Qanunsuz balıqçılıq göllərini harada gəldi yaradırlar - Nazirlik
Quş qripi xəstəliyinin Azərbaycanda yayılma riski artıb - AQTA (FOTO)
Azercell müştəri təcrübəsinin idarə edilməsinə görə yeni mükafat qazanıb
Türkiyəli mütəxəssislər Qarabağda AzTV ilə birgə film çəkəcək
Yaponiya portalı ermənilərin Azərbaycan torpaqlarında törətdikləri dağıntılar barədə videoreportaj hazırlayıb (FOTO)
Prezident İlham Əliyevin mətbuat konfransında səsləndirdiyi fikirlər İtaliya mediasının da diqqət mərkəzində olub (FOTO)
Magistraturaya qəbul imtahanının nəticələri elan olundu
Bütün xəbərlər