Fələstin: FƏTH və HƏMAS arasında nifaq mənbəyi - Trend News-un icmalçısı

Fələstin: FƏTH və HƏMAS arasında nifaq mənbəyi - Trend News-un icmalçısı

Arye Qut, Trend -un Qüdsdəki xüsusi müxbiri

Fələstinin bir-biri ilə düşmənçilik edən FƏTH və HƏMAS hərəkatları sülhə və vahid siyasi sistemin bərpasına hazırdırlar. Sülh danışıqlarının təşəbbüsçüsü kimi, münaqişənin nizamlanmasında vasitəçi rolunu üzərinə götürən Misir çıxış edir. Bütün Fələstin fraksiyalarının noyabr görüşündə təsdiq edilməsi nəzərdə tutulan təşəbbüs, iki illik iki hakimiyyətlilikdən sonra vahid milli birlik hökumətinin yaradılmasını nəzərdə tutur. Bu hökumət Qəzzə sektoru üzrə təcridin aradan qaldırılması, prezident və parlament seçkilərinə hazırlıq və güc strukturları üzrə islahatların aparılması ilə məşğul olacaq.

Ötən ilin iyununda HƏMAS, FƏTH tərəfdarları və İordan çayının Qərb sahili üzərində nəzarəti saxlayan Fələstin Milli Administrasiyasının rəhbəri Mahmud Abbası sıxışdırıb çıxardaraq Qəzzəni öz nəzarəti altına aldı. Sülh təşəbbüsünün təsdiq edilməsi və onun əməli olaraq reallaşdırılmasına başlamaq üçün Misir iri Fələstin təşkilatlarının konfransını çağırır.

Çevrlişədək koalisiya kabinetinin tərkibinə daxil olan və indiyədək parlamentdə əksəriyyət təşkil edən HƏMAS-dan ayrılma Mahmud Abbasa İsrail ilə sülh danışıqlarını bərpa etməyə imkan verdi və xarici donorların çoxmilyardlı yardımının daxil olamsına şərait yaratdı.

Qiyam HƏMAS üçün nəzarəti altında olan Qəzzənin təcrid olması və Qərb sahilində hərəkat fəallarının ümumilikdə həbsi ilə nəticələndi. FƏTH tərəfdarları da Misirin irəli sürdüyü təklifin nifaqın aradan qaldırmasına imkan verəcəyinə ümid edirlər. "Birləşdirici razılaşmaya nail olmaq üçün Misirin təsəbbüsünə söykənmək olar. Biz, FƏTH olaraq xalqa dialoqun uğurlu keçməsi üçün əlimizdən gələni edəcəyimizi vəd edirik", - deyə hərəkatın mətbuat katibi Fəhmi əz-Zəərir adından yayılan bəyanatda bildirilir.

Ərəb Dövlətləri Liqasının son iclasında ərəb dövlətləri Fələstin Milli Administrasiyasının ərazisini faktiki olaraq iki hissəyə parçalayan HƏMAS və FƏTH-ın fəaliyyətini kəskin şəkildə tənqid ediblər. Ümumi rəyə görə, bu, vahid və müstəqil Fələstin dövlətinin yaradılması perspektivini əhəmiyyətli dərəcədə uzaqlaşdırır.

Fələstinin əsas siyasi qüvvələri ilə aparılan məsləhətləşmələrin yekunu üzrə formalaşan təkliflər, həmçinin milli dialoq dövründə İsrail ilə barışığın saxlanılması, hökumət və seçkilərin müddətinin formalaşdırılması, israillilər ilə danışıqlar zamanı Fələstin Azadlıq Təşkilatının səlahiyyətlərinin saxlanılması da daxil olmaqla, mübahisəli məsələlərin həlli üçün dörd komitənin yaradılmasını nəzərdə tutur.

HƏMAS-ın da öz xüsusiyyətləri var: bu təşkilat ötən yüzilliyin 80-cı illərində "Müsəlman-qardaşlar" təşkilatının bir hissəsi kimi Əhməd Yasin tərəfindən Qəzzə şəhərində yaradılıb. Qəzzə ərzisində və İordan çaynın Qərb sahilində həmaslılar tərəfindən yayılan sosial xidmət sistemi bunun üçün mühüm alət ola bilərdi. Həqiqətən də, on illər ərzində əhali arasında HƏMAS-ın nüfuzu əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Və iki Fələstin təşkilatı arasında qarşıdurma nəzərəçarpacaq dərəcədə kəskinləşib.

Bir müddət Mahmud Abbas İsrail ilə sülh prosesinin qaydaya salınması strategiyası kontekstində bu təşkilata qarşı barışdırıcı siyasətin aparılmasına cəy göstərib. 2004-cü ilin sonunda məhz o, rəhbərliyi altında "yenilənmiş" FƏTH hərəkatının ekstremistlər üzərində asan qələbə qazanacağını güman edərək bu təşkilatın parlament seçkilərində iştirak etməsini təkid edib.

Fələstinlilərin ələ alınmış FƏTH-dən ümidinin kəsilməsi həlledici rol oynadı. HƏMAS muxtariyyətin qanunverici məclisində əksəriyyət qazandı. Və burada ümumi qanunauyğunluq ortaya çıxdı - necə ki, Əlcəzairdə, ondan əvvəl Misirdə mötədil rəhbərlər dini fundamentalçılarla razılığa gəlməyin mümkün olmamasını növbəti dəfə dərk etdilər.

Qələbə məqamından başlayaraq HƏMAS iqtisadi çətinliklər ilə qarşılaşdı. Birinci çətinlik ABŞ və bəzi Avropa ölkələrinin Fələstinə maliyyə yardımı göstərməkdən imtina etməsi ilə bağlı yarandı. İkinci çətinlik isə hakimiyyət itkisi ilə barışmağa hazır olmayan və ötən illərdəki seçkilərdə məğlubiyyətinə baxmayaraq Fələstində güclü qüvvə kəsb edən FƏTH partiyası ilə qarşılıqlı əlaqələrlə bağlı problem idi. Bir çox dünya ölkələrində HƏMAS hökumətinin tanınmaması amili, onu FƏTH ilə kompromisə getməyə vadar etdi. Lakin kompromis tapılmadı. Səudiyyə Ərəbistanı kralının vasitəçiliyi kömək etmədi. Təxribatlar nəticəsində Fələstin müxtəlif siyasi qüvvələrin idarə etdiyi iki hissəyə parçalandı.

Stabillik üçün əsas təhlükə Abbasın getməsi deyil, FƏTH-in öz liderini dəyişmək istəməməsidir. Abu Mazenin silahdaşları prezident seçkisinin parlament seçkisi ilə üst-üstə düşməsi ilə əlaqədar, onun bir il də öz postunda qalmasına imkan verən qanuna müraciət edirlər. HƏMAS qəti olaraq belə dəyişikliyə qarşı çıxır ki, bu da təəccüblü deyil: bir il ərzində Fələstin dövlətinin yaradılmasına kimi çox hadisə baş verə bilər. HƏMAS sözdə "milli birlik hökuməti"nin yaradılmasını dəstəkləməyə hazırdır. Bu birlik naminə tələblər də irəli sürülür ki, FƏTH ya bu tələbləri qəbul edəcək, ya da ki HƏMAS-a qarşı "son və qəti hücuma" keçəcək. İsrail kəşfiyyatı məhz bundan xəbər verir.

Buradan belə bir fərziyyə meydana çıxır ki, HƏMAS İsrail ilə barışığı kəsməyəcək, çox ehtimal ki, FƏTH ilə münasibətləri tam olaraq həll etmək üçün daha altı ay müddətinə uzadacaq. Koalisiyanın formalaşdırılması, iqtisadi böhran, Ağ Evdə hakimiyyət dəyişikliyi, ərəb vətəndaşların ölkədən çıxması və s. kimi problemlər olan bir vəziyyətdə, HƏMAS İsrailə nəfəs almaq imkanı verir.

Abbasın vəzifəsində bir il də saxlanılması üçün göstərilən səy, çox ehtimal ki, FƏTH və HƏMAS tərəfdarları arasınla yeni qarşıdurma yaradacaq. Bu müharibədə daha güclü olan qalib gələcək, daha doğrusu ya HƏMAS, ya da öz siyasi mövqeyini möhkəmləndirmək isəyən FƏTH radikal qüvvələri. Hətta Mahmud Abbas öz vəzifəsində qalsa belə, öz partiyasından olan radikallara qulaq asmalı olacaq. İsrail ilə münasibətlərin sülh yolu ilə nizamlanması üzrə danışıqlar prosesinin növbəti mərhləsində şərtləri məhz onlar diktə edəcəklər.

Bitkoin 4 faiz bahalaşıb
Bitkoin 4 faiz bahalaşıb
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun agent bankları tərəfindən verilən ipoteka kreditlərinin həcmi açıqlanıb
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun agent bankları tərəfindən verilən ipoteka kreditlərinin həcmi açıqlanıb
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun məcmu aktivləri 2 milyard manata yaxınlaşır
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun məcmu aktivləri 2 milyard manata yaxınlaşır
Loading Bars
Xəbər lenti
Yüklərin Azərbaycandan daşınması artıq yeni mərhələnin başlanmasının işarəsidir - Deputat
25 minə yaxın şagird məktəbdənkənar fəaliyyət üzrə onlayn dərslərdə iştirak edib
Türkiyə ilə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsi artıb
Paşinyan Putinlə görüşə nail ola bilmədi - Səfər ləğv edildi
Gəncə Şəhər Baş Polis İdarəsinə yeni rəis təyin edildi
Azərbaycanda 2 981 nəfər COVID-19-a yoluxub, 1 226 nəfər sağalıb, 31 nəfər vəfat edib
FHN-in Laçında yerləşəcək binasının lövhəsi hazırdır
Dekabrın 1-də manatın dollara qarşı məzənnəsi
Prezidentə yazırlar: Siz bu xalqın inamını özünə qaytardınız, onu bir yumruq kimi birləşdirdiniz
“Bərdə” gəmi-bərəsi təmirdən sonra istifadəyə verilib
Ombudsman beynəlxalq ictimaiyyətə müraciət edib
Pakistan Senatının üzvü, partiya sədri Prezident İlham Əliyevi təbrik edib
İran Qarabağın bərpasında iştirak etməyə hazırdır - Vitse-prezident
İraq Parlamentinin Baş katibi Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubu göndərib
Laçının qayıdışını böyük səbrsizliklə gözləyirik, o da qayıtsın, tam olaq, arzumuza çataq - Deputat
Roberto Karlos və gənc azərbaycanlı futbolçular - Onlayn dünya çempionatının püşkü atılıb
Azərbaycanda dosent koronavirusdan dünyasını dəyişdi
BNA 3,5 milyon manatlıq müqavilə imzalayıb
Azərbaycan dövlətçiliyinin islahatlar və zəfər mərhələsi
İtaliyanın daha iki bələdiyyəsindən Azərbaycana dəstək
Carlsberg Azerbaijan və AzərŞəkər şirkətləri əməkdaşlıq memorandumu imzalayıblar (FOTO)
Daha 107 ev şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə təqdim edildi (FOTO)
Erməni xalqı Paşinyanı bağışlamayacaq - Sabiq prezident
Dəmiryolçu şəhidlərimizi tanıyaq (FOTO)
Şəhid anası: Oğlum öz şəklinə baxıb dedi ki, bir gün bu şəkildə şəhid görəcəksən (FOTO)
İşğaldan azad olunan ərazilərə səfər etməyin - Baş Prokurorluqdan xəbərdarlıq (VİDEO)
PAŞA Bankın “Onlayn biznes krediti” məhsulu ilk beynəlxalq mükafatını aldı
Ermənistan təcavüzü nəticəsində həlak olan dinc sakinlərin sayı 98-ə çatdı - Prokurorluq
Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin onlayn iclası keçirilib (FOTO)
Yelo Bank-dan mikrokreditlərə tam yeni yanaşma
Yaşayış yerini tərk edən aktiv COVİD-19 daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanıb (FOTO/VİDEO)
İranda sutka ərzində 13 mindən çox şəxs koronavirusa yoluxub
“AccessBank” mülki müdafiə təlimlərini davam etdirir (FOTO)
Qazax sakinindən narkotik vasitə götürülüb (FOTO)
Bitkoin 4 faiz bahalaşıb
Şuşa yolunun minalardan təmizlənməsinə başlanılıb - ANAMA
Tərtərlə Suqovuşanı birləşdirən yol yaxın günlərdə istifadəyə veriləcək (ƏLAVƏ OLUNUB) (FOTO)
Azərbaycanda zərərsizləşdirilən minaların sayı açıqlandı
Şuşanın gəzməli-görməli yerləri haqqında video çarx hazırlanıb
İranlı alim necə öldürüldü? - Sui-qəsdin təfərrüatları
ANAMA-dan vətəndaşlara müraciət: Azad edilmiş ərazilərə getmək təhlükəlidir
İndiyə qədər Azərbaycanda minaların partlaması nəticəsində 535 mülki şəxs ölüb
İpoteka Fondunun bazasına yeni mənzillər əlavə olunacaq
Qarabağda dağıdılmış qəbiristanlıqlar, tövləyə çevrilmiş məscidlər gördüm - Məşhur fotoqraf (FOTO)
YARAT Müasir İncəsənət Məkanı “Öz adanı kəşf et” adlı sərgi layihəsini təqdim edir
Bakıda avtomobillərin qiyməti nə zaman ucuzlaşacaq?
Sərt karantin rejiminin qayıtmasını istəmiriksə, qaydalara əməl edək - Naqif Həmzəyev
ADA Universiteti "Mənim Qarabağım" mövzusunda onlayn mühazirələrə başlayıb (FOTO)
Yerevanda əsgər anaları yenidən toplaşdı
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun agent bankları tərəfindən verilən ipoteka kreditlərinin həcmi açıqlanıb
16 yaşlı Cavan - Xocalı soyqırımının daha bir itkini (VİDEO)
Moldova prezidenti hökuməti istefaya çağırdı
Yoluxma sayının artması səhiyyə sistemimizi çıxılmaz vəziyyətə sala bilər - Deputat
Səbaildə yeni elektron layihə (VİDEO)
Dekabrda bəzi ərazilərdə temperatur normadan yüksək olacaq - Aylıq proqnoz
Aztəminatlı tələbələrin təhsil haqqı ilə bağlı müraciətlərinin qəbulu sabah başa çatır
Koronavirusla bağlı 111 ictimai iaşə müəssisəsində pozuntu aşkarlandı (FOTO)
Karxanaların Kürə təsiri açıqlandı
Polşadakı Azərbaycan evində "Müzakirə Klubu" fəaliyyətə başlayıb (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Bu il fermerlərə 65 milyon manatdan artıq kredit ayrılıb
Evi tərk edən COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb (VİDEO)
Mövcud yoluxma səviyyəsi sərt karantinin tətbiqini qaçılmaz edir - XƏBƏRDARLIQ
Dillər Universitetində Çin arzusu Günü qeyd olunub
İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun məcmu aktivləri 2 milyard manata yaxınlaşır
Kaspersky satış zamanı onlayn təhlükəsizlik qaydalarını xatırladır
Təhsil naziri qəzada ölən tələbələrdən yazdı
Ağdaşda COVİD-19 xəstələrinə cinayət işi başlanılıb (FOTO)
Mərkəzi Bank depozit hərracının nəticələrini açıqladı
Bakı Ali Neft Məktəbinin 9 yaşı tamam olur
Rusiyada bir gündə koronavirusa 26 mindən çox yoluxma olub, 368 nəfər ölüb
Baydenin prezident seçilməsi Azərbaycana nə verə bilər? - Şərh
Kür-Araz ovalığında bataqlıqlar artır
Bu gün “Dərs vaxtı” verilişinin 2000-ci buraxılışı efirə gedib
Hotellərə ulduz veriləndə koronavirusla bağlı qoruyucu tədbirləri də nəzərə alınacaq - Yenilik
Sülhməramlılar üçün yüklərin Azərbaycan vasitəsilə daşınması ərazi bütövlüyümüzə hörmətin nümunəsidir - Deputat
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə bələdiyyələr necə təşkil ediləcək?
Bakıda kokain və ekstazi həblərinin satışı ilə məşğul olan şəxs saxlanılıb (FOTO/VİDEO)
Avstriyanın müdafiə naziri koronavirusa yoluxub
Tibb Universitetinin qəzada həlak olan tələbələri (FOTO)
“InvestAZ”dan dünya maliyyə bazarları ilə bağlı həftəlik analiz
Qazi Elçin Səmədov Bakıya gətirilib, əməliyyat olunacaq
Zərdabda evi tərk edən daha bir COVİD-19 xəstəsinə cinayət işi başlandı
Cəmiyyəti radikalların perspektivsiz tezislərinə yox, torpaqlarımızın azad edilməsi reallığına inanır - Ekspert
Daha 3 koronavirus xəstəsi saxlanılıb
Türkiyədən Azərbaycana avtomobil ixracı azalıb
Baş nazir Modi Hindistanı bütün dünyanın əzcaçısı olmağa ruhlandırır
Co Bayden ayağını sındırıb
Dağlıq Qarabağ və ətraf regionların bərpa olunan enerji resurslarından səmərəli istifadə qarşıda duran əsas prioritetdir - Pərviz Şahbazov (MÜSAHİBƏ)
Oğuzda qaydaları pozan koronavirus xəstəsi saxlanılıb
“Qərb demokratiyası”: Aysberqin görünən və görünməyən tərəfləri
BTQ-nin Qars Logistika Mərkəzində işlər yekunlaşıb (FOTO)
Bakının əsas magistrallarında sürət həddi endirildi
ATU-nun 3 tələbəsi qəzada həlak oldu, biri ağır yaralandı
Azərbaycanda hotellərə veriləcək ulduzlar beynəlxalq platformada da tanınacaq
Noyabrın 30-da xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
"Ağyoxuş" qızıl yatağı istismara verildi (FOTO)
Braziliyada koronavirusa yoluxanların sayı 6,3 milyon nəfəri ötüb
Kanadada əcnəbilər üçün ölkəyə giriş qadağası 21 yanvaradək uzadılıb
Bakıdan Naxçıvana yeni avtomobil yolu çəkilə bilər (ÖZƏL)
Bütün xəbərlər