İran öz nüvə proqramı ilə digər müsəlman ölkələri üçün fədakarlıq edir - İranın MAQATE-dəki nümayəndəsi (MÜSAHİBƏ)

İran öz nüvə proqramı ilə digər müsəlman ölkələri üçün fədakarlıq edir - İranın MAQATE-dəki nümayəndəsi (MÜSAHİBƏ)

Azərbaycan, Bakı, 14 aprel / Trend , D.Xatınoğlu/

Trend -un Fars redaksiyasının İranın MAQATE-dəki nümayəndəsi Əli Əsğər Sultaniyyə (Ali Asghar Soltaniyyeh) ilə eksklüziv müsahibəsi

- Aprelin 12-13-də ABŞ-da nüvə təhlükəsizliyi ilə bağlı konfrans keçirilib. Bu konfransın nəticəsini necə dəyərləndirirsiniz?

- İlk növbədə bildirməliyəm ki, ABŞ-da keçirilən nüvə təhlükəsizliyi konfransına ölkələr seçilib dəvət olmuşdu və digər tərəfdən, nüvə təhlükəsizliyi yeni mövzu və yeni təşəbbüs deyil. Neçə illərdir, bu məsələ MAQATE-də müzakirə olunur, İran və MAQATE-yə üzv digər ölkələr bu məsələni dəstəkləyirlər. Fikrimcə, ABŞ-da keçirilən nüvə təhlükəsizliyi konfransı siyasi bir şoudur və ABŞ-ın nüvə silahlarından ictimaiyyətin fikrini yayındırmaq məqsədi güdür. ABŞ yeni hərbi strategiyasını açıqladıqdan sonra bu konfransı keçirib. ABŞ öz nüvə silahlarını məhv etmək niyyətində deyil, bəlkə bu silahdan digər ölkələrə qarşı, o cümlədən, MAQATE-yə üzv İrana qarşı istifadə edəcəyi ilə hədələyir.

ABŞ  keçirdiyi bu konfransda çalışır ki, terroristlər və onların atom bombasına yol tapmaları mövzusunu araşdırsın. Bu məsələni çözmək bütün ölkələrin vəzifəsi və borcudur. Hamı terroristlərin atom bombasına yol tapmasının qarşını almağa borcludur.

-  ABŞ-da keçirilən "nüvə təhlükəsizliyi" konfransına İranın dəvət almamasını və İsrailin Baş nazirinin bu konfransda iştirak etməkdən imtina etməsini necə dəyərləndirirsiniz?

- Birincisi bildirməliyəm ki, ABŞ-ın özünün uran və plutoniumuna heç bir nəzarət yoxdur və bu maddələr ABŞ-dan İsrailə göndərilir. İranın bu konfransa dəvət almaması ilə bağlı, yenidən təkrar edirəm, bu konfransın qanuniliyi yoxdur, ona görə ki, dünyanın bir çox ölkələri bu konfransda iştirak etmirdilər. İsrailin bu konfransda iştirak etməkdən imtina etməsinə gəldikdə, deməliyəm ki, bu, İsrailin ikiüzlü oyunudur. İsrail əgər bu konfransda iştirak etsəydi, orada olan nüvə maddələri müzakirə olunacaqdı və bu, israillilərin xoşuna gəlməyəcəkdi. Digər tərəfdən, hazırda ABŞ İsraili dəstəkləyən bir nömrəli ölkədir və istəmir ki, bu konfransda İsrailin nüvə silahları məsələsi müzakirə predmetinə çevrilsin.

- ABŞ-da keçirilən konfrans MAQATE-nin nüvə silahının yayılmaması haqqında müqaviləyə (NSYM) (NPT) üzv ölkələrin müqaviləyə yenidən baxılması ilə bağlı keçiriləcək konfrans ərəfəsində baş tutub. Siz ABŞ-dakı konfransın NPT-yə yenidən baxılması ilə bağlı keçiriləcək konfransa təsiri haqda necə düşünürsünüz?

- Nüvə silahının yayılmaması haqqında müqaviləyə yenidən baxılması konfransı ərəfəsində İran və Bitərəf Dövlətlər Hərəkatına üzv ölkələr ABŞ-ı tənqid ediblər. NPT müqaviləsinə üzv ölkələrin bundanöncəki konfransı 2005-ci ildə keçirildi və müvəffəqiyyət qazanmadı. Ona görə ki, ABŞ ondan öncə 2000-ci ildə keçirilən konfransın tələblərinə (nüvə silahının yayılmaması barədə müqaviləyə dəyişikliklərlə bağlı) əməl etmək istəmirdi. 2000-ci ildə keçirilən konfransda nüvə silahlarının məhv edilməsi istənilmişdi və ABŞ buna baxmayaraq istəmirdi ki, bu məsələ 2005-ci ildəki konfransda yenidən müzakirə olunsun. Bu səbəbdən ki, məsələ ilə bağlı öz öhdəliklərinə əməl etməmişdi. Hazırda yenə də ABŞ atom silahı olmayan ölkələr və atom silahları olan digər ölkər tərəfindən bu məsələ ilə bağlı qınanmasından  narahatlıq keçirir.

- Lakin sizin dediklərinizə rəğmən, elə bu ay dünyanın 95 faiz atom silahlarına sahib olan ABŞ və Rusiya "START 2" müqaviləsini imzalayaraq, öz atom silahlarının sayını 1550-yə qədər azaltmağa razılaşdılar. Onların bu addımı beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən də müsbət dəyərləndirildi, bununla bağlı nə deyə bilərsiniz?

- Ötən həftə ABŞ-ın yeni strategiyasının mətnində qeyd olunan sözlər göstərir ki, ABŞ öz atom bombalarından əl çəkməyəcək və Rusiya ilə də razılaşmada öz nüvə bombalarının hamısının məhv olunmasını istəmir. ABŞ 1953-cü ildə Yaponiyanı bombaladıqdan bir neçə il sonra, BMT-nin iclasında "Sülhyönlü nüvə enerjisi" hamı üçün şüarını səsləndirdi. Obamanın siyasəti də elə bundan öncəkilər kimi ikili siyasətdir. Biz ümid edirdik, Nyu-Yorkda keçiriləcək NPT müqaviləsinə yenidənbaxılma konfransında nüvə təhlükəsi və nüvə bombalarının məhv olması ilə bağlı beynəlxalq səviyyədə vaxt qoyulacaq.

- İranda aprel ayının 17-18-də strateji kütləvi qırğın silahlarının yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə konfrans keçiriləcək. Fransa, Almaniya, ABŞ , Rusiya və Böyük Britaniya kimi ölkələr həmin konfransda iştirak etməyəcəklər. Bununla belə siz bu konfransın əhəmiyyətini necə dəyərləndirirsiniz? MAQATE rəhbərliyi bu konfransda iştirak edəcəkmi?

- Tehranda keçiriləcək konfrans, ilk növbədə, İranın xoşməramlılığının göstəricisidir və İranın kütləvi qırğın silahlarının məhvində ciddi şəkildə istəkli olmasna nümunədir. Bu konfrans diplomatik baxımdan bizim üçün çox əhəmiyyətlidir və lazım deyil ki, konfrans iştirakçıları hansısa bəyanat yaysınlar. Kütləvi qırğın silahlarının yayılmasının qarşısını almaqla bağlı məsələnin geniş şəkildə müzakirəyə çıxarılması və gündəlikdə olması bəs edir. İran bu konfransı keçirməklə qəti şəkildə elektrik enerjisi əldə etmək üçün öz nüvə proqramını davam etdirəcəyini və nüvə silahlarının məhv olmasını istədiyini bəyan edir. Konfrans iştirakçıları ilə bağlı biz bir çox ölkələrə dəvət göndərmişik və 60 ölkənin nümayəndəsi bu konfransda iştirak edəcək. MAQATE rəhbəri konfransa dəvət olunub, lakin ağır iş proqramına görə konfransda iştirak edə bilməyəcək. Onun əvəzinə bu konfransda MAQATE-nin nüvə silahlarının məhv olunması məsələləri üzrə yüksəkçinli rəsmilərdən biri iştirak edəcək. Eləcə də kütləvi qırğın silahlarının yayılmasının qarşısını almaq məsələləri üzrə rəisin müavini Tehrandakı konfransda iştirak edəcək. Eləcə də biz Bİtərəf Dövlətlər Hərəkatının sədrini konfransda iştirak etmək üçün dəvət etmişik və o, bu konfransda iştirak etməyi qəbul edib. Konfransın keçirilməsi özü-özlüyündə bir müvəffəqiyyətdir və göstərir ki, İran və digər sülhsevər ölkələr NPT müqaviləsinə yenidən baxılmasına dair keçiriləcək konfrans ərəfəsində nüvə silahlarının bütövlükdə məhvini istəyirlər. Bu konfrans sülhsevər ölkələrin nüvə silahlarından narahat olduqlarına dair siyasi bir mesajdır.

- MAQATE rəhbəri Yukya Amano öz yeni məruzəsində "İranın atom bombasına əl aparmağa çalışması ehtimalı" haqda narahatlıq keçirdiyini bəyan etmişdi. Siz bu məsələni necə dəyərləndirirsiniz?

- Bizim cənab Amanonun məruzəsinə bir neçə iradımız olub. Bir məsələni də deməliyəm ki, ötən 7 il ərzində ilk dəfədir, Bitərəf Dövlətlər Hərəkatına üzv ölkələrin 100 nümayəndəsi Amanonun İranın nüvə proqramına dair məruzəsini tənqid edib. Onlar inanırdılar ki, Amanonun məruzəsi balanslı deyildi. MAQATE-nin yeni rəhbəri öz məruzəsində elə məsələlərə toxunmuşdu ki, onların işinə çoxdan xitam verilib və ötən ildə İranın cavablandırdığı bəzi maddələrə toxunmuşdu. Əlbəttə, cənab Amano mənimlə söhbətində həmin maddələrin məruzədə yer alması ilə bağlı deyib ki, məruzə onun ilk məruzəsi olduğu üçün ümumiləşdirilmiş formada yayımlanıb və o özü də qəbul edir ki, bəzi məsələlər məruzədə təkrar olunub. İran həmişə elan edib ki, öz nüvə proqramını dayandırmayacaq və Qərbin sıxışdırmaları da heç bir nəticə verməyəcək. Qərb nüvə texnologiyasını inhisarında saxlamaq istəyir və İran onların qarşısında müqavimət göstərməklə fədakarlıq edir. Bunu ona görə edir ki, Qərb eyni mənzərəni digər müsəlman ölkələrinə də tətbiq etməsin. Qərb MAQATE-ni inkişafda olan ölkələrdə yoxlamalar aparmaq üçün öz qərargahına çevirmək istəyir.

Ordumuzun qələbələri azad edilmiş torpaqlarımızda Qafqaz Albaniyasının abidələrinin tədqiqatı üçün imkanlar yaradacaq -  İnstitut (FOTO)
Ordumuzun qələbələri azad edilmiş torpaqlarımızda Qafqaz Albaniyasının abidələrinin tədqiqatı üçün imkanlar yaradacaq - İnstitut (FOTO)
Zəngilan arxeoloji cəhətdən zəif tədqiq olunan rayonlarımızdandır - Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu
Zəngilan arxeoloji cəhətdən zəif tədqiq olunan rayonlarımızdandır - Arxeologiya və Etnoqrafiya İnstitutu
Ordubadda qədim abidələr aşkarlanıb
Ordubadda qədim abidələr aşkarlanıb
Loading Bars
Xəbər lenti
Hikmət Hacıyev Misirin "Al Ahram" qəzetinə müsahibə verib
Bakıda 554 küçə dezinfeksiya edildi (FOTO)
Ermənilər yerləşdikləri ərazilərdə daim etnik təmizləmə aparıb - Ekspert
Azərbaycan Ordusu tarix yazmaqda davam edir (VİDEO)
İranda ötən sutkada 296 nəfər koronavirusdan ölüb
Ermənistan öz ölkəsində də uşaqların yaşamaq haqqını əlindən alır (FOTO/VİDEO)
Ermənistan hərbi qüvvələri mülki əhalinin yaşadığı Goranboyun Meşəli kəndini hədəfə alıb
Qubadlı rayonunun işğaldan azad olunan kəndləri (VİDEO)
Azərbaycan QHT-ləri Ermənistanda uşaqların hərbi əməliyyatlara cəlb edilməsi ilə bağlı beynəlxalq təşkilatlara müraciət ediblər
Ermənistanın Zangilan, Qubadlı və Laçına hücumları təcavüz aktıdır - Hikmət Hacıyev
Gəncədə kilsədə 13 yaşlı Arturun anım mərasimi keçirilir (FOTO)
ABŞ da Ermənistanın terrorçu dövlət olduğunu bilir
Düşmən Ağdam, Tərtər və Ağcabədini atəşə tutur - MN
Vankuverdə yaşayan azərbaycanlılar Gəncədəki terror aktlarına etiraz etdi (FOTO)
Qarabağda öldürülən və hazırda vuruşan xarici muzdlular - ADLAR
Ermənistanda koronavirusa daha 2 314 nəfər yoluxub, 23 nəfər ölüb
İranlı general: Azərbaycan torpaqlarının işğaldan azad edilməsinə sevinirik
Ermənistanda qiymətlər artıb - Hərbi geyimlər 50% bahalaşıb
Azərbaycan Ordusu düşmənə qarşı yüksək dəqiqlikli silah növünü tətbiq edir - MN (VİDEO)
Azərbaycan Ordusu torpaqlarımızın azadlığı uğrunda rəşadətlə döyüşür (VİDEO)
Sabah 26 dərəcəyədək isti olacaq
Paşinyanın selfi çəkdirdiyi hərbi texnikalar bir-bir məhv edilir (FOTO)
13 yaşlı Rusiya vətəndaşının öldürülməsi erməni faşizminin növbəti təzahürüdür - Deputat
Prezident İlham Əliyev: Əgər müharibəyə mən başlamışamsa, niyə 17 il gözləyirdim
Baş Prokurorluq Ordu ilə bağlı qeyri-rəsmi video, foto və informasiya yayanlara xəbərdarlıq edib (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev: Biz Xankəndidə hərbi infrastrukturu hədəfə alırdıq, çünki hərbi bazalar, hərbi infrastruktur şəhərdə yerləşir
Prezident İlham Əliyev: Amerikada, Fransada, Rusiyada yaşayan erməniləri Dağlıq Qarabağdakı ermənilər maraqlandırmır
Prezident İlham Əliyev: Trampın münaqişənin həlli ilə bağlı gördüyü işlər beynəlxalq münasibətlərə tam uyğundur
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanın atəşkəsi pozması barədə sübut yoxdur, biz, sadəcə, cavab verdik
Prezident İlham Əliyev: Korrupsiya hər yerdə var və biz bununla mübarizə aparırıq
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycanda Türkiyənin dəstəklədiyi suriyalı silahlıların döyüşməsi daha bir feyk xəbərdir
Kaliforniyada Gəncə terroruna etiraz edilib (FOTO)
Prezident İlham Əliyev: Şuşada kilsədə baş verənlər ya səhv olub, ya da bizi günahlandırmaq üçün ermənilərin özləri tərəfindən törədilib
Fransa parlament heyətinin Ermənistana səfəri birtərəfli və qərəzli xarakter daşıyır - Hikmət Hacıyev
Prezident İlham Əliyev 90-cı illərdəki döyüşlər haqqında: Biz müharibədə məğlub olmamışdıq, biz döyüşü uduzmuşduq
Prezident İlham Əliyev: Vasitəçilər Dağlıq Qarabağa müstəqillik, yaxud muxtariyyət verilməsi ilə bağlı bizə heç bir plan təqdim etməyib
Azərbaycan Prezidenti: İkinci dəfə atəşkəs yalnız iki dəqiqə davam etdi və Ermənistan onu pozdu
Prezident İlham Əliyev: Hücuma başlayan Ermənistan idi, biz özümüzü müdafiə etməli və cavab verməli idik
Prezident İlham Əliyev ABŞ-ın “Fox News” televiziya kanalına müsahibə verib (FOTO)
Ölkə üzrə koronavirusa yoluxma statistikası açıqlanıb
Paytaxtda koronavirusa ən çox yoluxma bu rayondadır
Qazaxıstanda koronavirusa daha 152 nəfər yoluxub
İƏT fransalı islamofob siyasətçilərlə bağlı bəyanat yayıb
Döyüşlərdə uşaqlardan istifadə edən Ermənistan məsuliyyətə cəlb edilməlidir - Beynəlxalq qaydalar pozulub
Ermənistanda hərbidən yayınmaq üçün saxta Covid-19 arayışı satan həkim həbs olunub
MN xəbərdarlıq edir: Düşmənə hərbi sirr vermə! (FOTO)
Azərbaycanın qəhrəman övladları Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında ədaləti yenidən bərqərar edir - Yalçın Topçu
Düşmən itkilər vərərək geri çəkilib
Düşmənin məhv edilən hərbi təxnikası - SİYAHI
Qoşunlarımız Xocavənd, Qubadlı və Laçında düşmənə ciddi zərbə vurub - MN
Həbib Nurməhəmmədov UFC-də son döyüşünü keçirdiyini deyib
Samsung-un sədri vəfat edib
Nüvə Silahlarına Qadağa Müqaviləsi 22 yanvar 2021-ci ildə qüvvəyə minəcəkdir
Dünyada sutkada koronavirusa yoluxma sayında rekord artım qeydə alınıb
Moskvada koronavirusdan daha 68 nəfər ölüb
ANAMA cəbhəboyu ərazilərdə hərbi sursat, radiopelenqatorlar və mərmi qalıqlar aşkar edib (FOTO)
Həbib Nurməhəmmədov üçüncü dəfə UFC çempionu titulunu qorudu
Əfqanıstanda "Əl-Qaidə" liderlərindən biri zərərsizləşdirilib
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 313 mini keçib
Hərbçilərimiz koronavirusla bağlı çağırış etdi (VİDEO)
Fransa Ankaradakı səfirini geri çağırıb
Düşmənin döyüş texnikaları məhv edilib (VİDEO)
Hikmət Hacıyev: 15 yaşınadək uşaqların əsgər kimi istifadə olunması müharibə cinayətdir (VİDEO)
Ermənistan döyüşlərdə uşaqlardan istifadə etməyə davam edir (VİDEO)
Hikmət Hacıyev: Ermənilərin hədəfi kənd və mülki şəxslər idi (FOTO)
Ermənistanın xarici işlər naziri də Paşinyan kimi CNN-ə müsahibədə rəzil duruma düşdü - Politoloq
Rusiyanın Qazprom qülləsi Azərbaycan bayrağına boyandı (VİDEO)
Gəncədəki erməni terroru nəticəsində həlak olan Rusiya vətəndaşının xatirəsi yad edilib (FOTO)
Beynəlxalq təşkilatlar Ermənistanın münaqişədə birbaşa iştirakı barədə məlumatlandırılıb (FOTO/VİDEO)
MN: Aciz qalan düşmən dezinformasiya və təxribat xarakterli məlumatlar yayır
MN: Təslim olan ermənilərin üçüncü dövlətlərə keçməsi üçün şərait yaradılacaq
Almaniyada Gəncə terroruna qarşı etiraz yürüşü keçirilib (FOTO)
MN: Azərbaycan Ordusunun keçirdiyi əməliyyatların qarşısını almaq məqsədilə düşmən təxribata əl atır
Azərbaycan HHQ-i düşmənin hərbi texnikası və infrastrukturunu məhv edib
Video layihə: PREZİDENT. Müstəqillik. Təhlükəsizlik. Rifah 24.10.2020 tarixli bölüm
Prezidentə yazırlar: Erməni terrorçularına qarşı qətiyyətli mövqe göstərdiyinizə görə Sizinlə fəxr edirik
Düşmənin bölmələrimizə hücum cəhdinin qarşısı alınıb - MN
Milli Məclisin Sədri Fransa Milli Assambleyasının Sədrinə məktub ünvanlayıb
İslamabadın ən böyük alış-veriş mərkəzində “Ermənistan mülki əhalini qətlə yetirir. Erməni təcavüzünə son” adlı aksiya keçirilir (FOTO/VİDEO)
Paşinyanın ardınca Mnatsakanyan da CNN-də özünü biabır etdi
Bayrağımızı Şuşada, Ağdərədə və digər işğalda olan torpaqlarda dalğalandıracağıq - Azərbaycan hərbçiləri (VİDEO)
Rusiya XİN ermənilərin Gəncəyə raket atəşi nəticəsində həlak olan Rusiya vətəndaşı ilə bağlı məlumat yayıb
Gəncədə 10 qadın və 6 uşaq olmaqla 26 nəfər həlak olub - Baş Prokurorluq
"Amerikanın səsi" etdiyi səhvə görə üzr istədi (FOTO)
İşğal olunmuş ərazilərdəki dinc əhaliyə hərbi obyektlərdən uzaq durmaq tövsiyə edilir
Ermənilərin atəşi nəticəsində həlak olan mülki şəxslərin sayı 65-ə çatdı
Parisdəki Azərbaycan Evinin rəhbəri Dağlıq Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı “Sputnik Frans” a müsahibə verib
Ermənistan ərazisindən Azərbaycanın ərazisinə hücumların edilməsi növbəti hərbi təcavüz aktıdır - Hikmət Hacıyev
Qax və Zaqatalanın giriş-çıxışlarında karantin postları qurulub (FOTO)
Ballistik raketləri mülki insanlara qarşı atan Ermənistan hakimiyyətinin əməlləri hərbi cinayətdir - Deputat
Rusiya səfirliyi Ermənistanın Gəncəyə raket atəşi nəticəsində ölən yeniyetmə ilə bağlı məlumat yayıb
Dövlət başçısının müxtəlif televiziya kanallarına, qəzetlərə verdiyi müsahibələr tarixi əhəmiyyətə malikdir - Hikmət Babaoğlu
Artilleriya bölmələrimiz düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirməyə davam edir (VİDEO)
Ağlını itirmiş rəhbər və ya Paşinyanın “parkinson xəstəliyi”
ABŞ-da koronavirus vaksininin sınaqları bərpa olunub
Azərbaycan əsgəri beynəlxalq hüquqla müəyyən edilmiş normalar çərçivəsində davranır - Müdafiə Nazirliyi
Ermənistan növbəti itkilərini açıqlayıb - SİYAHI
Şəhid olmuş hərbçilərin və müharibədən zərər çəkmiş şəxslərin kreditləri silinəcək
Düşmənin daha bir PUA-sı məhv edilib
Qarşı tərəfin məqsədi Azərbaycan Ordusunu Ermənistan ərazisinə atəş açmağa təhrik etməkdir - Hikmət Hacıyev
Bütün xəbərlər