Bakı. Trend:
İsveçrə Konfederasiyası Federal Şurasının üzvü, Federal Xarici İşlər Departamentinin rəhbəri və ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri İqnasio Kassisin Azərbaycana səfəri həm ikitərəfli münasibətlər, həm də çoxtərəfli diplomatiya baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Bu fikirləri Trend-ə açıqlamasında Azərbaycan-İsveçrə parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəri, Milli Məclisin Beynəlxalq münasibətlər və parlamentlərarası əlaqələr komitəsinin üzvü, deputat Rizvan Nəbiyev deyib.
Deputatın sözlərinə görə, səfər Azərbaycan-İsveçrə münasibətlərinə yeni siyasi impuls verən, qarşılıqlı etimadı gücləndirən və əməkdaşlıq istiqamətlərini genişləndirən mühüm diplomatik hadisə kimi qiymətləndirilə bilər.
O xatırladıb ki, İsveçrə Azərbaycanın müstəqilliyini ilk tanıyan dövlətlərdən biri olub. Belə ki, rəsmi Bern hələ SSRİ-nin rəsmi süqutundan əvvəl - 23 dekabr 1991-ci ildə Azərbaycanın müstəqilliyini tanıyıb, iki ölkə arasında diplomatik münasibətlər isə 21 yanvar 1992-ci ildə qurulub.
R.Nəbiyev qeyd edib ki, gələn il diplomatik münasibətlərin qurulmasının 35 illiyi tamam olur və ötən dövr ərzində formalaşan əməkdaşlıq siyasi, iqtisadi və humanitar əlaqələrin inkişafı üçün möhkəm təməl yaradıb.
Onun sözlərinə görə, Prezident İlham Əliyev indiyədək İsveçrəyə 21 işgüzar səfər edib və beynəlxalq Davos İqtisadi Forumunun daimi iştirakçılarından biridir. Prezident İlham Əliyev sonuncu dəfə bu ilin yanvarında Davos Forumunda iştirak edib.
Deputat bildirib ki, Kassisin səfəri iki ölkə arasında siyasi dialoqun intensivləşməsi və qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni imkanların yarandığını nümayiş etdirir.
ATƏT-in yeni mərhələdə regiona yanaşması
Deputatın fikrincə, Kassisin ATƏT-in fəaliyyətdə olan sədri kimi Bakıya səfəri təşkilatın Cənubi Qafqazda davamlı sülh və sabitliyin möhkəmləndirilməsinə verdiyi əhəmiyyətin göstəricisidir.
R.Nəbiyev diqqətə çatdırıb ki, ATƏT-in Minsk Qrupunun və ümumilikdə Minsk prosesinin 2025-ci ildə de-fakto və de-yure başa çatmasından sonra təşkilatın fəaliyyətdə olan sədri ilk dəfə Azərbaycana və regiona səfər edir.
Onun sözlərinə görə, bu səfər Azərbaycan və Ermənistanın artıq bir ilə yaxındır sülh şəraitində yaşadığı yeni siyasi reallıqlar fonunda baş tutur.
“Bu səfər həm də Prezident İlham Əliyevin sülh və yeni əməkdaşlıq modelinin, onun nəticələrinin həm İsveçrə, həm də ATƏT tərəfindən dəyərləndirilməsidir”, - deyə deputat vurğulayıb.
O əlavə edib ki, səfər İsveçrənin Azərbaycanın Cənubi Qafqazda sabitlik, əməkdaşlıq və beynəlxalq hüquqa əsaslanan sülh gündəliyinə verdiyi önəmi də nümayiş etdirir.
Orta Dəhliz və Azərbaycanın artan geoiqtisadi rolu
Deputat bildirib ki, torpaqların işğaldan azad edilməsindən sonra Azərbaycanın regional təhlükəsizlik, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat-kommunikasiya layihələri və Orta Dəhlizin inkişafındakı rolu əhəmiyyətli dərəcədə artıb.
Onun sözlərinə görə, bu amil Avropa ölkələri, o cümlədən İsveçrə üçün həm birbaşa iqtisadi əməkdaşlıq, həm də tranzit imkanları baxımından yeni perspektivlər yaradır.
R.Nəbiyev qeyd edib ki, İsveçrənin Azərbaycanla siyasi dialoqu genişləndirməsi Avropanın enerji təhlükəsizliyi prioritetləri və Xəzər regionunun artan geoiqtisadi əhəmiyyəti ilə üst-üstə düşür.
Deputat vurğulayıb ki, İsveçrənin neytrallıq siyasəti, humanitar diplomatiya və beynəlxalq vasitəçilik təcrübəsi regionda etimadın möhkəmləndirilməsi və dayanıqlı sülhün təşviqi baxımından əlavə siyasi dəyər yaradır.
O əlavə edib ki, İsveçrə dənizə çıxışı olmayan ölkə kimi Orta Dəhlizin inkişafında maraqlıdır və sabit, şaxələndirilmiş ticarət marşrutları ilə Azərbaycanın etibarlı tərəfdaş olması uzunmüddətli iqtisadi inkişaf üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Deputat logistika, infrastruktur və rəqəmsallaşdırma sahələrində əməkdaşlıq potensialının böyük olduğunu bildirib.
“Bu baxımdan nazir Kassis Cenevrədə yerləşən “Mediterranean Shipping Company” (MSC) şirkətinin ötən il Bakıda nümayəndəlik açmasını Azərbaycanın regional nəqliyyat mərkəzi kimi roluna artan marağın bariz nümunəsi kimi xüsusi vurğulayıb”, - deyə o qeyd edib.
İqtisadi əlaqələrin yeni inkişaf istiqamətləri
Deputatın sözlərinə görə, İsveçrə Azərbaycanın İtaliya, Türkiyə, Rusiya və Çindən sonra beşinci ən böyük ticarət tərəfdaşıdır.
O bildirib ki, Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatına əsasən, 2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 1 milyard 773 milyon ABŞ dolları təşkil edib ki, bu da Azərbaycanın ümumi xarici ticarət dövriyyəsinin 3,6 faizinə bərabərdir.
R.Nəbiyev qeyd edib ki, bu göstərici əvvəlki illə müqayisədə artsa da, iqtisadi münasibətlərin potensialı bundan daha böyükdür.
“Hazırkı iqtisadi əlaqələr əsasən enerji sektorunda cəmləşib və gələcək mərhələdə onların şaxələndirilməsi vacibdir”, - deyə o bildirib.
Deputatın sözlərinə görə, Azərbaycanın iqtisadi şaxələndirmə siyasəti, sənaye parkları, Ələt Azad İqtisadi Zonası, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr, həmçinin Orta Dəhliz üzrə artan tranzit imkanları İsveçrə şirkətləri üçün yeni investisiya perspektivləri yaradır.
O bildirib ki, İsveçrənin innovasiya, yüksək texnologiyalar, maliyyə xidmətləri və sənaye sahəsində topladığı təcrübə əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün əlverişli zəmin formalaşdırır.
Deputat yüksək texnologiyalar, süni intellekt, rəqəmsal iqtisadiyyat, "fintech", biotexnologiyalar, əczaçılıq, tibbi texnologiyalar, ağıllı kənd təsərrüfatı, qida emalı və startap ekosistemini perspektivli əməkdaşlıq istiqamətləri kimi göstərib.
Onun fikrincə, İsveçrə texnologiya şirkətləri ilə Azərbaycanın sənaye parkları arasında birgə tədqiqat və inkişaf (R&D) mərkəzlərinin yaradılması, texnologiya transferi proqramlarının həyata keçirilməsi və vençur kapitalı fondlarının birgə maliyyələşdirilməsi real əməkdaşlıq imkanları yaradır.
Maliyyə və insan kapitalı sahəsində yeni imkanlar
Deputat qeyd edib ki, Azərbaycan və İsveçrə uzun illərdir Bretton-Vuds institutları çərçivəsində sıx əməkdaşlıq edir və Azərbaycanın İsveçrənin rəhbərlik etdiyi qrupda təmsil olunması qarşılıqlı etimadın göstəricisidir.
Onun sözlərinə görə, bu əməkdaşlıq müntəzəm siyasi dialoq, koordinasiya və texniki tərəfdaşlıq üçün əlverişli şərait yaradır.
R.Nəbiyev bildirib ki, İsveçrə bankçılıq, aktivlərin idarə olunması və yaşıl maliyyələşdirmə sahəsində dünyanın aparıcı mərkəzlərindən biridir.
Deputat yaşıl istiqrazların emissiyası, dayanıqlı investisiya fondlarının yaradılması və rəqəmsal maliyyə xidmətlərinin inkişafı üzrə birgə layihələrin Azərbaycanın maliyyə bazarına mühüm töhfə verə biləcəyini deyib.
O əlavə edib ki, peşə təhsili və insan kapitalının inkişafı da əməkdaşlığın perspektivli istiqamətlərindəndir.
R.Nəbiyev bildirib ki, İsveçrənin dual peşə təhsili modeli, universitet-sənaye əməkdaşlığı və tətbiqi elmi-tədqiqat institutlarının təcrübəsi Azərbaycanda yüksəkixtisaslı mühəndis, İT mütəxəssisi və texniki kadrların hazırlanmasına ciddi dəstək verə bilər.
Deputatın sözlərinə görə, birgə təhsil proqramlarının, innovasiya laboratoriyalarının və texnologiya inkubatorlarının yaradılması bu sahədə mühüm nəticələr verəcək.
Sonda R.Nəbiyev vurğulayıb ki, gələcək mərhələdə Azərbaycan-İsveçrə iqtisadi münasibətlərinin əsas inkişaf xətti ənənəvi enerji əməkdaşlığından innovasiya, rəqəmsal transformasiya, yaşıl texnologiyalar, logistika, maliyyə xidmətləri və insan kapitalının inkişafına doğru genişlənəcək.
“Belə bir model yalnız ticarət dövriyyəsinin artmasına deyil, həm də yüksək əlavə dəyər yaradan uzunmüddətli strateji iqtisadi tərəfdaşlığın formalaşmasına xidmət edəcək”, - deyə deputat əlavə edib.
