Azərbaycanda yol qəzaları: yeni sistemlə insan həyatını qorumaq mümkündür

Azərbaycanda yol qəzaları: yeni sistemlə insan həyatını qorumaq mümkündür

Azər Əhmədbəyli, Trend Analitik Mərkəzinin eksperti

Azərbaycan Dövlət Yol Polisinin məlumatına əsasən, 2011-ci ilin 9 ayı ərzində ölkədə 2559 yol qəzası baş verib. Nəticədə 840 nəfər ölüb, 2762 nəfər isə yaralanıb. Dünya təcrübəsi göstərir ki, bu dəhşətli statistikanı xeyli dərəcədə azaltmaq olar.

Həkimlər deyirlər ki, yol qəzasından sonrakı 1 saat ərzində ağır yaralanan şəxsə tibbi xidmətin göstərilməsi həyati əhəmiyyət daşıyır və xəsarət alanların sağ qalmaq şanslarını xeyli artırır. Bir çox ölkələrdə tətbiq edilən yol qəzalarının avtomatik aşkar edilməsi sistemi məhz yol qəzasının baş vermə anı ilə xəsarət alanlara ilk tibbi yardımın göstərilməsi arasındakı vaxtı maksimum azaltmağa imkan verir. Bu, xüsusən respublika rayonlarının iri yaşayış məntəqələrindən uzaq düşən, ilkin tibbi yardımın çox gecikmiş olduğu sahələri üçün çox vacibdir. 2011-ci ilin 9 ayı ərzində ölkənin rayonlarında 1427 yol qəzası baş verib ki, nəticədə 528 nəfər dünyasını dəyişib, 1566 nəfər isə xəsarət alıb, bəziləri əlil olub.

Yol qəzalarının avtomatik aşkar edilməsi sisteminin bir neçə növü var, lakin hərəkət prinsipi eyni olaraq qalır: yolların lazımi sahələrində kameralar, mikrofonlar və uzaqdakı monitorinq mərkəzi ilə yollardakı vəziyyətlərlə bağlı idarəetmə qurğuları yerləşdirilir. İdarəetmə qurğusuna yol qəzasının dəqiq baş vermə vaxtını və yerini müəyyənləşdirmək üçün GPS qəbuledici də quraşdırılıb. Sistem bütün yazılı siqnalları-əyləclərin cırıltısını, zərbənin səsini, müxtəlif kənar səs və gurultunu ayırd etməyə və onlardan lazımi olanları 99 faiz dəqiqliklə seçməyə qadirdir. Real vaxt rejimində baş verən yol qəzasının audio məlumatları və video görüntüsü simsiz rabitə vasitəsilə monitorinq mərkəzinə göndərilir və orada operator tərəfindən işlənir. Monitorinq mərkəzinə GPS məlumatları da daxil olur. Ardından hansı xilasedici briqadanı hadisə yerinə göndərmək lazım olduğu kimi operativ qərarlar qəbul edilir.

Avropa İttifaqı ölkələrində "eCall" layihəsi tətbiq edilmə prosesindədir. Layihə həmin məqsədlər üçün də nəzərdə tutulub. Avropa Komissiyasının məlumatına əsasən, hər il Aİ yollarında 1,4 milyon yol qəzası baş verir. Bu yol qəzalarında təxminən 40 min insan dünyasını dəyişir, 1,7 milyonu isə travama və əlillik alırlar. Avropa yollarında baş verən avtomobil qəzaları nəticəsində illik iqtisadi itkilər 160 milyard avrodan çox təşkil edir. Avropalılar nisbətən digər yanaşma tətbiq ediblər: Aİ ərazisində 2011-ci ildən başlayaraq istehsal edilən bütün avtomobillər "qara qutu" ilə təchiz edilməlidir. "Qara qutu" təhlükəsizlik yastıqlarının işə düşməsinə və toqquşma zamanı zərbəyə reaksiya verən sensorlar vasitəsilə avtomatik rejimdə zəngi baş verən hadisənin dəqiq yeri, nəqliyyat vasitəsinin eyniləşdirilməsi (identifikasiya), zəngin həyata keçirildiyi mobil rabitə operatorun adları barədə məlumatlarla yaxınlıqdakı xilasetmə xidmətinə göndərir. Yol qəzası barədə məlumatlar həmçinin, səsli məlumatlarla göndərilə bilər. Bu, sərnişinlərdən birinin şüurunun yerində olması halında mümkündür. Toqquşmadan bir neçə dəqiqə sonra yol qəzasının baş verdiyi yerə artıq həkimlər və digər xüsusi xidmətlər yollanacaq. Avtomobildən xilasedci xidmətlərlə səsli rabitə həmişə mövcuddur və sərnişinlər hadisə barədə əlavə məlumatlar verə bilərlər. Bununla da kənd yerlərində reaksiya göstərmə vaxtı 50 faiz, şəhər zonalarında isə 40 faizə qədər azalmalıdır. Avropa Komissiyası 2014-cü ildə bütün Aİ ərazisini "eCall" sistemi ilə əhatə etmək niyyətindədir. Avropalılar hesablayıblar ki, xərclərə (yol qəzaları nəticəsində birbaşa və dolayı itkilər üzrə) ildə 26 milyard avro, sistemin davamlı iş rejimində dəstəklənməsi xərclərinə isə ildə cəmi 4,5 milyard avro qənaət ediləcək.

Azərbaycan yollarında belə bir sistemin mövcudluğu vaxta və pullara qənaət edəcək, yol qəzasının törədilməsindən sonra qaçılmaz olan və xüsusən, hadisə şahidinin olmaması halında məhkəmə araşdırmaları yükünü və inzibati prosedurları azaldacaq, sığorta şirkətlərinin işini yüngülləşdirəcək. Ən əsası isə yol qəzası ilə ilkin tibbi yardım arasındakı vaxtı azaltmağa imkan verəcək. Avtomobil magistrallarının belə sistemlərlə təchiz edilməsi həm də psixoloji səmərə verəcək. Belə ki, sürücülər daha nizamlı və məsuliyyətli olmağa məcbur olacaqlar. Həmçinin vaxt ötdükcə yollarda və onun ətrafında ümumi infrastruktur modernləşəcək, Azərbaycanın bütün xilasedici xidmətləri arasında koordinasiya yaxşılaşacaq.

Olimpiya oyunlarının təxirə salınması Yaponiyaya 3 milyard dollara başa gələcək
Olimpiya oyunlarının təxirə salınması Yaponiyaya 3 milyard dollara başa gələcək
Doqquz Azərbaycan gimnastı bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatından medalla qayıdıb - Mariana Vasileva
Doqquz Azərbaycan gimnastı bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatından medalla qayıdıb - Mariana Vasileva
UEFA Avropa Liqası: "Qarabağ" qrup mərhələsində "Makkabi" ilə heç-heçə edib
UEFA Avropa Liqası: "Qarabağ" qrup mərhələsində "Makkabi" ilə heç-heçə edib
Loading Bars
Xəbər lenti
Paşinyanın reytinqi kəskin düşüb
Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə şəhidlərə ithaf olunmuş "Əbədi zirvə" musiqi kompozisiyası hazırlanıb (VİDEO)
Olimpiya oyunlarının təxirə salınması Yaponiyaya 3 milyard dollara başa gələcək
Azərbaycan zəfər çalaraq tarixdə yeni səhifə açdı - Allahşükür Paşazadə
Fransa Senatının təşəbbüsü Avropa ölkələrində dəstəklənmir - Deputat
Yaşayış yerini tərk edən aktiv koronavirus daşıyıcıları barədə cinayət işi başlanılıb (FOTO/VİDEO)
"Şəhidlik yaxşı ölümdür" deyirdi - Şəhid Tural Rəhimov
Azərbaycanda qızıl və gümüş bahalaşıb
Şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyir, ehtiramla yad edirik - Spiker
Heydər məscidində anım mərasimi keçirilib (FOTO)
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Havanın temperaturu düşəcək, yağış, qar yağacaq - Xəbərdarlıq
Rusiyada koronavirusdan ölənlərin sayı 42 mini ötüb
FHN-in İdman-Sağlamlıq Mərkəzinin əməkdaşları şəhid ailəsini ziyarət ediblər (FOTO)
Azərbaycan xalqı Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edir (FOTO)
Gəncə şəhərində şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib (FOTO)
Bakıdakı pravoslav kafedral kilsəsində şəhidlərin anım mərasimi keçirilib (FOTO)
Doqquz Azərbaycan gimnastı bədii gimnastika üzrə Avropa çempionatından medalla qayıdıb - Mariana Vasileva
Nazirlik Xudayar Yusifzadənin ailəsi üçün ev tikəcək (FOTO)
Dağ Yəhudiləri İcmasında şəhidlərin xatirəsi anılıb (FOTO)
Ukrayna həmişə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib - Həmsədr
Döyüşlərə 30 ilin həsrəti ilə atılmışdıq - Qarabağ qazisi
Ukrayna-Azərbaycan parlamentlərarası əlaqələri müzakirə olunub
AQTA 43 obyektdə koronavirusla bağlı qayda pozuntusu aşkarladı (FOTO)
Niderlandda Fransa Senatının və Belçika Parlamentinin qəbul etdiyi qətnamələrə etiraz aksiyası keçirilib
Şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edildi (VİDEO)
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva şəhidlərimizin xatirəsini yad ediblər (VİDEO) (YENİLƏNİB)
Yaşayış yerini tərk edən aktiv koronavirus daşıyıcısı barədə cinayət işi başlanılıb (FOTO/VİDEO)
Ərdoğan və Ruhani Qarabağı müzakirə edib
Güclü dövlətin hərbçisi olmaq çox qürurvericidir - Qarabağ qazisi
Ötən gün 21 koronavirus xəstəsi ictimai yerlərdə saxlanılıb
Azərbaycan nefti 50 dollar həddinə yaxınlaşır
Fransa hökuməti Qarabağın müstəqilliyini tanımır - Fransa səfiri
Azərbaycanın qaz ixracında Türkiyə bazarının payı 79 faiz olub
Azərbaycanın Türkiyədən sement idxalı azalıb
Taksi fəaliyyəti ilə məşğul olan COVİD-19 xəstəsi saxlanılıb (FOTO)
Rusiyada təyyarə bir gündə iki dəfə təcili eniş etdi
Müəllimlərinə "Qarabağı biz alacağıq" deyib - Ad günündə dəfn edilən şəhid Nicat Tarverdiyev (FOTO)
Bakıda elektron əşya mağazalarından oğurluq edən saxlanılıb
Prezident İlham Əliyev şəhidlərimizlə bağlı paylaşım edib (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin güc yolu ilə icrası qaçılmaz idi
Vətən Müharibəsində şəhid olan DİN kapitanı (FOTO)
Azərbaycan Prezidenti: Ermənistan son dəqiqəyə qədər xüsusi sessiyanın keçirilməsi üçün hazırlıq prosesinə mane olmağa çalışıb
Azərbaycan Prezidenti: Son iki il ərzində Ermənistan danışıqlar prosesini məqsədyönlü şəkildə məhv edib
Prezident İlham Əliyev: Dağlıq Qarabağ münaqişəsi hərbi-siyasi yollarla həll edilib
Fransanın Azərbaycandakı səfiri Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılacaq - XİN
Prezident İlham Əliyev: Pandemiya başlayandan bəri Azərbaycan Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı ilə sıx təmasdadır
Azərbaycan Prezidenti: Azərbaycan virusun yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə vaxtında zəruri tədbirlər həyata keçirib
Prezident İlham Əliyev: Bu gün dünya üçün ən böyük təhlükə olan COVID-19 ilə mübarizədə beynəlxalq ictimaiyyətin birgə səylərinə çox böyük ehtiyac var
Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının COVID-19 ilə mübarizəyə həsr edilmiş xüsusi sessiyasında çıxış edib (VİDEO)
Binəqədidə koronavirus xəstəsinə cinayət işi açılıb
Vyetnamdakı azərbaycanlılar COVİD-19 səbəbindən təxliyə edilib
Samsung AirDresser – qarderobunuza yeni baxım dövrünü bəxş edir (FOTO)
Türkiyənin türkdilli ölkələrə ixracı artıb
Birlikdə böyüyüb, birlikdə döyüşən əmioğlular - Biri şəhid, digəri qazi (FOTO)
Türkiyə səfirliyi Azərbaycana başsağlığı verib
2-ci Qarabağ müharibəsində qələbənin əsas memarı Ali Baş Komandan İlham Əliyevdir - Deputat
Bakıda ev yanıb
Məcburi köçkünlər geri qayıtdıqdan sonra torpaq bölgüsü necə aparıla bilər? - Komitə sədri açıqladı
Bərdədə koronavirus xəstəsi barədə cinayət işi açılıb
Dekabrın 4-də xarici valyutaların manata qarşı məzənnələri
SOCAR təsdiq olunmuş neft ehtiyatlarının həcmini açıqlayıb
Yardımlıda mağaza yanıb
Ərəbistan koalisiyası husilərə məxsus minalanmış PUA-nı məhv ediblər
Ceyhan terminalından 195 milyon bareldən çox AÇQ nefti nəql edilib
Braziliya Senatı ölkənin atom bombasına sahib olma ehtimalını nəzərdən keçirəcək
Dünyada koronavirusa yoluxanların sayı 65 milyon nəfəri ötüb
İngiltərədə zavodda partlayış olub, ölən və yaralananlar var
Moskvada koronavirusdan daha 77 nəfər ölüb
Bakıda sex yanıb
Türkiyə və İran prezidentləri Dağlıq Qarabağı müzakirə ediblər
"Euronews" erməni işğalından azad edilmiş Suqovuşan kəndindən süjet hazırlayıb (VİDEO)
UEFA Avropa Liqası: "Qarabağ" qrup mərhələsində "Makkabi" ilə heç-heçə edib
Bu gün saat 12:00-da şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad ediləcək
Türkiyədə koronavirusdan sağalanların sayı 418 mini keçib
Azərbaycan “OPEC plus”un 2021-ci ilin yanvarında gündəlik hasilatın 500 min barrel artırılması barədə qərarını dəstəkləyib
Fransa Milli Assambleyasının sülhü dəstəkləmək əvəzinə qərəzli, ədalətsiz qətnamə qəbul etməsi insanlığa qətiyyən sığımır - Deputat
Hikmət Hacıyev şəhidlərlə bağlı paylaşım edib
Azərbaycan XİN: Ermənistan tərəfinin sərgilədiyi destruktiv mövqe bu ölkəni uçuruma sürükləyib
Türk Şurası Azərbaycana başsağlığı verib
"OPEK plyus" ölkələri yanvar ayından etibarən neft hasilatını artırmağa razılaşıb
Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində yeri və rolu daim artmaqdadır - Hikmət Babaoğlu
Prezident İlham Əliyev: Beynəlxalq ictimaiyyət pandemiyadan yalnız birlik və çoxtərəfli əməkdaşlıq əsasında xilas ola bilər
Könüllülərin “Azərbaycan - Türkiyə Həmrəylik Görüşü” baş tutub (FOTO)
Ona cavab vermək istəyəndə anladım ki, artıq mən yoxam - Şəhidlə olmayan müsahibə (FOTO)
Azərbaycan beynəlxalq səviyyədə daha bir ilkə imza atdı - Bəhruz Quliyev
Azərbaycan Prezidenti: BMT Baş Assambleyasının Xüsusi Sessiyasının keçirilməsi Qoşulmama Hərəkatına üzv dövlətlərin möhtəşəm uğurudur
Ərazilərin işğaldan tam azad olunmasının iqtisadi inkişafımıza çox böyük təsiri olacaq - Tamam Cəfərova
Əfqan Sadıqovun vəziyyəti Ombudsmanın diqqət mərkəzindədir
Bu il Azərbaycanın məhsul ixrac etdiyi ölkələr bunlar olub
Azərbaycan Prezidenti: Qoşulmama Hərəkatı BMT sisteminin COVID-19 ilə mübarizədə fəaliyyətini yüksək qiymətləndirir
Prezident İlham Əliyev: 2020-ci il ərzində dünya ictimaiyyəti müasir tariximizin ən ciddi səhiyyə böhranı ilə üzləşib
"Bakı metropoliteni" tender elan edib
Bolqarıstandakı Azərbaycan diasporunun üzvləri Prezident İlham Əliyevi təbrik ediblər
Prezident İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının COVID-19 ilə mübarizəyə həsr edilən xüsusi sessiyasında videoformatda çıxış edib (FOTO/VİDEO)
Sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar müasir reabilitasiya sistemi ilə əhatə olunub
ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədr ölkələri Qarabağda hərbi əməliyyatların dayandırılmasını alqışlayır
Bakıda 14 obyekt karantin qaydalarını pozub - İqtisadiyyat Nazirliyi
Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü əsasında BMT Baş Assambleyasının COVID-19-la bağlı xüsusi sessiyası başlayıb
Rusiya ümid edir ki, UNESCO missiyası dini məbədlərin mühafizəsinin qiymətləndirilməsi üçün Qarabağa gələcək
Bütün xəbərlər